Shëndetësi... (Këshilla mjekësore)

[Nosh]

E hënë, 27 Qershor 2011

Rreziku dhe të mirat e qumështit të papasterizuar











http://www.gjuhashqipe.com/images/articleimages/929978908lajmetari929978908.jpg





Autoritetet e shëndetësisë në Gjermani fajësuan fasulet jonxhën dhe filizat e sojës për përhapjen e bakteries E.Koli që ka shkaktuar vdekjen e 36 personave dhe sëmundjen e 3 mijë të tjerëve. Filizat e sojës janë lidhur me një numër epidemish gjatë viteve. Në Shtetet e Bashkuara një tjetër produkt që mund të sjellë rreziqe po fiton popullaritet – qumështi i papërpunuar.
Pasdite vonë, në Fermën Hedgebrook, gati një orë e gjysmë larg nga Uashingtoni, lopët i drejtohen sallës së mjeljes. Hedgebrook është një nga pak vendet në zonë ku mund të gjesh qumësht të pa pasterizuar, drejt nga lopa. Klientja Anna Elrod thotë se në fillim e blinte për shkak të shëndetit të djalit.
"Ekzema e djalit u pastrua, nuk pati më infeksion në vesh dhe qumështi shijon shumë më tepër se sa ai në dyqan".
Qumështi i pa pasterizuar ka shumë përkrahës, një fakt që e habit zonjën Sarah Klein, eksperte në Qendrën për Shkencën në Interes të Publikut.
"Nuk ka absolutisht asnjë provë shkencore që të tregojë se qumështi i pa pasterizuar ka të mira ndërsa ka shumë prova që tregojnë të kundërtën".
E. Koli dhe salmonela janë disa sëmundje bakteriale që mund të vijnë nga qumështi. Qumështi i pasterizuar zjehet në temperatura të larta për të pakësuar numrin e bakterieve dhe më pas ftohet dhe ambalazhohet. Ata që e pëlqejnë të pa pasterizuar thonë se bashkë me zjerjen zhduken edhe gjërat e mira në qumësht. Por sipas zonjës Klein, kjo nuk ja vlen po të shikosh rrezikun që sjellin.
"Gati 25 përqind e epidemive ushqimore lidhen me prodhimet bulmetore dhe vetëm 1 përqind nga pasterizimi".
Për këtë arësye, është e paligjshme në shumë shtete të shitet qumësht i pa pasterizuar. Por penalizimi i fermave që shesin qumësht të pa pasterizuar në disa shtete u shoqërua me demontrata në Uashington. Demonstruesit bile sollën një lopë dhe e molën pastaj pinë qumështin gjatë protestës. Disa kanë gjetur një mënyrë për të mos u penalizuar. Duke mbajtur lopë të përbashkëta. Ana Elrod shpjegon.
"Ata thonë: unë nuk po blej qumësht. Thjesht blej pjesë të një lope".
Ferma Hedgebrook i shet çdo partneri që ka lopën katër litra qumësht në javë. Kitty Hockman-Nicholas dhe familja e saj janë pronarë të fermës. Ajo thotë se qumështi i pa pasterizuar është shumë i sigurt.
"Pasterizimi filloi pasi kishte nevojë, për shkak të papastërtive në vitet 1700. Por tani gjërat kanë ndryshuar".
Hockman-Nicholas thotë se qysh atëherë metodat janë përmirësuar. Ajo thotë se bulmeti inspektohet regullisht dhe ka parametra të mirë. Por shumë ekspertë të shëndetësisë thonë se gjëra të rrezikshme ndodhin ndonjëherë edhe me bulmetin e sigurtë dhe helmimi nga papastërtia dhe insektet mund të hyjë lehtë në qumështin e pa pasterizuar. Përsëri ekspertja Sarah Klein
"Shtetet e Bashkuara kanë patur qumësht të sigurt për disa dekada por fatkeqësisht disa klientë po i kthehen kohës kur qumështi nuk ishte produkt i sigurt për t’u pirë. Është ironike".
Por kundërshtarët thonë se do të vazhdojnë të luftojnë për të drejtën e tyre për të konsumuar qumështin direkt nga lopa.

Marre nga Zeri i Amerikes

[Nosh]

Ushqimi dhe nepsi për të ngrënë

http://www.botasot.info/img/enjoy%20food.jpg
Disa alternativa për të shijuar ushqimet, që sado të përpiqemi, e kemi të pamundur t’u rezistojmë: aperitivë, salca të ndryshme, akullore, pica, makarona, lëngje frutash. Këshilla për të kënaqur oreksin tuaj
Nuk është e nevojshme të hiqni dorë nga një pije me gaz, ose nga një drekë e shijshme vetëm nga frika se mos merrni më shumë kalori seç duhet. Për të kënaqur dhe për të mos e rënduar veten, mjafton të dini se çfarë të zgjidhni. Ja disa këshilla të vlefshme.
Zakonisht kur nuhasim aromën e kokoshkave e kemi të pamundur t’i rezistojmë. Por nëse dëshironi që t’i shijoni, provoni t’i përgatisni në shtëpi (duhet shumë pak punë) në mënyrë që të shmangni ato të konservuarat dhe të mos e ekzagjeroni me kripën. Janë të freskëta, të shijshme dhe përmbajnë shumë fibra. Për sa u përket kokoshkave, përmbajnë në total 60 kalori, kundrejt 150 kalorive që përmbajnë 30 gramë patatina. Patatinat janë të pasura me yndyrë, ndaj është një arsye më shumë për të mos e tepruar.
Për të favorizuar rregullsinë intestinale në mëngjes, nuk mund të hiqni dore nga kornflekset. Por mos harroni, është më mirë të zgjidhni kornflekset me krunde se ato “muesli”, një përzierje drithërash me fara vajore dhe fruta të thata. Do të ishte mirë që qumështit t’i shtonit fruta të freskëta sipas dëshirës dhe të përdorni një lloj qumështi pak të yndyrshëm, për ta filluar ditën në mënyrë sa më të shëndetshme. Kornflekset “muesli” mund të jenë natyrale dhe të shijshme, por përmbajnë shumë yndyrë. Përdoren më tepër për t’i dhënë shije kosit të thartë dhe të hollë.
Nuk është e nevojshme të hiqni dorë nga akullorja, por do të ishte më mirë të zgjidhnit ëmbëlsirat me sherbet, kosin e ngrirë dhe kremrat e lehta. Për t’u kuptuar më mirë: shmangni ëmbëlsirat e tipit “NY Cookies” (ëmbëlsirat njujorkeze) ose ato që janë të bëra me miell dhe fruta të thata, të sheqerosura, copëza çokollate me qumësht e kështu me radhë. Shumë ëmbëltore dhe supermarkete ofrojnë akullore pa sheqer dhe yndyra të shtuara, ose që janë bërë vetëm me qumësht të skremuar, pa u shtuar pana dhe vezë. Këto lloj ëmbëlsirash janë të shijshme dhe nuk të bëjnë të ndihesh në faj. Pica është një pjatë që përfshihet në shumë dieta. Bëhet fjalë për një vakt të plotë dhe jo shumë kalorik. Por duhet t’i kushtoni shumë rëndësi mënyrës së gatimit. Zgjidhja ideale do të ishte një picë “Margarita”, duke i shtuar zarzavate të prera hollë, si kunguj, speca dhe spinaq. Nëse i hidhni shumë mocarelë dhe përbërës të tjerë, si djathë gorgonzola, pana, salsiçe, sallam pikant, si aciditeti ashtu edhe kaloritë rriten për një minutë. Duke e tepruar me përbërësit, mund të arrini padashur te 720 kaloritë për një të tretën e picës. Ka shumë persona që nuk i shijojnë frutat, prandaj zgjedhin t’i shtrydhin, duke i marrë në formën e lëngut. Nuk ka shumë rëndësi mënyra sesi merren, sepse këto lloj lëngjesh janë të pasura me vitamina, antioksidues dhe minerale. Asaj që duhet t’i kushtoni rëndësi është sasia e frutave që përmban një lëng: nëse janë pije të konservuara, zgjidhni ato ku shkruhet “100 për qind natyrore”. Të tjerat janë plot sheqer dhe kalori të panevojshme.
Majonezë, salcë djathi, apo salcë jeshile? Asnjërën. Arsyeja? Janë të konservuara. Nëse e keni të vështirë të hiqni dorë nga salcat, zgjidhja e vetme në këtë rast do të ishte përgatitja vetë. Mund të zgjidhni “purenë” tipike të kuzhinës së Lindjes së Mesme, e cila përmban limon, vaj, hudhër, kripë dhe “tahina” (salcë susami, që gjendet edhe nëpër supermarketet e mëdha). Kjo lloj salce është shumë e thjeshtë për t’u përgatitur. Shoqërohet me zarzavate të freskëta, si karota dhe selinoja, ose mund të lyhet buka me të. Është burim hekuri, vitamine C, proteinash dhe fibrash. Ndër të tjera përmban gjysmën e kalorive të një salce me djathë. Nuk është e thënë t’i përjashtoni totalisht nga jeta juaj ushqimet e gatshme që blihen në supermarkete. E rëndësishme është të zgjidhni ato që përmbajnë zarzavate, pak yndyrë, jo shumë salca, pak kripë, në mënyrë që të shijohen dhe të mos jenë shumë për vështira për t’u tretur. Shmangni të skuqurat dhe zgjidhni kryesisht ato që janë të pjekura në zgarë ose në tigan dhe të thara në tym. A mund të heqim dorë nga makaronat? E pamundur. Edhe këtu, si me picën, vlen i njëjti rregull: t’u kushtojmë rëndësi përbërësve. Një salcë e mirë, e shëndetshme dhe e lehtë për t’u përgatitur, ju ndihmon të mos merrni shumë kalori dhe të shijoni deri në fund ushqimin e preferuar. Asortimentet e tepërta mund ta dyfishojnë sasinë e kalorive. Karkalecat janë një alternativë e shëndetshme dhe shumë e shijshme për t’ua bashkangjitur ushqimeve të tjera. Mund të gatuhen në tigan ose në zgarë. Kanë më pak kalori, yndyrë dhe kripë. Përse duhet të hiqni dorë nga një festë e bukur me mikeshat? E rëndësishme është të mos e teproni. Për të ruajtur linjat, por edhe për të mos i bërë keq shëndetit, shmangni pijet alkoolike. Mos pini pije alkoolike kur e keni stomakun bosh, sepse thithen më shpejt nga organizmi. Nëse nuk pini alkool, atëherë shijoni një lëng domateje. Është shumë i shijshëm.

Bota Sot

[Nosh]

Gratë dhe mosha
http://www.botasot.info/img/an%20margaret.jpg

Ajo që po ndodh gjithnjë e më shumë në media është se gratë mbi moshën 45-vjeçare, të paktën sipas sondazheve, del se janë më në formë se kurrë. Pra edhe për gratë, sikundër për burrat, jeta mund të fillojë shumë mirë mbi moshën 40 vjeç. Kjo sepse ndoshta është periudha kur një fazë e jetës ka mbaruar dhe në këtë fazë të dytë, gratë hyjnë me më shumë rrudha, por mbi të gjitha me më shumë përvojë, çka është shumë e mirë, pasi di se çfarë të pëlqen dhe çfarë të kërkosh.
Ndoshta gjithë këto sondazhe në favor të grave të kësaj moshe janë shumë pozitive për vetë moralin e zonjave mbi 40 vjeç, të cilat vetëm pak kohë më parë mund të kenë menduar se me të vënë këmbën në të 40-at, jeta e tyre mund të quhej praktikisht e mbyllur dhe pa të papritura. Veçanërisht në rastin e grave të martuara e me fëmijë. Pra sipas sondazheve, por edhe asaj që shohim dhe dëgjomë vetë përditë, zonjat e kësaj moshe sa vjen e po bëhen më të preferuara për t’u pasur si shoqe, të dashura dhe për t’u martuar me to. Ato u duken meshkujve të të gjitha moshave shumë tërheqëse kur kanë pamje të jashtme është edhe më mirë, por në përgjithësi janë tërheqëse për shkak të karakterit të tyre shumë interesant, të hapur dhe guximtar, si dhe përvojës që kanë dhe ndjeshmërisë në doza shumë më të mëdha se vajzat e reja që kërkojnë kryesisht të kënaqin vetëm veten. E reja e fundit vjen nga një sondazh i kryer në 2000 gra, nga mosha 40 deri në moshën 46-vjeçare. Sipas sondazhit, del se një pjesë e madhe e këtyre grave kanë kaluar në këtë periudhë moshe përvoja të jashtëzakonshme me meshkujt, më të mirat e jetës së tyre dhe se e vlerësonin këtë moshë edhe nga pikëpamja e karrierës, si shumë të frytshme dhe prodhimtare. Por, ka gjithmonë një por. Sipas të njëjtit sondazh të bërë me gratë mbi 45 vjeç del se pikërisht ky është momenti kur e gjithë ajo që kanë përjetuar gjatë këtyre viteve të zjarrta dhe të frytshme nis që të venitet. Kjo për shkak se trupi nis të trashet, dalin thinjat që shumë shpejt shtohen dhe mbushin të gjithë kokën, vështrimi në këtë moshë nuk ka më shkëlqimin e pak viteve më parë dhe në rrugë këto gra nuk e ndiejnë më vështrimin e meshkujve mbi vete si dikur. Për gratë kjo është mosha kur nisin që të shndërrohen pak nga pak në qenie të padukshme dhe me një vetëbesim në reduktim e sipër. Por lajmi i mirë gjithmonë vjen pas një lajmi të keq, sepse në moshën 60- vjeçare më në fund ekuilibri i humbur gjendet sërish dhe ato nisin që të ndihen të plota dhe me vetëbesim tashmë në moshën e tretë. Ka nga ato që e gëzojnë shumë këtë moshë me të gjitha karakteristikat e saj dhe të tjera që vazhdojnë të vuajnë faktin se tashmë janë plaka dhe askush nuk ua var më. Megjithatë janë shumë vite, pra nga mosha 46 deri në 60 vjeç gjatë të cilave gruaja mund të ndihet jo mirë me veten, para se të fitojë sërish besimin në vetvete dhe kënaqësinë e të jetuarit. Megjithatë bëhet fjalë për statistika, sepse janë të shumta, gjithnjë e më të shumta ato gra të cilat nuk pranojnë në asnjë mënyrë që të heqin dorë nga të jetuarit, të veshurit, festat, të gjuajturit dhe të rënët në sy në të gjitha moshat e jetës së tyre. Sigurisht që kjo do shumë kurajë dhe këmbëngulje, por ka shumë që ia dalin duke i rrudhur buzët kur dëgjojnë statistika që i privojnë nga të qenët të lumtura në çdo moshë.
Edhe pse po flasim për ekstreme, pra për ato që ndihen të lodhura dhe të tjerat ende në formë shumë të mirë, e vërteta është se pas moshës 45-vjeçare, femra është në një periudhë tranzitore dhe se kjo periudhë nuk mund të mos ketë ndikimet e veta dhe të lërë gjurmët te të gjitha. Nuk mund të thuash se mosha nuk ka rëndësinë e saj dhe nuk mund të jenë të vërteta pohimet e disave se nuk duan që t’ia dinë për moshën, sepse ndihen gjithmonë të reja, të freskëta dhe në formë. Është gabuar që mund t’ia hedhësh kohës, ose mund të injorosh vitet që ke mbi shpinë. Gjithçka që ke në dorë të bësh, është të gjedh një mënyrë për të përballuar ndryshimin me sa më pak trauma dhe për të dalë nga periudha e tranzicionit me sa më pak rezultate e lëkundje negative.

Bota Sot

[Nosh]

Konsumimi i mollës para buke, ndihmon në dobësim

Prishtinë, 4 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 12:03
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/molllaaa_thmb1.jpg
Në studimin e bërë së fundmi mbi studentët e një universiteti, shkencëtarët vërtetuan se një mollë e ngrënë para buke të jep ndjesinë e ngopjes dhe të ndihmon për t’u dobësuar.

Në studimin e bërë mbi studentët e një universiteti të cilët nuk mbanin asnjë dietë, gjatë pesë javëve, 15 minuta para buke iu dha nga një mollë dhe lëng molle.

Personat që kishin ngrënë vetëm mollë, hëngrën më pak ushqim se ata që kishin pirë vetëm lëngun e mollës.

[Nosh]

Cigaret në Islandë mund të blihen vetëm me recetën e mjekut


http://www.botasot.info/img/cigarja0930201.JPG
Islandezët ka kohë që e kanë treguar se dinë që të jenë kokë më vete në shumë fusha. Por së fundi, në lidhje me atë që kanë ndërmend që të bëjnë për të ndaluar pirjen e duhanit në vend, e kanë tejkaluar veten
Fillimisht ishte reagimi që bënë ndaj bankave dhe krizës ekonomike me rebelimin për të pranuar pagimin për faj të bankierëve. Më pas ata zgjodhën për kryebashkiak të kryeqytetit një ish-këngëtar e humorist që doli se di ta bëjë punën e vet, në fakt, me shumë seriozitet. Por tani në lidhje me duhanin, po e tregojnë veten se dinë që të jenë shumë origjinalë. Në fakt, Islanda është duke planifikuar që të ndalojë ligjërisht pirjen e duhanit, pra shitjen e cigareve dhe për blerjen e tyre të bëjë të domosdoshme përdorimin e recetës. Pra me pak fjalë, duhani të blihet vetëm nga ata që kanë një recetë mjekësore, që do të thotë se është vetëm mjeku që do të vendosë për këtë në bazë të arsyeve të shëndosha.
Parlamenti i Rejkiavikut do të debatojë këtë propozim që do të nxjerrë jashtë ligji shitjen e cigareve në supermarkete, në dyqanet e ndryshme, nëpër aeroporte dhe kioska në të gjithë vendin. Vetëm farmacitë do të kenë të drejtën që të shesin këtë produkt, që një numër deputetësh kërkojnë që ta bëjnë të paligjshëm dhe farmacistët do ta shesin vetëm nëse blerësi do të paraqesë një recetë mjekësore. Iniciativa në fjalë ka të bëjë me inkurajimin e mjekëve për të ndihmuar ata njerëz që kanë varësi të madhe ndaj duhanit dhe nuk kanë mundur që ta lënë dot, pavarësisht të gjitha mënyrave. Në ndihmë të këtyre njerëzve me varësi do të ketë edhe programe edukimi dhe ndërgjegjësimi. Nëse kjo nuk do të funksionojë, atëherë mjekët do të japin receta për ata që janë më të dëshpëruarit, dhe kjo vetëm në rastin e pacientëve që do t’i nënshtrohen kontrollit të rregullt shëndetësor. Por ndryshe nga sa ndodh zakonisht me ilaçet, për cigaret nuk do të ketë rimbursim nga ana e shtetit dhe ata që do të duan ta blejnë paketën duhet që të paguajnë çmimin e saj të plotë, që është shumë e shtrenjtë në Islandë, rreth 6 euro.
Ky projektligj është nxitur dhe promovuar nga ish-ministrja e Shëndetësisë së Islandës, e cila deklaroi se ka mbështetjen e shumë anëtarëve të pesë partive që përbëjnë Parlamentin dhe se ajo shpreson se ligji do të aprovohet edhe pse disave mund t’u duket si shumë abstrakt. Sipas saj, shoqëria duhet që të “zgjohet” dhe ta kuptojë se çfarë dëmi të madh është duke i bërë vetes duke pirë ende duhanin që është një nga shkaqet kryesore të vdekjeve nga kanceri në kohët moderne.
Ajo ka qenë një nga promovueset më të mëdha të luftës kundër duhanit dhe të metodave që duhen ndjekur për heqjen e këtij vesi dhe varësie të madhe dhe se projektligji i fundit është në vazhdën e shumë iniciativave të mëparshme që ajo ka marrë. Ndërkohë, edhe vetë Ministria aktuale e Shëndetësisë në Islandë e ka marrë me seriozitetin e duhur projektligjin duke bërë të ditur se është një propozim shumë pozitiv dhe i mirë, dhe se ka shanse që të miratohet dhe më pas të aplikohet në të gjithë vendin që në një rast të tillë do të ishte edhe vendi i parë që do ta nxirrte duhanin jashtë ligjit dhe do ta lejonte atë vetëm me recetë. Ideja do të debatohet në Parlamentin islandez në vjeshtë, kur politikanët të kthehen nga pushimet.
Islanda është një nga vendet më të suksesshme në luftën kundër duhanit. Në këtë vend është përgjysmuar numri i duhanpirësve brenda 20 viteve të fundit. Në vitin 1991, 30% e popullatës pinte duhan, ndërsa sot pinë vetëm 15%. Ky sukses i detyrohet në masën më të madhe të tij politikave të vazhdueshme të ndërmarra nga shteti për të ndaluar pirjen e duhanit dhe për të rehabilituar edhe ata duhanpirës që kanë varësi të madhe ndaj tij. Për këtë qeveria ka shpenzuar shumë në lidhje me hartimin e programeve të suksesshme që kanë dhënë rezultat dhe sot ndodhet pranë aprovimit të një ligji shumë të rëndësishëm dhe unik deri më tani.
Bota Sot

[Nosh]

Ilaçi kundër duhanit lidhet me sëmundjet e zemrës

Prishtinë, 5 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 16:47

http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/champiks_thmb1.jpg

Një ilaç që përdoret nga duhanpirësit për t’i ndihmuar për të lënë duhanin rrit rrezikun e atakeve kardiake dhe problemeve të tjera serioze kardiovaskulare.

Një ekip ndërkombëtar shqyrtoi studime që përfshijnë më shumë se 8 mijë duhanpirës dhe zbuloi se personat që merrnin Champix rrezikoheshin më shumë.

Shqyrtimi, në Canadian Medical Association Journal, sugjeron se duhanpirësit nuk duhet ta përdorin këtë ilaç për të ndaluar.

Champix funksionon duke prerë dëshirën për duhan, por në të kaluarën ka qenë i lidhur me depresionin dhe mendimet për vetëvrasje.

[Nosh]

Foshnjat e lindura me prerje cezariane të rrezikuara

Amsterdam, 5 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 23:43
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/beba050711_thmb1.jpg

Një studim i shkencëtarëve holandezë dhe zviceranë tregon se 80 për qind e fëmijëve që vijnë në jetë me mënyrën cezariane janë të rrezikuar të vuajnë nga astma.

[Nosh]

Patatet e skuqura janë si droga

Kaliforni, 6 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 10:49
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/patate%20te%20skuqura_thmb1.jpg

Patatet e skuqura janë të parezistueshme për shkak të një reaksioni kimik që zhvillohet në stomak. Ato përmbajnë një substancë kimike të ngjashme me mariuhanën që i bën kaq të pëlqyeshme.

Sipas kërkuesve të Universitetit të Kalifornisë, kur patatet e para të skuqura arrijnë në stomak, yndyrat bëjnë që të prodhohen endokanabinoide, substanca që “ndezin” sinjalin e urisë.

Kjo gjë vlen për të gjitha ushqimet që përmbajnë yndyrë, por që çuditërisht këtë efekt nuk e kanë sheqernat dhe ushqimet me proteina.

Sipas grupit të studiuesve, në të ardhmen mund të bëhet i mundur ndalimi i këtij efekti (veprimit të endokanabinoideve) dhe në këtë mënyrë do të jetë më e lehtë të heqim dorë nga patatet e skuqura.

[Nosh]

Një lëngë freskues nën hijen e çadrës

http://www.botasot.info/img/6teckryeso.jpg
Jemi ne stinën e verës. Të gjithë ëndërrojmë një lëkurë të butë, të nxirë, por jo të djegur. Duam të marrim ca rreze gjatë pirjes se një lëngu freskues nën hijen e çadrës, larg diellit përvëlues.
Duam të jemi të nxirë dhe kjo të zgjasë edhe disa jave pas pushimeve. Që kjo ëndërr të bëhet realitet, duhet të marrim sa me shumë multivitamina. Vitaminat dhe karotenoidet rrisin sitezen e melanines, këtë melanine që na nxin dhe mbron epidermën nga dielli. Këtë tregojnë rezultatet e një studimi shkencor të bërë nga mjeku Jean-Pierre Césarini, në Paris. Ky studim tregon se marrja e karotenit rrit me 29% sintezën e melanines, filtrit kryesor natyral kundër rrezeve ultra-violet. Në të njëjtën kohë nëse qelizat dëmtohen nga dielli prodhojnë me pak proteina 53. Për ta përmbledhur: sa me shumë karotenoide antioksidues të kemi në gjak dhe në trupin tone aq me shumë mbrohemi nga rrezet ultra-violet dhe sigurisht që do të nxihemi me shumë. Ku mund të gjejmë vitaminat e duhura, seleniumin dhe beta-karotenin. Beta-karoteni, karotenoidet janë pigmente natyrale që gjenden tek frutat dhe perimet. Ato rritin imunitetin dhe kontribuojnë në rigjenerimin e qelizave. Karrotat, bizelet, spinaqi janë disa nga ushqimet e pasura me beta-karotën.

Bota Sot

[Nosh]

Vitamina A
http://www.botasot.info/img/6Vitamina%20A.jpg

Vitamina A është vitamina e parë e zbuluar ne vitin 1913. Ajo absorbohet nga lipidet. Kjo vitamine gjithashtu parandalon kancerin e lëkurës dhe ndihmon ne rigjenerimin e qelizave te vdekura. Andaj mos harroni të përdoreni patjetër këtë vitaminë kundër kancerit të lëkurës.



Vitamina C

http://www.botasot.info/img/6Vitamina%20C.jpg
Ndërkaq sa i përket vitaminës C ajo na ndihmon shumë për mos plakjen e lëkurës. Ajo gjendet shume tek frutat siç janë kivit, portokalli, limoni, tek spinaqi, domatet etj. Për çdo person është e domosdoshme që së paku të i përdorin këto lloje të frutave për një lëkurë të bukur.

Bota Sot

[Nosh]

Çfarë nxisin ushtrimet?

http://www.botasot.info/img/7djathtas.jpg
Ushtrimet nxisin çlirimin e dopaminës dhe norepinefrinës, të njëjtat lëndë neurokimike që ndieni kur bini në dashuri kokë e këmbë për herë të parë. Ato çlirojnë gjithashtu endorfinë, që rrit qarkullimin e gjakut dhe që lejon të shkojë më tepër oksigjen në tru; ju bëheni më shumë vigjilente dhe ju shtohen ndjesitë. Dhe ... kjo është e njëjtë me atë çfarë ndodh gjatë seksit. Tani provoni: Ju ktheheni në shtëpi nga puna dhe përpara se të shtriheni në kolltuk provoni një pozicion joga. Edhe po të ecni rrugës për në shtëpi apo të ngjisni shkallët me çantat. e ushqimeve që keni blerë, ju bëjnë t'ju pulsojnë venat. Nëse zemra ju rreh fort, keni shumë më tepër shanse të ndiheni mirë.

Bota Sot

[Nosh]

Masazhi dhe efektet çudibërëse

http://www.botasot.info/img/massage.jpg
Lajme të mira për ata që i adhurojnë masazhet: që sot keni më shumë arsye për të qëndruar shtrirë mbi një krevat të rehatshëm, sepse sipas një studimi të Departamentit të Psikiatrisë së Neuroshkencave, të spitalit “Cedar’s Sinai” në Los Anxhelos, masazhet nuk janë vetëm qetësues, por kanë efekte të vërteta pozitive biologjike. Dy janë ndër më të rëndësishmit: ulin sasinë e hormoneve të stresit që qarkullojnë në trup, dhe fuqizojnë përgjigjet e sistemit imunitar, duke na mbrojtur nga infeksionet dhe sëmundjet e ndryshme.

Masazhi suedez
Shumë persona, për t’u ndier mirë, preferojnë masazhin me djersitje në palestër. Nuk do mend që po bëjnë diçka vërtet të mirë për shëndetin e tyre. Këtë e dëshmojnë edhe të dhënat e mbledhura nga Mark Rapaport, koordinatori i studimit, i cili e kreu studimin e tij te 29 vullnetarë të shëndetshëm: disa prej tyre iu nënshtruan për 45 minuta masazhit suedez, ndërkohë që 45 persona të tjerë iu nënshtruan masazhit të thjeshtë, thjesht sa për t’u qetësuar. Masazhi suedez është shumë i përhapur në Europë. Është shumë i thjeshtë për t’u bërë. I ngjan një masazhi të thjeshtë: personi i shtrirë mbi një krevat fërkohet me vaj. Kjo mënyrë duhet të garantojë efekt çlodhës dhe tonifikues (për këtë arsye shpeshherë propozohet edhe parandalimi i celulitit). Për t’i kuptuar më mirë efektet e vërteta të këtij lloj masazhi në organizëm, Rapaport u vuri vullnetarëve disa flutura në damarë për t’u marrë më lehtë gjak. Pas vendosjes së fluturës, pjesëmarrësit pushuan për gjysmë ore; më pas u morën disa kampionë gjaku, një dhe pesë minuta para masazhit. E njëjta gjë u përsërit në fund të masazhit, pas 1, 5, 10, 15, 30 dhe 60 minutave.

Efektet pozitive
Rezultatet e analizave të gjakut, të publikuara në tetor në “Journal of Alternative and Complementary Medicine”, vërtetuan se masazhi nuk të bën të ndihesh mirë në përgjithësi, por mund të të bëjë vërtet mirë. Pra, është tepër i shëndetshëm. Në fakt, edhe një masazh i thjeshtë, ka efekte çudibërëse dhe që janë më se të dukshme. “Masazhi suedez e ka rritur numrin dhe përqindjen e linfociteve në qarkullim, qelizat e sistemit imunitar që na mbrojnë nga infeksionet dhe sëmundjet e ndryshme”, - shpjegon Rapaport. “Veç të tjerash, ul në mënyrë drastike nivelin e një hormoni që është i përfshirë në sjelljet agresive dhe që shkakton rritje të hormonit të stresit, kortizolin. Vetë kortizoli, pastaj fillon dalëngadalë të pakësohet”. Pra, 45 minuta relaks i bëjnë mirë të gjithë organizmit. “Kohët e fundit masazhet janë bërë shumë popullore. Është llogaritur që një në dhjetë persona bën të pakën një masazh në vit”, - thotë specialisti amerikan. “Shumë persona thonë se iu nënshtrohen masazheve, sepse janë pjesë e rëndësishme e një stili të shëndetshëm jetese. Sot kemi shumë prova që është me të vërtetë kështu, sepse masazhi shkakton ndryshime fiziologjike të vërteta dhe të dukshme, me efekte tepër pozitive mbi mirëqenien dhe shëndetin”, - përfundon Rapaport.
Përgjithësisht qëllimi i masazhit suedez është ai i arritjes së një ekuilibri mes mendjes e trupit dhe zgjidhjes së mundshme të problemeve organike, duke i dhënë mundësi energjisë që të qarkullojë lirshëm në organizëm. Ai ndihmon në eliminimin e toksinave të akumuluara në trupin tonë dhe rrit vitalitetin e trupit. Përveç mirëqenies, masazhi suedez është përdorur për të zvogëluar dhe eliminuar shumë lloje dhembjesh nga të cilat rrjedhin depresioni dhe ankthi.
Suedezët e parë e kombinonin masazhin me doza speciale vaji ose me substanca të esencave të gjalpit, që merreshin shpesh nga rrënjët, shkopinjtë dhe gurët. Masazhi realizohet mbi një trup i cili është i gjithi i rrëshqitshëm nga vaji aromatik. Në fakt, masazhatori arrin në disa pika sipas një procesi të paracaktuar dhe e bën kryesisht te gishtat dhe duart, por edhe në kurriz e pjesë të tjera të trupit. Pikat që mund të stimulohen në këtë rast janë rreth 250.
Pjesa finale e masazhit konsiston në pastrimin e trupit nga vajrat e përdorura gjatë terapisë. Ndërkohë, elemente të tjera i shtohen herë pas here kësaj terapie, e kushtëzuar pa as më të voglin dyshim edhe me gjendjen në të cilën është duke kaluar pacienti që i nënshtrohet kësaj terapie.
Ndër të tjera, masazhi suedez mund të përdoret edhe si një terapi e relaksit ose për të zgjidhur një sërë shqetësimesh. Për të arritur një efekt maksimal të mjekësisë suedeze, kërkohet patjetër një përshkrim ku përfshihet gjithashtu edhe një dietë me një model të qartë terapeutik, duke ndryshuar jo vetëm stilin e jetesës, por edhe përdorimin e disa barnave të ndryshme, me bazë kryesisht bimore.
Mes terapive të ndryshme për përdorim të jashtëm, është gjithashtu edhe “cupping” (kupat e vjetra, për të cilat është shumë e famshme aktorja hollivudiane Gwyneth Paltrow), masazhi me gurë ose me guaska, dhe përdorimi i kompresave të ngrohta. Sipas testeve të ndryshme, të gjitha këto praktika, nëse përdoren të gjitha bashkë, çojnë drejt një ripërtëritjeje totale të trupit të njeriut.

Bota Sot

[Nosh]

Pirsing, një hobi që shkakton probleme shëndeti

http://www.botasot.info/img/piercing.jpg

Mund të jetë në modë, por pirsing në gjuhë nuk është aspak i këshillueshëm, për më tepër nuk është as i shëndetshëm. Prej vitesh mjekët vazhdojnë të përsërisin rreziqet që sjell kjo tendencë: reaksione alergjike për shkak të metalit, rrjedhje gjaku të vazhdueshme, inflamacion të mishrave të dhëmbëve dhe abscese. Për të mos folur pastaj për infeksionet, të cilat mund të përhapen në trup të ndihmuara nga prania e enëve të shumta të gjakut në gjuhë, që janë jashtëzakonisht të shpejta. Këto lloj infeksionesh mund të jenë shumë serioze për shëndetin: hepatit B dhe C, por edhe endokardit, një infeksion i murit të brendshëm të zemrës, i cili nëse nuk mjekohet mirë, mund të ketë pasoja fatale. Lista e pasojave të pirsit në gjuhë nuk ka përfunduar ende: dhëmbët janë mes “viktimave” më të shpeshta. Sipas llogaritjeve, mendohet që pothuajse gjysma e personave që mbajnë pirsing në gjuhë, pas katër vjetësh kanë nga një dhëmb të prishur.

Hapësirë anormale
Ndërkaq, nga “Journal of Clinical Orthodontics” vjen paralajmërimi për një rrezik tjetër që quhet “diastema”, hapësira anormale midis dhëmbëve. Revista ka sjellë në fokus rastin e një vajze 26-vjeçare. Kur vajza kishte qenë 7 vjeçe, kish vënë një pirsing në gjuhë dhe tani i duhej t’u nënshtrohej kurave të specializuara për të korrigjuar këtë defekt (me një çmim shumë të lartë), sepse i ishte formuar një hapësirë e madhe mes dy dhëmbëve të parë lart. Dëmi ishte shkaktuar nga zakoni i keq i vajzës që e shtynte pirsing me gjuhë mes dy dhëmbëve të sipërm. Sipas koordinatores së studimit, Sawsan Tabbaa, nga universiteti “Buffalo School of Dental Medicine” (SHBA), ky nuk është një ves i rrallë. Duke u bazuar te të dhënat e një studimi të mëparshëm të kryer te disa studentë amerikanë, është vënë re se të paktën tre në katër studentë e kanë zakon ta lëvizin pirsin me gjuhë. Për këtë arsye, edhe pasojat janë të pashmangshme: “Dihet që po të ushtrosh forcë për një kohë të gjatë mbi dhëmbë, ato do të spostohen”, - ka shpjeguar Tabbaa. Në rastin e pirsit në gjuhë, situata është pak më e ndërlikuar, për arsye se “pirsi nuk hiqet kurrë nga gjuha. Duke qenë se gjuha është e pasur me enë gjaku, një tentativë e vogël për ta hequr mund të çojë në mbylljen e vrimës”, - thekson ajo. “Prandaj, nuk ka asgjë për t’u habitur që presioni i vazhdueshëm i objektit metalik mbi dhëmbë, çdo ditë, pa pushim, mund t’i spostojë dhe t’i largojë dhëmbët nga njëri-tjetri”.
Ndërkohë, praktika sa vjen e po bëhet më e zakonshme. Para dhjetë vitesh, një studim i kryer nga dy universitete amerikane, të cilit iu nënshtruan rreth 450 studentë (nga 16 deri në 25 vjeç), e që më pas u publikua në “Mayo Clinic Proceedings”, tregonte përhapjen e kësaj tendence (pirsing në gjuhë) me 4 për qind te meshkujt dhe 16 për qind te femrat.

Në Europë
Problemi është se në Europë nuk ka shumë të dhëna për përhapjen e pirsit në gjuhë. Megjithatë, një kërkues i cili ka kryer një studim te studentët e gjashtë shkolla të mesme dhe më pas e ka publikuar punën e tij në revistën “Family Medicine”, thotë se edhe pse nuk është ndalur seriozisht në këtë fushë kërkimi, ka arritur të mbledhë disa informacione të rëndësishme, ndërkohë që në të ardhme mund të kryhet ndonjë studim më i detajuar.

Në pritje të këtyre informacioneve, ekzistojnë shifrat mbi përhapjen e fenomenit “pirsing në gjuhë”. Duke u mbështetur te një studim i kohëve të fundit, është zbuluar se fenomeni është i përhapur 20 për qind te personat e intervistuar. “Gjëja më e rëndësishme është se mosha e re e popullsisë, e cila ka qenë dhe objekt i studimit, parashikon që fenomeni do të vazhdojë të zhvillohet edhe në një të ardhme të afërt”, - ka shpjeguar studiuesi i Departamentit të Mjekësisë Mjedisore dhe Shëndetit Publik të Universitetit të Padovas. Ndërkohë, specialistët po mendojnë se si do ta përballojnë këtë gjë: në fakt gjuha nuk është e vetmja zonë ku pirsi mund t’i shkaktojë probleme serioze shëndetit. Një studim tjetër i realizuar në Britaninë e Madhe te dhjetëmijë persona mbi 16 vjeç dhe i publikuar në revistën “British Medical Journal”, ka nxjerrë në dritë se si të rinjtë (16 deri në 24 vjeç) kishin pasur probleme shëndetësore që lidheshin me pirsin, madje në disa raste kishin rrezikuar edhe jetën për shkak të asaj kapriçoje. Ndërkohë, në 1 për qind të rasteve të rinjve u ishte dashur t’i nënshtroheshin mjekimit në spital.

Bota Sot

[Nosh]

Vera e zezë, zëvendësim për aktivitetet fizike?

Nju Jork, 8 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 19:40
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/vera080711_thmb1.jpg
Vera e zezë mund të shërbejë si zëvendësim për aktivitetet fizike, konfirmojnë ekspertët amerikane, transmeton revista shkencore “Science Daily”.

Studimi i ri zbulon se substanca nga vera e zezë- resveratrol, mund të ndihmojë te parandalimi i pasojave të pamjaftueshme të lëvizjeve, pohojnë ekspertët amerikanë.

Ky ekip i ekspertëve ka studiuar efektin e resveratrolit në minj, të cilët janë testuar në kushtet e ngjashme me gjendjen e papeshë në të cilën ndodhen astronautët gjatë fluturimit në gjithësi.

Është treguar se minjtë e ushqyer me resveratrol ishin me shëndet më të mirë dhe nuk vuanin nga zvogëlimi i mineraleve në eshtra dhe rezistencë ndaj insulinës, për dallim nga minjtë të cilët nuk kishin marrë këtë substancë.

Shkencëtarët paralajmërojnë se organizimit të njeriut i nevojitet aktiviteti fizik, por në kushte të caktuara, sikur të gjendjes së papeshë gjatë fluturimit në gjithësi dhe te disa sëmundje për shkak tët ë cilave është e pamundur që të ketë aktivitete fizike, resveratrol mund të shërbejë si zëvendësim për ushtrime.

[Nosh]

Kos, në çdo kohë për çdo moshë

http://www.botasot.info/img/joghurt-rice-01.jpg

Nuk është eliksir i jetëgjatësisë, por kërkime të ndryshme kanë treguar se kosi është një aleat shumë i mirë për shëndetin tonë. Në një studim të sapopublikuar në “New England Journal of Medicine”, kosi renditet mes ushqimeve që mund të frenojnë shtimin në peshë të lidhur me moshën

Nuk është eliksir i jetëgjatësisë, por kërkime të ndryshme kanë treguar se kosi është një aleat shumë i mirë për shëndetin tonë. Në një studim të sapopublikuar në “New England Journal of Medicine”, kosi renditet mes ushqimeve që mund të frenojnë shtimin në peshë të lidhur me moshën. Disa kërkues të “Harvard School of Public Health” në Boston, pasi ekzaminuan të dhënat relative të më shumë se 120 mijë personave, treguan se rritja në peshë mesatarisht 1.5 kg çdo katër vjet, rezulton të ishte inferiore kur rritej konsumi i disa ushqimeve të veçanta, e sidomos kosit. Për një sasi të caktuar të ngrënë çdo ditë në mënyrë të rregullt, rritja në peshë reduktohej me rreth 370 gramë çdo 4 vjet. E njëjta gjë ndodhte edhe për frutat e thata, për ato të freskëtat, për drithërat dhe perimet. Ndodhte krejtësisht e kundërta me patatet e skuqura (shtohej 760 gramë çdo 4 vjet), pijet e ëmbla apo llojet e ndryshme të mishit. Me pak fjalë, ndryshime të vogla në stilin e jetesës, të lidhura mbi të gjitha me ushqimin, mund të influencojnë në mënyrë thelbësore në rritjen në peshë për periudha afatgjata dhe ka shumë mundësi që për ta frenuar këtë tendencë duhet të përqendrohemi tek ushqimet e shëndetshme dhe të lëmë mënjanë ato që na dëmtojnë. Në një tjetër studim të sapopublikuar nga “International Journal of Cancer” dhe të bërë tek 45 mijë persona të ndjekur për rreth 12 vjet me radhë, u pa se kush kishte konsumuar më shumë kos (85 gramë në ditë për burrat, 98 për gratë) kishte një rrezik për t’u prekur nga tumori në zorrën e trashë rreth 38 për qind më të ulët se ata që nuk konsumonin. Por lind pyetja, se përse kosi paska këtë efekt pozitiv mbi shëndetin? “Një ushqyerje korrekte dhe një stil jetese aktiv kanë një rëndësi të jashtëzakonshme në shfaqjen e tumorit në zorrën e trashë”, - tregon Salvatore Panico, profesor i mjekësisë së brendshme në Universitetin “Federico II” të Napolit dhe një prej autorëve të studimit. Sipas tij, zakonet e këqija ushqimore dhe mungesa e lëvizjes janë shkaku i 70 për qind të tumoreve të këtij lloji. Pra, është e rëndësishme të dish se cilat ushqime janë më të preferuara se të tjerët. “Bakteret që prodhojnë acid laktik, si ato që gjenden tek kosi, janë krejtësisht në gjendje të parandalojnë disa mutacione gjenetike të qelizave të zorrës së trashë. Po shpjegohem më mirë: acidi laktik, duke ndryshuar ph e zorrëve, i bën më pak ofensive substancat që favorizojnë mutacionet, mutacione që mund t’i japin jetë qelizave kancerogjene. Për më tepër, acidi laktik redukton inflamacionin e zorrës, që gjithashtu luan rol në formimin e kancerit”, - vazhdon Panico. “Gjithsesi, është mirë të kujtosh se sistemi i ushqyerjes është kompleks, ndaj duhet mbajtur gjithmonë parasysh ajo që kërkimet amerikane kanë evidentuar. Gjithashtu, duhet të evitojmë konsumin e pijeve dhe ushqimeve shumë të pasura me sheqer dhe densitet të madhe energjetik, edhe pse mund të kenë si bazë kosin. Gjithashtu, duhet t’i japim hapësira edhe produkteve me origjinë vegjetale, përfshi edhe drithërat dhe ushqimet e thjeshta, si kosi natyral”. Në të vërtetë, është e pamundur të gjesh një tjetër ushqim kaq të pasur me kalcium, fosfor e vitamina dhe kaq të domosdoshëm për shëndetin. Përveçse mik i mirë i shëndetit, kosi është një ndër produktet që këshillohet për pastrimin e trupit, lëkurës, madje edhe flokut. Pavarësisht se sot mund të gjenden me qindra lloje e shije të tij, më i miri mbetet ai i përgatitur vetë në shtëpi, me qumësht të freskët. Kosi është cilësuar si simbol i ushqyerjes së shëndetshme në shkrimet e shenjta indiane të rreth 8 mijë viteve më parë. Në të njëjtën mënyrë, shumë shekuj para Krishtit, praktikuesit e jogës e kishin pagëzuar me emrin "ushqimi i Zotave", një trashëgimi e pasur ushqimore. Edhe sot indianët janë konsumatorët më të mëdhenj të kosit në botë, duke e përdorur në salca dhe në çdo lloj ushqimi. Madje, pija tradicionale indiane, "Lassi", përgatitet me kos, pak ujë, akull, erëza dhe fruta sipas dëshirës. Vitaminat e grupit B që ai përmban mbrojnë mëlçinë dhe zorrët; acidi laktik favorizon absorbimin e kalciumit dhe fosforit; laktobacilet favorizojnë punën e tëmthit, rrisin prodhimin e acidit folik dhe përmirësojnë mikroflorën e zorrëve. Fjala "jogurt" (kos), ashtu siç njihet në shumë gjuhë të botës, vjen nga turqishtja dhe përdoret për qumështin e fermentuar. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sipas ligjit, kosi duhet të ketë të paktën dy lloje bakteresh; laktobacil bulgarikus dhe streptokokus termofilus, për të fermentuar qumështin.

Bota Sot

[Nosh]

Larja e flokut

http://www.botasot.info/img/10larja.jpg

Larja e flokut duhet kryer sipas llojit të tij. Flokët e yndyrshëm duhen larë 2-3 herë në javë, flokët normalë 1-2 herë në javë, ndërsa flokët e thatë njëherë në javë. Flokët duhen krehur jo vetëm në mëngjes, por edhe në darkë, në mënyrë që të largohen qimet e rëna normalisht.

Bota Sot

[Nosh]

Dielli, si t’i përballojmë djegiet prej tij

http://www.botasot.info/img/rrezitja.jpg
Ditët e nxehta të verës kanë filluar. Ju pëlqen të rrini për një kohë të gjatë nën rrezet e diellit? Apo keni dëshirë të nxiheni pak, për të larguar ngjyrën që mbizotëron prej muajsh në lëkurën tuaj?
Megjithatë, duhet të bëni kujdes, sepse nëse nuk jeni mësuar me asnjë ekspozim diellor dhe po nisni ditët e plazhit në muajin korrik, mund t’iu shkaktojë probleme të ndryshme, mes të cilave djegiet, që shpesh dihet që mund të jenë të rrezikshme. Zgjidhja që dimë prej kohësh, duke shmangur ekspozimin në orët e drekës, është përdorimi korrekt i kremrave kundër diellit. Nga faktorët mbrojtës, më i këshillueshmi është 50+. Kremrat me faktor mbrojtës më të ulët se 6 nuk sigurojnë asnjë lloj mbrojtjeje nga rrezet e dëmshme të diellit, thonë specialistët. Po ashtu, studimet e bëra për rreziqet që i kanosen lëkurës nga dielli kanë treguar se janë shfaqur vetëm disa cilësi të efikasitetit të vitaminës D kundër kancerit, ndërkohë që lidhja mes ekspozimit në diell dhe tumoreve të lëkurës është forcuar. Gjithashtu, nuk duhet të qëndrojmë gjithë ditën para diellit për të marrë një ngjyrë të bukur. Në ndihmë do të na vinin edhe dhjetë minuta, apo një dietë e shëndetshme me fruta e zarzavate.
Nëse djegiet janë të lehta dhe nuk lind nevoja e ndërhyrjes mjekësore, dermatologët këshillojnë përdorimin e mënyrave alternative, edhe pse kujtojmë se ajo natyrale nuk është sinonim i sigurisë së plotë. Kështu, para se t’i nisim, është mirë t’i drejtohemi një specialisti. Ndërkohë, ja një listë e kurave natyrore për të lehtësuar djegien dhe skuqjen që mund të pësojë lëkura nga dielli.

Livanda
Që prej shumë kohësh, kimisti francez, Renè Gattefossè, filloi të bënte eksperimentet e para mbi esencën e livandës, duke marrë rezultate të mira edhe në rastet e djegies. Dihet se livanda kryen edhe një veprim antiseptik dhe ndihmon në shërimin e shpejtë të plagëve. Kundër djegieve nga dielli mund të përdorni një çaj të thjeshtë të përgatitur me të. Lyejeni krejt trupin, por përgatitja nuk duhet të jetë shumë e nxehtë për të shmangur një tjetër djegie.

Aloe vera
Është ndoshta një nga kurat natyrore më të njohura dhe më të përdorura kundër diellit. Arrin të reduktojë inflamacionin, skuqjen dhe dhimbjen. Studimet e bëra mbi këtë lloj bime janë të shumta, mes të cilave edhe ajo e vitit 1995 kur është përdorur për të kuruar viktimat e atentatit të qytetit të Oklahomës. Kurat u kryen nga mjeku T. Moore, që kishte trajtuar rreth 4000 raste djegiesh në botë dhe rezultuan efikase. Grini një fletë aloe vera dhe xhelin që del prej saj vendoseni në vendet e djegura.

Mjalti
Është një prej qetësuesve më të “bezdisur”, por që funksionon në mënyrë perfekte, nëse nuk keni në dispozicion asgjë tjetër më praktike. Sipas kërkimeve të kryera në “Clinical Trials Research Unit” të Universitetit të Auklandit në Zelandën e Re, mjalti të qetëson dhembjet, kryen një veprim antibakterial dhe në rastet e djegieve të rënda, arrin të heqë qelizat e vdekura nga indet për një rigjenerim më të shpejtë.

Kamomili
Një tjetër qetësues natyror efikas është edhe kamomili, që jo më kot qëndron i pari në listën e bimëve mjekësore që përdoret për të gjitha sëmundjet. Mirë është të përdoren kremrat pas diellit me kamomil, ose mund të përgatitet një çaj kamomili. Lihet të ftohet dhe vendoset direkt në pjesët që të dhembin, dy ose tre herë në ditë.

Molla
Redukton të skuqurën dhe ndihmon në qetësimin e plagëve. Qëroni një mollë, priteni në copa dhe vendosini te pjesët me djegiet dhe dhembjet më të mëdha.

Uthulla e verës së bardhë
Gjyshet prej dekadash kanë aplikuar uthullën për djegiet nga dielli dhe shërimin e lëkurës së djegur. Me kompresat e uthullës së ftohtë në lëkurë, gjyshet dikur na thoshin se shërimi është i garantuar.

Kosi
Provoni të zëvendësoni kremin tuaj pas diellit me kos të ftohtë, kjo mënyrë shërben për të dezinfektuar lëkurën dhe për të hequr ndjesinë e djegies. Vendoseni kosin mbi trup për 15 minuta dhe më pas shpërlajeni.

Uji
Këshillohet të pini shumë ujë edhe kur jeni në det, por edhe kur jeni kthyer në shtëpi. Hidratimi i lëkurës e ndihmon trupin t’i administrojë më mirë djegiet.

Dushi
Bëni herë pas here dush me ujë të ftohtë dhe kompresa me akull në vendet e dëmtuara. Është e sigurt se do të ndiheni më mirë.

Bota Sot

[Nosh]

Bota, njerëzit gjithnjë e më pak jetëgjatë

http://www.botasot.info/img/people_njerez.jpg
Sëmundjet e kohëve moderne, si obeziteti, duhanpirja, alkooli apo jeta sedentare po bëjnë që njerëzit të jetojnë gjithmonë e më pak se disa dhjetëvjeçarë më parë, edhe pse shkenca ka ecur me hapa galopante
Sëmundjet e kohëve moderne, si obeziteti, duhanpirja, alkooli apo jeta sedentare po bëjnë që njerëzit të jetojnë gjithmonë e më pak se disa dhjetëvjeçarë më parë, edhe pse shkenca ka ecur me hapa galopante. Në vendet e industrializuara të botës, si për shembull SHBA-të, obeziteti po konsiderohet si shkaktari kryesor i vdekjeve të parakohshme. Shumë të rinj dhe adoleshentë janë prekur nga kjo sëmundje, pasojat e së cilës ndihen në vitet e mëvonshme të jetës dhe janë të pariparueshme. Mjekët e theksojnë vazhdimisht rrezikun e kësaj sëmundjeje, që tashmë është kthyer në makthin e kohëve moderne.
Epidemia e obezitetit është problem shëndetësor jo vetëm i një vendi. Të dhënat e reja të Organizatës Botërore të Shëndetësisë tregojnë se më shumë se 1 miliard të rritur në mbarë botën janë mbi peshë, pothuajse një e treta e tyre tepër mbi peshë. Problemet e tyre i janë shtuar barrës globale të sëmundjeve kronike, si diabeti dhe sëmundje të zemrës dhe kanë ndikuar në shtimin e numrit të vdekjeve të parakohshme në mbarë botën. Obeziteti është duke shkaktuar rënie të konsiderueshme në jetëgjatësi në të gjithë botën, në vendet e varfra dhe të pasura, duke përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara. Sipas vlerësimeve nga Qendra Amerikane për Kontrollin e Sëmundjeve, një foshnje e lindur në Amerikë në vitin 2009, pritet të jetojë mesatarisht 78 vjet. Kjo është ende e vërtetë në shumë pjesë të Shteteve të Bashkuara. Por në disa zona, jetëgjatësia nuk ka rënë, por as nuk është rritur, një gjë e rrallë në një vend të zhvilluar dhe zyrtarët e Shëndetit Publik thonë se kjo është një arsye për shqetësim. Një studim në revistën mbi vlerësimin e shëndetit tregon se Shtetet e Bashkuara, renditen tani pas dhjetë vendeve të tjera të zhvilluara, kur është fjala për jetëgjatësinë, edhe pse amerikanët shpenzojnë më shumë për kujdesin shëndetësor sesa njerëzit në pjesën më të madhe të vendeve të tjera. Studimi zbuloi edhe diçka të habitshme, sipas redaktorit të revistës, doktor Chris Murray: “U befasuam kur në studim vumë re se për sa i përket jetëgjatësisë, femrat janë në gjendje shumë më të keqe se meshkujt”. Gratë amerikane ende jetojnë më gjatë se burrat nga 5 deri në 8 vjet. Por ato kanë zgjedhur disa zakone të këqija. “Gratë tani pinë më shumë duhan. Epidemia e obezitetit te gratë është më e përhapur sesa te burrat. Përparimi në trajtimin e presionit të gjakut është shumë më i ngadaltë te gratë”. Studimet tregojnë se epidemia e obezitetit është më e përhapur në rajonet jugore të Shteteve të Bashkuara. Vitin e kaluar, një studim tregoi se në dhjetë shtetet jugore, dy e treta e banorëve ishin mbipeshë ose tepër mbi peshë. Doktor Morris Washingtojn është kirurg në Karolinën e Jugut, ku tani kryhet operacioni by-pass në stomak, për adoleshentët tepër mbipeshë. Doktor Washington thotë se dieta jugore përmban ushqime të skuqura dhe me kalori të shumta, që ndikojnë në problemin e mbipeshës. “Ne jemi në thelb një shoqëri ku makina zëvendëson ecjen dhe jetën aktive”. Në Shkollën e Shëndetit Publik në Harvard, doktor Frank Hu ka studiuar mënyrën e jetesës ulur, si dhe ndikimin e saj në peshën trupore, diabetin e tipit 2 dhe vdekje të parakohshme. Ai fajëson kohën e shpenzuar para televizorit, si shkak për shumë sëmundje, që lidhen me mbipeshën. “Sa më shumë kohë njerëzit shpenzojnë duke parë televizor, aq më në rrezik janë për t’u prekur nga diabeti, sëmundjet kardiovaskulare dhe vdekjet e parakohshme”. Jetëgjatësia varet nga shumë gjëra, duke përfshirë ushtrime fizike, kujdes të mirë shëndetësor dhe mbajtjen e një peshe të shëndetshme. Por ndërsa amerikanët i përshtaten një stili jete më pak aktive dhe gjithnjë e më shumë u kthehen ushqimeve të gatuara shpejt e me kalori të lartë, mbajtja e një peshe të shëndetshme për një jetë të mirë e më të gjatë, është një sfidë serioze.

Bota Sot

[Nosh]

Alergjitë në diell

http://www.botasot.info/img/12alergjit.jpg

Gjate orëve të para të ekspozimit në diell shfaqen dhe shenjat kuqe në të gjitha pjesët e trupit. Prandaj duhet që në fillim të përdorni krem me mbrojtje të larte. Dhe nëse ju nuk do të keni përmirësim, atëherë duhet të këshilloheni me mjekun dhe të merrni ilaçe kundër alergjisë.

Bota Sot

[Nosh]

Hiqni kripën nga trupi

http://www.botasot.info/img/12B.jpg

Por kujdes buzës detit, rëra dhe uji do të kenë një efekt të veçantë irritues në lëkurën e prekur. Pas daljes nga uji është mirë që të shpërlaheni, në mënyrë që të hiqni kripën nga lëkura dhe duhet të lyheni me spraj me ujë termal, me efekt zbutës. Duhet të mbroheni me krem solar.

Bota Sot

[Nosh]

Njollat që shfaqën në pjesët më të ekspozuara të trupit?

http://www.botasot.info/img/12tendekreysore.jpg

Këto njolla mund të gjenden në pjesë të ndryshme të trupit, por kryesisht në pjesët me të ekspozuara. Ato bien në sy prej ngjyrës me të erret që kane në krahasim me pjesën tjetër të lëkurës.

Këto njolla, që zakonisht formohen nga mungesa e ndonjë vitamine, mund të shfaqen në bërryl, në gjunjë etj. Por edhe në pjesë të ndryshme të fytyrës apo dhe në duar. Njollat shfaqen pasi ka një ndryshim të shpejte të epidermës, e cila ndryshon nga 28 ditë, që është zakonisht, bëhet në shtate ditë, gjë e cila sjell rritje të qelizave të dëmtuara, ky ndryshim shoqërohet edhe nga efekte të tjera, si është dhe formimi i njollave. Deri tani për njollat dihet vetëm se janë kronike. Dhe trajtimi mund të ndihmojë për të zvogëluar apo zhdukur shenjat. Dielli ka efekte të mira në pjesën me të madhe të ekzemave. Disa persona që janë alergjik ndaj metaleve ata mund të mbajnë edhe ndonjë bizhutë. Por duhet të keni parasysh që para se të niseni me pushime të bëni kujdes që të përdorni sapunet antiseptike apo dhe antibiotike te pjesshëm. Pjesa e lëkurës që është e prekur nuk nxihet dhe mbeten të bardha pas daljes nën rrezet e diellit.

Bota Sot

[Nosh]

Kat-Skan pakëson 20% rastet e vdekjeve nga kanceri në mushkëri
http://www.botasot.info/img/CT-sken-2.jpg

Një studim mes duhanpirësve tregon se shqyrtimi me Kat-Skan (CT) pakëson 20 përqin rastet e vdekjeve nga kanceri në mushkëri. Kanceri në mushkëri është një sëmundje me shkallë të lartë vdekshmërie.
Angela Tauro iu nënshtrua një CT skan në spitalin e universitetit Yale, ku mjekët i zbuluan një tumor në mushkëri dhe ia hoqën atë me operacion.
Ajo thotë se sot është gjallë falë skanimit, që është më shumë se një radiografi.
Studimi u krye nga viti 2002 deri më 2004 dhe mori në shqyrtim më shumë se 53.000 persona të moshës së mesme që kishin pirë një paketë cigare në ditë për 30 vjet ose më shumë.
Pjesëmarrësit u ndanë në dy grupe; një grup kreu 3 skanimeve në vit, ndërsa grupi tjetër kreu radiografi.
Studiuesit gjetën se një radiografi nuk mund të tregojë shenjat e hershme të kancerit në mushkëri. Por tomografia e kompjuterizuar axiale - e njohur më mirë si një Kat-Skan spiral ose helical - u jep mjekëve më shumë hollësi rreth gjendjes së mushkërive.
Dr Christine Berg e Institutit Kombëtar të Kancerit thotë se gjatë këtij procesi pacientit i thuhet të mbajë frymën dhe aparati mer fotografi shumë të qarta përmes mushkërive ku mjekët mund të dallojnë edhe çrregullimet më të vogla.
Rastet e mbijetesës me kancer të mushkërive janë të pakta. Vetëm 15 për qind e atyre të diagnostikuar me këtë sëmundje jetojnë më shumë se pesë vjet. Por Dr Berg thotë se skanimet e hershme me dozë të ulët mund t'i përmirësojnë mundësitë për të mbijetuar.
"Nëse pacienti diagnostikohet me shkallë fillestare të sëmundjes, e cila mund të zbulohet me skanim helikal me dozë të ulët, pacienti ka 60 për qind shanse të mbijetojë për 5 vjet. Kjo nuk është ende 100 për qind, por jemi duke bërë përparim."
Rezultatet e studimit treguan një ulje 20 për qind rasteve të vdekjeve nga kanceri i mushkërive midis atyre që kishin bërë kat-skan, në krahasim me ata që kishin kryer radiografi X-rrezeve.
Por edhe skanimi spiral ose helikal ka të metat e veta. Rreth 20 për qind e të dhënave të kësaj analize lexohen gabim.
Në Shtetet e Bashkuara, kostoja e një shqyrtimit Kat-Skan (CT) nuk mbulohet gjithmonë nga sigurimi shëndetësor. Por disa spitale kanë filluar të ulin çmimin e për të inkurajuar duhanpirësit si Leslie Greissing të vijnë. Ajo thotë se është e kënaqur që e bëri.
Por aparatet e skanimit spiral nuk janë në dispozicion në shumë pjesë të botës, Dr Berg thotë se mënyra më e mirë për parandalimin e kancerit të mushkërive është e thjeshtë; nëse pini duhan, lëreni.

Bota Sot

[Nosh]

Bimët që zgjojnë epshin

http://www.botasot.info/img/14kryesore%20bimet.jpg
Kanella.
Përdoret si pluhur jo vetëm në ëmbëlsira, por gjithashtu është e këshilluar edhe në gatimin e mishit. Është elementi kryesor në recetat e Krishtlindjeve. Lëngu i saj përdoret për lehtësimin e dhimbjeve të menstruacioneve apo gjatë shtatzënisë.

Dafina
Heronjve romake i dhuronin kurora me dafina. Herën e parë që do të keni rast të vallëzoni me të dashurin tuaj, i dhuroni një kurorë me këtë bimë të shenjtë. Në gatim dafina përdoret në sasi të vogël, një ose gjysmë gjethe për shkak të shijes shumë të fortë dhe është paksa e hidhur.

Majdanozi
Përdorej nga shtrigat si një nga përbërësit e porcionit që shërbente për të fluturuar. Ai mund të përdoret në rreth 30 lloj gatimesh, si në mish, peshk, sallatë.

Hudhra
Nuk duhet të mungojë në kuzhinë. Mendohet së është një bimë e shenjtë, erotike, mjekësore, e cila iu jepej atletëve në olimpiadat në Greqi. Ka shumë cilësi kuruese, sidomos në rastet e kancerit. Substancat thelbësore të saj të përpunuara dhe destinuara për kurim shiten në kapsula, për shkak të shijes së saj. Përdorej si i vetmi afrodisiak që në kohë të lashta. Sot është provuar se substanca kimike që shkakton aromën e hudhrës ndodhet edhe në sekrecionet intime femërore.

Orizi
Është simboli i fertilitetit. Kur me pafajësinë më të madhe nuses dhe dhëndrit i hidhet oriz gjatë dasmës, shumë pak e dinë që në brendësi është pikërisht ky sekret. Disa kanë mendimin se është e pamundur që të eksitosh ndonjë njeri me një pjatë oriz, por prova më e mirë për fertilitetin që ka orizi është fakti i mbipopullsisë që ka Kina.

Patëllxhani
Mendohet se ka ardhur nga India dhe se mbërriti në Evropë kur arabët pushtuan Spanjën. Konsiderohet eksitus, sidomos kur përgatitet me përbërës të tillë si hudhër, qepë, spec dhe erëza të tjera.

Qepa
Është thelbësore për të gjitha llojet e kuzhinave, që nga më erotikja deri tek më e thata. Origjina e saj vjen nga Azia. Egjiptianët, romakët, grekët dhe arabët e kanë konsideruar afrodisiake përpara se evropianët të njihnin ekzistencën e saj.

Spinaqi
Origjina e tij është nga Persia. Spinaqi është i pasur me vitamina dhe minerale, forcon trupin dhe ankthet e dashurisë.

Fasulet
Për romakët ishin stimulante dhe lulja simbolizonte kënaqësinë seksuale. Supa me fasule simbolizonte kënaqësinë seksuale dhe u ndalua në shekullin e XVII nga kolegji i murgeshave te San Jeronimo për të ndaluar eksitimet.

Misri
Bimë e shenjtë për indianët e Amerikës. Simbolizon fertilitetin dhe bollshmërinë.

Speci
Duket se e vetmja gjë erotike që ka, është forma e tij. Por në disa rajone konsiderohet eksitus, ndërsa në disa të tjera konsiderohet si kundër afrodisiak.

Domatja
Ka origjinë nga Amerika dhe duhet të futej në kategorinë e frutave. Spanjollët e sollën domaten në Evropë si “molla peruane” dhe “molla e dashurisë”. Mishi i saj i ngjeshur i kuq dhe sensual mori shpejt shume famë, sepse besohej shumë në fuqinë e saj stimuluese.

Bota Sot

[Nosh]

Trajnime për gratë shtatzëna në maternitetin “Koço Gliozheni”

http://www.botasot.info/img/mami%20dhe%20bebi-2.jpg

Gratë shtatzëna nëpërmjet maternitetit “Koço Gliozheni” në Tiranë duke filluar nga kjo javë do të kenë mundësi të marrin më tepër informacion nga mjekët, mamitë e psikologët për sa i përket shtatzënisë dhe lindjes.
Kjo metodë e re që po futet në sistemin shëndetësor shqiptar ka për synim t’u ofrojë pjesëmarrësve njohuri për trajtimin para dhe pas lindjes.
Trajnimi do të zhvillohet nga një staf i përgatitur profesional me metoda interaktive dhe në një atmosferë miqësore në shoqërinë edhe të një psikologu klinik.
Çështjet kryesore që do të trajtohen në trajnim do të jenë depresioni i paslindjes, ushqyerja me qumësht gjiri e bebes, ajo me shishe, shqetësimet e foshnjave dhe stili i jetës për nënën dhe beben.
Pas trajnimit, të gjitha gratë do të pajisen me materiale edukuese dhe dhurata për bebet e tyre.
Për herë të parë, kurset do të zhvillohen në maternitetin “Koço Gliozheni” më datë 18 korrik, ora 11:00 deri në 12:30.

Bota Sot

[Nosh]

Dy litra ujë janë të dëmshme për shëndet

Londër, 14 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 14:42
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/uji140711_thmb1.jpg

Shkencëtarët britanikë thonë se nuk është e saktë se pirja e sasisë së madhe të ujit përmirëson shëndetin.

“British Medical Journal” publikoi studimin, i cili shemb përparësinë e pirjes së sasive të mëdha të ujit, sidomos të teorisë se dy litra ujë në ditë parandalojnë dëmtimin e veshkave, zvogëlojnë peshën dhe shtojnë koncentrimin.

Dy litra ujë janë të dëmshme për shëndetin. Ky është trik i marketingut i prodhuesve të ujit në shishe. Njerëzit duhet të pinë aq sa iu nevojitet, thonë shkencëtarët. Sipas tyre, sasia e ujit që konsumohet brenda ditës varet nga gjinia dhe mosha, por edhe nga nevoja personale.

[Nosh]

Shkaktarët e kollës së tejzgjatur

http://www.botasot.info/img/Coughing.jpg

Kolla kronike, ajo që zgjat më shumë se tetë javë dhe ua bën jetën shumë të vështirë personave që vuajnë nga kjo simptomë, mund të shkaktohet edhe nga një shqetësim në rrugët e frymëmarrjes që shfaqet gjatë gjumit, e ashtuquajtura gërhitje

Shpeshherë për doktorët mbetet një mister, megjithatë kohët e fundit, ata kanë filluar ta zbulojnë ngadalë: kolla kronike, ajo që zgjat më shumë se tetë javë dhe ua bën jetën shumë të vështirë personave që vuajnë nga kjo simptomë, mund të shkaktohet edhe nga një shqetësim në rrugët e frymëmarrjes që shfaqet gjatë gjumit, e ashtuquajtura gërhitje. Këtë e ka treguar një studim i kryer nga doktor Surinder Birring, i cili punon në departamentin e mjekësisë respiratore të spitalit “King’s College Hospital” të Londrës, në bashkëpunim me një grup australian. Ky studim është publikuar prej pak kohësh në ERJ, gazeta e “European Respiratory Society” (Shoqëria Respiratore Europiane).
Kollitja është metodë me anë të së cilës organizmi eliminon papastërtitë nga mushkëritë dhe rrugët e sipërme të frymëmarrjes. Gjithashtu mund të vijë si reagim ndaj ndonjë ngacmimi në rrugët ajrore. Kolla nuk është sëmundje, por shpesh rëndësia e saj mund të përcaktohet vetëm kur zhvillohen simptoma të tjera. Ka shumë shkaktarë të cilët nxisin kollën, siç janë sëmundjet virale. Është normale të keni kollë kur jeni ftohur. Shpesh kollitja nxitet nga gëlbaza që kalon poshtë në fyt. Edhe infeksionet e mushkërive ose të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes mund të shkaktojnë kollë. Kolla kronike mund të jetë simptomë e pneumonisë, bronkitit, tuberkulozit etj., por edhe shenjë që keni ndonjë infeksion ose se po prekeni nga sëmundja obstruktive pulmonare kronike. Gjithashtu kolla kronike mund të jetë simptomë e refleksit gastroezofageal dhe t’ju zgjojë nga gjumi: zbrazjet e hundës bien poshtë në fyt. Kjo mund të shkaktojë kollë të vazhdueshme ose ndjesinë sikur keni nevojë vazhdimisht të pastroni fytin. Pas ftohjes, kolla e thatë mund të zgjasë disa javë më shumë se sa simptomat e tjera dhe shpesh përkeqësohet gjatë natës.Shkencëtarët kanë studiuar një grup prej 108 personash, të cilët kishin probleme me rrugët e frymëmarrjes gjatë natës në kërkim të simptomave që lidheshin me këtë situatë. Pasi larguan të gjithë ata që vuanin nga kolla kronike, e cila shkaktohej nga duhani, pirja e barnave të ndryshme, ose sëmundjet e tjera respiratore, identifikuan një grup prej 55 individësh: mes këtyre të paktën një e treta vuante nga kolla kronike e pashpjegueshme. Atëherë studiuesit arritën në përfundimin se është pikërisht gërhitja gjatë natës që sjell këtë shqetësim. Madje jo vetëm kaq, ata kanë zbuluar gjithashtu se lidhja mes gërhitjeve dhe kollës kronike është më e shpeshtë te femrat. Dëshmia e mëtejshme qëndron në faktin se mes pacientëve që nuk vuanin nga kolla kronike, përqindja e meshkujve arrin deri në 81 për qind, ndërsa e femrave në 19 për qind.
Kujdes ndaj refluksit
Njerëzit që gërhasin natën dhe vuajnë nga kolla kronike, ankohen edhe për simptoma të tjera: djegie stomaku gjatë natës (ky fenomen haset në 28 për qind të rasteve, ndërsa përqindja e personave që gërhasin, por nuk kanë kollë kronike arrin në 5%, rrufë (përkatësisht 44 dhe 14 për qind), dhembje gjatë gëlltitjes (përkatësisht 33 dhe 11 për qind) dhe therje në gjoks (44 dhe 19 për qind). “Studimi ynë, i pari i këtij lloji, tregon se kolla kronike është një simptomë e rëndësishme dhe shumë e përhapur mes personave që gërhasin shumë natën. Të tilla raste mund të lidhen me një refluks gastroezofag, që nga ana tjetër shoqërohet me gërhima”, ka thënë Birring. Por cila është lidhja mes gjithë këtyre simptomave? “Disa të dhëna tregojnë se kolla mund të shkaktohet edhe nga një inflamacion i rrugëve të sipërme të frymëmarrjes, gjë që çon më pas në problemet me frymëmarrjen gjatë gjumit. Kjo mund të shpjegojë edhe faktin e lidhjes me rrufën”, shton studiuesi.Cilido të jetë mekanizmi, e rëndësishme është që të kihet parasysh lidhja e mundshme mes kollës kronike e gërhitjes dhe këta dy faktorë të kërkohen te pacientët që vuajnë nga ky shqetësim: shpesh kolla mund të jetë simptoma e vetme e gërhitjes gjatë natës. Kjo lidhje nuk është shumë e njohur për doktorët dhe natyrisht që nënvlerësohet, por është e rëndësishme të njihet, sepse trajtimi i gërhitjes mund të çojë në largimin e kollës. Si? Me avull të nxehtë, një terapi që mund të praktikohet edhe në shtëpi.Kolla kronike është një shqetësim që mund të na e bëjë me të vërtetë të pamundur jetën. Përveç shqetësimit të përditshëm, mund të çojë në një izolim të vërtetë shoqëror: pacientët nuk guxojnë të shkojnë në kinema, teatër, ose kishë nga frika se mos papritur u fillon kolla dhe prishin qetësinë publike. Kjo simptomë mund të ndikojë për keq edhe në punë: mjafton të mendosh kontaktin që do të kesh me kolegët dhe njerëzit e tjerë. Deri më tani mjekët nuk arrinin të identifikonin shkakun të paktën në 40 për qind të rasteve. Falë studimeve është bërë e mundur kjo gjë.

Bota Sot

[Nosh]

Sëmundja e fruthit mund të bëhet përsëri një kërcënim
http://www.botasot.info/img/vakcina2395.jpg

Thuajse i zhdukur në shumë vende, sëmundja e fruthit mund të bëhet përsëri një kërcënim. Qendra amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve njofton se rastet e fruthit kanë ardhur duke u shtuar në 33 vende. Studiuesit argumentojnë se përpjekjet për çrrënjosjen plotësisht të fruthit kanë hasur në vështirësi për shkak të mos mbështetjes financiare dhe mungesës së vullnetit politik të qeverive.
Vetëm kur ekspertët e shëndetit mendonin se ishin pranë zhdukjes së fruthit, kjo sëmundje filloi të rishfaqej në disa vende në Evropë, Afrikën nën-Sahariane dhe Azi. Kjo, jo vetëm në vendet me të ardhura të ulëta. Edhe Franca ka është ndeshur me raste të shumta të fruthit, pavarësisht nga vaksinat në dispozicion dhe infrastrukturës së mirë shëndetësore.
Andrea Gay pranë shoqatës Nisma kundër Fruthit thotë se vendet e zhvilluara dhe ato në zhvillim përballen me probleme të ndryshme për përmbajtjen e infeksionit.
"Në shumë raste në vendet në zhvillim,fëmijët nuk vaksinohen sepse vaksinat mungojnë. Por në vendet e zhvilluara vaksina ka, por njerëzit zgjedhin tjetër alternativë, të mos vaksinohen".
Andrea Gay thotë mjekët pediatër duhet të jenë më vigjilent dhe qeveritë duhet të bëhen më të angazhuara për parandaluar sëmundjen." Fëmijët janë më të ndjeshëm ndaj këtij infeksioni i rrugëve të frymëmarrjes që mund të çojë në ndërlikime të rënda si verbërim dhe vdekje. Nga fruthi në botë vdesin çdo ditë 450 fëmijë.
Kombet e Bashkuara e kanë luftuar për vite fruthin. Dhe qëllimi i OKB-së për pakësimin e vdekjeve nga kjo sëmundje thuajse u arrit gati tre vjet më parë.
"Në fund të vitit 2008, çdo vend në botë kishte arritur objektivin për pakësimin 90 përqind të vdekshmërisë nga fruthi, me përjashtim të Indisë, një vend i madh e me shumë raste të fruthit".
Por ekspertët thonë se është e rëndësishme për të eliminuar fruthin nga të gjitha pjesët e botës. Përndryshe sëmundja do të vazhdojë të qarkullojë nga rajone ku ende ekziston.
Andrea Gay thotë se shpenzimet për vaksinën kundër fruthit janë vetëm 1 dollarë për fëmijë. Pengesë, thotë ajo, është mungesa e angazhimit politik në shumë vende.
"Sepse fruthi tani për tani është më pak i përhapur dhe njerëzit nuk e shohin sëmundjen, por ata shohin shumë sëmundje të tjera dhe harrojnë se pa vaksinim, fruthi mund të kthehet përsëri në shkallë të gjerë".
Sipas Nismës kundër Fruthit, kjo shoqata do të marrë rreth 212 milionë dollarë nga viti 2012 deri më 2015 me objektiv zhduken e fruthit deri në vitin 2020.

Bota Sot

[Nosh]

Vaji i limonit

http://www.botasot.info/img/16vaji%20i%20limonit.jpg


Një ndër vajrat esencialë që përdoret për kurimin e disa sëmundjeve ose problemeve është vaji i limonit. Ai mund të përdoret dhe si aromatizues për gojën dhe mund të merret tri herë në ditë nga një pikë. Nëse përdoret para ngrënies, vaji i limonit është shumë i mirë për celulitin, për mykun. Si përdorues i jashtëm, vaji limonit ka efekte pozitive për forcimin e thonjve, jep hidratim dhe shkëlqim lëkure, heq rrudhat, etj.

Bota Sot

[Nosh]

Si t’i zhdukim rrudhat nga fytyrat

http://www.botasot.info/img/16kryetend.jpg

Dhe ndërsa kirurgjia plastike në më të shumtën e rasteve tenton të zhdukë rrudhat nga fytyrat e personave të famshëm dhe atyre të thjeshtë, ekziston një tjetër mënyrë më e lehtë dhe jo shumë e dhimbshme.

Por sa mirë do të ishte sikur të ekzistonte një produkt i mrekullueshëm që ta bënte lëkurën të bukur dhe të tonifikuar, duke zhdukur përfundimisht rrudhat e moshës. Armiku kryesor i rrudhave janë zmadhimi i poreve. Për fat të keq nuk ekziston asnjë produkt i tillë, pasi kur poret zgjerohen është shumë vështirë për t’i kthyer në gjendjen e mëparshme. Por ekzistojnë mënyra për të parandaluar dhe maskuar këtë dukuri.

Ajo që duhet të mbani gjithnjë parasysh është se zgjerimi i poreve ndodh me kalimin e viteve dhe, sidomos në zonat më të yndyrshme të lëkurës, kryesisht te hunda apo në pjesën T të fytyrës.

Mos përdorni produkte agresive

Poret e mëdha zakonisht lidhen me lëkurën e yndyrshme, ndaj edhe shpesh luftohen me produkte agresive kundër yndyrës, por rezultati është i kundërt. Sipërfaqja e lëkurës thahet duke krijuar çarje të lëkurës dhe rrudhosjen e saj. Në këtë rast lëkura nis të vetëmbrohet, duke u bërë më e yndyrshme se më parë dhe defektet janë më të dukshme se kurrë.

Pastroni me kujdes

Është shumë e rëndësishme ta pastroni sa më mirë dhe me shumë kujdes lëkurën. Pastrimi i saj të jetë e përditshme. Kini parasysh të përdorni produkte që i përshtaten lëkurës suaj. Pastrimi i lëkurës është thelbësor për një lëkurë të shëndetshme. Lëkura duhet të pastrohet mirë çdo mëngjes dhe mbrëmje, duke e shndërruar atë në një ritual të zakonshëm. Për lëkurën me pore të zgjeruara dhe parandalimin e rrudhave janë shumë efikase maskat me bazë argjile.

Maskojeni me make-up

Së fundi, mund të arrini rezultate shumë të mira edhe me make up-in. Ai është një maskues ideal në shumë raste. Është e rëndësishme të zgjidhni një pluhur që nuk është shumë i trashë, pasi nuk duhet të harroni që lëkura ka nevojë të marrë frymë. Ekzistojnë edhe produkte kozmetike që arrijnë të fshehin rrudhat dhe poret e zgjeruara. Është një lloj xheli që arrin të maskojë defektet e vogla të lëkurës. Gjithashtu është shumë e rëndësishme edhe nuancat që i jepni lëkurës suaj gjatë make up-it për të maskuar dhe fshehur rrudhat.

Bota Sot

[Nosh]

Femrat, si të monitorojmë shëndetin

http://www.botasot.info/img/female_body.jpg

Kontrolli i parë gjinekologjik duhet të nisë me raportin e parë seksual, pastaj vijnë pap-testi, një herë në vit apo ekzaminimi i gjirit. Kontrolli i vazhdueshëm është shumë i rëndësishëm për gratë për të mbrojtur shëndetin

Kontrollet e vazhdueshme te gjinekologu duhet të nisin pas raportit të parë seksual dhe janë të nevojshme të paktën një herë në vit. Pastaj pap-testi dhe ekzaminimi i gjirit duhet të bëhen pjesë e kulturës sonë mjekësore për të ruajtur shëndetin. Por sa e rëndësishme është vizita gjinekologjike për një femër? 
Shumë. Një grua duhet të jetë tepër e kujdesshme me trupin e saj. Është mirë që kontrolli të fillojë pasi një vajzë vendos të ketë marrëdhënie intime me një djalë. Pra pas raportit të parë seksual, në mënyrë që të parandalohet çdo lloj shqetësimi i mëvonshëm. Nëse një vajzë është 25 vjeçe dhe nuk ka kryer ende marrëdhënie seksuale, duhet të bëjë një kontroll të paktën një herë në vit. Kontrolli mund të jetë i përvitshëm, ose një herë në dy vjet, me një pap-test, vetëm nëse nuk keni probleme të veçanta të cilat kërkojnë monitorime të vazhdueshme. Veç të tjerash, vizita gjinekologjike tregon se një femër ka një edukim të mirë seksual dhe mund të diagnostikojë në kohë sëmundjet seksualisht të transmetueshme. Pasi ju ka pyetur për arsyen e vërtetë të vizitës, pra nëse bëhet fjalë për një kontroll të thjeshtë rutinë ose më të imtësishëm për të zbuluar ndonjë patologji specifike, duhet të përqendrohet te katër format e anamnezës: familjare (tumoret, menopauza e parakohshme, çrregullime menstruale të pranishme në familje), patologjike (sëmundje që keni pasur në të kaluarën), fiziologjike (të shfaqura me ardhjen për herë të parë të menstruacioneve, ritmi, karakteristika të rrjedhjes së gjakut, aspekte të jetës seksuale dhe gjinekologjike) si dhe patologji të tjera (për sa u përket shqetësimeve që pacientja dëshiron të konsultohet). Gjithashtu është e rëndësishme të sqarohet nëse keni bërë analiza të tjera gjatë kohëve të fundit: data e pap-testit të fundit, data e analizave të fundit të gjakut ose të kontrolleve të tjera të rëndësishme. Pikërisht për këtë, është mirë që t’i mbani gjithmonë me vete të gjitha analizat. Gjatë gjithë vizitave nuk duhet të harrojmë të marrim me vete një dosje në të cilën janë pasqyruar të gjitha sëmundjet familjare dhe personale, simptomat kryesore dhe zhvillimi i sëmundjes, në qoftë se ka një sëmundje në vazhdim, analizat, nëse i keni bërë, të renditura sipas llojit dhe datave, e të nënvijëzuara poshtë. Këtë dosje duhet ta keni me vete para se të shkoni te gjinekologu.
Një gjinekolog i mirë duhet ta fillojë nga lart vizitën. Kjo është një shenjë tjetër e përkujdesjes dhe respektit, sepse gjërat vijnë gradualisht, duke e larguar sikletin e madh që të shkakton një vizitë gjinekologjike. Ja se çfarë duhet të vizitojë doktori: tiroidet, sidomos nëse gjëndrat duken të zmadhuara edhe me sy të lirë, pastaj gjoksin dhe sqetullat për të parë nëse ka ndonjë gjëndër limfatike. Më tej barkun dhe zorrën e trashë, pasi kjo e fundit tregon shumë për gjendjen e tensionit të gruas. Vetëm pas këtij kontrolli të përgjithshëm, bëhet vizita gjinekologjike. Mjeku duhet t’i kushtojë më shumë vëmendje pjesës së jashtme të organit gjenital, nëse është i ënjtur, i skuqur, distrofik, me kondiloma ose patologji të tjera. Gjithashtu, gjinekologu duhet të kontrollojë me shumë kujdes edhe gjendjen e muskujve prevaginalë, nëse janë hipertonikë, që dhembin, shpesh shoqërohen me dhembje gjatë marrëdhënies ose hipotonikë, që janë të sforcuar vazhdimisht dhe për këtë arsye ka më pak ndjeshmëri vaginale gjatë marrëdhënies seksuale. Nëse gruaja ndien siklet dhe ka djegie gjatë marrëdhënies, duhet t’i drejtohet mjekut për të diagnostikuar "hartën e dhembjes", duke marrë parasysh të gjitha pikat ku ajo ndien dhembje (te pjesa e jashtme e organit gjenital, në mes ose në thellësi të vaginës). Në fund duhen kontrolluar qafa e mitrës dhe vezoret, për ndonjë fibromë. 
Po në rast shtatzënie, çfarë ndryshon? 
Disa analiza më shumë plotësojnë monitorimin, si për shembull kontrolli i zemrës së fetusit dhe pH (pehazhit). Gjithashtu, duhet parë shtimi në peshë për një muaj, duhen bërë analizat e gjakut çdo tre muaj dhe ekografitë obstetrike. Shumë gjinekologë bëjnë vetëm ekografi, gjë që nuk mund ta zëvendësojë kurrë vizitën gjinekologjike.

Bota Sot

[Nosh]

Rregullat për një gjumë të rehatshëm në verë

Prishtinë, 18 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 19:26
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/gjumi_thmb1.jpg
Vera është armikja e gjumit, sidomos për ata që e kanë gjumin e lehtë. Vapa dhe zhurma e mushkonjave bëjnë që në netët e nxehta të jetë vështirë për të bërë një gjumë të rehatshëm.

Për të fjetur mirë natën duhet të përgatitesh ditën: duhet evituar gjumi i drekës (ose të paktën mos të jetë shumë i gjatë), duhen evituar ushqimet me yndyrë dhe të përdoren sa më shumë frutat dhe perimet, duhet pirë shumë ujë dhe sa më pak alkool.

Gjithashtu, aktiviteti fizik gjatë ditës bën që muskujt të jenë më pak të kontraktuar natën. Nëse jeni të stresuar, lini jashtë dhomës së gjumit aparatet elektronike, duke filluar nga celulari.

[Nosh]

Kryhet sekuencionimi i virusit të etheve hemorragjike

Prishtinë, 19 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 09:26
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/klinika%20infektive_thmb1.jpg

Për herë të parë në Kosovë në Departamentin e Mikrobiologjisë të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës është kryer sekuencionimi i virusit të etheve hemorragjike krime kongo (EHKK) nga dy mostra të pacientëve që kanë qenë në trajtim në Klinikën për sëmundje ngjitëse në QKUK.

Sekuencionimi është proces përmes të cilit përcaktohet renditja e nukleotideve në fragmentin e caktuar të ADN-së e cila në rastin e mikrobiologjisë mundëson klasifikimin e mikroorganizmit si dhe pozicionet e mundshme të mutacioneve në strukturën gjenetike të mikrorganizmit.

Sekuencionimi i virusit të EHKK është sekuencionimi i parë i ndonjë mikroorganizmi që është kryer ndonjëherë në Kosovë dhe është mundësuar përmes aparaturës që është siguruar nga projekti i Bankës Botërore për Gripin e Shpezëve që ka përfunduar në mars të vitit 2011, si dhe me asistencën teknike të mikrobiologut Lluka Fajs nga Instituti për Mikrobiologji dhe Imunologji të Universitetit të Lubjanës nw Slloveni.

Kryerja e sekuencionimit paraqet një të arritur të madhe të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike, duke treguar në këtë mënyrë se edhe në rrethana me kushte të limituara financiare, por me entuziazëm të lartë të personelit mund të kryhen ekzaminime laboratorike të nivelit të lartë shkencor.

[Nosh]

Mbipesha në fëmijëri, shton rrezikun për obezitet në moshë të rritur

http://www.botasot.info/img/OBESITY_480547457.jpg

Nuk është sekret se obeziteti mes fëmijëve dhe adoleshentëve është një problem në rritje, madje edhe në vendet më pak të zhvilluara. Por studiuesit vërtetojnë se të qenit mbipeshë në moshë të re shton rrezikun për obezitet në moshë të rritur.

Mjekët thonë se mbi pesha hap rrugën për pasoja të tjera shëndetësore, si diabeti, presioni i lartë i gjakut dhe sëmundje të zemrës. Një studim i kohëve të fundit tregon gjithashtu se gjasat për të qenë mbi peshë janë më të shumta mes grave sesa mes burrave.

Lauren Paynter tani nuk është mbipeshë. Por ajo e di se çdo të thotë kur njerëzit mbipeshë ngacmohen ose vihen në lojë; në fëmijëri, Lauren ka qenë tepër e shëndoshë. Për të rënë nga pesha, ajo vendosi të ndryshojë zakonet e të ngrënit dhe të kryente më shumë ushtrime fizike. Ajo hoqi dorë nga pijet e ëmbla dhe filloi t'i jepte biçikletës dhe të ecte më shpesh. Si rezultat, Lauren humbi 7 kilogram.

Studiuesit në Universitetin e Karolinës së Veriut në Chapel Hill shqyrtuan gjatë një periudhe 13-vjeçare më shumë se 8.000 të rinj të moshës 12-21vjeç. Ata ishin me peshë normale, mbi mbipeshë dhe tepër mbipeshë (obesiti). Më pak se 2 për qind e atyre që ishin në peshë normale u bënë tepër mbipeshë më vonë në jetë.

Ndërsa 75 për qind që kishin qenë mbipeshë në moshë të hershme u prekën nga obeziteti në moshë të rritur. Autorja e studimit, Natalie Tay në Universitetin e Karolinës së Veriut, thotë se kur pjesëmarrësit në studim u bënë rreth 30 vjeç, gjinia filloi të luante rol në mbipeshë. Rreth 37 për qind e meshkujve që kishin qenë mbipeshë në rini u bënë tepër mbipeshë u rritën, ndërsa mes femrave kjo përqindje ishte më e lartë, rreth 50 për qind.

Në 30 vitet e fundit, numri i fëmijëve mbipeshë në Shtetet e Bashkuara është dyfishuar dhe numri e adoleshentëve mbipeshë është trefishuar. Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se mbi pesha mes fëmijëve është epidemi, edhe në vendet në zhvillim. Sëmundja Alzheimer, mënyrë tjetër përcaktimi Për sëmundjen Alzheimer nuk ka shërim.

Vetëm zbulimi i hershëm i saj mund të lehtësojë mënyrën e trajtimit. Mënyra e vetme e sigurt për të zbuluar Alzheimerin është me autopsi, pas vdekjes së pacientit. Tek pacientët gjallë, aktualisht, për diagnostikimin e kësaj sëmundjeje mjekët bazohen tek humbja e kujtesës si simptomë. Por shumë studime kanë treguar se njerëzit që preken nga humbja e kujtesës, jo të gjithë vuajnë nga Alzheimeri.

Ndërkohë, disa mjekë në Evropë tani kanë dalë me një ide të re; ata thonë se krahas humbjes së kujtesës, mjekët specialistë duhet të shikojnë edhe për Bio-Shenja nëpërmjet një analize gjaku, për të përcaktuar nëse një person vuan nga Alzheimeri, apo është prekur thjesht nga një humbje kujtese. Analiza të panevojshme Shtimi i kostos së kujdesit shëndetësor ndikohet së tepërmi edhe nga analizat e panevojshme.

Debati që zhvillohet sot është se kur dhe si mund të përcaktohet nëse një analizë duhet ose nuk duhet bërë. Kontrolli rutinë për kancer ka ndikuar dukshëm në pakësimin e rasteve të vdekjes nga kanceri. Për zbulimin e kancerit ekzistojnë analiza standarde siç janë mamografia dhe kolonoskopia... etj.

Por një studim i ri tregon se nga viti 1998 deri në vitin 2005, 90 mijë pacientë me kancer në shkallë të avancuar vazhdonin të kryenin analiza të tilla. Studimi thotë se pacientët që janë diagnostikuar me kancer pa shpresë shërimi duhet t'i shmangin analizat rutinë, pasi ato nuk ndihmojnë. Pagjumësia kronike dhe rrezikut e vdekjes.

Gjithkush e di se sa i rëndësishëm është gjumi për shëndetin, por shumë njerëz nuk e dinë se mungesa e vazhdueshme e gjumit mund të jetë rrezik për jetën. Një studim i ri botuar në revistën Sleep zbuloi se pagjumësia kronike ndikon në shtimin e rrezikut të vdekjes.

Sipas statistikave, një në tre njerëz do të vuajnë nga pagjumësia në një periudhë të jetës së tyre. Studimi i kryer nga shkencëtarë në Kollegjin e Mjekësisë pranë universitetit të Pensilvanisë arriti në përfundimin se tek njerëzit që vuajnë nga pagjumësia, rreziku i vdekjes është në rritje në krahasim me personat që flenë normalisht. Krahasuar me personat që flinin 6 ose më shumë orë në natë, personat me pagjumësi kronike ose që flinin më pak ishin 4 herë më në rrezik për të vdekur brenda një periudhe 14-vjeçare.

Studimet e mëparshme kanë treguar se pagjumësia mund të rrisë rrezikun e diabetit të llojit 2 dhe hipertensionit. Ndërsa studimi i tanishëm tregon se burrat, pjesëmarrës në studim, që vuanin nga diabeti i tipit 2 dhe hipertensioni ishin në rrezik edhe më të lartë për të vdekur në qoftë se prekeshin edhe nga pagjumësia.

Studimi morri në shqyrtim 1 mijë e 700 burra dhe gra të moshës së mesme. Tek femrat, rreziku i vdekjes nga pagjumësia nuk ishte aq i lartë sesa tek burrat. Pse? Autorët e studimit thonë se arsyeja është e paqartë. Ekziston mendimi se personat që flenë më pak se 6 orë gjumë në 24 orë, vuajnë nga pagjumësia kronike. Akademia Amerikane e Mjekësisë rekomandon që njeriu duhet të flejë 7 deri në 8 orë gjumë gjatë natës për të ndjehet i çlodhur ditën tjetër.

Bota Sot

[Nosh]

Vitamina D dhe përfitimet që kemi prej saj në stinën e verës

http://www.botasot.info/img/vitamina.jpg

Kur të dërguarit e Institutit Kombëtar të Mjekësisë do të ulen përballë kolegëve të Akademisë Kombëtare të Shkencave në Uashington, do të vendoset fati i vitaminës D, “Hirushes” së të gjitha vitaminave. A do të arrijnë ata ta bindnin qeverinë federale për të rritur dozën e përditshme të rekomanduar? Mjaftojnë të dhënat për deficitet te të vegjlit, ku sipas “Washington Post” vuan një në dy fëmijë, ajo që po i shtyn ekspertët të mendojnë seriozisht për rritjen e dozave të saj të përditshme. Për vite me radhë, rëndësia e saj është zbehur nga e famshmja vitamina C, një çudibërëse për gripin dhe ftohjet, apo edhe nga vitamina A në një botë ku gjithmonë e më shpesh sheh njerëz me syze dhe probleme me sytë. Kështu, vitamina D është konsideruar si e dorës së dytë. Sigurisht që nuk mund të hidhet poshtë roli i saj në absorbimin e kalciumit për formacionin kockor të trupit. Meqë mund të merret lehtësisht nga drita e diellit, ndryshe nga të tjerat që merreshin përmes ushqimeve, jo më kot është cilësuar si vitaminë ekonomike. Në Amerikë, zilja e parë e alarmit nisi të bjerë në mesin e shekullit të shkuar. Me urbanizimin, ndryshimin e stilit të jetesës, për fëmijët kishte gjithmonë më pak diell. Ndaj për të luftuar rakitizmin dhe sëmundjet e tjera të kockave, Vitamina D shtohej direkt në qumësht. Pastaj një histori e gjatë “rënieje”. Nëpër farmaci kutitë me vitamina D janë të fundit në listë nëse krahasohen me vitaminat A dhe B. Sot, një kuti me këtë lloj vitamine, kushton 8.99, ndërsa një kuti me multivitamina e ekspozuar bukur në raft kushton 23 dollarë e 90? Megjithatë, në vitin e fundit 2274 studime shkencore janë përqendruar mbi rëndësinë e vitaminës D që nuk bazohej vetëm te kockat dhe kalciumi. Një studim i publikuar në korrik në një revistë shkencore tregon se lidhja mes absorbimit të vitaminës D dhe uljes së rreziqeve për t’u prekur nga tumori në gji, në vezore dhe nga prostata. Kërkimet mbi kafshët në laborator tregojnë për rëndësinë e saj në shumë mekanizma qelizorë prej nga ku nisin tumoret. Një tjetër studim i “National Cancer Insitute”, sugjeron se kush merr vitaminë D redukton me 50 për qind rrezikun për t’u sëmurur nga tumoret. Nivele të ulëta të saj influencojnë në sëmundjen e alzhajmerit, mbi sklerozën e shumëfishtë, parkinsonin apo autizmin. Vitamina D konsiderohet si “vitamina e çudirave”. Pas një studimi të gjatë 40-vjeçar, u zbulua se një dozë e përditshme mund të përgjysmojë rrezikun e kancerit të gjirit dhe të zorrës së trashë. Studimi ka treguar se ajo luan një rol jetësor në parandalimin nga sëmundjet e zemrës, kancerin, diabetin, tensionin e lartë, skizofreninë dhe sklerozën dhe në të njëjtën kohë luan rol të rëndësishëm në forcimin e kockave. Mungesa e ndjeshme e kësaj vitamine në Hemisferën e Veriut bën që banorët e këtyre vendeve të vdesin para kohe për shkak të sëmundjeve të ndryshme. Skocezët ia kanë vënë fajin diellit të pakët dhe verës së shkurtër, si shkaktarët e shkallës së lartë në sëmundjet e zemrës. Karen Hansen sqaron për “Los Angelos Times” se: “Kush ka nivele të larta të vitaminës D mund të jetë shumë i shëndetshëm. Me pak, fjalë kërkimet janë kufizuar për të zbuluar lidhjet. Për shembull, Instituti i Shëndetit në Kanada, për shembull po studion impaktin e vitaminës D mbi llojin e gripit A, që në Amerikën Latine vazhdon të quhet gripi i derrit, sepse është zbuluar se deficiti i kësaj vitamine ul shumë mbrojtjen e sistemit imunitar. Vitamina D është elementi për të kuptuar se përse gripi përhapet kryesisht në vjeshtë dhe dimër. Në një studim me mijëra fëmijë zbuloi se ata që kishin një nivel vitamine D më të ulët se 10 nanogramë për mililitër kishin 11 herë më shumë mundësi për t‘u sëmurur nga infeksionet e rrugëve të frymëmarrjes në krahasim me ata që e kishin më të lartë nivelin e vitaminës D. Po kështu, një studim disavjeçar tregoi se një porcion i vogël vaj mëlçie merluci, shumë e pasur me vitaminë D, e marrë për rreth 4 muaj, redukton me 50 për qind mundësinë për t‘u sëmurur nga gripi gjatë dimrit. Mjaftojnë pak minuta për t‘u ekspozuar në diell, që trupi ynë të prodhojë rreth 500 mikrogramë vitaminë D. Është vënë re që vitamina D sintetizon kalciumin në kocka, megjithatë, roli i saj në sistemin imunitar është shumë i rëndësishëm. Beteja sapo ka filluar. A do të mundë vitamina D të dalë nga errësira ku ne vetë e kemi futur?

E domosdoshme në fillim

Rroftë vitamina D sidomos për fëmijët nën katër muajsh, është kjo rregulla e artë që u sugjerojnë prindërve pediatrit francezë. Ata janë plotësisht dakord me “rizbulimin” e vitaminës D që po bëhet në Amerikë. “Jam plotësisht dakord sidomos për fëmijët e vegjël. Në të vërtetë, vitamina D forcon skeletin dhe kontribuon në kockëzimin e pjesëve shumë delikate të legenit dhe kërcinjve. Këshilla është se vitamina A dhe D nuk duhet të mungojnë kurrë në muajt e parë të jetës. Por, me të drejtë lind pyetja se në cilën periudhë të jetës është më e këshillueshme të përdoret. “Në fëmijët e sapolindur, rreth 4 muajsh është e domosdoshme. Sidomos për të sapolindurit që ushqehen me gji nga nënat është e detyrueshme, sepse qumështi natyral është i varfër me vitaminë D. Pak më shumë përmban qumështi artificial, megjithatë në të dyja rastet është e rëndësishme të përdoren suplemente shtesë”, tregojnë ata.

Bota Sot

[Nosh]

Pijet “e nxehta” në vere

http://www.botasot.info/img/alcohol.jpg

Vera është gjithmonë periudha e artë e barmenëve, është koha kur fantazia e tyre nuk njeh kufij. Prej disa vitesh koktejet renditen në listën e artë të pijeve nëpër bare, diskoteka apo klube nate. Askush nga ata që kanë dëshirë të argëtohen dhe kalojnë net të nxehta nuk porositin më birra apo ndonjë pije tjetër freskuese e të lehtë. Kokteji ka kaluar çdo parashikim të mundshëm ku i gjithë sekreti qëndron te përzierja. Sepse të dish të bësh diçka të tillë është një art më vete. Arritja e ekuilibrit mes përbërësve të ndryshëm me të cilët përgatitet arrin kulmin gjatë shijimit në netët e nxehta të verës. Me shumë alkool ose me pak, me erëza apo pikante, koktejet tashmë kanë një vend nderi. Në shumë vende të Europës, gjen bare luksoze ku çdo ditë mund të gjesh kokteje të ndryshme sipas dëshirës dhe shijeve. Për shembull, në një nga baret e San Tropesë një koktej joalkoolik me një emër të çuditshëm dhe shijet e parezistueshme si “Blaxk Samovar” me bazë çaji kumsi, lëng qitroje dhe limoni kripë të zezë nga Havai, apo “Green wall’ me xhenxhefil, livandë, dhe çaj jeshil. Rezultati i kësaj strategjie i kënaq të gjithë. Në vend të pinë tri pije alkoolike nëse kanë vendosur ta kalojnë natën jashtë, klientët mund të pinë një të tillë dhe dy kokteje që përveç të tjerave janë edhe të shëndetshëm, tregon një barmen anglez që si specialitet të tijin ja “Black Martini”. Për të gjithë ata që dëshirojnë të mos e teprojnë me kaloritë, ekziston edhe kokteji magjik. Në Ritz, në Paris, pastiçierë dhe barmenë janë mbledhur të gjithë së bashku për krijimin e koktejeve që risjellin shijet e ëmbëlsirave të famshme, para së gjithash tiramisusë: Kahlua, Ameretto, Espresso, Mascarpone. Në Amerikë, në vitet 1919-1933, kur konsumi i alkoolit ishte i paligjshëm, koktejet piheshin fshehurazi në shumë klube nate.

Meqenëse nuk mund të konsumohej alkooli, për ta hequr të gjithin nga qarkullimi baristët tentonin të përzienin pijet me njëra-tjetrën, duke u shtuar njëkohësisht edhe përbërës të tjerë si limon, borzilok apo fruta. Por edhe pse nisi si lojë, pikërisht kësaj periudhe mendohet se i takojnë edhe "recetat" e para të koktejeve të kohëve moderne. Në ato vite në Europë doli një përmbledhje që titullohej "900 receta koktejesh” ku përfshiheshin ato të përgatitura nga banakierë francezë dhe anglezë. Në të vërtetë, një koktej është një përzierje lëngjesh të ndryshme, me shtimin e përbërësve të tjerë si: sheqer, fruta, akull apo edhe pije joalkoolike. Fjala koktej shfaqet për herë të parë në revistën e 16 majit të vitit 1806 të "Balance and columbian repository", ku jepet shpjegimi i mëposhtëm: "Kokteji është një pije stimuluese, përbërë nga substanca të ndryshme alkoolike, të cilave u shtohet sheqer, ujë dhe fruta aromatike". Manuali i parë i plotë që përfshinte receta të ndryshme kokteji i takon vitit 1862, i quajtur "The bartender guide: how to mix drinks", i banakierit të njohur, Xherry Tomas. Po nga i njëjti autor disa vjet më vonë doli edhe "The bon vivants companion". Aty, Tomas, përveç listës së pijeve të zakonshme, me një përzierje lëngjesh të tjera, kishte shkruar rreth dhjetë receta, të cilat ai i kishte quajtur "Coctail". Sipas tij, përbërësi kryesor i koktejeve nga pijet e tjera në atë kohë ishte përdorimi i lëngjeve paksa të hidhura edhe pse tashmë ky lloj përbërësi nuk gjendet në pothuajse asnjë nga recetat moderne. Po ashtu, profesori përpiqej të shpjegonte edhe prejardhjen e kësaj fjale, që sipas tij derivonte nga ajo franceze, "coquetel". Qëllimi që duhet të arrihet gjatë përgatitjes së një kokteji është ai i të arriturit të një shijeje të re nga përzierja e produkteve me shije dhe karakteristika të ndryshme. Për baristët ekzistojnë
rregulla përzierjesh që duhen respektuar patjetër, por me shumëllojshmërinë e produkteve që gjenden sot në treg mund të krijojnë një pafundësi kombinimesh të ndryshme. Një koktej kërkon gjithmonë të arrijë ekuilibrin perfekt mes ingredientëve të ndryshëm. Baza e tij është gjithmonë një pije alkoolike si: uiski, konjaku, xhini etj., e më pas shtohen përbërës të modifikuar që kanë si funksion t‘i japin atij shije të hidhur, të ëmbël, aromatike apo të athët. Shumë shpesh në formulën për përgatitjen e tij është i pranishëm akulli, i cili e bën disi më të lehtë shijen e tij. Po ashtu, mund të përdoren edhe elementë dekorativë si: ullinjtë, qershitë, feta limoni dhe portokalli, gjethe nenexhiku apo borziloku. Ndërsa për amerikanët është një e drejtë nga e cila nuk mund të heqin dorë, për europianët është një nga mrekullitë e tjera të botës dhe kënaqësitë më të mëdha të jetës. Ndoshta shumë pak njerëz e dinë, por i madhi Ernest Heminguej e kishte muzën e vet, ndaj thoshte gjithmonë: "Miojito im i dashur, je ti ai që më jep forcë, sidomos kur nuk kam durim të shkruaj ndonjë germë.

Bota Sot

[Nosh]

Ajri i kondicionuar, rreziqet dhe të mirat

http://www.botasot.info/img/Green-Air-Conditioner.jpg

Duhet të jemi të kujdesshëm me vendosjen e impianteve për të evituar problemet shëndetësore me muskujt dhe ato gastro-intestinale. Kujdes i veçantë i duhet kushtuar edhe pastrimit të filtrave, ku mund të futen mikroorganizma dhe insekte të dëmshme për shëndetin

Studimet për anët e tij pozitive janë shpesh kontradiktore. Nëse në verë një temperaturë e freskët është thelbësore për të moshuarit, të sëmurët kronikë dhe fëmijët, duhet të jemi të kujdesshëm me vendosjen e impianteve, për të evituar problemet shëndetësore me muskujt dhe ato gastro-intestinale. Kujdes i veçantë i duhet kushtuar edhe pastrimit të filtrave, ku mund të futen mikroorganizma dhe insekte të dëmshme për shëndetin.

Dihet që i nxehti dhe i ftohti i tepërt ndikojnë negativisht tek shëndeti jonë, në mirëqenin, madje edhe në punë. Një numër i madh studimesh, sidomos amerikane, i bëjnë elozhe efekteve pozitive të ajrit të kondicionuar, të cilit i atribuohet ulja e përqindjes së vdekshmërisë për shkak të temperaturave shumë të larta jashtë, ndaj ajri i filtruar artificialisht, sipas tyre ka shumë rëndësi. Ai që ka konfirmuar anët pozitive të kondicionerit është edhe një studim i fundit i bërë nga Universiteti shtetëror i Singaporit, që ka treguar se një ventilim i mirë dhe klimatizimi i ambientit të punës, influencon tek reflekset, përqendrimi, kapaciteti numerik dhe kreativiteti i punëtorëve. Por këto studime përgënjeshtrohen nga një tjetër i bërë nga “Cornell University”, që paralajmëron se: ekspozimi me orë të zgjatura në ambiente me ajër të kondicionuar, përveçse bën shumë dëm për shëndetin, ul produktivitetin dhe rrit numrin e gabimeve në punë. Kërkuesit kanë zbuluar se duke rritur temperaturën e tij në mënyrë që të ketë shumë diferencë me ambientin jashtë, rreziqet për shëndetin dhe sidomos ata që vuajnë nga alergjitë, janë shumë të mëdha. “Ajri i kondicionuar është një nga kontributet më të rëndësishme për cilësinë e mikroklimës shtëpiake dhe nuk ka asnjë dyshim që nëse përdoret ashtu siç duhet, përbën një avantazh si për shëndetin, ashtu edhe për produktivitetin”, - tregon Walter Riçiardi, drejtor i institutit të higjienës në Universitetin katolik të Romës. Në fakt, ajri i kondicionuar redukton frekuencën e efekteve negative që vapa mund të shkaktojë mbi shëndetin dhe ndihmon në termorregullimin e organizmit.

“Falë klimatizimit arrin që edhe gjatë orëve të vapës, gjatë pikut mund të bësh edhe punë të tjera, flihet më mirë, djersit më pak dhe i ndien më mirë efektet”. Por nëse për pjesën më të madhe prej nesh kjo do të thotë të përmirësosh komfortin e ditëve tona, për disa kategori pacientësh ajri i kondicionuar ka rëndësi shumë të madhe. “Për ata që janë të prekur nga sëmundje kronike dhe për kardiopatikët, nxehtësia e lagështira e madhe mund të shkaktojnë përkeqësimin e shëndetit dhe në disa raste edhe vdekjen. Ja përse është e rëndësishme që shtëpitë e të moshuarve duhet të jenë pajisura me këto aparate, që për ta janë të domosdoshme për të jetuar”, - tregon eksperti. Por efektet pozitive të ajrit të kondicionuar varen edhe nga mënyra se si e përdorim: nëse abuzojmë ose nuk respektojmë disa rregulla, atëherë përdorimi i tij bëhet i rrezikshëm. Si fillim, filtrat e kondicionerëve duhen pastruar mirë dhe duhen mbajtur të pastër. “Një kondicioner që nuk mbahet në gjendje të mirë, mund të çojë në akumulimin insekteve dhe mikroorganizmave të dëmshme që ndikojnë shumë keq, sidomos tek personat alergjikë. Pastaj ka edhe rregulla të tjera që asnjëherë nuk duhen nënvlerësuar: Kondicioneri, thonë ekspertët, nuk duhet mbajtur kurrë mbi shpinë, dhe as i ndezur në temperatura shumë të ulëta, pasi mund të provokojnë dhimbje muskujsh, koke dhe ato me natyrë gastro-intestinale. Përveç të moshuarve dhe të sëmurëve kronikë, janë edhe fëmijët ata që i ndiejnë shumë temperaturat e larta. Nga një studim i fundit i bërë nga “Lexis Ricerche” me rreth 1000 pediatër, 69 për qind e tyre është pro përdorimit të kondicionerit me intervale të shkurtra dhe jo ekspozim të drejtpërdrejtë, pasi ata e ndiejnë shumë të nxehin. Por kushti është që gjithmonë duhet të tregojmë kujdes. "Për fëmijët e vegjël dhe të porsalindur kondicioneri duhet përdorur si pastrues ajri dhe jo si ftohës ambienti”, - tregojnë ekspertët. Kujdes për të vegjlit duhet treguar edhe nga kondicioneri në makinë. Sipas studimeve, aty është shumë kollaj që të vegjlit të kenë probleme me rrugët e frymëmarrjes.

Bota Sot

[Nosh]

Të lësh internetin - njësoj si të lësh duhanin

Prishtinë, 23 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 10:38
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/interneti23_thmb1.jpg

Sipas një studimi të realizuar nga Intersperience me rreth 1000 konsumatorë, shumica e njerëzve ndihen të mërzitur dhe të depresionuar nëse nuk u lejohet hyrja në internet.

Njerëzit ndihen në këtë mënyrë edhe nëse nuk kanë hyrje për një kohë të shkurtër. Shumica e pjesëmarrësve, të cilëve iu mohua hyrja në internet, thanë se ndiheshin njësoj sikur po linin duhanin apo alkoolin.

[Nosh]

Uji i nxehtë dëmton lëkurën

http://www.botasot.info/img/28tendekryesore.jpg

Përveç kësaj materialet pastruese dhe lëndët si sapuni apo detergjentet duke larguar yndyrat që ndodhen në shtresën e sipërme të lëkurës rrisin mundësinë e humbjes së lagështirës dhe ujit.

Banjot me ujë shumë të nxehtë, yndyrat e lëkurës dhe i hapin rrugë zhdukjes së lagështirës. Njerëzit duhet të kenë kujdes të mos bëjnë shpesh banjo me ujë shumë të nxehtë, sepse kështu prishin yndyrat e lëkurës dhe i hapin rrugë zhdukjes së lagështirës.

Yndyra një cipë mbrojtëse mbron lëkurën përballë faktorëve të mjedisit, pengon prodhimin e mikrobeve dhe më e rëndësishmja parandalon humbjen e ujit të lëkurës. Pakësimi i kësaj shtrese yndyre të gjendur në sipërfaqe të lëkurës apo ndryshimi i këtyre yndyrave rrit mundësinë e pakësimit të ujit. Në këtë mënyrë lëkura thahet, tendoset dhe plasaritet. Edhe lëkura e ekspozuar ndaj erës së ftohtë dhe të thatë është e prirur të thahet.

Përveç kësaj materialet pastruese dhe lëndët si sapuni apo detergjentet duke larguar yndyrat që ndodhen në shtresën e sipërme të lëkurës rrisin mundësinë e humbjes së lagështirës dhe ujit. Me kalimin e moshës sasia e yndyrave të lëkurës pakësohet dhe shfaqet një lëkurë e thatë dhe e plasaritur. Njerëzit duhet të kenë kujdes të mos bëjnë shpesh banjo me ujë shumë të nxehtë. Sepse banjot e shpeshta ashtu siç mund të prishin yndyrat e lëkurës i hapin rrugë zhdukjes së lagështirës. Për larjen e duarve apo për banjo duhen përdorur sapunë apo lëngje me një përmbajtje të ulët detergjenti dhe nëse nuk është e nevojshme përveç vendeve si nënsqetulla apo organeve seksuale nuk duhet të përdoret sapun.

Bota Sot

[Nosh]

Jogurti ul rrezikun nga sëmundjet e zemrës



Kanberra, 30 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 15:47
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/jogurt300711_thmb1.jpg

Një studim i shkencëtarëve australianë tregon se njerëzit që konsumojnë rregullisht jogurt kanë pak shanse të sëmuren nga arterioskleroza dhe sëmundje e zemrës në krahasim me ata që nuk e adhurojnë jogurtin.

[Nosh]

Një super-antitrup kundër gripit

http://www.botasot.info/img/shkencetar.jpg

Një super-antitrup është i aftë të rinjohë virusin e gripit, edhe pse ky ndryshon “fytyrën” në çdo stinë.
Zbulimi, i bërë publik në revistën “Science”, i përket një grupi kërkuesish italianë.
Me këtë arritje shkencëtarët mendojnë se do të krijohen mjete më të mira për parandalimin e gripit, ndërsa vaksina universale është ende larg.

Bota Sot

[Nosh]

Gjumi i tepërt në fundajvë nuk zëvendëson gjumin e humbur

Një studim i ri tregon se një natë me gjumë të keq mund të shkaktojë efekte negative në sjellje dhe funskionimin e trurit, dhe se për të rifituar aftësitë e mëparëshme mund të duhet më shumë sesa një natë me gjumë të mirë. Gjithashtu mendohet se një gjumë shtesë gjatë fundjavës mund të jetë plotësim i mirë për njerëzit që flenë pak gjatë ditëve të javës. Por edhe kjo mund të mos i pakësojë efektet e pagjumësisë kronike, thuhet në studim. Për këtë dhe të reja të tjera nga fusha e mjekësisë, kolegu Astrit Lulushi
Zakonisht, në qoftë se njerëzit nuk flenë mirë gjatë një nate ata përpiqen të shkojnë herët në shtrat natën tjetër për të zevendësuar gjumin e humbur. Por studimi i kryer nga shkencëtarë pranë Universiteti i Pensilvanisë, Shkolla e Mjekësisë zbuloi, se ky gjumë shtesë mund të mos jetë i mjaftueshëm për zevendësimin e gjumit të humbur një natë më parë.
Në studim, më i madhi i këtij lloji, u përfshinë 159 persona të shëndetshëm nga mosha 22 - 45 vjeç. Një pjesë e grupit u la të flinte 4 orë gjumë për pesë netë, ndërsa pjesa tjetër qëndroi në shtrat për 10 orë çdo natë.

Gjatë kësaj periudhe, shkencëtarët vëzhguan dhe vlerësuan në periudha të caktuara veprimtarinë e trurit të pjesmarrësve. Tek personat që bënin 4 orë gjumë në natë, shkencëtarët vunë re mungesë përqëndrimi mendor, humbje të vemendjes, reagime të vonuara dhe rënie të funksionit të trurit. Por kur këta persona zevendësuan gjumin e humbur, gjendja e tyre u përmirësua. Autorët e studimit thonë se personave me gjumë të kufizuar iu desh të paktën 10 orë gjumë për t'u çlodhur si duhet dhe për të rifituar aftësitë e mëparëshme.

Ushtrimet visuale përmirësojnë kujtesën
Një program ushtrimesh fizike ka treguar se mund të përmirësojë kujtesën tek të moshuarit, të paktën për një periudhë të shkurtër. Rezultatet e para treguan se ushtrime të thjeshta vizuale mund të përmirësojë kujtesën afatshkurtër vizuale.

Truri mund të ketë nevojë për stërvitje ashtu si edhe trupi. Studjuesit në Universitetin e Kalifornisë në San Francisko vëshguan nga afër një program për stërvitjen e trurit për të parë nëse mund të ndihmonte në përmirësimin e kujtesës tek të rriturit. Të moshuar të shëndetshëm u përfshinë në një program me lojra kompjuterike që kishte për qëllim përmirësimin e kujtesës vizuale të punës, një funksion në tru që ruan informata për periudha të shkurtra kohe. Kujtimet e pjesmarrësve u regjistruan para fillimit të programit, dhe një javë pas përfundimit të tij. Rezultatet treguan se kujtesa pamore u përmirësua rreth 10 përqind, duke e ngritur nivelin e kujtesës njësoj me të rinjtë. Kjo ngritje ishte afatshkurtër, por studiuesit mendojnë se me programe të rregullta, ky nivel kujtese edhe mund të ruhet. Ndërsa në treg sot ka shumë lojra e programe për stërvitjen e trurit, nuk ekzistojnë prova se ato janë të efektshme. Studimi i fundit duket se ndihmon për gjetjen e rrugëve të reja më të mira për përmirësimin e kujtesës tek të rriturit dhe të moshuarit.

Vitamina D, rol në zhvillimin mendor

Vitamina D luan një rol të rëndësishëm në mbrojtjen nga një numër sëmundjesh që lidhen me moshën, si kanceri, sëmundje të zemrës dhe goditje në tru. Shkencëtarët kanë zbuluar kohët e fundit se niveli i ulët i vitaminës D mund të shoqërohet me një rrezik më të lartë për demenca apo degradim mendor
Vitamina D luan një rol të rëndësishëm në shëndetin e kockave, sistemin imunitar, si dhe absorbimin e kalciumit, por gati 1 miliard njerëz në mbarë botën nuk kanë nivele të mjaftueshme të vitaminës D.

Sipas një studimi të ri nga shkencëtarët në Universitetin e Exeterit, niveli i pamjaftueshëm i vitaminës D mund të jetë një shenjë e herëshme paralajmërimi për rrezikun e prekjes nga demenca. Në studim u përfshinë 850 persona të moshës 65 veç e sipër.

Në krahasim me ata që kishin nivele të mjaftueshme vitamine D, personat të cilët kishin mungesa të mëdha të kësaj vitamine kishin 60 për qind më shumë gjasa për të përjetuar rënie të konsiderueshme mendore, dhe 31 për qind më shumë gjasa për patur vështirësi për të menduar.

Vitamina D përftohet natyrshëm, kur lëkura bie në kontakt me rrezet e diellit. Lëkura e njerëzve të moshuar është më pak e aftë për të prodhuar vitaminë të nevojëshme. Demenca apo humbja e kujtesës është e zakonshme tek të moshuarit, dhe deri tani ka pak alternativa për parandalimin dhe trajtimin e saj.
Autorët thonë se studime të tjera janë të nevojëshme rreth lidhjes midis vitaminës D dhe demencës, me shpresë për të gjetur metoda më të mira për parandalimin e sëmundjes.

Bota Sot

[Nosh]

Plazhi dhe argëtimi
http://www.botasot.info/img/deti-pushuesit02201.jpg
Nga interneti, tek sportet e ndryshme

Çdo vit në të gjitha vendet e Europës plazhet pasurohen dhe restaurohen, duke na ofruar iniciativa, shërbime dhe ide të ndryshme të cilat na bëjnë të kalojmë ditë të mrekullueshme dhe relaksi pranë detit. Që nga librat deri te lidhja me internetin, nga ekranet e mëdha deri te futbolli në rërë
Jemi të varur nga çadrat, maniakë plazhesh. Kështu tregojnë studimet dhe kërkimet mbi zakonet verore të europianëve. Por mes vajrave nxirës dhe kremrave mbrojtës, diçka ka ndryshuar në plazhet tona. Çdo vit, në të gjitha vendet e Europës plazhet pasurohen dhe restaurohen, duke na ofruar iniciativa, shërbime dhe ide të ndryshme, të cilat na bëjnë të kalojmë ditë të mrekullueshme dhe relaksi pranë detit. Që nga librat e deri te lidhja me internetin, nga ekranet e mëdha deri te futbolli në rërë. Shërbimet e ofruara në plazhe tashmë kanë filluar të vlerësohen shumë nga klientët. Dhënia e librave falas, CD, DVD apo revistave të ndryshme janë bërë të zakonshme gjatë periudhës së pushimeve. Specialistët shpjegojnë se këtë verë janë ideuar dhe aktivizuar një sërë shërbimesh të reja nëpër plazhe si: marrja hua e librave, e lojërave dhe muzikës, duke u dhënë kështu mundësinë plazhistëve për të lexuar një libër, për të luajtur një lojë apo për të dëgjuar një CD.
Përveç shërbimit të librave, muzikës dhe lojërave, në vende të caktuara të plazheve vihen ekrane të mëdha, duke u krijuar mundësi njerëzve që, pa u larguar nga plazhi, të mund të shohin edhe aktivitetet më të rëndësishme sportive si MotoGp apo Formula 1. Në këtë mënyrë, burrat mund të qëndrojnë në plazh, të bëjnë tifo për skuadrën e tyre të preferuar dhe pjesa tjetër e familjes mund të shijojë e qetë detin dhe pushimet. Tashmë, televizori në plazh po bëhet një nevojë e pashmangshme. Por iniciativat nuk përfundojnë këtu: në fakt, në çadër është e mundur që të lidhesh me internetin për të kontrolluar postën tënde elektronike ose të "lundrosh" në sajtet e ndryshme të tij, pa e prishur fare rehatinë. Ndër të tjera, sot mund të gjenden edhe krevate me mbajtëse celulari, që të japin mundësinë për ta karikuar atë nën çadër. Pastaj, ka edhe të reja nga më të çuditshmet, siç janë çadrat për duhanpirësit, të cilat u krijojnë mundësi plazhistëve për të pirë duhan pa i shqetësuar aspak të tjerët përreth. Ndër shërbimet më të kërkuara janë edhe aktivitetet që u kushtohen fëmijëve, dhe në veçanti të sapolindurve. Vende për t’u ndërruar pampersat, për të ngrohur ushqimet, duke i ndihmuar në këtë mënyrë nënat për pushime të rehatshme. Nën çadër mund të gjenden gjithashtu edhe krevate të përshtatshëm për gjumin e fëmijëve. Shërbimet që synojnë të tërheqin klientelën në moshë të re janë sidomos ato që bazohen te sporti, si për shembull, futbolli në rërë dhe te teknologjia, si lidhjet me internet, porositë me anë të një SMS-je apo lojërat e ndryshme me kompjuter. Madje, edhe krevati klasik për të marrë rreze (shezlongu) i përshtatet kërkesave të plazhistëve, të cilit tani mund t’i ndryshohet edhe veshja. Këtë vit është në modë shezlongu me vrima në vend të atij të veshur plotësisht, i cili të bën me djersë dhe mban rërë. Përveç sporteve klasike në rërë, gjithmonë e më të kërkuara janë disiplinat e reja të sportit si: sërfi, uind sërfi, ecja nordike dhe lloje të tjera sportesh. Këto disiplina shpesh janë kryqëzim mes disiplinave ekzistuese, ndërsa në raste të tjera bëhet fjalë për aktivitete tërësisht të reja. Mes të rejave të verës është edhe një lloj sporti i quajtur "hidrobike", në lloj rrotullimi me biçikletë në ujë dhe ecja nordike në rërë, një disiplinë e përshtatshme për të gjitha moshat, që konsiston në ecjen mbi dy shkopinj të gjatë që stimulojnë muskulaturën e krahëve. Të panumërta janë edhe shkollat e "kite surf"-it, që të mësojnë se si të bësh sërf nëpër dallgë i hipur në një parashutë dhe kurset e karatesë, përveç atyre të gjimnastikës dhe body building. Specialitete në disa plazhe të veçanta janë edhe turnetë e raketave, tenisi në plazh, që luhet me një lloj rakete të veçantë dhe me një rrjetë të gjatë prej dy metrash. Nuk mund të lihen pas dore edhe garat me varka, kanoe, që zhvillohen thuajse çdo gjysmë ore në të gjitha plazhet e Europës. Një varkë e veçantë është ajo në formë bananeje, në të cilën mund të hipin 10 persona që tërhiqen nga një motoskaf; një formë argëtimi që tërheq pushues të moshave të ndryshme. Por edhe sportet ekstreme pëlqehen shumë, sidomos nga moshat e reja. I zhytur në një kamerdare, duke u mbajtur fort në dorezat e saj dhe i veshur me jelek shpëtimi, i tërhequr nga një motoskaf, të duket sikur fluturon. Këto janë ato çka na ofrojnë sot plazhet më të bukura dhe më të populluara të të gjithë Europës. Aktivitete të bukura, por edhe të rrezikshme, shërbime të nevojshme dhe ndonjëherë të çuditshme, prej të cilave askush nuk do të donte të hiqte dorë.

Bota Sot

[Nosh]

Udhëtimet, përse na japin kaq shumë kënaqësi http://www.botasot.info/img/udhetim.jpg
Ka nga ata që dëshirojnë të udhëtojnë vetëm, por edhe nga ata që dëshirojnë të udhëtojnë në shoqërinë e miqve. Pastaj, ka edhe të tjerë që dëshirojnë të provojnë gjithmonë emocione të reja dhe nga ata që dëshirojnë të jenë të qetë. Megjithatë, të gjithë dëshirojnë të njëjtën gjë: një udhëtim të paharrueshëm

Ka nga ata që dëshirojnë të udhëtojnë vetëm, por edhe nga ata që dëshirojnë të udhëtojnë në shoqërinë e miqve. Pastaj, ka edhe të tjerë që dëshirojnë të provojnë gjithmonë emocione të reja dhe nga ata që dëshirojnë të jenë të qetë. Megjithatë, të gjithë dëshirojnë të njëjtën gjë: një udhëtim të paharrueshëm, për të harruar darkat e mërzitshme dhe pasditet gri në zyrë, sidomos në ditët e trishta të dimrit. Kështu, sipas Clare Jones dhe Steve Watkins, autorë të librit “Udhëtimet më të bukura që duhen bërë të paktën një herë në jetë”, bëhet fjalë për më shumë se 30 itinerare që autorët i kanë cilësuar të “paharrueshme”, nga Amerika Latine në Groenlandë, nga Kina në Irlandë, nga Orissa (Indi) në Pragë. Falë tyre, zbulohet se përveç turizmit, ka vend edhe për të pasionuarit pas balenave, gjuetisë e shumë sporteve të tjerë të rrallë. Rrugë të ngrira, shtëpi të mbuluara nga bora dhe poshtë tyre arinjtë, që për gjashtë javë me radhë, nga tetori në nëntor, mblidhen në kryeqytetin botëror të arinjve polarë, në Churchill, Kanada, përgjatë brigjeve të Baida di Hudson, në pritje që uji të ngrijë për të nisur gjuetinë e fokave. Nga i ftohti polar i maleve më të larta të veriut të Afrikës deri në Marok, në nxehtësinë “përkëdhelëse” të shkretëtirës së Saharasë. Ja një tjetër vend që nuk duhet humbur sipas Jones dhe Watkins, autorë edhe të një tjetër libri të famshëm tashmë, “Gjërat që duhen parë dhe duhen bërë të paktën një herë në jetë”. Një pushim në fshatin Ait Behaddou, ku janë xhiruar filmat e famshëm "Gladiatori" dhe "Lorenci i Arabisë", është i nevojshëm. Një pyll gjigand gështenjash, trëndafilash, palmash, çati shtëpish prej balte të shoqërojnë deri sa arrin dunat e para prej rëre, afër Tinfout, për të vazhduar deri në Hamid. Vetëm 60 kilometra larg nga fshati, dunat e rërës së Erg Chagaga, ku mund të arrish vetëm mbi kurrizin e kamelieve, janë të rrethuara nga një qetësi “vdekëse”. Akoma shkretëtirë dhe qetësi nga Pekini në Samarcanda, në rrugën e mëndafshit që përshkon Azinë Qendrore dhe shkretëtirën e Taklimanit. Bukuri tjetër që nuk duhet humbur është ajo që kalon nga Uzbekistani, prek Murin e Madh përmes Tashkentit, kryeqytetit uzbek, e mbërrin në Samrcanda. Një tjetër mrekulli është edhe shkretëtira e bardhë mes vendeve që autorët këshillojnë: Slar de Uyuni, shkretëtira e kripës së Altiplanos në Bolivi, që ka “lindur” nga tharja e një liqeni gjigand parahistorik, Minchin. Fuoristradë dhe shpirt aventurier janë përbërësit e nevojshëm për të zbuluar fshatrat e mrekullueshëm të Aymara-s dhe vullkanet në Parkun Kombëtar të Sajamë-s, 12 mijë kilometra katrorë nga Minchin. Po Bostwana? Një tjetër mrekulli që nuk duhet humbur. Shpirti i Afrikës, përmes zbulimit të parqeve, lagunat e Okawango-s dhe rezervati Moremi Game. Apo udhëtimi në kësulën e akullt meridionale, Capo de Hielo Sur, në Argjentinë. Nuk kemi harruar mrekullitë përrallore të Australisë, apo "Canal du Midi" në Francë, të famshmen "Rute 66" në bordin e një mauneje që përshkon Amerikën nga Çikago në Los Anxhelos. Lind pyetja përse të mos shkojmë në Lapponi, përgjatë një rruge rreth 200 kilometra në tundrën arktike, për të mësuar si tërhiqen slitat me macet e dëborës. Dhe në fund në Ruanda, në parkun kombëtar "Des Volcans", për të parë gorricat; në Kanada, në gjurmët e kërkuesve të arit, nga Moska në Pekin me linjën hekurudhore transmongole; në Ruta Maja, nga Meksika në Honduras. Me pak fjalë, 30 itinerare dhe udhëtime të paharrueshme që duhen bërë të paktën një herë në jetë.

Bota Sot

[Nosh]

Virshllet të dëmshme po aq sa edhe cigaret


Uashington, 30 korrik 2011 (Kosovapress) Koha: 18:34
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/virshle300711_thmb1.jpg
Një grup i mjekëve nga Uashingtoni ka shokuar amerikanët pas publikimit të rezultateve sipas të cilave virshllet krahasohen me cigaren për nga dëmi që kanë ato për shëndetin.

[Nosh]

Si mund të konsumojmë sheqerin në mënyrë të shëndetshme
http://www.botasot.info/img/sugar.jpg

A e dini se pse çdo vit europianët konsumojnë mesatarisht 24 kilogramë sheqer për person, e barabartë kjo me 65 gramë në ditë, pra diçka më shumë se tri apo katër lugë. Pyetja e parë që të vjen ndërmend është se nga del gjithë kjo sasi sheqeri ku ne fiksojmë vetëm atë që i hedhim kafesë në mëngjes. Problemi i vërtetë është se sheqernat mund të merren edhe përmes ushqimeve të tjera që hamë gjatë ditës. Për shembull, makaronat, drithërat, frutat, djathërat, pijet e ndryshme, madje edhe perimet aq shumë të shëndetshme përmbajnë sheqerna. Megjithatë, për të evituar që të shëndoshemi duhet të dimë se cili është momenti i duhur gjatë ditës për t’iu dedikuar ëmbëlsirave. Për sa i përket kohës se kur duhen konsumuar në lista nis me atë para se të merremi me sport. Sheqernat mund të konsiderohen një benzinë e vërtetë për trupin tonë, sepse porsa hahen shndërron menjëherë në energji. Për këtë arsye nëse konsumohen para palestrës, në doza të vogla, mund të japin energji të madhe dhe vitalitet. Pastaj lista vazhdon me periudhën përpara ciklit menstrual te femrat: në tru sheqernat favorizojnë prodhimin e substancave natyrale që ulin ankthin dhe stabilizojnë humorin. Sigurisht, gjithmonë në doza të vogla. Mirë është t’i përdorim edhe përpara ndonjë mbledhjeje apo ndonjë provimi, sepse sinapset, d.m.th lidhjet mes qelizave nervoze funksionojnë më mirë në prani të glukozit. Po ashtu, para një mbledhjeje pune apo një provimi në universitet mund të jetë një ide e mirë për të ngrënë pak ëmbëlsirë. Por nëse këto janë momentet më të përshtatshme për të ngrënë ëmbëlsira gjatë ditës, ja cilat janë momentet kur nuk duhet të mendojmë t’i fusim në gojë. Së pari, pas palestrës. Edhe pse sforcimi i madh ju ka shtuar oreksin mos bini pre e dëshirës për të ngrënë ëmbëlsira. Muskujt kanë nevojë për proteina për ta rimarrë veten dhe për të eliminuar acidin laktik. Edhe pas vakteve, ëmbëlsirat nuk rekomandohen, pavarësisht se te shumë njerëz është krijuar bindja se ai është moment shumë i mirë. Kështu nëse keni ngrënë një vakt makarona, oriz apo bukë, nevoja juaj për sheqerna është plotësuar ndaj nuk keni nevojë të shtoni të tjera. Mendoni se e gjitha që do të hani do të njësohet me shtimin në peshë. “Nuk është mirë të hani ëmbëlsira pas vakteve. Kjo, jo për shkak të lidhjeve me ushqimin, por për shkak të sasisë së lartë të karbohidrateve që ato përmbajnë”, thonë specialistët. Këshilla e fundit, mos bëni kurrë gabimin që t’i hani para se të flini. Siç e kemi thënë ëmbëlsirat i japin energji trupit. Për këtë arsye nëse konsumohen para gjumit rrezikon ta kalosh natën pa vënë gjumë në sy dhe për më tepër me disa kilogramë më shumë nëse ky zakon përsëritet.

Të parezistueshme
Por edhe pse e dimë që nuk janë shumë të mira për shëndetin, pothuajse të gjithë nga të vegjlit te të rriturit, i pëlqejnë ëmbëlsirat. Torta me krem, biskota, brioshë, karamele apo bonbone. Për të mos folur pastaj për akulloret dhe mijëra recetat me bazë çokollatat. T’i rezistosh shijes së tyre është e pamundur. Jo rastësisht, sipas statistikave të ndryshme, europianët konsumojnë pothuajse 25 kilogramë për person në vit, përfshi këtu torta, çokollata, karamele. Në praktikë, 68.5 gramë në ditë. Në krye të klasifikimit europianët renditen të parët se konsumojnë rreth 160 gramë në ditë, danezët me 113 dhe finlandezët me 107.4 gramë. Po përse na pëlqejnë kaq shumë ëmbëlsirat? A janë të rrezikshme për shëndetin? Kush i ka krijuar i pari? Edhe pse produktet e ëmbla janë një shpikje e tre shekujve të fundit, tërheqja ndaj të ëmblave është e vjetër sa vetë bota. Duke nisur që nga lindja, sepse qumështi i gjirit është “ëmbëlsira” e parë që provojmë sapo përshëndetemi për herë të parë me botën. “Në kohët e lashta, nëse njeriu do të kishte preferuar një fletë sallate në vend të një fiku të pjekur, i pasur me sheqer dhe me vlera të mëdha ushqimore, nuk do t’i kishte mbijetuar urisë”, shpjegon një specialist ushqimi. Ndaj edhe kjo lloj sjelljeje ka ngelur gjatë në kujtesën e njerëzve. Të hash ëmbëlsira, të bën të ndihesh mirë. Ky proces nuk ka vetëm efekt psikologjik. “Insulina, hormoni që kontrollon sasinë e glukozit në organizëm, nga njëra anë rrit nivelin e endrofinës (substanca analgjetike dhe eksituese që prodhohen nga truri), ndërsa nga ana tjetër arrin të lëshojë në gjak seurotoninë, një neurotransmetues i lumturisë. Stimulimi i tepërt sjell rezistencë dhe kërkon doza gjithmonë e më të mëdha, duke ndikuar edhe në rritjen në peshë”, shpjegon më tej ai. Në të vërtetë, pak ëmbëlsirë të bën mirë, por pa e tejkaluar masën.
Po kur u krijuan për herë të parë ëmbëlsirat? Të parat që erdhën në dritë ishin biskotat, që u shfaqën në kohën e parë të agrikulturës, gjatë neolitit, kur një përzierje drithërash me ujë ra aksidentalisht mbi një pllakë guri të vendosur mbi zjarr. Ky, ishte vetëm fillimi. Që atëherë ëmbëlsirat janë shfaqur në banketet e babilonasve, egjiptianëve (një tortë me qumësht, susam dhe mjaltë u gjet në varrin e faraonit Pepionkh, që jetoi në vitin 220 para Krishtit) dhe grekëve, që i ofronin Artemidës biskota në formë briri. Në Romën e lashtë janë gjetur edhe recetat e para, ku më e çuditshmja ishte një tortë me djathë, miell dhe vezë. “Lindja e ëmbëlsirave të vërteta është e lidhur me evoluimin e produkteve të brumit, sidomos bukës”, tregon drejtori i Akademisë europiane mbi ushqimin dhe ushqyerjen. “Është një derivat i bukës. Në raste festash ose ritesh të veçanta, si për shembull në ndërrimin e stinëve, bukës i shtoheshin edhe produkte të tilla si fruta të thata, apo rrush i tharë”. “Pastiçeria e parë e kohëve moderne ka lindur në vitin 1700, në Francë”, tregojnë historianët. Ndërsa zakoni i të ngrënit ëmbëlsirë në fund të vakteve, në shumë vende europiane nisi pas viteve 1880. Më përpara, ëmbëlsirat konsumoheshin gjatë gjithë drekës. Për shembull, në kohën e rilindjes banketet hapeshin gjithmonë me antipastë, pjesën më të madhe të së cilave e përbënin ëmbëlsirat. Sot ka ngelur shumë pak nga ajo traditë. Është bërë zakon që drekat, banketet, apo çdo ngjarje tjetër, të nisë me ushqimet e kripura, për t’u ëmbëlsuar vetëm në fund.

Bota Sot

[Nosh]

Receta natyrale kundër celulitithttp://www.botasot.info/img/04tendkreysore.jpg
Shpesh flasim për trajtimet kundër-celulitit, shumë ose më pak të shtrenjta, shumë ose më pak të rrezikshme.

Por ekzistojnë dhe metoda në kushtet e shtëpisë. Me sa duket ato janë të dobishme, falë punës dhe përvojës së femrave. Më poshtë jepen disa receta, natyrale që mund të aplikohen një ose dy herë në javë. Me bajame dhe kafe, përbërësit janë: kafe, vaj, bajame i ëmbël një tas i përshtatshëm për mikrovalë letër transparente kuzhine. Përgatitja: Hidhni kafen në një tas dhe ngroheni në mikrovalë për 15 sekonda. Masazhoni direkt me masën e ngrohtë vendet më të prekura nga celuliti, ku keni aplikuar më parë vajin e bajames për të lejuar kafen të veprojë më mirë. Mbështillni me letër transparente kuzhine vendet që keni masazhuar sa më shumë që të jetë e mundur në mënyrë që kafeina të absorbohet nga lëkura duke minimizuar celulitin. Lëreni të paktën dhjetë minuta, pastaj hiqni letrën dhe shpëlajeni me ujë të ftohtë. Me, livando grejpfrut dhe hedra (Edera helix) Përbërësit: një shishe 50ml 12 pika vaj bajame të ëmbël 5 pika vaj esencial grejfrut 5 pika vaj esencial livando 10 gjethe hedra. Përgatitja: Vendosni 10 gjethe hedre në një filxhan me ujë të ngrohtë dhe i lini ato për 20 minuta. Hiqini nga zjarri dhe i lini të qëndrojnë për 20 minuta. Hiqni gjethet dhe i vendosni ato në mikser me 5 pika vaj bajame të ëmbël. Vendosni mënjanë lëngun e gjetheve të ziera. Përzieni vajin e bajames me vajin e geifrutit, vajin e livandës dhe pesë pika nga lëngu i gjetheve të hedrës të ziera.

Bota Sot

[Nosh]

Dhimbjet e kokës, si t’i klasifikojmë http://www.botasot.info/img/Migrena-kokes.jpg
Janë të llojeve dhe të përmasave të ndryshme. Disa janë kalimtare, të tjerat i kemi barrë gjatë tërë jetës dhe mbi të gjitha, vijnë duke u rënduar. Dhimbjet e kokës janë si të gjitha dhimbjet e tjera, por shpesh agravohen në mënyrë të tillë dhe bëhen kronike, duke na e vështirësuar shumë jetën normale. Sigurisht që shkaqet, si edhe në rastin e dhimbjeve të tjera, janë nga më të ndryshmet. Disa janë shkaqe kalimtare, të tjerat të rënda dhe që duhen ndjekur e jo lënë pas dore. Por ja cilat janë disa nga dhimbjet e kokës të cilat kanë një origjinë problematike dhe që nuk është mirë që t’i tolerojmë.


Tensioni i dhimbjes së kokës

Është një dhimbje që zakonisht na kap qepallat e syve dhe ballin dhe që shoqërohet me rrahje dhe pulitje të vazhdueshme të pjesëve të sipërpërmendura. Është një dhimbje jo e fortë, e cila më shumë futet në kategorinë e dhimbjeve të durueshme dhe të tolerueshme, edhe pse ka raste që shndërrohen në dhimbje kronike. Janë dhimbje koke të cilat vijnë zakonisht nga stresi i madh që mund të kalojmë për shkak të rrethanave të ndryshme në të cilat ndodhemi ose nga mungesa e gjumit. Nuk janë zakonisht dhimbje që sjellin pasoja dhe rëndohen me kalimin e kohës, dhe zakonisht zhduken vetë brenda natës ose brenda orëve të pasdites dhe mund të shërohen lehtësisht me ibuprofen ose me aspirinë e paracetamol të thjeshtë.
Dhimbja e migrenës
Migrena është një dhimbje e cila ata që e provojnë një herë, janë fatkeqësisht të destinuar që ta provojnë dhe ta vuajnë gjatë gjithë jetës. Nuk ka shanse që ajo të zhduket apo të kurohet. Dhimbja vetëm mund të lehtësohet, por jo të asgjësohet. Ajo godet majën e kokës dhe mund të zgjasë nga disa orë në disa ditë. Zakonisht ndikohet nga tinguj apo drita të veçanta dhe mund të qetësohet deri në një farë pike me advil migraine apo me motrin.


Dhimbje e përgjithshme e kokës
Kjo është zakonisht një dhimbje që bëhet si një sulm i befasishëm dhe përfshin zakonisht pjesën e thellësive të syrit, por edhe zona të tjera të kokës, varet nga goditja. Arrin kulmin e saj pas një ore që ka filluar dhe zhduket vetëm pas një dite, për t’u rikthyer sërish me të njëjtin intensitet dhe kohëzgjatje. Një situatë e tillë ikjeje dhe rishfaqjeje mund të vazhdojë për një javë të tërë dhe me disa ndalesa mund të zgjasë edhe disa muaj. Është shumë problematike dhe shqetësuese dhe mund të qetësohet me medikamentet që përdoren për qetësimin e migrenës. Lajmi i mirë në lidhje me këtë dhimbje koke, sipas studiuesve, është se këto lloje dhimbjesh janë tërësisht të padëmshme. Por, jo çdo lloj dhimbje koke është një dhimbje e thjesht që vjen e zhduket pa shkak dhe pa pasoja. Ka dhimbje që nuk duhen toleruar kurrsesi.
Një dhimbje e tillë është ajo që quhet dhimbje nga asgjëja dhe që duket sikur vjen nga hiçi dhe intensifikohet brenda pak minutash në një dhimbje aq të fortë dhe të thellë, sa nuk mund të mos telefonosh urgjencën. Lista e shkaqeve të kësaj dhimbjeje nuk është e gjatë: goditja nga dielli, meningjiti, aneurizma; thuajse të gjitha janë fatale dhe sa më shpejt të kapen e kurohen, aq më mirë është.

Dhimbja në formë ushtrimi

Nëse dhimbja e kokës suaj vjen e shpejtë dhe me shumë intensitet, atëherë duhet me patjetër të kontaktoni një mjek, sepse shkaqet mund të jenë të rënda dhe me pasoja. Shanset janë kryesisht që të bëhet fjalë për një dhimbje jo të keqe, por ka raste kur mund të bëhet fjalë për një hemorragji të trurit, e cila në disa raste gjithashtu paraprihet nga një dhimbje shumë e fortë.


Dhimbja e kokës që përhapet në qafë

Dhimbjet që zakonisht quhen “të mira”, qëndrojnë brenda sferës së kokës dhe nuk përhapen në qafë apo në zona të tjera. Në rast se përhapen dhe janë të forta e pa pushim, atëherë duhet parë menjëherë mjeku, sepse shansi më i keq është që të jenë meningjit.


Dhimbjet që nuk përfundojnë kurrë
Janë dhimbje që fillojnë e pushojnë, për të përsëritur veten kështu për javë të tëra, duke dhënë probleme edhe në shikim dhe duke shkaktuar rrahje të forta në të dy tëmthat. Edhe në këto raste duhet parë menjëherë një mjek.

Bota Sot

[Nosh]

Rrushi mbron nga kanceri i lëkurës


Madrid, 4 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 16:15

http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/rrushi040811_thmb1.jpg



Përmbajtësit që ndodhen në rrush mbrojnë qelizat nga rrezatimi ultraviolet, i cili është shkaktari kryesor i kancerit të lëkurës, ka bërë të ditur një studim i ri shkencor në Spanjë.

[Nosh]

Truri në dietë “e ha veten”


Nju Jork, 4 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 16:03

http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/truri040811_thmb1.jpg



Truri i njerëzve që mbajnë dietë, për shkak të marrje së dobët të ushqimit, pas një kohe nis të “ha vetveten”, kanë zbuluar shkencëtarët nga Universiteti “Jeshiva” në Nju Jork.

Procesi kur truri fillon “ta ha vetveten” quhet “autofagia”. Ky fenomen paraqitet kur qelizat e trurit nisin “të han veten e tyre”, në mënyrë që organizimi të mos pësojë kolaps, tregon studimi.

Testet në minj tregojnë se nëse iu pamundësohet qelizave të trurit që “të hanë vetveten”, parandalohet ndjenja e urisë, e cila është reagim i mbajtjes së dietës.

Minjtë e testuar pas një periudhe të gjatë të urisë janë dobësuar me sukses.

Ekspertët konsiderojnë se ky zbulim është shumë i rëndësishëm dhe mund të kontribuojë në krijimin e dietave të reja për dobësim.

[Nosh]

Vazhdojnë kërkimet për një vaksinë kundër virusit HIV http://www.botasot.info/img/hiv5......,,,.jpg

Në maj të vitit 1997, presidenti amerikan Bill Klinton përcaktoi objektivin për zhvillimin brenda 10 vjetëve të një vaksine kundër virusit HIV që shkakton Sidën. Për arritjen e këtij qëllimi tepër ambicioz, në Institutin Kombëtar të Shëndetësisë u krijua qendra për kërkime në fushën e Sidës. Por 10 vjet kanë kaluar dhe një vaksinë kundër HIV-it ende nuk ka, ndërsa shkencëtarët po punojnë me ngulm dhe thonë se kanë bërë disa zbulime premtuese në këtë drejtim.

Ashtu si shumë specialistë në trajtimin e Sidës, Dr Raymond Martins në Klinikën Walker Whitman në Uashington është i lodhur nga mungesa e përparimit drejt një vaksine kundër HIVit.
Kombet e Bashkuara thotë se më shumë se 30 milionë njerëz në mbarë botën jetojnë me virusin HIV. Barna të fuqishme tani mund të kufizojnë dëmin e virusit ndaj sistemin imunitar, por vaksina për neutralizimin e virusit apo parandalimin e infektimit mbetet e pa-arritshme.
"Virusi HIV ndryshon shpejt dhe kjo e bën shumë të vështirë për të zhvilluar një vaksinë efektive", thotë Dr Martins.
Dr Gary Nabel, ka qenë drejtor i Qendrës Kërkimore për Vaksina në Institutin Kombëtar të Shëndetit, që nga themelimi i saj 12 vjet më parë. Edhe ai e sheh virusin HIV si një kundërshtar të vështirë, me karakteristika unike, dhe kjo e ka vonuar zhvillimin e vaksinës.
"Virusi ndryshon gjenetikisht, prandaj vazhdimisht shfaqet në forma të reja."
Një tjetër tipar i HIV-it është se proteinat në sipërfaqen e virusit janë gjithmonë në lëvizje, gati si një degë peme që tundet nga një erë të fortë. Këto proteinat janë të veshura edhe me sheqerna që maskojnë identitetin e tyre, dhe kështu sistemi imunitar nuk ka një objektiv të palëvizshëm për ta sulmuar ose nga i cili mund të mbrohet.
"Sepse lëvizja e proteinave të maskuar me sheqerna, e bënë shumë të vështirë për sistemin imunitar që ta dallojë virusin."
Vitin e kaluar, Qendra kërkimore për vaksina bëri një zbulim premtues. Shkencëtarët zbuluan një pjesë të virusit që nuk ndryshon kurrë, i përbërë me antitrupa nga njerëzit e infektuar me HIV. Më e rëndësishmja është se shkencëtarët i kanë klonuar këto antitrupa në laborator.
"Këto antitrupa që vijnë nga individët e infektuar me HIV mund të njohin dhe neutralizojnë mbi 90 për qind të ndryshimit (mutacionit) të virusit HIV", thotë Dr Nabel. "Kjo është diçka që nuk e dinim një vit më parë., dhe do të na ndihmojë për zhvillimin e një vaksine të përhershme dhe të efektshme."
Dr Nabel paralajmëron se kjo qasje e re për një vaksinë HIV është në faza paraprake. Edhe nëse gjithçka shkon mirë, suksesi mund të jetë shumë vite larg. Për tani, megjithatë, ekziston një dritë shprese.
"Vaksina do të provohet para se të shpërndahet", thotë Dr Nabel. "Mendoj se ne kemi nevojë për ta provuar, para se të themi se vaksina është zhvilluar. Por mendoj se jemi në një situatë krejtësisht ndryshe nga sa kemi qenë në të kaluarën."
Bota Sot

[Nosh]

Cigarja e mëngjesit, më e rrezikshmja
http://www.botasot.info/img/cigarja0930201.JPG

Për shumë njerëz tashmë është bërë refleks: ngrihen në mëngjes dhe menjëherë ndezin cigaren e parë të ditës.

Por, dy studime të fundit mbi kancerin kanë treguar se kjo është gjëja që rrezikon më shumë shëndetin. Cigarja e mëngjesit shton dyfish rrezikun e kancerit në mushkëri.
“Kemi vënë re që rreziku i kancerit dyfishohet tek ata njerëz që pijnë cigaren e parë në gjysmë orën e parë të zgjimit në krahasim me ata që presin të paktën 1 orë që ta ndezin”, shprehet Joshua Muscat i Universitetit të Mjekësisë në Pensilvani.

Bota Sot

[Nosh]

Të sëmurët nga kanceri duhet të ushtrojnë (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fwww.kosovapress.com%2Fks %2Fbeta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C133120%22&src=sp)


Londër, 8 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 13:41
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/kanceri080811_thmb1.jpg
Pacientët të cilët kurohen nga kanceri duhet të ushtrojnë në javë rreth dy orë e gjysmë, thonë mjekët nga qendra “Macmillan Cancer Support”.

Hulumtimi ka treguar se aktiviteti fizik mund të zvogëlojë rrezikun nga vdekja te njerëzit që vuajnë nga kanceri.

Ministria e Shëndetësisë së Britanisë së Madhe do të ndërmarrë nismën që njerëzit të cilët vuajnë nga kjo sëmundje e rëndë të mbështeten për aktivitete.

“Është dëshmuar se ushtrimi fizik nuk e rrit mundimin gjatë terapisë dhe jep energji pas tyre. Po ashtu, te këta pacientë zvogëlohet mundësia e paraqitjes së sëmundjeve të zemrës dhe osteoporozës. Ushtrimet mundësojnë zvogëlimin e mundësisë nga vdekja dhe rrezikun e kthimit të kancerit”, kanë bërë të ditur britanikët.

Natyrisht, me ushtrime të rekomanduara nuk mendohet në aktivitete të mëdha fizike, por në shëtitje, not dhe kopshtari.

[Nosh]

Vitaminat nuk evitojnë dëmet e duhanit (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fwww.kosovapress.com%2Fks %2Fbeta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C133139%22&src=sp)


Tajpeh, 8 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 16:48
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/cigare080811_thmb1.jpg
Një hulumtim i ri ka treguar se multivitaminat, të cilat i marrin shumica e duhanpirësve, nuk ndihmojnë për mbrojtje nga pasojat e tymit të duhanit.

Shkencëtarët tajvanezë kanë bërë dy eksperimente të ndara në të cilat kanë marrë pjesë 154 duhanpirës, dhe mandej i kanë krahasuar rezultatet. Grupi prej 74 pjesëmarrësve kanë marrë hap qetësues, ndërsa gjysma tjetër ka marrë vitaminë C.

Personat që e kanë ditur se kanë marrë vitaminë C, kanë pirë dy herë më shumë se sa ata që e kanë ditur se kanë marrë hap qetësues. Personat që kanë marrë vitaminë C në anketë janë përgjigjur se ndihen sikur janë “të mbrojtur nga kanceri”, andaj janë të lirshëm që të kënaqen me pirjen e cigares.

Gjatë hulumtimit të dytë, në të cilin kanë marrë pjesë 80 persona, pjesëmarrësve u është dhënë hap qetësues. Gjysma prej tyre e kanë ditur se çfarë është në pyetje, ndërsa gjysmës tjetër u është thënë se po marrin multivitamina.

Më vonë ata janë përgjigjur në çështje lidhur me stilin e tyre të jetës dhe pirjen e duhanit dhe u është thënë se mund të pinë sa të donë.

Rezultatet janë përputhur me ato të marra në eksperimentin e parë. Pjesëmarrësit që kanë menduar se po marrin vitamina, kanë pirë më shumë se sa ata që e kanë ditur se kanë marrë qetësues.

Po ashtu, pjesëmarrësit që kanë besuar se multivitaminat mund t’i mbrojnë nga kanceri kanë pirë shumë më shumë se sa personat që janë skeptikë sa i përket efikasitetit të vitaminave në mbrojtjen kundër dëmit të duhanit.

Duhanpirësit që banohen në efektet pozitive të preparateve të multivitaminave janë në konfuzitet, pasi që vitaminat nuk mund të “riparojnë” dëmin që shkaktohet nga pirja e duhanit, shkruan revista “Addiction”.

Për këtë arsye është e nevojshme që mjekët pacientëve të tyre, të cilët pinë duhan, t’ua bëjnë me dije këtë fakt, pasi që do të jetë motiv shtesë për të lënë duhanin.

[Nosh]

Fëmijët: Të gjitha gabimet në makinë http://www.botasot.info/img/baby_car.jpg

Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sipas një studimi, vetëm pak shoferë e kanë idenë se si duhet të mbahen fëmijët në makinë. Prindërit ndihen më të sigurt duke vendosur ta mbajnë fëmijën në krah



Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sipas një studimi të kryer nga gazeta prestigjioze "New York Times", vetëm pak shoferë e kanë idenë se si duhet të mbahen fëmijët në makinë. Pikërisht atje, në vendin më të zhvilluar në botë, për shkak të sigurisë pas lindjes së fëmijës, autoritetet e materniteteve dhe shtetit të pengojnë ta marrësh në shtëpi fëmijën, nëse më parë nuk firmoset një deklaratë mbi faktin që fëmija do të transportohet i vendosur në një karrige të përshtatshme vetëm për të sapolindurit dhe të pajisur me shumë rripa lidhëse sigurimi. Ndryshe nga Amerika, në disa vende të Europës situata është e ndryshme. Madje e keqja nuk ka kufi... Kështu, vetëm në Itali, 60 për qind e fëmijëve qëndrojnë në makinë në mënyrë shumë të rrezikshme. Rreziqet e një mënyre të tillë vërtetohen plotësisht edhe nga shifrat. Çdo vit 7000 fëmijë plagosen rëndë dhe një numër i madh humbin jetën për shkak të pasojave të mosndjekjes së rregullave të duhura në makinë. Për të mos folur pastaj për vende të vogla, ku rregullat për mbajtjen e fëmijëve në makinë askush nuk i di e jo më t’i respektojë. Megjithatë, bilanci italian është vërtet tragjik dhe zë një peshë të konsiderueshme edhe në të dhënat e përgjithshme për aksidentet rrugore në nivel europian. Kështu, në të gjithë Europën, nga 50 mijë të vdekur dhe 1,7 milionë të plagosur, 10 për qind e tyre janë fëmijë. Mendimi i gabuar dhe i vjetër sa vetë bota në lidhje me sigurinë, si atë psikologjike dhe atë fizike, është fakti se prindërit ndihen më të sigurt duke vendosur ta mbajnë fëmijën në krah. Një ide tërësisht e gabuar kjo, sepse në rast të një aksidenti të papritur, një i rritur nuk është kurrë në gjendje të mbajë një fëmijë, pa marrë parasysh forcën e të rriturit dhe peshën e fëmijës. Ndaj është e nevojshme të theksohet se një fëmijë, që peshon 16 kilogramë, në një makinë që udhëton me të paktën 40 kilometra në orë, në rast të një përplasjeje me një pengesë fikse merr një energji kinetike më të madhe në krahasim me peshën e makinës me të cilën udhëton. Asnjë i rritur (ku vetë energjia kinetike mes të tjerash është akoma më e madhe dhe mblidhet me atë të fëmijës) nuk është në gjendje për ta mbajtur. Janë të dhëna të thjeshta, megjithatë shumë prindër, dhunojnë kodin rrugor, duke vazhduar të ulen në makinë edhe në vendet e përparme, duke mbajtur në krahë fëmijën ose duke e vendosur në këmbë në sediljen përpara vetes, një gjë akoma më e rrezikshme kjo, sepse thuajse të gjitha makinat e sotme janë të pajisura me airbag. "Jastëku" për të shpëtuar jetën në fakt është ndërtuar dhe projektuar për t’u hapur vetëtimthi dhe për të mbrojtur kështu një të rritur që më parë ka vënë edhe rripin e sigurimit. Kështu, për të vegjlit është vërtet një "mekanizëm" vërtet vrasës edhe në një pengesë të vogël (airbag-u hapet edhe në aksidentet duke nisur nga 24 kilometra në orë), ndërsa shpejtësia me të cilën airbag-u del në kabinë, është 300 km/h. Por jo vetëm kaq, airbag-u është i mbështjellë me një material plastik dhe hapet me një mënyrë aq të "dhunshme", saqë shpesh mund të thyejë edhe pjesën plastike me të cilën është mbështjellë. Normalisht, kapaku është projektuar për të qëndruar ngjitur me kroskotin, ose për të "qëlluar" në drejtime të kundërta me atë të kabinës, por nëse mbi kroskot është mbështetur një fëmijë, pasojat janë të imagjinueshme. Ndaj për të ditur më shumë detaje mjafton të lexosh librin udhëzues në çdo makinë. Megjithatë, një gjë është e sigurt: është e pafalshme që sjellja e papërgjegjshme e prindërve për mbajtjen e fëmijëve në makinë të kalojë pa u ndëshkuar nga policia dhe ligjet e çdo shteti. Ndaj sot në Europë janë të pakta rastet kur mënyra të tilla janë ndëshkuar.

Bota Sot

[Nosh]

Botoks, të varurit e rinj http://www.botasot.info/img/botox1.jpg

Alarmi vjen nga Britania e Madhe, prej një grupi mjekësh dhe shkencëtarësh: Kujdes nga këto trajtime, sepse rrezikohet të hyhet në një cikël varësie psikologjike, nga i cili është shumë e vështirë të dalësh



Në fakt, bëhet fjalë për një pamundësi për të hequr dorë nga e vetmja mënyrë për ta parë fytyrën të lëmuar dhe pa rrudha, tamam si të një 20-vjeçari. Botoks është tashmë një trajtim kozmetik jo kirurgjikal, ndër më të përhapurit në botë. Për të vlerësuar impaktin te pacientët, një psikolog dhe një kirurg plastik kanë bërë një studim mbi një numër të madh personash që e përdorin këtë metodë, duke arritur në përfundimin se 4 në 10 nga këta persona bëhen të fiksuar dhe e ndiejnë shumë të nevojshme të vazhdojnë të injektojnë botoks, për të mos parë më rrudha në fytyrën e tyre. Në fakt, edhe pse efekti i tyre lifting është i shpejtë, rezultati nuk mund të shihet më parë se gjashtë muaj. Qëllimi është të ndihmohen kirurgët plastikë të vërejnë sa më parë të jetë e mundur shenjat e "varësisë ndaj botoksit". Disa mjekë kanë vënë re që një numër gjithmonë e më i madh pacientësh kthehen në klinikat e tyre për të kërkuar injeksione të tjera, madje para se të shihen efektet "rinuese" të injeksionit të fundit. Botoksi është konsideruar si një trajtim me nivel të lartë sigurie, por ekspertët tregojnë se deri tani nuk ekzistojnë studime mbi efektet anësore, ku rreziqet natyrisht do të ishin më të mëdha për pacientët të varur prej botoksit. Gjithashtu, gjysma e personave të intervistuar gjatë kërkimit tregojnë se nuk duan ta humbasin kontrollin mbi plakjen, ndaj pranonin se botoksi i bënte të ndiheshin më të rinj në moshë. "Mintel", që përfshin kërkues të ndryshëm tregu, vlerëson se çdo vit, në Britaninë e Madhe bëhen më shumë se 100 000 trajtime. Injeksioni kushton rreth 900 sterlina ose 1300 euro. "I bëj injeksionet rregullisht. Kur bëj një trajtim, mezi pres të bëj tjetrin. Çdo minutë më duket sikur më afron më shumë me objektivin tim: të kem një pamje më të mirë dhe të ndihem më e lumtur. Pa injeksione ndihem e shëmtuar, pak seksi dhe jo në qendër të vëmendjes", tregon një paciente. Megjithatë, jo të gjithë janë dakord me mendimin për t’i denoncuar këto rreziqe. 
Daniel Sister, specialist në terapitë antiplakje në një qendër të "Notting Hill", dyshon se botoksi mund të shkaktojë varësi. "Nëse arrin ta marrësh çdo tre muaj, muskujt që krijojnë rrudhat do të ngelen të dobët, kështu që lind nevoja për të injektuar vetëm një sasi të vogël. Nëse do të krahasosh dy persona në fund të vitit, njëra që injekton substancën çdo gjashtë muaj dhe tjetra çdo tre muaj, me siguri që të dyja do të kenë marrë të njëjtën sasi botoksi. Ka opinione të ndryshme mbi atë që është e drejtë ose e gabuar, por dyshoj shumë që bëhet fjalë për një varësi të vërtetë", përfundoi ai. Por nëse në Britani mjekët kanë lëshuar alarmin, nuk mendojnë kështu shkencëtarët amerikanë, të cilët mendojnë se botoksi, njëlloj si prozak, do të ndihmonte në kurimin e depresionit. Kështu, sipas një studimi amerikan, injektimi i botoksit në rrudhat e ballit dhe syve mund të zhdukë jo vetëm shenjat e moshës mbi lëkurë, por edhe depresionin klinik. Kështu, edhe pse injektimi u krye mbi një numër të vogël personash, rezultatet ishin të mrekullueshme. Të dhënat e ndryshme duket se kundërshtojnë atë që thuhet në teori: shprehjet e fytyrës, si rrudhja e vazhdueshme e ballit, lëvizje tipike e njerëzve që vuajnë nga depresioni, janë të afta për t’i përçuar sinjale të sakta trurit, që nga ana e tij do të përgjigjej duke emetuar substanca të përgjegjshme për të prodhuar sensacione që shkaktojnë palumturi ose alegri mbi fytyrën tonë. Për të eksperimentuar mbi 10 vullnetarë mendoi një dermatolog nga Merilendi, Eric Finzi. "Doja t’i jepja jetë një ideje, të cilën po e mendoja prej kohësh. Nuk mendoj se balli rrudhet kur je depresiv, por tërësisht e kundërta. Janë shprehjet e mërzitshme të fytyrës që induktojnë një reaksion zinxhir të përgjegjshëm për fillimin e depresionit". Kështu, hipoteza që mendohej si e "frikshme" u eksperimentua dhe suksesi i saj ishte i mrekullueshëm. Rezultatet u publikuan me bujë në revistën e specializuar "Dermatologig surgery". Pas disa javësh nga injeksioni botoks, plot nëntë nga dhjetë vullnetarët thanë se ndiheshin të shëruar nga simptomat depresive. Vetëm një person, që u zbulua se vuante edhe nga një sëmundje tjetër përveç depresionit, nuk u shërua, por megjithatë ndihej më mirë. Për Kathlen Delano, që e tregoi eksperiencën e saj në "Washington Post", kura e nisur rastësisht ishte një mrekulli e papritur: depresive prej vitesh deri në atë pikë sa nuk u përgjigjej më trajtimeve me bazë prozak, por as psikoterapisë, Delano betohet se është shëruar falë botoksit. Shumë ekspertë dyshojnë për të dhënat e dala nga studimet. "Kërkimi është i vogël dhe nuk mund kurrsesi ta pranojmë se botoksi kuron depresionin, por sigurisht testet e reja mund të japin një përgjigje më të saktë".

Bota Sot

[Nosh]

Ndezja e cigares pas zgjimit bart rrezik më të madh për kancer


Nju Jork, 9 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 15:28

http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/cigare090811_thmb1.jpg
Duhanpirësit që ndezin cigare sapo të zgjohen nga gjumi në mëngjes janë të ekspozuar më shumë ndaj kancerit në krahasim me ata që ndezin cigare një orë më vonë.

Studimi i ri tregon se duhanpirësit që kanë ndezur cigare sapo të hapin sytë kanë nivel më të lartë të nikotinës në organizëm se sa ata që shtyjnë ndezjen e cigares së parë. Nikotina në organizëm shndërrohet në kotinin, molekul[ e cila ngrit rrezikun e paraqitjes së kancerit.

Personat që kanë pirë duhan 30 deri 60 minuta pas zgjimit janë të ekspozuar për 1,31 herë më shumë ndaj rrezikut të sëmundjes nga kanceri në krahasim me duhanpirësit të cilët këtë “kënaqësi” e shtyjnë për një orë, tregon një hulumtim i kryer me 4.775 persona në Fakultetin Medicinal në Pensilvani.

Duhanpirësit që ndezin menjëherë cigare pas zgjimit nga shtrati, po ashtu rrezikojnë madje 1,42 herë më shumë nga paraqitja e kancerit në tru dhe në qafë në krahasim me ata që ndezin cigare më vonë.

Doktor Xhoshua Muskat ka shpjeguar se duhanpirësit e tillë përveç kësaj kanë nivel të lartë të nikotinës dhe toksina tjera në organizëm dhe shumë janë të varur se sa personat që shtyjnë të ndezin cigare për një orë.

Arsyeja e një sjellje të tillë e duhanpirësve duhet kërkuar edhe në kombinimin e karakteristikave gjenetike dhe personale, pohojnë ekspertët.

[Nosh]

Soja nuk bën asgjë kundër menopauzës http://www.botasot.info/img/soja-ushqim.jpg

Soja nuk mund të bëjë asgjë për të lehtësuar simptomat e menopauzës, pavarëisht shpresave të mëdha të shumë femrave.

Një studim i fundit ku janë përfshirë rreth 250 gra amerikane ka treguar se tabletat e sojës nuk e ulin nxehtësinë e trupit ose humbjen e densitetit të kockave.
“Testimi dyvjecar ka treguar se tabletat në fjalë nuk ishin më të mira se qetësuesit”, thotë në një njoftim Arkiva e Mjekësisë së Brendshme.
Por ekspertët thonë se eksperimente të tjera kanë treguar se soja mund t’i lehtësojë me të vërtetë simptomat e menopauzës.
Doza e dhënë në eksperimentet e fundit ka qenë dyfish më e madhe se sasia e konsumuar nga personat që e përdorin dieta të pasura me sojë.
Disa produkte të sojës përmbajnë lëndë stimuluese dhe ekspertët kanë sugjeruar se këto lëndë mund të ndihmojnë femrat të kalojnë menopauzën kur stimujt e tyre ulen.

Bota Sot

[Nosh]

Mali dhe pushimet antistres http://www.botasot.info/img/mali_desert.jpg

Shëtitje, ngjitje, ecje me biçikleta. Pushimet në mal të ofrojnë mundësi të pafundme për t’u argëtuar, përveçse mund të shërojnë shumë sëmundje, mbi të gjitha astmën

Hidhini një sy qiellit nga maja e malit ku keni shkuar të pushoni dhe mbushuni me frymë? E ndjeni ndryshimin nga ajri i ndotur i qytetit? Atëherë specialistët ju thonë se keni zgjedhjen më të mirë për të gjithë ata që duan pushime antistres, por edhe për të mbajtur trupin në formë. Pushimet në mal janë sinonim i relaksit. Duke qenë se thithim ajër shumë të pastër, lartësia na ndihmon të përmirësojmë sistemin e frymëmarrjes, sidomos tek ata që kanë probleme me astmën. Ndërkaq, prania në ajër e joneve negative përmirëson metabolizmin dhe sasia e madhe e oksigjenit në atmosferë stimulon sistemin imunitar. Pastaj, ecjet e gjata mes ajrit të pastër i bëjnë mirë zemrës, duke na ndihmuar të humbim në peshë dhe të qëndrojmë në formë. Lartësia ka efekt stimulues në sistemin nervor dhe ndihmon në lehtësimin e simptomave të astmës bronkiale, por jo formave alergjike të saj.
Lartësitë e mëdha nuk rekomandohen për personat që vuajnë nga sëmundjet e rënda reumatizmale dhe sëmundjet e veshkave. Alergjikët duhet të jenë të kujdesshëm nga bimësia në vendin që kanë zgjedhur për të pushuar. Kush vuan nga tensioni i lartë i gjakut, jo i mirëkontrolluar nga ilaçet, duhet të tregohet shumë i kujdesshëm në vendet me lartësi më të madhe se 1800 metra mbi nivelin e detit, sepse përtej kësaj lartësie organizmit i duhet të punojë në mënyrë të sforcuar, për shkak të mungesës së përqendrimit në ajër, që e vështirëson shumë punën e zemrës.



Nuk ka asnjë dyshim që mali është më qetësues se deti, sidomos nëse je në vende ku nuk kap celulari dhe nuk përdoret kompjuteri.

Shikimi qetësohet, mushkëritë mbushen me ajër të pastër, zemra ngadalëson rrahjet për të ndjekur ritmin e natyrës. Mjafton vetëm kaq për të kuptuar se sa mirë mund të na bëjë një pushim mes gjelbërimit të fshatit. Pushimet në fshat janë mënyra më e mirë e të gjithë atyre që jetojnë dhe punojnë në qytete të mëdha, të zhurmshme dhe janë të stresuar. Të jetuarit në fshat, sipas studimeve të ndryshme, largojnë ankthin, dhe madje na bëjnë më inteligjentë. Një studim i bërë nga “Sages Colleges di Troy”, në Nju Jork, ka treguar se një lloj bakteri mycobacterium vacae, që gjendet në fusha, është në gjendje të përmirësojë inteligjencën dhe përqendrimin te qeniet njerëzore. Ndërkaq, bakteri që transportohet përmes erës vepron si antidepresiv, duke e stimuluar trurin të prodhojë seretoninën, hormonin e humorit të mirë, që rrit edhe ndjesinë e mirëqenies.



Pothuajse të gjithëve i bëjnë mirë pushimet në mal. Më kujdes duhet të tregojnë alergjikët ndaj insekteve dhe personat në mbipeshë, duke qenë se ushqimi i bollshëm dhe i freskët është një nga karakteristikat kryesore të fshatit. Gjithmonë ushqime të freskëta dhe larg yndyrës e mishit.



Aktivitetet sportive për të qenë në formë
Ecjet me hap të shpejtë janë të përshtatshme për të gjitha moshat. Por nëse ecja këshillohet, ngjitjet e vështira dhe çantat e rënda në kurriz janë komplet të ndaluara. Nëse sforcimi është shumë i madh, mund t’ju shkaktojë probleme me artikulacionet, në veçanti me gjurin dhe kaviljen. “Është e rëndësishme të kesh në shpinë çanta të lehta, në mënyrë që lodhja të mos jetë e madhe dhe frymëmarrja të jetë e qetë”, - tregojnë mjekët. Për të gjithë ata që kanë vendosur të vijnë në formë e që në të kaluarën kanë bërë një jetë sedentare, ecja është zgjedhja e duhur. Por duhet pasur kujdes për mënyrën ecjes dhe atletet e përdorura



Ecja nordike

Është sistemi ideal për të favorizuar një aktivitet aerobik që nuk përfshin vetëm këmbët, por edhe krahët, edhe pjesë të tjera muskulore. E “lindur” në Finlandë, kjo disiplinë parashikon përdorimin e shkopinjve që mbështeten në tokë. Edhe në këtë rast, e rëndësishme është të mos sforcohemi më tepër se sa mundemi. Është mirë që të bëhen çdo ditë rreth 30 minuta ecje nordike.



Pedalimi

Pedalimi është një nga aktivitetet më efikase për të qëndruar në formë. Çiklizmi është në fakt, një aktivitet aerobik që kërkon një angazhim konstant që vë në punë zemrën dhe mushkëritë. Pas njëfarë kohe çiklizmi ul kolesterolin e keq në gjak, atë të lidhur me proteinat Ldl, duke rritur në të njëjtën kohë atë të mirin. Pedalimi në mal mund t’u këshillohet edhe personave që vuajnë nga tensioni i lartë i gjakut. Një vëmendje e veçantë, ashtu si në të gjitha aktivitetet aerobike, i duhet kushtuar ushqyerjes. Para nisjes është e rëndësishme të konsumosh ushqime që mund të kenë si karbohidrate, ashtu edhe sheqerna të thjeshta.



Ngjitjet

Janë gjithashtu një mundësi e mirë argëtimi dhe mbajtje në formë për pushimet në mal, por specialistët këshillojnë që të kryhen vetëm nga profesionistët. Në të kundërt, rreziqet janë të mëdha.

Bota Sot

[Nosh]

Mund të dimë se kur do të na bien flokët


Berlin , 10 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 19:08

http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/renia_flokve_thmb1.jpg
Një grup i shkencëtarëve gjermanë, kanë mundësuar që të gjithë ata që duan të dinë se kur do t’i humbësh flokët, këtë ta mësjnë në internet falë një aplikacioni.

Aplikacioni është zhvilluar nga ekipi i doktor Adolf Klenk, specialist në fushën e rënies së flokëve në institutin Alpecin.

Faktori gjenetik është më i rëndësishmi, por edhe faktorë të tjerë si stresi në punë apo problemet në jetën sentimentale ndikojnë në rënien e flokëve.

“Baldness Calculator” i përgjigjet pyetjes “a do më bien flokët?” nëpërmjet përgjigjes nga ana juaj të 8 pyetjeve mbi moshën, aktivitetin fizik etj.

[Nosh]

Duhanpirësit më të rrezikuar nga kanceri i zorrëve (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fkosovapress.com%2Fks%2Fb eta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C133309%22&src=sp)


Nju Jork , 11 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 14:29
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/zorret_thmb1.jpg
Në bazë të revistës “Cancer”, duhanpirësit janë më të rrezikuar se do të preken nga kanceri në zorrë të trashë dhe janë më shumë të rrezikuar të vdesin nga kjo sëmundje në krahasim me jo-duhanpirësit.

Nëse pini duhan, 20 për qind keni më shumë gjasa që të prekeni nga kanceri në zorrë të trashë.

Në fakt, ekspertët amerikanë nga instituti për kërkime dhe hulumtim të kancerit “Fred Haçinson” kanë llogaritur se duhanpirësit kanë më shumë gjasa, madje për 30 për qind janë më të rrezikuar nga vdekja, në krahasim me joduhanpirësit.

Për fat të keq, duhanpirësit e prekur nga kjo sëmundje, 50 për qind e tyre kishin më shumë gjasa për një vdekje të hershme se sa nga cilido shkaktar tjetër.

Lajmi i mirë është se ata që heqin dorë nga duhani janë më pak të rrezikuar, por prapëseprapë ende më shumë të rrezikuar se sa ata që kurrë më parë nuk e kanë konsumuar duhanin.

[Nosh]

Analiza e gjakut e pasaktë në diagnostikimin e tuberkulozit http://www.botasot.info/img/blood-test..,.jpg

Organizata Botërore e Shëndetësisë është duke u bërë thirrje shumë vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme për të ndaluar përdorimin e analizave të gjakut për të zbuluar tuberkulozit. Kjo është hera e parë që OBSH-ja ka nxjerrë një rekomandim të qartë kundër një praktike të tillë që është përdorur gjerësisht në diagnostikimin e tuberkulozit. Rekomandimet e OBSH-së bazohen në rezultatet e dy studimeve të rejat që thonë se këto analiza janë kryesisht jo të sakta, madje edhe ndikojnë në transmetimit tuberkulozit.

Nga tuberkulozi vdesin çdo vit 1.7 milionë njerëz në mbarë botën. Në Indi, analizat e gjakut për të cilat bëhet fjalë në rekomandimet e OBSH-së janë përdorur gjerësisht. Qeveria thotë se në Indi më shumë se dy milionë njerëz infektohen çdo vit nga Tuberkulozi.
Në fakt, studimet u kryen në Indi - ku shkencëtarët argumentuan se analizat e gjakut kanë kontribuar në rritjen e numrit të rasteve të tuberkulozit.
Për këtë rezultat, shkencëtarët fajësuan pasaktësinë e analizës, duke thënë se një rast tuberkulozi i pa dalluar do të thotë se personi i infektuar mund të vazhdojë të infektojë të tjerët.
Dr. David Dowdly i shkollës së Shëndetit Publik në universitetin Johns Hopkins është një prej autorëve të studimit.
"Këto analiza dëmtojnë njerëzit duke i bërë ata të marrin barna për të cilat nuk kanë nevojë ose duke vonuar përcaktimin e diagnozës që ata kanë nevojë për t'u shëruar".
Dr. Dowdly thotë se analiza pështymës në mikroskop vazhdon të mbetet mënyra më e lirë dhe më efektive e diagnostikimit tuberkulozit. Por përderisa analiza e pështymës kërkon kohë të gjatë, analizat e gjakut janë të preferuara sepse janë të thjeshta, të drejtpërdrejta dhe të shpejta në rezultate.
Ekspertët gjithashtu thonë se analizat e gjakut janë një biznes shumë miliona dollarësh në vendet në zhvillim. OBSH-ja thotë se më shumë se një milion analiza gjaku kryhen çdo vit, edhe pse ato nuk janë miratuar nga ndonjë organ i njohur rregullator.
"Nëpërmjet analizës së gjakut, laborantët masin antitrupat dhe kështu çdo herë që dikush është infektuar me tuberkuloz në çdo kohë në jetën vet, do të zhvillojnë antitrupat kundër kësaj sëmundjeje. Por problemi është se antitrupat e një personi nuk janë të njëjta me ato të personit tjetër. Dhe një analizë që të mund të zbulojë antitrupat njësoj për të gjithë ende nuk ekziston".
Pasi OBSH-ja lëshoi udhëzimet e saj, qeveria indiane u bëri thirrje mjekëve dhe laboratorëve të vendit që të mos mbështeten në analizat e gjakut për diagnostikimin e tuberkulozit.
Zbatimi i këtyre masave do të marrë kohë në një vend si India me territore tepër të ndryshme e të shumta. Megjithatë, ekspertët i kanë përshëndetur udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, si dhe reagimin e qeverisë indiane.

Bota Sot

[Nosh]

Ananasi, fruti që lufton tumoret Prishtinë, 23 qershor 2011 (Kosovapress) Koha 14:51

http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/ananas_thmb1.jpg
Ananasi është fruti që të forcon kockat, ndihmon në jashtëqitje, lehtëson gjendjet gripale, ul rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe lufton tumoret. Thuhet se më të mirët janë ananaset e kultivuara në Costa Rica, sepse përmbajnë më shumë vitamina, në krahasim më të vendeve të tjera.

Këshillohet që fruti të jetë sa më i freskët kur të përdoret dhe kjo gjë dallohet tek gjethet e tij. Ato nuk duhet të jenë aspak të zverdhura, por në një jeshile sa më të errët.

Thuhet se më të mirët janë ananaset e kultivuara në Costa Rica, sepse përmbajnë më shumë vitamina, në krahasim më të vendeve të tjera.

Edhe pse është paksa e bezdisshme ta ndash frutin nga lëkura, kjo ‘bezdi’ ia vlen, pasi që ka vlera të shumta për shëndetin e njeriut sidomos për forcimin e kockave, pasi është shumë i pasur me vitaminën C.

Studiuesit amerikanë thonë se ai që ha 250 gr ananas në ditë, ka përmbushur domosdoshmërinë e asaj dite me vitamina.

Ky frut ndihmon në jashtëqitje. Personat që kanë probleme, duhet ta përdorin sa më shumë këtë frut (veçanërisht te moshuarit).

Disa studime kanë zbuluar se një enzimë që gjendet në ananas, që quhet bromelin (i cili zbërthen proteinat) ndihmon në mbrojtjen e formës së ADN-s. Kjo enzimë aktivizon një gjen anti-kancerogjen që më pas lufton tumoret.

[Nosh]

Si të ruajmë nxirjen e diellit http://www.botasot.info/img/rreze%20plazh.jpg

Nëse keni marrë një ngjyrë të bukur pas pushimeve, atëherë është e nevojshme ta ruani për një kohë sa më të gjatë. Ja disa këshilla për të mos larguar ngjyrën perfekte

Sa zgjasin efektet pozitive të pushimeve mbi shëndetin dhe gjendjen tonë shpirtërore? Vetëm pak javë, mbështet një kërkim i shoqatës angleze të psikologjisë. Me pak fjalë, pak a shumë aq sa zgjat nxirja pas rikthimit në jetën e përditshme.
Por cilat janë metodat për ta ruajtur sa më shumë ngjyrën e marrë nga dielli? Ja disa këshilla
Vetëmbrojtja
Nxirja është një formë mbrojtjeje që organizmi aktivizon kur lëkura bie në kontakt me rrezet ultravjollce. Kjo stimulon qelizat të prodhojnë melaninë, një pigment lëkure. Kokrrizat e melaninës filtrojnë rrezet diellore dhe i thithin ato, duke penguar dëmet. Trupi ka nevojë për tri ditë për të nisur ndërtimin e kësaj barriere, por në këto 72 orë,sipas specialistëve, duhet një mbrojtje dhe një kujdes shumë i madh për të mbrojtur lëkurën.
Nxirja dhe mitet false
Lëkura e secilit prej nesh reagon ndryshe ndaj stimulit të dritës, dhe kjo varet, përveçse nga përmbajtja e melaninës edhe nga kapaciteti i madh ose i vogël, i trashëguar, kur dikush ekspozohen me rrezet ultravjollcë. Drita e diellit përmban dy lloje: rrezet UVA dhe ato UVB. Dy të parat penetrojnë në thellësi dhe stimulojë prodhimin e melaninës. Rrezet UVB kanë një gjatësi vale më të vogël dhe janë përgjegjëset kryesore për djegiet. Por për të gjithë ata që nuk janë nisur ende me pushime, është mirë t’i hedhin një sy miteve false që qarkullojnë për një nxirje sa më të mirë.
Për shembull? Thonë se nëse nuk e ndjen të nxehtin në lëkurë, nuk digjesh. Djegiet e diellit shkaktohen nga rrezet UV që nuk perceptohen, shkruajnë mjekët.
Të mbajmë ngjyrën sa më gjatë
Nga plazhi në zyrë: si mund ta mbajmë ende ngjyrën e bukur të plazhit? Në fakt, nuk është uji ai që e largon ngjyrën e marrë, ndaj nuk është e nevojshme të kufizosh numrin e dusheve dhe larjet personale. Gjithsesi, specialistët këshillojnë përdorimin e detergjenteve “të ëmbël”, që nuk thajnë lëkurën. Ndërkaq, është e rëndësishme të mbash hidratimin, duke përdorur kremra pas diellit apo një krem hidratues dy herë në ditë, në magjes dhe në mbrëmje. Një ndihmë për të ruajtur ngjyrën vjen edhe nga ushqimi: sekreti qëndron në faktin e zgjedhjes së ushqimeve që përmbajnë, për shembull, betakaroten dhe omega-3, acide që favorizojnë hidratimin. Në farmacitë bimore gjenden edhe integratorë për të përshpejtuar dhe mbajtur sa më gjatë ngjyrën e marrë nga dielli. Gjithsesi, marrja e tyre duhet të fillojë të nisë disa javë përpara ekspozimit në diell, në mënyrë që të arrihet efekti i dëshiruar. Një tjetër ndihmë vjen edhe nga kozmetika: kremrat vetëxirës. Por para se të nisim t’i përdorim në krah dhe fytyrë, është më mirë të bëjmë një provë në një pjesë tjetër më pak delikate, si për shembull barku, për të vlerësuar kështu edhe rezultatin pas disa ditëve. Kjo do të evitojë rrezikun që të gjendeni me një efekt aspak të kënaqshëm pikërisht në pjesët e trupit që nuk mund të fshihen nga veshjet. Po nxirja artificiale? Pa dyshim që solari i bërë herë pas here ndihmon që ngjyra e trupit të përforcohet e të mos largohet kollaj. Gjithsesi, ato asnjëherë nuk janë të këshillueshme.
Nxirja fillon nga tavolina
Karota, domatja, speci, pjepri, kajsia, qershia dhe luleshtrydhja janë disa nga frutat dhe perimet të cilat ndihmojnë në procesin e nxirjes. Frutat dhe zarzavatet e stinës kanë vitamina të cilat ushqejnë, mbrojnë dhe ndihmojnë në nxirjen e shpejtë dhe uniforme të lëkurës. Si çdo vit, është bërë një klasifikim i 10 produkteve më të ushqyeshme me vitaminë A, që duhet të përdoren për stimulimin e melaninë. Nëse shkon në farmaci, gjëja e parë që do të të bjerë në sy janë kremrat e ndryshme të cilat përshtaten me ngjyrën e lëkurës. Shoqata e dermatologëve këshillon sa më shumë sallata, pjepër dhe shalqi.
Karotat mbeten numri një në ndihmën që i japin lëkurës për t’u nxirë. Nëse do të shikoni në të gjithë përbërësit e kremrave dhe vajrave të plazhit, karota është përbërësi i tyre kryesor. Përmbajnë shumë betakaroten, një substancë e krijuar që të mbron nga rrezet jo të mira diellore, shpjegojnë specialistët. Sigurisht që karota nuk është i vetmi element natyral i cili ka këtë efekt mbi lëkurën. Një rëndësi shumë të madhe për nxirjen e lëkurës dhe për të ndihmuar në elasticitetin e saj ka edhe rrushi, sepse me ekspozimin në diell humbasin shumë kripëra e minerale dhe shpesh lëkura dehidratohet.

Bota Sot

[Nosh]

Ulliri, frut magjik i lënë pas dore (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fkosovapress.com%2Fks%2Fb eta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C133495%22&src=sp)


Prishtinë, 15 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 20:59
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/ulliri._thmb1jpeg
Vaji i ullirit është një ndër vajrat më të shëndetshëm, por ullinjtë disi janë lënë pas dore. Nuk duhet harruar se vaji i ullirit merret nga ky fryt i lënë pas dore.

Lloje të ndryshme të ullinjve të kultivuar “Olea europea sativa” dhurojnë një vaj të çmuar. Ky është një fryt natyral në të cilin ruhen të gjitha ushqimet me vlerë biologjike.

Me fjalë të tjera, lirisht mund të thuhet se vaji i ullirit përmban të gjitha substancat e dobishme.

Të gjitha efektet pozitive që posedon vaji i ullirit, i përmban edhe ulliri.

Ndikimi i tij pozitiv vërehet në rolin e tij në luftën kundër plakjes së parakohshme të enëve të gjakut, mbrojtjen e lukthit dhe mëlçisë, si dhe që nga fëmijëria nxit rritjen dhe zhvillimin.

[Nosh]

Dielli dhe gabimet me të http://www.botasot.info/img/rrezitja.jpg

Duke u ekspozuar në këtë mënyrë gjatë gjithë kohës në diell, pa u mbrojtur, rrezikojmë të bëjmë gabime të vogla e të mëdha, me pasoja që ndikojnë menjëherë në lëkurë apo rreziqe të tjera që shfaqen dalëngadalë me kalimin e kohës

Rërë e ngrohtë, një puhizë e lehtë që të ledhaton trupin dhe po të mbyllësh sytë të duket sikur je në një ëndërr. Ditët e nxehta të verës janë në kulmin e tyre. Tashmë, trupat e njerëzve janë të zhveshur tërësisht. Shumë kanë zgjedhur një krem solar me faktor mbrojtës mesatar, kështu mund të qëndrojë gjatë gjithë kohës nën rrezet e diellit pa u shqetësuar. Si ju duket? Mendoni se gjithçka është në rregull, apo jo? Gjithsesi, kjo është ajo që pjesa më e madhe prej nesh ka parë, dëgjuar e lexuar, ose thjesht që bën çdo vit, sepse jemi mësuar kështu. Megjithatë, duke u ekspozuar në këtë mënyrë gjatë gjithë kohës në diell, pa u mbrojtur, rrezikojmë të bëjmë gabime të vogla e të mëdha, me pasoja që ndikojnë menjëherë në lëkurë apo rreziqe të tjera që shfaqen dalëngadalë me kalimin e kohës. Shpesh ato që na ngatërrojnë idetë për pasojat e rënda dhe dobitë e rrezeve të diellit janë mesazhet kontradiktore. Lajmi i fundit është publikuar vetëm disa muaj më parë: në fund të fundit, dielli nuk të bën dhe aq keq, madje ndihmon në parandalimin e kancerit, duke favorizuar formimin e vitaminës D (këtë e ka bërë të ditur një studim i institutit për studimin e kancerit në Oslo). Një studim i dytë (publikuar në “International Journal of Cancer”) e ka rritur dozën, duke thënë se ekspozimi në diell, sigurisht duke u mbrojtur, eviton linfomën e Hodgkin (LH, një lloj tumori mjaft i rrallë). Në Shtetet e Bashkuara, “Indoor tanning association” (shoqata amerikane e pronarëve të solarëve), i ka përdorur menjëherë këto studime për një fushatë shkatërruese për mungesë informacioni. Slogani i tyre ishte ky: “Lamtumirë frikës dhe shqetësimit, dielli të bën mirë dhe kaq”.
“Janë shfaqur vetëm disa cilësi të efikasitetit të vitaminës D kundër kancerit, ndërkohë që lidhja mes ekspozimit në diell dhe tumoreve të lëkurës është forcuar. Gjithashtu, nuk duhet të qëndrojmë gjithë ditën para diellit për të marrë një ngjyrë të bukur. Në ndihmë do t’u vinin edhe 10 minuta, apo një dietë e shëndetshme me fruta e zarzavate. Doja të saktësoja gjithashtu se solari është i dëmshëm për trupin e njeriut. Nuk është e vërtetë që dhomat e tyre janë të kontrolluara”, - thekson për “Newsweek” presidenti i “American academy of dermatology”.
Kjo është një bindje mjaft e përhapur, ashtu siç konfirmon edhe drejtori i shërbimit të fitoterapisë në institutin dermatologjik në Çikago: “Në ndryshim nga ç’mendohej disa vite më parë, ‘melanoma’ (lloj tumori malinj) është më e lidhur me rrezet Uva, ato që lëshohen nga llambat të cilat futen në thellësi e më pak e lidhur me ato në kombinimin Uva-Uvb, të pranishme në dritën natyrore. Ndaj, bërja e disa seancave solar para vajtjes në plazh për të ulur formacionin e melaninës dhe për t’u ndier të mbrojtur, është e gabuar”.
Rreziku është shumë i limituar nëse u drejtoheni solarëve herë pas here, gjë e cila nuk duhet nënvleftësuar nga ata që e përdorin gjatë gjithë vitit. Ky nuk është gabimi i vetëm që bëjnë përdoruesit e solarëve. Ka edhe nga ata që para se të marrin pushimet përfitojnë vetëm fundjavave për t’u nxirë. Ndërsa disa të tjerë ngrihen herët të shtunave në mëngjes dhe me një krem solar të mbetur në sirtar nga viti i kaluar, me faktor mbrojtës jo më të lartë se 10, lyhen e shkojnë në plazh ose park për të kaluar ditën.
Sipas projektit të Bashkimit Europian për parandalimin e “melanomës”, një tubet 100 mililitra shërben për tre ose katër përdorime gjithsej. Është e këshillueshme që çdo dy orë trupi të lyhet me krem, pasi të dilni nga uji. Edhe manuali i përdorimit shkruan se kremi duhet të qëndrojë në ambiente të freskëta, si dhe nëse i ruan apo jo vetitë e tij edhe pas daljes nga uji. Ja një tjetër iluzion që duhet sqaruar: kremrat e butë e transparentë nuk e bllokojnë rrezatimin e rrezeve të diellit. Për ta mbrojtur vërtet lëkurën, kremi duhet përdorur shpesh.
Nëse nuk respektohen këto rregulla, rreziku që na kanoset është i madh dhe nuk përfshin vetëm “melanomën” (forma më agresive e kancerit të lëkurës, që nuk e kalon 10 për qind të totalit), por edhe karcinomën e basaliomën, dy forma tumorale të frikshme, por që nuk duhen lënë pas dore, sidomos e para, pasi metastazat e saj përhapen me shpejtësi. “Faktorët e rrezikshëm për melanomën njihen pjesërisht. Disa prej janë të lidhur me sytë, flokët dhe lëkurat e bardha, praninë e qukave me formë dhe madhësi të ndryshme”, - shpjegon ish-drejtori shkencor i institutit të tumoreve në Milano dhe president i programit “Melanoma” të OBSH-së. “Për ata që janë të predispozuar të ekspozohen në diell pa kremra mbrojtës, djegia nuk përbën ndonjë problem shqetësues, duke qenë se janë mësuar kështu që të vegjël”.
Në nëntë nga dhjetë raste, kanceri i lëkurës shfaqet në dy forma: basalioma përfshin shtresat më të thella të epidermës dhe duket si një nyjëz e vogël me ngjyrë, vazhdon më tej ai. Pas heqjes, mund të konsiderohet e shëruar, ndërsa karcinoma e ka origjinën nga shtresat sipërfaqësore dhe është e lidhur me djegien nga dielli (haset lehtësisht mbi fytyrë dhe shpinë). Ky lloj tumori rrallëherë jep metastaza, por sërish duhet kontrolluar. Zakonisht, nëse në trupin e një individi gjendet një kancer i tillë, atëherë është shumë e thjesht të zhvillohen edhe tipa të tjerë tumoresh, të cilët duhen hequr sa më shpejt të jetë e mundur.

Bota Sot

[Nosh]

Një dietë e shëndetshme mund të jetë e shtrenjtë (http://www.voanews.com/albanian/news/Nje-diete-e-shendetshme-mund-te-jete-e-shtrenjte-127657978.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Kohët e fundit qeveria amerikane botoi këshillat për një dietë të shëndetëshme

OBSH: Analiza e gjakut është e pasaktë në diagnostikimin e tuberkulozit (http://www.voanews.com/albanian/news/OBSH-Analiza-gjaku-pasakte-diagnostikim-tuberkulozi-2011-08-11-127519778.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Kjo është hera e parë që OBSH nxjerr një rekomandim të qartë kundër një praktike, që është përdorur gjerësisht.

Vazhdojnë kërkimet për një vaksinë kundër virisut HIV (http://www.voanews.com/albanian/news/Vazhdojne-perpjekjet-per-vaksinen-kunder-virisut-HIV-127060888.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Barna të fuqishme tani mund të kufizojnë dëmin e virusit , por vaksina për neutralizimin e virusit ende mungon.

Analizë e re për diagnostikimin e TBC (http://www.voanews.com/albanian/news/Analize-e-re-per-diagnostikimin-e-TBC-126572658.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Ekspertë të Shëndetësisë thonë se kjo analizë mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën e diagnostikimit dhe trajtimit të tuberkulozit

Efekti Korrik në kujdesin spitalor (http://www.voanews.com/albanian/news/Efekti-Korrik-ne-kujdesin-spitalor-126480283.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Ekspertët thonë se cilësia e kujdesit mjekësor në spitale është më e ulët në korrik sesa në çdo periudhë tjetër të vitit.

Gjumi i tepërt në fundjavë nuk zëvendëson gjumin e humbur (http://www.voanews.com/albanian/news/Gjumi-i-tepert-ne-fundajve-nuk-zevendeson-gjumin-e-humbur-126345473.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Një studim i ri tregon se një natë me gjumë të keq mund të shkaktojë efekte negative në sjellje dhe funskionimin e trurit,

Joga nxit energjitë e brendshme të njeriut (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Joga-nxit-energjite-e-brendshme-te-njeriut-126061388.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-watch.gif http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Një klasë Joge u mëson praktikuesve si të përdorin energjinë e brendshme.

Kanceri i prostatës dhe analiza PSA (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Kanceri-i-prostates-dhe-analiza-PSA-125954603.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-comment-gray.gif

Telefoni celular, faktor rreziku për aksident me makinë

Sëmundja e fruthit mund të bëhet përsëri një kërcënim (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Fruthi-po-kthehet-125566598.html)

Qendra amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve njofton se rastet e fruthit kanë ardhur duke u shtuar në 33 vende.

Jetagjësia në Amerikë në rënie (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Jetagjesia-ne-Amerike-ne-renie-124940254.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-watch.gif

Gratë amerikane ende jetojnë më gjatë se burrat nga 5 deri në 8 vjet.

Shpikjet e reja në fushën e mjekësisë (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Shpikjet-e-reja-ne-fushen-e-mjekesise-124912814.html) http://media.voanews.com/designimages/icon-media-watch.gif

Proteina e marrë nga një bretkosë, mund të përdoret për trajtimin e kancerit

Rreziku dhe të mirat e qumështit të papasterizuar (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Rezervat-e-shumta-monetare-te-Kines-dhe-roli-i-saj-ne-ekonomine-globale-124603634.html)

Përkrahësit dhe kundërshtarët paraqesin argumentet e tyre.

Procedurë e re për diagnostikimin e sindromës Down tek foshnjet që në fetus (http://www.voanews.com/albanian/news/Procedure-diagnostikim-sindrome-Down-foshnjet-fetus-124418504.html)

Procedura e zhvilluar nga shkencëtarë në universitetin e Hong Kongut është parashikuar të jetë gati për përdorim në prill të vitit 2012.

Dr. Rifat Latifi nderohet me çmimin për arritjet kompjuterike në fushën e mjekësisë (http://www.voanews.com/albanian/news/Dr-Rifat-Latifi-nderohet-me-cmimin-per-arritjet-kompjuterike-ne-fushen-e-mjekesise-124296394.html)

Dr. Latifi është krijuesi dhe zbatuesi i Programit të Telemjekësisë në Kosovë dhe Shqipëri.

Studim mbi ndikimin e mollës tek muskujt e atrofizuar (http://www.voanews.com/albanian/news/health/Studim-mbi-ndikimin-e-molles-tek-muskujt-e-atrofizuar-124180849.html)

Stuidimi shqyrton efektet e acidit ursolik në rastet e humbjes së muskujve

[Nosh]

E enjte, 11 Gusht 2011

OBSH: Analiza e gjakut është e pasaktë në diagnostikimin e tuberkulozit

Vidushi Sinha | Uashington





Organizata Botërore e Shëndetësisë është duke u bërë thirrje shumë vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme për të ndaluar përdorimin e analizave të gjakut për të zbuluar tuberkulozit. Kjo është hera e parë që OBSH-ja ka nxjerrë një rekomandim të qartë kundër një praktike të tillë që është përdorur gjerësisht në diagnostikimin e tuberkulozit. Rekomandimet e OBSH-së bazohen në rezultatet e dy studimeve të rejat që thonë se këto analiza janë kryesisht jo të sakta, madje edhe ndikojnë në transmetimit tuberkulozit.
Nga tuberkulozi vdesin çdo vit 1.7 milionë njerëz në mbarë botën. Në Indi, analizat e gjakut për të cilat bëhet fjalë në rekomandimet e OBSH-së janë përdorur gjerësisht. Qeveria thotë se në Indi më shumë se dy milionë njerëz infektohen çdo vit nga Tuberkulozi.
Në fakt, studimet u kryen në Indi - ku shkencëtarët argumentuan se analizat e gjakut kanë kontribuar në rritjen e numrit të rasteve të tuberkulozit.
Për këtë rezultat, shkencëtarët fajësuan pasaktësinë e analizës, duke thënë se një rast tuberkulozi i padalluar do të thotë se personi i infektuar mund të vazhdojë të infektojë të tjerët.
Dr. David Dowdly i shkollës së Shëndetit Publik në universitetin Johns Hopkins është një prej autorëve të studimit.
"Këto analiza dëmtojnë njerëzit duke i bërë ata të marrin barna për të cilat nuk kanë nevojë ose duke vonuar përcaktimin e diagnozës që ata kanë nevojë për t'u shëruar".
Dr. Dowdly thotë se analiza pështymës në mikroskop vazhdon të mbetet mënyra më e lirë dhe më efektive e diagnostikimit tuberkulozit. Por përderisa analiza e pështymës kërkon kohë të gjatë, analizat e gjakut janë të preferuara sepse janë të thjeshta, të drejtpërdrejta dhe të shpejta në rezultate.
Ekspertët gjithashtu thonë se analizat e gjakut janë një biznes shumë miliona dollarësh në vendet në zhvillim. OBSH-ja thotë se më shumë se një milion analiza gjaku kryhen çdo vit, edhe pse ato nuk janë miratuar nga ndonjë organ i njohur rregullator.
"Nëpërmjet analizës së gjakut, laborantët masin antitrupat dhe kështu çdo herë që dikush është infektuar me tuberkuloz në çdo kohë në jetën vet, do të zhvillojnë antitrupat kundër kësaj sëmundjeje. Por problemi është se antitrupat e një personi nuk janë të njëjta me ato të personit tjetër. Dhe një analizë që të mund të zbulojë antitrupat njësoj për të gjithë ende nuk ekziston".
Pasi OBSH-ja lëshoi udhëzimet e saj, qeveria indiane u bëri thirrje mjekëve dhe laboratorëvë të vendit që të mos mbështeten në analizat e gjakut për diagnostikimin e tuberkulozit.
Zbatimi i këtyre masave do të marrë kohë në një vend si India me territore tepër të ndryshme e të shumta. Megjithatë, ekspertët i kanë përshëndetur udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, si dhe reagimin e qeverisë indiane.

Zeri i Amrikes

[Nosh]

15 minuta aktivitet fizik në ditë na shton jetën http://www.botasot.info/img/walking%20%281%29.jpg

Vetëm 15 minuta aktivitetet fizik në ditë do të na shtonte jeten me tre vjet dhe do te reduktonte rrezikun e vdekjes me 14 përqind.

Studiuesit në Tajvan, përmes një artikulli të publikuar në revistën “The Lanset” sugjerojnë se ky është minimumi i aktivitit fizik qe duhet te bejne te rriturit për të qene të shendetshem e në formë.
Studimi u mbeshtet në vezhgimin e 400 mije njerezve në Tajvan që bënin ecje te shpejte për 15 minuta në dite, apo 90 minuta ne jave. Ekspertet e Institutit te Kerkimeve mbi Shendetit dhe Universitetit te Mjekesise ne Kine pranojne se cdo shtese prej 15 minutash mbi kete minimum do te ishte shume herë me e dobishme.
Ndersa nje studim britanik tregon se nje stili jete-divani dhe gjashte ore perpara televizorit ulin jetegjatesine me pese vite. Ekspertet britanik keshillojne per 30 minuta ushtrim fizik cdo dite apo 150 minuta ne pese dite.
Gjithësesi keshilla per te nisur, qofte edhe me 15 minuta ecjen eshte nje fillim i mire qe shihet si nxites per te ndryshuar stilin sedentar te jetes, duke ndihmuar shendetin.

Bota Sot

[Nosh]

Zbulohet mutacioni gjenetik që favorizon kancerin http://www.botasot.info/img/gjenet.jpg

Zbulohet ndryshimi gjenetik që të bën të vullnetshëm ndaj formave të ndryshme të kancerit.

Kërkuesit e universitetit të New South Wales dhe Western Australia kanë studiuar tre gjenerata të një familjeje anëtarët e së cilës janë prekur nga sëmundja vdekjeprurëse në moshë të vogël.
Anëtarë të ndryshëm kishin një etiketë gjenetike që çaktivizon genin antikancer MLH1.
Shkencëtarët kanë zbuluar një ndryshim pranë genit që tërheq këtë etiketë dhe ndryshimi në ADN i kalon gjeneratës pasardhëse.

Bota Sot

[Nosh]

Kafeina mbron lëkurën nga dielli (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=132797) http://www.botasot.info/mesme/coffee.jpg
Kafeina shërben për të mbrojtur lëkurën nga dëmet e diellit dhe të parandalojë tumorin e lëkurës.

Përfundimin e ka nxjerrë një studim i kryer mbi minjtë dhe i publikuar në revistën Proceedings of the National Academy of Sciences.
Kafeina, shpjegojnë studiuesit e Rutger University (SHBA), pengon krijimin e një proteine të quajtur ATR, e cila dëmton ADN-në.
Të modifikuar gjenetikisht, minjtë pa ATR kanë pësuar tumorin e parë tre javë pas minjve normalë.

Bota Sot

[Nosh]

Krijohet antivirusi universal, testet e para (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=132796) http://www.botasot.info/mesme/doctor%20experiment.jpg
Një ilaç i fuqishëm universal, i aftë kundër të gjithë virusve, është krijuar nga Todd Rider i Massachusetts Institute of Technology të Bostonit.

Superilaçi tenton të eleminojë të gjitha qelizat e prekura nga një virus dhe si rrjedhojë ndalon përhapjen në qelizat e tjera ende të shëndosha.
Ilaçi, shpjegohet në New Scientist, shfytëzon një pjesë të përbashkët të të gjithë virusve dhe si rrjedhojë në teori është shumë i aftë kundër çdo infeksioni viral.

Bota Sot

[Nosh]

Boronica është e mirë për zemrën (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fkosovapress.com%2Fks%2Fb eta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C133619%22&src=sp)


Romë, 17 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 20:19
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/boronica_thmb1.jpg
Boronica, përveç aftësive shëruese që njiheshin më parë, ka edhe veti antioksiduese, antikancerogjene dhe të mbron nga sëmundjet koronare.

Zbulimi është bërë nga një grup shkencëtarësh italianë dhe është publikuar në “Journal of food composition and analysis”.

Këto cilësi të këtij fruti i dedikohen përmbajtjes së një substance që quhet “glycosides flavonols”.

[Nosh]

Një grup qelizash të ndryshuara gjenetikisht luftojnë leukeminëhttp://www.botasot.info/img/analytik_mikroskop.jpeg

Studiuesit në Universitetin e Pensilvanisë thonë se kanë trajtuar me sukses leukeminë duke injektuar pacientët me qelizat e një gjeni të ndryshuar i cili vë në shënjestër dhe shkatërron qelizat kanceroze. Ekspertët mjekësorë e quajnë këtë një përparim të madh.

Shkencëtarët në qendrën Abromson për kërkime në fushën e kancerit pranë Universitetit të Pensilvanisë kanë punuar 20 vitet e fundit për përsosjen e një teknike që merr qeliza të veçanta të gjakut te pacientët që vuajnë nga leukemia kronike dhe i kthen ato në kancer-vrasës. Ata morën të ashtuquajturat "qelizat T" nga gjaku i pacientit, i modifikuan gjenetikisht ato, dhe i injektuan përsëri tek pacienti. Qelizat e ndryshuara ishin aq efektive në ndjekjen dhe shkatërrimin e qelizave të kancerit saqë studiuesit u dhanë nofkën "vrasësit serialë." Dr. Karl Xhun, autor kryesor i studimit, thotë se ky eksperiment i guximshëm ka dhënë rezultate dramatike:
"Prova aktuale ka tejkaluar çdo parashikim, sepse tek tre pacientët që e kemi aplikuar këtë teknikë, leukemia është zhdukur."
Të tre pacientët në provën klinike kishin fazë të avancuar leukemie, me shumë pak mundësi trajtimi konvencional. Shkencëtarët gjenetistë thonë se është hera e parë në provat klinike me pacientët e kancerit, që qelizat T të ndryshuara arrijnë të mbijetojnë pas injektimit, dhe jo vetëm kap, por të jenë në gjendje të vrasin qelizat e kancerit edhe gjashtë muaj më vonë.
Brus Levin është bashkë-autor i studimit.
"Kjo teknikë nuk është si trajtimi me antitrupa ose kimioterapi, ku pacienti duhet të trajtohet pandërprerë. Trajtimi me qeliza T të modifikuara i ngjan një lloj medikamenti, prodhim inxhinjerik qelizor që përçan dhe vret tumoret".
Shoqata Amerikane e Kancerit e quan studimin "emocionues", por edhe paralajmëron se më shumë kërkime të tjera janë të nevojshme për të konfirmuar dobinë e terapisë gjenetike me qeliza T. Dr. Len Liktenfeld thotë:
"Ne e dimë se qelizat e modifikuara për disa kohë mund të jenë të dobishme, por edhe mund të dëmtojnë, kështu që ne kemi shumë për të mësuar para se të themi plotësisht se kjo terapi mund të përdoret në përgjithësi për pacientët të cilët kanë këtë lloj të veçantë të leukemisë".
Dy nga tre pacientët në provën klinike tani nuk kanë asnjë shenjë të kancerit. Pacienti i tretë ka disa shenja kanceri, por është përmirësuar. Terapia mund të shkaktojë efekte anësore, si temperaturë të lartë, mosfunksionim të zemrës, dhe pengim në frymëmarrje. Shkencëtarët janë duke pritur për të parë se sa kohë do të zgjasë derisa kanceri të shfaqet përsëri, nëse po.

Bota Sot

[Nosh]

Studim i ri: Bukuria e mjedisit ku jeton rrit jetëgjatësinëhttp://www.botasot.info/img/skye-main346236.jpg

Një tjetër zbulim që kanë bërë shkencëtarët: të jetosh në mesin e bukurive të natyrës të shton vitet e jetës. Pas studimeve të bëra me banorët e ishullit Sky në Skoci, del se ata janë mes njerëzve më të shëndetshëm në mbarë Britaninë. Ata preken më pak nga kanceri, nga sëmundjet e mushkërive, ato të sistemit të tretjes dhe të zemrës dhe kanë jetëgjatësinë më të madhe në Britani. Banorët e ishullit kanë fatin të notojnë vetëm disa metra larg shtëpisë së tyre, të shohin nga deti malet e larta skoceze dhe të thithin ajrin e pastër të klimës detare dhe malore së bashku.

Edhe studime të mëparshme nga shkencëtarët të Universitetit Harvard, kanë treguar se njerëzit gjenetikisht kanë prirjen të jetojnë pranë natyrës dhe të banosh mes bukurive të natyrës, shton mirëqenien e tyre mendore dhe fizike.


Bota Sot
(http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=132931)

[Nosh]

Molla dhe vlerat e saj të shumta (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fkosovapress.com%2Fks%2Fb eta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C133666%22&src=sp)


Prishtinë, 18 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 16:24
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/molla_thmb1.jpg
Molla është një nga frutat që ka një pafundësi vlerash që kurojnë dhe na bëjnë mirë për shëndetin. Duke filluar që me farat e saj të cilat përmbajnë albuminë dhe yndyrë. Po ashtu, molla si frut ka veti freskuese, qetësuese dhe zbutëse.

Thonë se lëkura e mollës ka një përqindje të mirë të substancave të nevojshme. Vitamina të tilla si B1, C, E, P, B2 dhe PP të cilat ndodhen pikërisht nën lëkurë. Ndaj nëse do të konsumonit mollë, e cila rekomandohet të paktën një në ditë, është më mirë të jetë me lëkurë.

Një mollë e ngrënë në mëngjes ndikon mirë në pastrimin e dhëmbëve duke i fortësuar ato dhe duke i bërë më të shëndetshëm. Gjithashtu molla mund të përdoret edhe për maska të ndryshme të fytyrës, duke na e bërë atë më të butë e të lëmuar.

Por mënyra më mirë është ta marrim çdo ditë si në mëngjes ashtu dhe në darkë. Çdo lloj molle ka vlera të caktuara, ndërsa ajo jeshile ka më tepër vitamina të cilat janë të përqendruara jo vetëm në pjesën e tulit por dhe nën lëkurë që gjenden me shumicë.

Për t′u dobësuar shpejt ndonjëherë nuk keni pse mbani dieta të mundimshme. Mjafton të konsumoni tre ose katër mollë në ditë edhe duke ngrënë normalisht. Do të shikoni që kilet do të humbasin shpejt. Por nëse konsumoni një kokërr mollë që në mëngjes, esëll, efekti i dobësimit do të jetë më i shpejtë. Molla ka një efekt të lartë tretjeje ndaj sugjerohet nga dietologët në çdo lloj diete.

Lëngu i mollës i përzier me mjaltë dhe ujë të nxehtë pihet si mjet qetësues kundër pagjumësisë. Nëse vuani nga dhembja e kokës në ballë, vendosni fasha të lagura me uthull molle dhe ujë duke e shoqëruar edhe me pak mjaltë. Por ky është një rit që duhet bërë çdo darkë në mënyrë që të japë rezultatin e duhur.

Çaji që përgatitet nga copat e prera të mollës pihet kundër ftohjeve të ndryshme, lehtëson etjen, forcon nervat, mushkëritë dhe zemrën. Gjithashtu, ky çaj është një mjet i mrekullueshëm për rregullimin e tretjes. Ky lloj çaji mund të pihet në çdo stinë jo vetëm në dimër. Meqë molla është një frutë që gjendet lehtë edhe në ditët e tjera të vitit, e sidomos në shtator, mund të gjenden lloje të ndryshme të tyre.

[Nosh]

SHBA, foto horror për të lënë duhanin http://www.botasot.info/img/cigarja_horror.jpghttp://www.botasot.info/reklama/cigarja_horror1.jpg

5 kompani të mëdha të prodhimit të duhanit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ngritur një çështje kolektive ndaj Food and Drug Administration (FDA) që do të stampojë në paketat e cigareve foto horror mbi dëmet që vijnë nga duhani.

Në Europë ka hyrë në fuqi ligji për stampimin e detyrueshëm në paketa të paralajmërimit mbi rrezikun e duhanit, ndërsa në SHBA do të hyjë në shtator të vitit 2012.Por, për kompanitë e duhanit, foto të tilla janë antikushtetuese.
“Qeveria mund të kërkojë vendosjen e paralajmërimeve, por nuk mund të lejojmë që paketat të kthehen në objekte për fushatën anti-duhan të qeverisë”, është shprehur Floyd Adams, avokati i kompanive.
RJ Reynolds Tobacco, Lorillard Tobacco, Commonëealth Brands, Liggett Group dhe Santa Fe Natural Tobacco janë 5 kompanitë që kanë ngritur çështjen.
(http://www.botasot.info/reklama/cigarja_horror2.jpg)http://www.botasot.info/reklama/cigarja_horror2.jpg (http://www.botasot.info/reklama/cigarja_horror2.jpg)

Bota Sot

[Nosh]

Aloe vera, bima me veti çudibërëse http://www.botasot.info/img/Aloe-Vera.jpgHipokrati e këshillonte përdorimin si mjekim kundër skuqjeve të mëdha dhe si dezinfektues. Kjo bimë bën pjesë në Olimpin e mjekësisë natyrore, ndërkohë që lëngu i saj është i pasur me elemente aktive. Mund të jetë ndihmë për shumë shqetësime

Tashmë jeni të rritur dhe të vaksinuar, por shpeshherë ju ndodh që të vazhdoni me zakonin e vjetër: kafshimin e thonjve (viktimë e një krize të vogël ankthi). Të gjitha këto kujtime ju kthejnë kohën mbrapa në fëmijëri, kur mamaja u hidhte diçka djegëse në gishta që të mos e bënit më. Ajo ngjyrosje e padëshiruar nuk ishte gjë tjetër veçse aloe vera, vetitë kurative të së cilës janë të njohura që nga antikiteti. Historia mbi këtë bimë është e pasur me dëshmi të ndryshme. Studiuesi George Ebers, në 1862 zbuloi një papirus egjiptian, i cili datonte që në 1500 para Krishtit dhe që lavdëronte vetitë e kësaj bime. Vetë egjiptianët e quajnë "bima e pavdekshmërisë", si dhe përshkruajnë vetitë terapeutike të kësaj bime, e cila përdorej gjerësisht në kohën e Hipokritit (mjekut më të famshëm në traditën klasike). Ai e këshillonte këtë bimë kundër djegieve dhe si dezinfektues. Të njëjtën gjë bënte edhe "kolegu" i tij, Dioscoride. Edhe Gandi përdorte aloe vera për një mirëqenie më të madhe të shëndetit të tij. Linguistët e kanë ndarë këtë fjalë në bazë të etimologjisë së fjalës aloe: ndërsa të tjerë mendojnë se vjen nga greqishtja e lashtë "als", që do të thotë "kripë dhe ujë", të tjerë e lidhnin me arabishten nga "alua", që do të thotë "i hidhur", siç është në fakt lëngu i kësaj bime. Le të hedhim një sy në përbërjen e kësaj bime. Kjo bimë ka fletë të trasha, të cilat janë të mbuluara me thumba. Natyra na ka dhuruar 300 lloje të ndryshme aloesh, por lloji më i mirë dhe më interesant për studim, për shkak të vetive të saj terapeutike, është aloe vera Barbadensis Miller, fletët e së cilës përmbajnë shumë elementë kimikë që shërbejnë për një veprim mjekësor. Vetitë aktive që ndodhen në xhel, si dhe sasia e tyre, varen nga mënyra e kultivimit të aloe verës. Fillimisht hiqen gradualisht pjesët e jashtme të bimës, të cilat janë të mbuluara me kokrra të vogla, që kanë efekt pastrues dhe efekt kurativ. Mbetet pjesa qendrore e fletëve, e cila është e bardhë dhe e tejdukshme. Mbledhja e tyre duhet të kryhet menjëherë, në mënyrë që të ruhen të gjitha vetitë e mira të aloes. Pas këtyre fazave mund të mbledhësh rreth 200 molekula "të çmuara" për mjekësinë natyrore, një forcë e vërtetë biologjike.

Mjekësia bashkëkohore e njeh këtë bimë si miken më të mirë të mirëqenies. Nga studimet dimë edhe vetitë e saj që janë: pastruese, shëruese, kundër djegies, përdoret shpeshherë edhe si analgjezi dhe si antioksidant. Menjëherë nën lëkurë fshihet aloina, e cila ka efekt pastrues dhe është përdorur që në antikitet. Barbaloina dhe acidi aloetik kanë cilësi të dukshme si antibiotikë, kundër gripit dhe kundër dhimbjeve. Të vazhdojmë udhëtimin tonë në vetitë kurative dhe të zbresim në zemër të bimës. Linjina, e cila është e pasur me tulin e aloes, penetron në thellësi të indit epitelial dhe garanton sharmin e shumë patologjive të bezdisshme si për shembull psoriazis dhe infeksione të shkaktuara nga myku. Studime të ndryshme analitike kanë evidentuar prezencën e vitaminave (mes të cilave betakarotina, kompleksi i vitaminave B, C dhe E), minerale, enzima dhe aminoacide. Përveç këtyre të dhënave ka edhe veti të tjera dhe pa asnjë dyshim kjo bimë mund të quhet mrekullia e natyrës. Forca e aloes ndodhet në një proteinë komplekse, acemano, një "ushqim" shumë i mirë i sistemit imunitar. Si reagon ky polisakrid "i çmuar"? Reagon shumë mirë në mbrojtje të të gjithë organizmit. Studimet e fundit, të cilat janë bërë në universitetet amerikane, tregojnë se acemano shton rezistencën ndaj viruseve, si dhe përmirëson kushtet e të prekurve nga virusi HIV. Por kjo bimë ndikon për mirë edhe në aktivitetin kardiak. Këto janë rezultatet që janë bërë te 5000 pacientë nga mosha 35 deri në 65-vjeçare. Pas 1 vit përdorimi, 4642 pacientë kanë regjistruar një rënie të kolesterolit LDL. Për ta përfunduar është raporti mes "aloes" dhe bukurisë. Bima është një dhuratë kundër plakjes. Mbretëresha Kleopatra e përdorte lëngun si krem me të cilin lyente fytyrën dhe tërë trupin. Nëse doni që ta imitoni, mund të gjeni në treg produkte me bazë aloeje për të hequr shenjat e ndryshme dhe smaliaturat (çarjet e lëkurës). Kjo bimë meriton patjetër që të qëndrojë në krye të mjekimeve natyrore.

Bota Sot

[Nosh]

Një dietë e shëndetshme mund të jetë e shtrenjtëhttp://www.botasot.info/img/324HealthAffairs.jpg

Kohët e fundit qeveria amerikane botoi këshillat për një dietë të shëndetshme.

Por një studim i ri tregon se zbatim i këtyre këshillave vjen me një çmim tepër të lartët. Ekspertët qeveritarë të shëndetit thonë se amerikanët duhet të hanë më shumë ushqime të pasura me;
1- Potasium ose Kalium (banane, kajsi të thata, pjepër, panxhar, fiq, dhe lëng portokalli, nënprodhime qumështi, mish, etj.)
2-Fibër dietike (drithëra dhe nënprodhimet e tyre, fasule, bizele, spinaq, misër i ëmbël, miell i pasitur, bukë e zezë, lakër e kuqe, karota, patate e pjekur, mollë, banane, portokall, etj)
3-Vitamin D (salmoni i egër i konservuar, vaj peshku, sardele të konservuara, e verdha e vezës, etj.)
4-Kalcium (bulmetra, perime te freskëta, fruta, arra, ëmbëlsira, peshk, bukë gruri, etj)
Por studimi, botuar në revistën "Health Affairs", zbulon se kjo listë ka të ngjarë të shtojë qindra dollarë shpenzime në buxhetin ushqimor të një personi ose familjeje.
Për shembull, studimi arrin në përfundimin se artikujt ushqimorë të pasura me kalium, janë të kushtueshëm dhe ngrenë dukshëm shpenzimet vjetore për ushqime.
Autorët e studimit thonë se personat që u përpoqën të zbatonin këshillat e qeverisë për një dietë të shëndetshme, shumë prej të ardhurave financiare ata i shpenzuan vetëm për ushqime.
Ndërsa personat që shpenzuan më pak, kishin marrë ushqime me përmbajtjen më të ulët të 4 vlerave ushqyese që përfshihen në rekomandimet e qeverisë.
Studimi arrin në përfundimin se qeveria duhet të ndihmojë më tepër, në mënyrë që më shumë amerikanë të jenë në gjendje financiare për të ndjekur këshillat që qeveria u jep për një dietë të shëndetshme.

Bota Sot

[Nosh]

Temperatura të larta në Kosovë http://www.botasot.info/img/moti_me_diell_52.,.jpg

Të dhënat e fundit të qendrave evropiane meteorologjike tregojnë që Ballkani Perëndimor, në veçanti Kosova, do të përballet këtë javë me temperatura ekstreme.

"Në Prishtinë, të martën e kësaj jave, temperatura minimale do të sillet rreth 21, ndërsa maksimalja do të arrijë në 35 gradë celsius. Ndërkaq të mërkurën, të enjten dhe të premten temperaturat do të arrijnë deri në 39 gradë celsius", thuhet në ueb faqen zyrtare të meteorologjisë evropiane "Forcas". Të dhënat e kësaj qendre janë cilësuar si reale edhe nga instituti hidrometeorologjik i Kosovës. Drejtori i këtij instituti, Sylë Tahirsylaj, ka thënë se kjo javë pritet të jetë java më e nxehtë në dekadat e fundit.
Temperaturat e ditëve të fundit kanë ndikuar në shtimin e numrit të qytetarëve që kërkojnë ndihmën mjekësore, sidomos të të moshuarve dhe të të sëmurëve kronikë.
Mjekët rekomandojnë që në orët e pikut të evitohet qëndrimi në diell si edhe përdorimin e sa më shumë lëngjeve.
Ata theksojnë se kjo vlen sidomos për foshnjat dhe për personat që vuajnë nga sëmundjet e zemrës dhe hipertensioni.

Bota Sot

[Nosh]

Arti i të ngrënit mëngjes http://www.botasot.info/img/breakfast.jpg

Tre nga dhjetë europianë e nisin ditën jo në mënyrën e përshtatshme, shpesh me një kafe apo një lëng të shpejtë frutash. Por, studimet e fundit tregojnë se ajo që konsumohet në mëngjes luan një rol të rëndësishëm për të ushqyer trurin dhe evituar mbipeshën...

Nëse hani rregullisht mëngjes, keni zgjedhur mënyrën më të mirë për të mbrojtur shëndetin, nëse jo, duhet të dini diçka: nga pikëpamja e ushqyerjes, të formës fizike dhe performancave të përditshme, nuk ka asgjë më të keqe se sa të heqësh dorë nga mëngjesi. Ky është një gabim që bën më shumë se 10 për qind e europianëve. Për më tepër që, nga ata që ulen në tavolinë para se të nisin ditën, vetëm 30 për qind janë të mirinformuar rreth asaj që po konsumojnë. Që mëngjesi është një nga vaktet më të rëndësishme të ditës, e kanë konfirmuar me dhjetëra studime. Më i fundit është ai i bërë nga një universitet anglez, i cili ka treguar të njëjtën gjë. Sipas analizës së tyre, një mëngjes i mirë jo vetëm na jep energjinë e nevojshme për aktivitetet e mëngjesit pas gjumit, por bën që në vaktet e mëvonshme trupi të marrë një numër më të vogël kalorish. Një tjetër studim që sapo ka dalë në “American Journal of Lifestyle Medicine”, tregon rezultatet më të mira në testet konjektive apo logjike të atyre që sapo zgjohen, konsumojnë të paktën 350 kalori. Sikur të mos mjaftonte, të tjerë artikuj në “Public Halth Nutriotin” tregojnë se, kush ha vazhdimisht mëngjes, ka një predispozitë më të ulët për t’u bërë apo për të vuajtur nga mbipesha. Përkundrazi, adoleshentët që zakonisht e nisin ditën pa mëngjes, ishin subjektet më të rrezikuar që kur të rriteshin të kishin probleme me mbipeshën. Në fund, të tjera studime tregojnë se zakoni për të ngrënë mëngjes fitohet që në moshën e fëmijërisë, që kur nëna na ushqente me gji. Por ky nuk është një problem që prek vetëm të rriturit. Edhe te më të vegjlit vihet re një tendencë e tillë: nga 10 deri në 30 për qind e fëmijëve dhe adoleshentëve në Europë e SHBA nuk hanë mëngjes, të paktën në mënyrë të rregullt. Një zakon i gabuar i përhapur që nga viti 1965, që arriti kulmin pas vitit 2000. Shkaqet? Sipas një sondazhi, janë vetë fëmijët amerikanë dhe europianë që tregojnë arsyet: pak kohë në dispozicion, përgjumja dhe mungesa e rëndësia që i kushtojnë. E çuditshme është se si vajzat nga 11 deri në 18 vjeç tregojnë se nuk hanin mëngjes për të qëndruar në formë. Por cila është mënyra e duhur për të ngrënë mëngjesin? Çfarë duhet të hamë ekzaktësisht? Dietologët tregojnë se nuk ekziston vetëm një meny precize dhe e shëndetshme për mëngjesin, shumë kombinime ushqimesh janë më se të vlefshme. Çdokush duhet të zgjedhë sipas dëshirës së momentit. Në çdo rast të bazohen mbi një rregull të rëndësishëm: “Vakti i parë i ditës, për të qenë korrekt dhe i balancuar, duhet të ketë tri shtylla kryesore: një bazë solide karbohidratesh, fruta, qumësht ose kos”. Karbohidratet, burimi kryesor i të cilave janë drithërat, biskotat, buka e thekur, veprojnë menjëherë mbi metabolizmin e glukozit dhe mbi insulinën, ndaj në vaktet e mëvonshme trupi ka nevojë për më pak kalori. Kur një mëngjes është shumë i pasur me karbohidrate, organizmi lëshon hormone që rregullojnë glikeminën, duke na dhënë edhe një gjendje ngopjeje gjatë gjithë ditës. Po ashtu, fibrat që gjenden te frutat, nëse merren në mënyrë të rregullt dhe me shumicë në një mëngjes të pasur me karbohidrate, janë të lidhura me një nivel të ulët kolesteroli. “Qumështi apo kosi, një prej shtyllave ku duhet të mbështetet mëngjesi, është i domosdoshëm edhe te të rriturit, sepse përmban kalcium, që është shumë i lehtë për t’u përthithur nga organizmi, ndryshe nga ai që gjendet te bimët apo produktet e mishit, që është më i vështirë për t’u absorbuar lehtë, sepse është i lidhur me substanca të tjera”, - shpjegojnë dietologët. Përqindja e kalciumit të absorbuar në një mëngjes me bazë qumështi shkon nga 30 deri në 50 për qind, njëlloj sa ajo që merret nga uji. Por nëse në vend të qumështit konsumojmë një pjatë spinaq, kjo përqindje ulet në mënyrë drastike. Nëse jeni intolerantë ndaj laktozit dhe organizmi juaj nuk e pranon qumështin, ai pa laktoz ruan të njëjtat veti. Në rastin e intolerancës ndaj disa proteinave të qumështit, mund të zgjidhet ai i sojës. Disa shembuj të mirë mëngjesesh janë si më poshtë: qumësht, corn flakes dhe fruta; qumësht, biskota të thata dhe një lëng frutash; qumësht, bukë e thekur, marmelatë dhe lëng frutash; qumësht, bukë, gjalpë, marmelatë dhe një pije; qumësht, kroasan me drithëra dhe fruta; qumësht, kroasan dhe një mollë. Po ashtu, sipas këshillave të dietologëve, është mirë që mëngjesi që konsumohet në bar shpesh me briosh dhe kapuçino të mos kthehet në një zakon. Të pakëshillueshëm janë edhe modelet e menyve të mëngjesit ku përfshihet vetëm kafeja ose çaji, edhe pse shoqërohen me biskota. Edhe mëngjeset “alla angleze” nuk janë të këshillueshme, sepse janë shumë të pasura me proteina dhe të varfra me fibra e karbohidrate. Megjithatë, mëngjeset angleze nuk përputhen shumë me dietën mesdhetare. Një dozë e moderuar çokollate në mëngjes nuk përbën problem, mbi të gjitha nëse është një motiv i mirë për t’u ulur në tavolinë. Ekspertët thonë se: “Vakti i parë është në gjendje të përmbushë 30 për qind të nevojave kalorike të ditës dhe mund të bëjë që në drekë të konsumosh vetëm një pjatë me perime”. Për më tepër, ata këshillojnë se prindërit duhet gjithmonë të shohin përbërësit dhe vlerat e tyre ushqyese dhe të orientohen mbi produktet që përmbajnë pak yndyrë dhe jo yndyra të hidrogjenizuara. Roli i prindërve te mëngjesi i fëmijëve është thelbësor edhe në aspekte të tjera: “Mëngjesi shpesh nuk hahet, sepse prindërit nuk e japin vetë shembullin të parët. Duhet të jenë ata të parët që të japin modelin e sjelljes së mirë që prej lindjes së fëmijës. Qumështi i dhënë në mëngjes përbën për ta vaktin e parë të ditës. Përgjithësisht mëngjesi duhet të jetë i bollshëm, asnjëherë i njëjtë dhe shumë i larmishëm: kakao, qumësht, biskota, mjaltë, marmelatë dhe fruta. Një mëngjes optimal për një fëmijë duhet të përmbajë një sasi qumështi të barabartë me gjysmë litri, d.m.th. një tas të madh, tre katër biskota dhe disa fruta. Këto sasi mund të rriten më shumë nëse gjatë ditës parashikohen aktivitete të ndryshme fizike apo studime të lodhshme. Kështu, sipas statistikave të bëra, një në katër femra të moshës nga 25 në 37 vjeçe zakonisht nuk e hanë mëngjesin. Nuk duhet asnjëherë të harrojmë se studimet shkencore të 20 viteve të fundit kanë arritur në përfundimin se mëngjesi është vakti më i rëndësishëm dhe i domosdoshëm i ditës. Një mëngjes sado i thjeshtë, me qumësht, reçel apo fruta, është burim vitaminash. Ai bën të mundur një përqendrim më të madh dhe rrit mundësinë për të kontrolluar peshën. Kështu, studimet kanë treguar se fëmijët që hanë mëngjes kanë arritur rezultate të larta në provime dhe një nivel më të lartë të përqendrimit në klasë. Ata gjithashtu janë më të gjallë dhe më kreativë. E njëjta gjë vlen edhe për të rriturit. Gjithashtu, është vërtetuar se ata që nuk hanë rregullisht vaktin e parë të ditës, kanë më shumë mundësi për t’u bërë obezë. Shumë të rritur nuk hanë mëngjes, me shpresë se do të dobësohen. Për fat të keq, ideja e humbjes së kilogramëve në këtë mënyrë është krejtësisht e dështuar.

Bota Sot

[Nosh]

SIDA, zbulohet sesi virusi infekton qelizat (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=133587) http://www.botasot.info/mesme/hiv5......,,,.jpg
Është identifikuar mekanizmi me të cilin virusi HIV infekton qelizat duke përcaktuar edhe përhapjen e infeksionit.

Zbulimi, që sipas autorëve, hap skenare të rinj të rëndësishëm për mundësitë e kurave për të bllokuar sëmundjen, është fryt i punës së bashkëpunimit mes kërkuesve të Institutit Gustave Roussy të Parisit dhe atyre të Institutit Kombëtar për Sëmundjet Infektive “Spallanzani”, të Romës.




Bota Sot

[Nosh]

Programe fizkulture për fëmijë http://www.botasot.info/img/436obesity-480.jpg

Mbipesha mes fëmijëve në Amerikë është më shumë se trefishuar në 30 vitet e fundit, dhe gati një në tre të rinj sot janë mbipeshë. Këto shqetësime kanë bërë që të shtohet numri i programeve të fizkulturës në palestra për foshnje dhe fëmijë të vegjël.

Brixhida nuk mund ta dijë se po bën stërvitje, por e di se i pëlqen të luajë me top. Ajo është pothuajse tre vjeç dhe e merr këtë klasë fizkulture një herë në javë me fëmijët e tjerë, përfshirë edhe 2 vjeçar.
Nëna e Brixhidës, Catherine Byrne, thotë se ajo dëshiron që vajza e saj të jetë i aftë tërë jetën e saj. "Unë dua që ajo ta gëzojë jetën kur të rritet, dhe shëndeti është faktor kryesor për këtë gëzim."
Kjo klasë, në një palestër të një shkolle fillore në periferi Washington, quhet FunFit. Celia Kibler, bashkë-themeluese e programit FunFit, thotë se programi ofron një mundësi për fëmijët që të jenë fizikisht aktivë dhe njëkohësisht të argëtohen.
"Ne shfrytëzojmë mjediset sportive të shkollave dhe këndet e lojërave të kopshteve në mënyrë që në programe të marrin pjesë sa më shumë fëmijë dhe prindër që të jetë e mundur. Ne i përfshijnë edhe prindërit në mënyrë që të gjithë në familje të mësohen sesi të ushtrohen së bashku."
Ekspertët thonë se mungesa e aktivitetit fizik është një nga kontribuueset kryesore për epideminë e mbipeshës mes fëmijëve në SHBA. Një studim nga Fondacioni Kaiser Family, zbulon se të rinj amerikanë të moshave 8 deri 18 vjeç shpenzojnë më shumë se shtatë orë e gjysmë në ditë me mediet argëtuese si, televizori, video lojëra, kompjuterë apo pajisje të tjera elektronike.
Xhef Jong dëshiron që Evelina, vajza e tij, tani 22 muajsh, të jetë aktive kur të rritet, prandaj e sjell atë në programin e fizkulturës.
"Unë mendoj se ky program do ta ndihmojë për të bërë një jetë aktive dhe t'u shmanget qëndrimit për shumë orë përpara një ekrani televizori, apo kompjuteri."
Selia Kibler thotë se ofron programe FunFit në shumë qytete e vende të tjera, por kërkesat janë më të shumta. Kjo qendër ka 150 palestra në Shtetet e Bashkuara dhe rreth 60 të tjera në 25 vende të ndryshme.
Mendi Lemar zotëron dy palestra të tilla jashtë Uashingtonit. Palestra e saj në Potomak është hapur që para 11 vjetësh, ndërsa gjatë këtij viti hapi edhe një palestër në Bethesda. Ajo thotë se kërkesat për programe të tilla fizkulture janë të shumta. Lemar thotë se programi është hartuar për t'i ndihmuar fëmijët edhe në fusha të tjera si lojëra argëtuese e shoqërizim mes tyre.
Karen MekDonnell, profesor i Shëndetit Publik në Universitetin George Washington, thotë se kombinimi i moshës së përshtatshme me fizkulturën dhe aktivitet zbavitëse mund të jetë shumë i dobishëm për fëmijët.
"Për sa kohë që ata janë në mjedise të sigurta dhe argëtohen, si dhe kanë instruktorë të përgatitur të cilët mund të punojnë me prindërit dhe fëmijët, atëherë këto programe mund të bëhen shumë të dobishme për zhvillimin e fëmijës fizikisht, mendërisht dhe kolektivisht".
Prindërit e fizkulturistëve të vegjël thonë se shpresojnë se këto hapa të parë do t'i çojnë këta fëmijë drejt një jetë të shëndetshme.

Bota Sot

[Nosh]

Sa e rrezikshme është mbipesha për shëndetin e njeriut? http://www.botasot.info/img/obese-main5235325.jpg

Për vite me radhë kemi dëgjuar rreth rreziqeve të obesitetit. Njerëzit e shëndoshë kanë më shumë shanse për të patur goditje në zemër ose në tru si dhe të vuajnë nga diabeti, prandaj ata duhet të bien në peshë, thonë ekspertët. Por tani, një studim i ri ka gjetur se është e mundur që një njeri të jetë i shëndoshë dhe i shëndetshëm.

Mjekët përdorin një masë të quajtur BMI që do të thotë indeksi i masës trupore, për të matur sasinë e dhjamit. Është një përllogaritje e lehtë bazuar në gjatësi dhe peshë dhe nëse BMI e individit është mbi 30, konsiderohesh i shëndoshë.
Vitet e fundit, studiuesit kanadezë zhvilluan një masë më të sofistikuar të quajtur EOSS. Sistemi klasifikon njerëzit obis në pesë kategori apo faza, bazuar në faktorët e rrezikshëm si presioni i gjakut, dhimbjet e gjoksit dhe lodhja.
Për të vlerësuar EOSS, Jennifer Kuk me Universitetin York të Torontos dhe kolegët e saj ekzaminuan të dhënat e mijëra pacientëve nga një klinikë në Teksas. Pacientët u kategorizuan në grupe rreziku bazuar në sistemin EOSS me një histori të gjendjes shëndetësore prej mesatarisht 16 vjetësh.
“Gjetëm që individët obis, të cilët u kategorizuan në grupe të rrezikut të vogël në bazë të sistemit EOSS, ishin në rreziqe të ngjashme për të vdekur me personat e peshave normale në atë model. Faktikisht, ata kanë rreziqe më të vogla vdekje nga sëmundjet kardiovaskulare.”
Shumë prej këtyre njerëzve të shëndoshë, por të shëndetshëm janë munduar të humbasin peshë, por Kuk thotë se kjo mund të mos jetë qasja më e mirë për dikë që ushqehet mirë dhe është aktiv, pavarësisht se ka disa kilogram më tepër.
“Ka individë obis të shëndetshëm dhe këta individë mund të mos përfitojnë nga humbja e peshës. Por ne duhet të përqendrohemi tek stili i shëndetshëm i jetesës që përfshin ushtrime dhe dietë të pasur dhe ndoshta këta individë të shëndetshëm nuk duhet të përqendrohen kaq shumë në humbjen e peshës por që të mos shëndoshen më tepër.”
Sistemi EOSS u zhvillua në Universitetin e Albertës dhe ka për qëllim të përdoret së bashku me skanën tradicionale BMI. Por ngaqë është më kompleks sesa përdorimi i BMI, EOSS ka qenë i ngadalshëm në fitimin e popullaritetit.
Studimi i Jennifer Kuk është publikuar në revistën “Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism”.

Bota Sot

[Nosh]

Tymi, alkooli dhe droga, burrat më në rrezik (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=133873)

http://www.botasot.info/mesme/smokinganddrink.jpg
Një stil jo i rregullt i jetës, në veçanti duhani, alkooli dhe drograt, i vendos burrat më në rrezik për jetën apo sëmundje të tjera, në krahasim me gratë.

Përfundimin e ka nxjerrë një studim i drejtuar nga Brukseli që ka analizuar një seri faktorësh, përfshirë edhe kancerin dhe sëmundjet kardiovaskulare.
Përdorimi i duhanit është shkaku kryesor i vdekjes së parakoshme në Evropë: 15% e vdekjeve në të gjithë BE-në mund t’i dedikohet duhanpirjes.

Bota Sot

[Nosh]

Çokollata është e mirë për shëndetin tuaj


Prishtinë, 29 gusht 2011 (Kosovapress) Koha: 18:56
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/cokollata_29_thmb1.jpg
Tashmë ka ardhur edhe lajmi që të “varurit nga çokollata” e kanë pritur, se konsumimi i një shufër çokollate është e mirë për shëndetin.

Prej kohësh besohej se një sasi e vogël e çokollatës mund të jetë e shëndetshme për shkak të antioksidantëve të lartë dhe pronave anti-inflamatore.

Por një studim i ri, sugjeron se ngrënia e një sasie të madhe çokollate shoqërohet me reduktimin me një të tretën nga rreziku i zhvillimit të sëmundjeve të zemrës dhe nga goditjet në tru.

[Nosh]

Sekretet e jetëgjatësisëhttp://www.botasot.info/img/jetegjatesia.jpg

Të jetosh gjatë, të lësh pas dhjetëra vite jetë dhe të arrish të gëzosh fëmijët dhe nipërit e tu dhe mbi të gjitha në shëndet të plotë është një gjë që e dëshirojmë të gjithë. Por që jo të gjithë e arrijmë. Megjithatë, ka njerëz që janë shembull, që na tregojnë se gjithçka është e mundur dhe mund të arrihet. Sigurisht që nuk është gjithçka në dorën tonë, por ka gjëra që varen nga ne. Në disa zona të veçanta të botës vihet re një jetëgjatësi jo e zakonshme e banorëve. Shkencëtarët kanë studiuar faktorët që ndikojnë në jetëgjatësinë e banorëve të zonave të caktuara të botës.
Ka diçka të çuditshme në Vilkabamba. Diçka që i lejon banorët e saj të jetojnë deri në 110 vjeç, madje edhe në 140 vjeç. Ata jo vetëm që arrijnë të jetojnë gjatë, por arrijnë të kenë një shëndet të përkryer deri në fund të jetës dhe gjithçka pa ua vënë veshin fare këshillave të doktorëve. Banorëve të këtij vendi të vogël dhe të humbur në jug të Ekuadorit u pëlqen edhe ta teprojnë herë pas here: pinë duhan dhe alkool me shumicë. Megjithatë, në moshën që secili prej nesh nis të mendojë për vdekjen, ata jetojnë edhe 40 vjet të tjera. Por si arrijnë ta bëjnë këtë? Sipas studimeve të bëra nga organizatat ndërkombëtare, mundësitë që njerëzit të jetojnë më gjatë regjistrohen në vende të qeta dhe të pasura, si principata e Andorrës në Europë, apo ishulli i Okinavës në Japoni. Në Vilkabamba, njerëzit janë të varfër, jetojnë në kushte të këqija shëndetësore dhe punojnë shumë për gjithë jetën. Por, pavarësisht kësaj, këtu gjen dhjetë herë më shumë 100-vjeçarë se në çdo vend tjetër të botës. Ndoshta është misteri i luginës. Sapo hyn në fshat gjëja e parë që të sheh syri janë dy tabela. Njëra që u uron mirëseardhjen turistëve, ndërsa tjetra që thotë se vendi gjendet 1500 metra mbi nivelin e detit, ka 4200 banorë dhe një temperaturë mesatare prej 20 gradësh. Pak më tutje sheh një tjetër tabelë me të ngjyrosur dhe tërheqëse që lexon “Welcome in Vilkabamba”, ku sipër gjendet imazhi i një prej banorëve të saj. Sigurisht një 100-vjeçar. Një burrë me pamje të qetë, i gatshëm për të shkuar të punojë. Në Vilkabamba të moshuarit ndahen në dy grupe të mëdha: jetëgjatët, që i kalojnë 90 vjetët dhe 100-vjeçarët. Jose Medina është një 120-vjeçar që jeton në fshat. Nuk dëgjon mirë nga veshët, por ka një motër, edhe ajo 104 vjeçe, që dëgjon dhe shikon për bukuri. Të dy jetojnë në një shtëpi të vogël dhe të thjeshtë fshati. Në fund gjendet një terren, ku Medina kultivon një pjesë të mirë të asaj që konsumon: lakra, misër dhe fasule. Çdo ditë Josenë e gjen në kopsht duke punuar tokën, punë që nuk e ndërpret edhe kur në shtëpi ka vizitorë. Nuk ka nevojë për syze dhe ka një formë shumë të mirë fizike. Në trup mban veshur të njëjtën veshje që përdorin thuajse të gjithë banorët e Vilkabambas: pantallona njëngjyrëshe dhe këmisha të bardha. Medina tregon se nuk ndien asnjë lloj dhimbjeje në trup, vetëm se kur tymos i merren pak mendtë. Ai tregon se tymos shpesh chamico, një bar që të parët e tyre kanë nisur ta përdornin që në Antikitet. Tani është bërë një zakon për banorët e këtij vendi. Në fillim efektet e saj janë të ngjashme me atë të marijuanës, por pas disa thithjesh ngjasojnë me kokainën. Provokon halucinacione, humbje kujtese, eksitim të madh dhe zemërim. Disa i atribuojnë edhe veti afrodiziake. Por në të vërtetë, chamico është një bimë krejtësisht helmuese. Jose Medina, 100-vjeçari i parë që takon në fshat, drogohet thuajse përditë. Përveç chamico-s i pëlqejnë edhe cigaret. Kohët e fundit, edhe pse ka pasur probleme me marrjen e mendve, nuk ka hequr dorë nga vesi i tij, madje tregon se kur ishte më i ri, 70 vjeç, tymoste shumë herë më tepër. Për sa i përket alkoolit, Medina tregon se ka hequr dorë tashmë, por herë pas here i rikthehet zakonit të vjetër.
Rruga e jetëgjatësisë
A mund të shpjegohet prania e kaq shumë 100-vjeçarëve në Vilkabamba? Sigurisht që po. Gjithçka lidhet me ambientin, ushqimin biologjik, ajrin e pastër dhe ujin e freskët të burimeve. Në këtë luginë, natyra është thjesht e mrekullueshme, por edhe njerëzit e kanë ruajtur me kujdes atë. Ndoshta për këtë arsye i ka vlerësuar “fëmijët” e saj me një shëndet të mirë dhe një jetëgjatësi ekstreme. Megjithatë, shumë janë ende skeptikë nëse janë vërtet këto gjëra që i bëjnë këta banorë të jetojnë kaq gjatë, sepse në të vërtetë ata konsumojnë alkool, pinë duhan, madje edhe drogohen. Ndryshe nga ajo që ndodh në pjesën tjetër të botës, në Vilkabamba burrat jetojnë më shumë se gratë. Vetëm burrat deri tani kanë arritur t’i kalojnë 130 vitet. Por edhe gratë nuk ngelen pas. Ndodh shpesh që të bëjnë fëmijë pas të 50-ave, madje ka raste se ka pasur gra që kanë lindur edhe 70 vjeçe.
Një dietë origjinale
Josefa Ocampo është 105 vjeçe. Ora është thuajse 04.00 e mëngjesit dhe ajo po shkon për të fjetur. Do të qëndrojë në shtrat deri në mesditën tjetër. Këtu flenë të paktën 13 orë. Ka pamjen e një gjysheje të mirë. Është thuajse e verbër dhe për të dëgjuar dëgjon shumë pak. Ka më shumë se 50 nipër dhe 20 stërnipër. Pjesa më e madhe e të huajve që vijnë të vizitojnë këtë vend, gjënë e parë që bëjnë pyesin për regjimin ushqimor të zonës. Edhe në luginë janë të gjithë të bindur se një dietë e shëndetshme të zgjat jetën. Në Vilkabamba njerëzit përdorin një përzierje frutash dhe perimesh që nuk ndodhet në asnjë vend tjetër të botës: “Yuka, misër, banane”. Është një dietë natyrale që nuk përmban asnjë lloj kimikati.
Përveçse jetojnë shumë gjatë, banorët e këtij vendi vdesin në një mënyrë që ne nuk jemi mësuar. Shkojnë për t’u larë dhe vdesin, dalin për të punuar dhe vdesin, shkojnë për të fjetur dhe nuk zgjohen më. Pa paralajmërim, pa shtrime nëpër spital apo zënka. Ndaj këtu askush nga fëmijët nuk ankohet se i duhet të kujdeset për prindërit. Të moshuarit e Vilkabambas kujdesen për veten deri në fund të jetës. Pastaj, sa hap e mbyll sytë vdesin. Nuk sëmuren thuajse kurrë dhe jetojnë një pleqëri që nuk ka nevojë për kujdes. Këtu askush nuk sëmuret nga zemra, madje edhe ata që janë të sëmurë shërohen me kalimin e kohës. Kur mbërriti në Vilkabamba Nadao Kimura, asistenti personal i ish-kryeministrit japonez, nuk arrinte të bënte dot dy hapa, sepse vuante nga një sëmundje zemre që mjekët në Tokio nuk e shëruan dot. Por, gjithçka u zhduk brenda më pak se 30 ditëve. Banorët vendas sigurojë se janë të shumtë njerëzit e famshëm me probleme kardiovaskulare që vijnë të kalojnë pak kohë nga këto anë. Në rrethinat e vendit janë shtëpitë e miliarderëve që jetojnë ose përgatiten të jetojnë pjesën tjetër të ditëve të tyre në këtë zonë. Disa janë vila të vërteta me të gjitha komoditetet dhe shërbimet, që sigurisht nuk janë në pronësi të vendasve. Uilson Correa është doktori i Vilkabambas prej më shumë se 25 vjetësh. Në zyrën e tij gjen vetëm një barelë, një dollap, një tavolinë dhe 3 karrige. Nuk ka asnjë lloj mjeti tjetër, veçse një stetoskop dhe një aparat për matjen e tensionit, që i ruan të mbyllura në një kuti. Doktori është i bindur se njerëzit që vuajnë nga zemra dhe tensioni i gjakut këtu shërohen plotësisht. Ai vetë ka kuruar me qindra. Po ashtu tregon se janë të paktë personat me diabet apo sëmundje të tjera metabolike. Gjithçka duket si përrallë. Në këtë luginë ka diçka që e ngadalëson plakjen dhe vdekjen e qelizave të trupit. “Këtu njerëzit hanë në mënyrë të shëndetshme, sepse nuk ka kimikate. Njerëzit për mëngjes konsumojnë gjëra të shëndetshme dhe kjo i ndihmon shumë. Ajri është i pastër. Në këtë zonë rritet vilco, pemë tipike e kësaj zone që prodhon shumë oksigjen. Pastaj edhe lidhjet familjare janë mjaft të forta”.

Bota Sot

[Nosh]

Uthulla e mollës, Eliksiri i jetëgjatësisëhttp://www.botasot.info/img/uthulla_e_molles.jpg

U pëlqen shumë prej VIP-ave që e përdorin në dietën e tyre të përditshme, shumë prej të pasionuarve pas gatimeve bio dhe ngrënies së shëndetshme, i bën mirë lëkurës, flokëve, mëlçisë dhe ul tensionin e lartë të gjakut. Pas papajës, çajit jeshil, uthulla e mollës duket se është eliksiri i ri i jetëgjatësisë: një integrator natyral ekulibrues, dizintoksikues dhe i shëndetshëm që ka bërë për vetë shumë njerëz të famshëm apo jo në Amerikë dhe Francë. Në Paris për shembull këto kohët e fundit mund të marrësh në dorë librin e ekspertit të prodhimeve natyrale Regine Queva ku tregohen plot veti të mira të saj, ndërsa periodikët kushtuar femrave këshillojnë të transformohet në locion për flokët, për shpëlarjen e gojës dhe shëndetin e gingivave, apo edhe për lëkurën dhe thonjtë: madje ka edhe nga ata që këshillojnë edhe vetinë e saj freskuese në këto temperatura afrikane. Fergie e Black Eyed Peas ka konfirmuar për revistën “Glamour” se: “Është një sekret i imi, por duke qenë se asnjë sekret nuk mbetet i tillë po ju them: që kur kam nisur të pijë disa lugë uthull molle në ditë ka ndodhur diçka shumë e mirë me stomakun tim. Ma ka këshilluar instruktori im. Nuk e di se si funksionon, por di që të bën shumë mirë”. Heidi Klum e përdor në një mënyrë më të veçantë: nuhat aromën e saj për të eliminuar urinë. Ndërsa për yllin e “Transformers”, Megan Fox, përdorimi i saj ka qenë një risi e vërtetë: “nuk jam as tip diete dhe as palestre. Më pëlqejnë shumë ëmbëlsirat dhe ndonjëherë kam nevojë për një regjim pastrues. Kura me uthull molle ndihmon në ekuilibrin acido-bazik të stomakut”. Gjithsesi, për ekspertët e ushqimit mrekullitë e uthullës së mollës nuk shërbejnë për asgjë nëse pihet esëll në mëngjes apo pasi ke ngrënë shumë hamburger apo ëmbëlsira. Gjithsesi, edhe për ta vetitë e saj janë vërtet të mira. Ky lloj produkti përmban sasinë e duhur të acidit acetik: pesë gram për një litër të këtij produkti. Me erë të rëndë, por jo të padurueshme, është në gjendje të vendosë ekuilibrin acido-bazik të organizmit dhe është një bombë e vërtetë mineralesh dhe obligoelementesh: kalcium, kalium, fosfor, hekur, magnez. Po ashtu i pasur me betakaroten dhe pektinë ‘favorizon’ “funksionin normal të zorrëve duke luftuar edhe të përzierat gjatë shtatzënisë”, tregojnë ekspertët. Me ngjyrë të artë dhe aromë shumë të mirë, është një përbërës delikat, që u jep më shumë shije edhe ushqimeve tona. Është me të vërtetë e mrekullueshme, pasi përmban sasi të mëdha fosfori, kaliumi, magnezi, fluori silici. Shumë prej tyre këshillojnë të marrësh 10 mililitra në ditë, të tretur në një litër e gjysmë ujë. E dobishme jo vetëm për të rregulluar shijen e ushqimeve në tryezën tonë, sidomos sallatave, ajo mund të përdoret kudo, që nga recetat e thjeshta për kurimin e shumë sëmundjeve e deri te maskat e ndryshme të bukurisë, që mund të përgatiten në shtëpi. Kështu, uthulla natyrore e mollës është jashtëzakonisht e mirë dhe gjithmonë e më shumë po tentohet të jetë pjesë e jetës sonë të përditshme. Uthulla e mollës është një thesar për organizmin tonë, sidomos në rolin që luan për ngadalësimin e procesit të dëmtimit të sistemit kardiovaskular dhe sasinë e madhe të kaliumit që përmban. Përfaqëson për indet muskulore atë që kalciumi përfaqëson për kockat. Për të gjithë ata që vuajnë nga sinoziti, këshillohet të pihet një gotë me ujë, në të cilën është hedhur një lugë nga uthulla e mollës. Kjo kurë duhet të përdoret 7 herë në ditë për të pasur efektin e dëshiruar. Po ashtu kjo lloj uthulle përdoret edhe për sytë që lotojnë. Një lugë uthull molle hidhet në një gotë ujë, në të cilën është hedhur dhe pak jod i holluar, dhe duhet të pihet për 2 javë rresht. Përveç vetive kuruese, ajo mund të përdoret edhe në receta të ndryshme bukurie, pasi në vetvete konsiderohet si një pastrues i mirë i yndyrës së tepërt dhe grumbullimit të papastërtive që bllokojnë poret e lëkurës e bëjnë të pamundur ajrosjen e saj. Për eliminimin e yndyrës mund të përdorni një përzierje të thjeshtë me dy lugë gjelle uthull molle, me dy lugë gjelle ujë të distiluar, që aplikohet me kujdes në fytyrë, duke evituar zonën rreth syve. Gjithashtu, përzierja e saj me rozmarinën mund të japë një produkt shumë herë më efikas se balsami për flokët dhe lëkurën e kokës. Uthulla i bën flokët tuaj të kenë një shkëlqim të mrekullueshëm, ndërsa rozmarina nxit lëkurën e kokës në rritjen e flokëve dhe forcon flokët e dëmtuar. Nëse doni ta provoni ja disa receta që përdoren gjithandej, sidomos përtej Atlantikut.

Bota Sot

[Nosh]

Trajtimi i kancerit në pankreashttp://www.botasot.info/img/Pancreatic-cancer-main.jpg

Kur Steve Jobs dha dorëheqjen nga drejtimi i firmës Apple javën e kaluar, ai tha se nuk mund ta kryente më këtë detyrë me kërkesa në rritje. Dihet se Jobs është trajtuar për kancer pankreatik, shkak kryesor i vdekjeve nga kanceri në Shtetet e Bashkuara. Onkologët thonë se kanceri në pankreas është i vështirë për t’u mjekuar sepse diagnostikohet me vështirësi. Pankreasi ndodhet thellë në bark dhe simptomat bëhen të dukshme vetëm në fazat e vona të sëmundjes.

Në vitin 2004, Steve Jobs njoftoi se kishte bërë një operacion për heqjen e kancerit në pankreas - një formë e butë dhe e rrallë e sëmundjes e quajtur qelizë e veçuar tumori neuroendokrine.
Kjo formë përbën rreth 5 për qind të të gjithë kancereve pankreatik dhe prek qelizat që prodhojnë hormonet për të kontrolluar nivelin e sheqerit në gjak. Më vdekjeprurëse dhe më shpesh kjo formë shfaqet në qelizat eksokrine të pankreasit që prodhojnë enzima të cilat ndihmon tretjen e ushqimit.
Pankreasit është një gjëndër 15 centimetra e gjatë prapa stomak dhe poshtë mëlçisë. Kanceri në pankreas mund të jetë i vështirë për t'u diagnostikuar, pasi në fazat e para nuk ka simptoma të dukshme. Dr Khaled el-Shami është onkologjist - specialist për sëmundjet e kancerit - në qendrën mjekësore të universitetit George Washington në kryeqytetin amerikan.
"Për kancerin në pankreas nuk ka analiza siç janë mamogramet për zbulimin e kancerit të gjirit, apo analiza e gjaku për kancerin e prostatës."
Pesë vjet pas operacionit për heqjen e tumorit, Steve Jobs kreu një transplantim të mëlçisë.
"Rreth pesë muaj më parë kam patur një transplantim të mëlçisë. Kështu që unë tani kam mëlçinë e një personit 25 vjeçar".
Dr. el-Shami thotë se nuk është gjë e papritur nëse kanceri në pankreas rikthehet.
"Tumoret neuroendokrinë priren për t'u përhapur nga mëlçia në pankreas dhe heqja e kancerit nga mëlçia mund të rezultojë në përmirësimin e pacientët. Transplantimi i mëlçisë është një mënyrë radikale e heqjes së kancerit në mëlçi”.
Por Doktor el-Shami paralajmëron se transplantimi nuk është formulë magjike.
"Është trajtim i balancuar midis heqjes së një pjese të madhe të mëlçisë dhe rrezikut të dobësimit të sistemit imunitar. Dobësimi i këtij sistemi mund të nxisë rikthimin e kancerit ose shfaqjen e tumoreve të rinj".
Një transplantim i organeve ul imunitetin, i cili mund të hapë dyert për probleme të reja.
Dr Mateu Walsh është Kryekirurg në Klinikën e Klevelandit. “Kanceri është një sëmundje që priret të rishfaqet dhe përhapet në organe të tjera, dhe njeriu vdes nga sëmundje të tilla”.
Dr. Walsh thotë se Steve Jobs mund edhe të kishte patur pasoja nga operacioni.
"Në aspektin e të ushqyerit - ndoshta diabet - nëse nuk merrni të gjitha enzimat pankreatike ju do të humbni peshë, sepse nuk merrni të gjitha yndyrat thelbësore dhe kështu një pjesë e asaj që Steve Jobs po kalon është pasojë e operacionit. Plus ai ka kryer një transplantim të mëlçisë, çka dobëson imunitetin , gjë që mund të ndikojnë në rishfaqjen e tumorit."
Dr el-Shami thotë se disa lloje të kancerit të pankreasit mund janë gjenetikë, të trashëgueshëm. Pirja e duhanit dhe përdorimi i alkoolit janë të lidhura me këtë sëmundje. Por ai thotë se në shumicën e rasteve shkaqet mbeten të panjohura.

Bota Sot

[Nosh]

Duhani, më i dëmshëm për femrat http://www.botasot.info/img/duhani_8.jpg

Duhani është më i dëmshëm për gratë, duke amplifikuar në një raport 5:1 problemet për zemrën e femrave në krahasim me atë të burrave.

Këto janë rezultatet e një studimi të prezantuar nga profesoresha Elena Tremoli e Departamentit të Shkencës Farmakologjike të Universitetit të Milanos.
“Organizmi femëror është veçanërisht vullnerabël ndaj efekteve të duhanit, pavarësisht faktorëve të tjerë si mosha, prosioni arterial, obeziteti apo klasa sociale. E dimë, - ka shpjeguar studiuesja, - se gratë janë të mbrojtura kundër sëmundjeve kardiovaskulare, në veçanti përpara menopauzës. Dhe kjo çon në anashkalimin e faktorëve të rrezikut për shëndetin femëror”.
Patologjitë kardiovaskulare shkaktojnë çdo vit rreth 4.3 milionë të vdekur në Evropë.
Studimi i kryer konfirmon se si pesha e faktorëve të rrezikut nuk është njëlloj në të dy sekset.
Për të nxjerrë përfundimin janë analizuar 1694 burra dhe 1893 gra në pesë vende (Finlandë, Suedi, Vendet e Ulëta, Francë dhe Itali).
Çdo cigare e pirë nga “ajo” është e barabartë me pesë të konsumuar nga “ai”. Një llogari kjo e bërë në bazë të numrit të cigareve të konsumuara nga të sëmurët kardiovaskularë, në mënyrë të pavarur nga faktorët e tjerë të rrezikut si kolesteroli apo presioni arterial.

Bota Sot

[Nosh]

Cokollata bën mirë për shëndetin http://www.botasot.info/img/cokollate_embel.jpg

Një lajm i mirë për ata që i pëlqejnë shumë ëmbëlsirat: çokollata e zezë bën mirë për shëndetin.

Dihet se sasi të vogla çokollate bëjnë mirë, por një studim i fundit ka zbuluar se të hash shumë çokollatë të zezë ul rrezikun e shfaqjes së sëmundjeve të zemrës.
Dr. Oscar Franco i Universitetit të Kembrixhit ka krahasuar rezultatet e studimeve të shumta të bëra mbi efektet e çokollatës dhe ka dalë në përfundimin se ata që kanë konsumuar më shumë sasi çokollate në jetën e tyre janë më të mbrojtur nga sëmundjet e zemrës.

Bota Sot

[Nosh]

E qeshura, ilaçi më i mirë http://www.botasot.info/img/Smile.jpg

Të shikosh një film për të qeshur është ilaçi më i mirë për zemrën.

Sipas një studimi, ndjekja e një filmi komedi apo programi zbavitës i bën shumë mirë zemrës dhe e kundërta mund të thuhet për filmat me luftë horror, që shkaktojnë stres.
Udhëheqësi i kërkimit shkencor, Dr. Michael Miller, i Universitetit të Maryland në SHBA, ka dalë në përfundimin se qarkullimi i gjakut pëson ulje gjatë shikimit të filmave me luftë apo të frikshëm duke dëmtuar shëndetin.
“Mesazhi i këtij studimi është se e qeshura bën mirë për shëndetin. Rezultatet treguan se e qeshura sjell benefite të ngjashme me ato të ushtrimeve aerobike. Njerëzit që panë filmin komik gjatë studimit kishin një përmirësim të qarkullimit të gjakut”, u shpreh Miller.

Bota Sot

[Nosh]

Alkooli “tërbon” zemrën e të rinjve http://www.botasot.info/img/alcohol.jpg

Alkooli është i dëmshëm për zemrën e të rinjve, gjithmonë e më të joshur nga moda “binge drinking”, dehja e shkaktuar nga pije të ndryshme alkoolike me një qëllim të caktuar, “tërbimin”.

Zemra, edhe për shkak të zgjerimit të shkaktuar nga alkooli, tek disa individë mund të pësojë një atak nga rrahjet e shpejta, deklarojnë kardiologët, të shqetësuar për shëndetin e të rinjve.
Atakut nga rrahjet e shpejta iu kushtua një sesion i posacëm në kongresin e kardiologëve evropianë, të mbajtur në Paris.
Gjatë këtij sesioni, rreziku në fjalë që u kanoset të rinjve u sinjalizua nga kardiologu italian, Antonio Raviele.

Bota Sot

[Nosh]

Ngasja e biçikletës mund të zgjasë jetën për pesë vjethttp://www.botasot.info/img/nn-MountainBikes1.jpeg

Personat që ngasin biçikletën mbi gjysmë ore në ditë kanë shumë më pak gjasa që të pësojnë sulm në zemër, thonë ekspertët.

Sipas tyre, ngasja e çdo ditshme e biçikletës për 30 minuta ndikon në uljen e rrezikut nga sulmi në zemër për madje 82 për qind, derisa rreziku nga vdekja e parakohshme nga çfarëdo pasoje shëndetësore zvogëlohet për më shumë se 50 për qind.
Ata që ngasin biçikletën më shpejt jetojnë deri në pesë vjet më shumë se sa ata që ngasin biçikletën më ngadalë, thuhet në studimin 20-vjeçar të universitetit të spitalit Bispebjer Kopenhagë.
Meshkujt, të cilët ngasin biçikletën me shpejtësi mesatare jetojnë 2,9 vjet më gjatë, derisa femrat jetojnë 3,9 vjet më gjatë se sa ato që ngasin më ngadalë.
Biçikletistët e shpejtë, të cilët kalojnë më shumë se një orë më ditë në biçikletë, kanë shanse më të mira për t’iu shmangur vdekjes së parakohshme nga çfarëdo arsye shëndetësore, thonë shkencëtarët.
Aktivitetet e rregullta fizike ulin rrezikun nga problemet shëndetësore, përfshirë mbipeshën, kancerin, diabetin, depresionin dhe sëmundjet e zemrës.
“Megjithatë, nëse filloni të merreni me ushtrime duhet të nisni me ritëm të ngadaltë, pasi që përpjekjet e mëdha mund të shkaktojnë probleme me zemër, thotë profesori Peter Vajnsbeg nga shoqata britanike “Zemra”.

Bota Sot

[Nosh]

Mushkonjat mbeten shqetësim për shëndetin në botëhttp://www.botasot.info/img/the_mosquito.jpg

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) thotë se nga të gjitha sëmundjet e përhapura nga insektet, mushkonja paraqet kërcënimin më të madh. Dhe si për ta bërë edhe më të madh këtë kërcënim, dy sëmundje virusale të shkaktuara nga mushkonjat kanë filluar të përhapen përtej zonave të tyre të origjinës. Njëra është ethja tropikale, sëmundje me mundësi vdekjeprurëse - dhe tjetra quhet çikun-gunia, një sëmundje që shkakton shumë dhimbje dhe me pasoja të rënda nga të cilat shumë të prekur mund të shërohen. Për parandalimin e tyre nuk ka vaksina. Por studiuesit janë duke punuar për zhvillimin e një vaksine dhe barnave për kontrollin e mushkonjave që i shkaktojnë këto sëmundje

Shkencëtarët kanë identifikuar të paktën 3.000 lloje të ndryshme të mushkonjave në të gjithë botën. Mushkonja e quajtur tigër aziatik është ajo që pickon a kafshon gjatë ditës.
Kafshimi i mushkonjës Tiger është më shumë se i bezdisshëm. Është përgjegjës për infektimin e 20 milionë njerëzve në vit me ethe tropikale, sëmundje e ngjashme me gripin por që mund të rezultojë në ethe hemorragjike, sindromë shoku, madje edhe vdekje.
"Është pothuajse krejtësisht përhapur në të gjithë rajonet tropikale dhe nëntropikale të globit." - thotë doktor Scott Weaver në Universitetin e Teksasit. Ai konfirmon se mushkonjat Tigër që transmetojnë ethet tropikale janë përhapur nëpër Indi, Azi Juglindore dhe Amerikën Latine dhe prej andej kanë gjetur rrugën e tyre nëpër botë. Këtë vit më shumë se 12 raste u vërtetuan në Florida, në pjesën juglindore të Shteteve të Bashkuara.
Mushkonja Tigër mund të përhapë edhe sëmundjen çikun-gunia, me pasoja të rënda që shkakton dhimbje të mëdha dhe ethe. Kjo sëmundje përhapet, edhe nga një mushkonjë afrikane, e cila gjithashtu I ka kaluar kufijtë e Afrikës. Profesoresha Laura Harrington në Universitetin Cornell thotë se nuk është vetëm hapësira e shtrirjes së mushkonjave që po ndryshon;
"Ne gjithashtu jemi duke parë ndryshime, veçanërisht me viruset, në materialin e tyre gjenetik që shpesh mund të çojë në rritjen e fuqisë së virusit."
Mushkonjat mund të mbërrijnë në destinacione të reja duke hyrë në bordin e avionëve dhe në makina.
"Është një virus që ka aftësinë për të udhëtuar në aeroplan dhe në njerëz të infektuar", - thotë doktor Weaver, i cili është duke punuar për një vaksinë kundër çikun-gunias. Vaksina është treguar e efektshme tek minjtë në laborator. Ndërsa në universitetin Cornell, doktoresha Harrington është duke punuar për sterilizimin e mushkonjës mashkull për të ndërprerë riprodhimin e tyre. Kjo do të sjellë eliminim ose pakësimin e numrit të mushkonjave, thotë ajo.
Të dy shkencëtarët janë të shqetësuar, se në qoftë se një mënyrë për të kontrolluar përhapjen e sëmundjes çikun-gunia dhe ethet tropikale nuk gjendet shpejt, të dyja këto sëmundje do të bëhen të shpeshta në Shtetet e Bashkuara. Doktoresha Harrington thotë se teknikat që provohen të suksesshme kundër këtyre dy sëmundjeve mund të përdoren gjithashtu për luftuar edhe sëmundje të tjera, përfshi malarien.

Bota Sot

[Nosh]

Kamomili, bima që bën çudira http://www.botasot.info/img/Chamomile-Herb.jpg

Të gjithë kemi dëgjuar për vetitë e shkëlqyera të kamomilit kundër stresit, pagjumësisë, dhembjeve të barkut apo sëmundjeve të lëkurës. Me sa duket, gjyshet tona nuk e kanë pasur gabim që na e rekomandonin si ilaç kundër shumë sëmundjeve. Këtë e konfirmon së fundmi një studim i publikuar në prestigjiozen “Journal of Clinical Psychopharmacology”. Sipas tij, vërtetohen plotësisht vetitë e kamomilit kundër stresit, ilaçi që edhe gjyshet tona e përdornin pa u bazuar në asnjë fakt shkencor. Kërkuesit kanadezë të “Faculty of 1000 Biology” kanë zhvilluar një analizë për të zbuluar se çfarë qëndronte vërtet pas “popullaritetit” të kamomilit. Në këtë mënyrë, ata analizuan të dhënat e një studimi për vetitë e kamomilit kundër shqetësimeve të lehta dhe të mesme me ankthin. Në studim u përfshinë personat që vuanin nga këto çrregullime, të cilët u ndanë në dy grupe. Grupit të parë iu dha kamomil, ndërsa të dytit qetësues të tjerë bimorë, por jo ilaçe. Në fund, nga rezultatet e studimit u pa se pacientët e trajtuar me kamomil treguan ndryshim domethënës sa i përket rëndësisë së shqetësimeve, në krahasim me pacientët që nuk morën kamomil. Mjekët Michael van Ameringen dhe Beth Pattersonm, të cilët bënë këtë analizë, komentuan rezultatet, duke thënë se “kamomili mund të ketë një aktivitet modest kundër panikut në pacientët që vuajnë nga ankthi dhe mund të përdoret pa asnjë problem nga ata që janë kundër farmakoterapisë tradicionale”. Në këtë mënyrë, ekspertët vlerësojnë se kamomili mund të përdoret si ilaç qetësues i padëmshëm dhe se ai arrin të kontrollojë çdo ashpërsi të çrregullimeve mendore.

Vetitë
Zakonisht përdoren lulet e thara të kamomilit, që pasi ziejnë në ujë të ngrohtë, konsumohen në formën e çajit. Kamomili ka veti qetësuese. Ja përse këshillohet të pihet para se të flenë nga të gjithë ata që vuajnë nga pagjumësia ose nuk bëjnë gjumë të qetë. Ai ndihmon në tretjen dhe problemet me zorrët, qetëson dhembjet e barkut, është anti-inflamator, lehtëson dhembjet menstruale dhe problemet me dhembjet e kokës. Një tjetër funksion ka të bëjë me eliminim e gazrave të tepërt nga zorrët dhe shpesh u shtohet shampove dhe balsameve për shkak të vetive ushqyese te flokët. Por efektet pozitive janë ndierë edhe te spazmat muskulore dhe problemet reumatizmale. Stabilizon zorrët në rast diarreje dhe përdoret në rast të irritimeve apo infeksioneve në rrugët urinare, për të mos folur për qetësimin e sistemit nervor. Për përdorim të jashtëm ai rekomandohet kundër problemeve me lëkurën, sidomos ekzemat dhe largimin e skuqjes së syve. Me sa kemi parë dhe dëgjuar, është një bimë që me vetitë e saj vetëm na shëron.
Kujdesi që duhet treguar
Askush nuk mund ta mohojë rolin kyç që shumë bimë mjekësore luajnë për shërimin e sëmundjeve të ndryshme. Janë të shumta rastet kur përdorimi i tyre ka ndihmuar për të luftuar çdo sëmundje, duke filluar nga e ftohura e zakonshme e deri te kanceri. Për këtë arsye, si dhe për të shmangur efektin toksik shumë herë më të dëmshëm të ilaçeve farmaceutike, njerëzit e kërkojnë shpëtimin te natyra. Sigurisht që një çaj kamomili na qetëson dhe na vë shpesh në gjumë më lehtë dhe pa asnjë efekt anësor në krahasim me antidepresivët, ndërsa tamblagjaku, prej kohësh rekomandohet për të luftuar sëmundje të mëlçisë. Sipas mjekëve, nuk duhet të nisim asnjëherë një terapi me bimë mjekësore, nëse nuk jemi konsultuar më parë me mjekët apo nëse jemi duke marrë ilaçe të tjera në të njëjtën kohë, sepse kanë qenë jo të rralla rastet kur recetat e gjyshërve për të na qetësuar barkun, kollën, të vjellat apo ftohjen, na kanë bërë dëm. E në të vërtetë, duke i besuar traditës apo këshillave të dhëna nga një brez te tjetri për përdorimin e bimëve mjekësore, kjo teknikë mund të jetë e rrezikshme nëse bëhet fjalë për përdorimin e bimëve për t’u kuruar. Nga çajrat, infuzët, tinkturat apo bimët mjekësore, janë dëmtuar mëlçi, mushkëri, janë provokuar aborte, janë dehur të sapolindurit dhe janë shumëfishuar pasojat e rënda dhe ndonjëherë të pakthyeshme në organizëm. Në botë janë të shumtë ata që i kanë besuar fitoterapisë, duke dëgjuar këshillat e të afërmve ose të “shenjtërorëve”, por jo të paktë edhe ata që kanë përfunduar në spital. Lista e bimëve mjekësore të rrezikshme është e gjatë. Po ashtu, e pafund është edhe lista e atyre mjekimeve alternative, që të dhëna në dozën e gabuar apo të marra pa asnjë rekomandim nga mjeku, kanë shkaktuar dëme. “Kemi kuruar një grua me tension të lartë dhe me një aritmi të theksuar e të rëndë, e cila pinte lëng portokalli të hidhur për t’u dobësuar. Kjo është një përgatitje aspak e dëmshme, por që në rastin e saj ishte e rrezikshme, sepse shoqërohej me një ilaç për gjëndrat tiroide. Askush nuk e kishte informuar pacienten për rreziqet e ndërveprimeve mes ilaçeve dhe produkteve fitoterapeutike”, - tregon presidenti i mjekëve fitoterapeutë dhe përgjegjës i Qendrës së Mjekësisë Natyrale në Francë, ku vetëm pak kohë më parë u mbajt një kongres për të vlerësuar rreziqet e lidhura me mjekësinë alternative. Sipas përfundimeve të nxjerra, disa bimë mjekësore jo vetëm që nuk janë të efektshme, por shpesh janë edhe të rrezikshme.

Bota Sot

[Nosh]

Ushqimi dhe origjina e tyre http://www.botasot.info/img/ushqimi-vegjetarian.jpg

Ky është tregimi i një udhëtimi, nga frigoriferi im deri te kufijtë e tokës. Ndarja e një përvoje të domosdoshme se si të bëhemi qytetarë të mirë globalë, duke blerë ushqime të shëndetshme për organizmin tonë, jo të dëmshme për planetin dhe të prodhuara duke mos shfrytëzuar të varfrit në botë. Vendosa të bëj këtë udhëtim, për të zbuluar se cili është impakti mbi ambientin dhe se nga vjen ushqimi që ne konsumojmë. Sepse sot, ndoshta për herë të parë në historinë e njerëzimit, askush nuk e ka idenë se ku kultivohen ushqimet tona, aq më tepër se si trajtohen ato. Prodhimet ushqimore vendase janë të jashtëzakonshme, por gjithnjë e më shpesh ne bëjmë pazarin në supermarketet që furnizohen nga e gjithë bota. Kështu vendosa të udhëtoj për të gjetur rrënjët e ushqimit tim. E nisa udhëtimin nga fasulet e Kenias. Të bëjnë mirë për shëndetin, por shumë miq të mi më kanë këshilluar që të mos i blej për shkak të emetimeve karbonike të avionëve që i transportojnë në Europë. Por doja të dija më shumë dhe për këtë u nisa për në Kenia, ku takova Jacob Musyoki-n, që kultivonte fasule në një pjesë të madhe toke në lindje të Nairobit dhe i shiste në Homegrown, nga ku niseshin me avion drejt Europës. Jacob është vetëm njëri nga mijëra furnizuesit e Homegrown që nuk shfrytëzon bujqit: pronarët e vegjël të tokës, të pavarur paguhen mjaft mirë. Jacob fiton rreth 150 euro në muaj, gjashtë herë më shumë nga ajo që fitonte dikur. Ai nuk ka as makinë dhe as motor. Në shtëpi ka vetëm një televizor, me të cilin ndjek ndeshjet e futbollit anglez, ndërsa në kokë mban një kapele të Arsenalit. Ka mundësi t’i çojë fëmijët në shkollë dhe t’i blejë rroba elegante të shoqes. Dhe më e rëndësishmja, shtëpia e tij ka një dysheme të vërtetë. Familja e Jacob nuk ecën në baltë. Ai ndihet i realizuar dhe nuk është i vetmi. Ndaj kam një pyetje për ata që mendojnë se nuk duhen blerë fasulet që ai kultivon: për të reduktuar emetimet e gazrave karbonikë duhet vërtet t’i heqim punën këtyre fshatarëve? E di që është shumë urgjente çështja e përballjes me ndryshimet klimaterike dhe se transporti ajror i fasuleve deri në Angli emeton shumë dyoksid karboni në ajër. Por, sasia mesatare e gazrave karbonikë e një qytetari nga Kenia është thuajse 1/30 e asaj të një europiani. Ata nuk janë përgjegjës për ngrohjen globale, madje nuk është as Jacob. Jemi ne fajtorët e vërtetë. Na takon ne, ndotësve të mëdhenj, të bëjmë çdo përpjekje për të reduktuar emetimet e gazrave serë. Ndaj kam një propozim: nëse doni të reduktoni impaktin tuaj mbi ambientin, merrni autobusin për të shkuar në supermarket dhe hani më pak ushqime omgj. Bëni diçka që të jetë pozitive për ju, por që të mos dëmtojë të varfrit si Jacob. Mos më keqkuptoni. Unë e adhuroj ushqimin e kultivuar nga fshatrat; biologjik, të pa trajtuar me kimikate dhe të shitur në tregje të vegjël. Një ditë vendosa të ha një vakt të përgatitur vetëm me produkte lokale. Isha me pushime në Sussex, në bregun jugor të Anglisë, dhe shijova një gaforre që vinte nga Selsey (dhjetë kilometra larg meje), patate dhe domate të rritura në një fermë që mund ta shihja nga dritarja e dhomës, shoqëruar me sallatë nga një serrë jo shumë kilometra larg. Gjithçka e shoqëruar me mollë të mrekullueshme të një parku aty afër dhe birrë vendase. Megjithatë, në një botë të globalizuar, pavarësisht përpjekjeve të grupeve të pasionuara pas ushqimit biologjik, jemi konsumatorë globalë të ushqimit të prodhuar globalisht. Kam qenë edhe në Kilimanxharo, në Tanzani, ku kultivohen kokrrat e kafesë sime të preferuar, të markës “Cafe Direct”. Udhëtova me njeriun që i blinte për “Cafe Direkt”, John Waver. Një mëngjes, unë dhe John-i u gjendëm përballë një numri kultivuesish të varfër kafeje. Ju shpjegova mision tim për të gjetur burimet e ushqimit. John më tha se e blinte kafenë e tyre me një çmim më të lartë se ai i tregut. Kur njëri e pyeti se sa kushtonte kilja e tyre në dyqanet e Anglisë, John iu përgjigj 12 dollarë gjysmë kilogrami. Atëherë fshatari iu përgjigj: Ti e blen kafenë tonë për 1.46 dollarë dhe e shet për 12”. Këtë e quan tregti të ndershme? Një pyetje me vend. John u përpoq t’i shpjegonte kostot e transportit, ambalazhimit dhe gjithë përpjekjeve të tjera për tregtinë e kokrrave të kafesë. Fshatarët ishin aq të varfër sa nuk mund të dërgonin fëmijët në shkollë, madje disa ushqeheshin me vështirësi. Këtë pamje, sigurisht që nuk e shohim në markat e ushqimeve që ne blejmë. Ndaj do të vazhdoj ta blej kafenë time të preferuar që vjen nga Kilimanxharo, duke menduar se po u jap një ndihmë të vogël fshatarëve të Tanzanisë. Por, duhet të bëjmë më shumë, sidomos për tregtinë e ndershme. Shumë njerëz më pyesin nëse kam ndryshuar mënyrën e të blerit të gjërave që kur kam bërë këtë udhëtim. Të them të drejtën, jo shumë. Kam një arsye më shumë për të blerë ushqime të freskëta: është një avantazh për shëndetin dhe mund të bëjë diferencën për fshatarët dhe peshkatarët. Për pjesën më të madhe të ushqimeve të trajtuara, fitimet shkojnë për industritë që i trajtojnë dhe paketojnë ato. Ushqimi i freskët dëmton më pak ambientin, duke ulur konsumin e energjisë së shpenzuar për ambalazhin dhe trajtimin e tyre.

Tani ha më pak mish se më parë. Nuk jam vegjetarian, por mendoj se duhet të kthehemi në kohët kur mendonim se konsumi i tij ishte diçka luksoze. Mishi ka një impakt të madh mbi ambientin dhe planetin. Prodhimi i proteinave shtazore kërkon një shpenzim energjie dhe uji rreth tetë herë më të madh në krahasim me të njëjtat proteina të drithërave dhe perimeve. Por ndodhi një ndryshim befasues në jetën time. Doja të dija origjinën e karkalecave me salcë që ha të shtunave në mbrëmje. Ky kuriozitet më çoi në Bangladesh. Karkalecat rriteshin në deltën e Gangut. Aty njoha Amalin, që merrej me rritjen e tyre. I thashë se paguaja rreth 12 euro për një porcion karkalecash gjigantë në restorantet në Londër. Ai mbeti i shokuar. Të dy arritëm në përfundimin se nëse do të arrinte të fitonte një shifër të tillë, përfitimet mujore do t’i kalonin mijëra eurot. Por nëse fitimet e tij nuk shkonin më shumë se 300 euro, ku përfundonin paratë e tjera? Zbulova se ekzistonte një mafie vendase për karkalecat, një rrjet i madh ndërmjetësish që kontrollonin tregtinë lokale. Kontaktova me të paktën 7 grupe ndërmjetësish, rrugë ku kalonin produktet nga rezervuarët e Amalit, te stabilimenti i ambalazhimit të tyre. Nëse Amal tentonte të shkëputej prej tyre dhe të merrej vetë më gjithçka, rezervuari i tij do të shkatërrohej menjëherë. Më parë, dy njerëz të tjerë që kishin hetuar mbi mafien e karkalecave ishin vrarë. Vendosa të mos tregoja që isha gazetar. Pastaj më lindi pyetja se si kanë ardhur karkalecat deri në restorantin tim të preferuar indian? Furnizuesi më i madh në Europë është Iqbal Ahmed. Është presidenti i “Seamark”, një kompani me bazë në Mançester, në Angli. Të gjithë e thërrasin “zoti karkalec”. Ai administron një industri të madhe paketimi në Bangladesh. Shkova ta takoja dhe pyesja veten nëse do të angazhohej për të përmirësuar situatën në Bangladesh. Dikur, disa njerëz punon për një tregti të ndershme, të tillë si ai që lejonte punëtorët si Amal të siguronin të ardhura më të mira. Por “zoti karkaleci” më tregoi se e quante këtë një ide shumë të keqe. “Duhet të paguaj para. E çfarë do të marr si shpërblim?” - më tha. Vërtet tronditës, edhe për Amalin. Atëherë ç’të bëjmë? Këshilla ime është: më mirë është të blejmë ushqime të freskëta të sezonit dhe prodhime vendase. Por duhet të blejmë edhe ato që vijnë nga jashtë, sepse kjo i ndihmon njerëzit e vendeve të varfra për të pasur një jetë më të mirë, por më parë të sigurohemi se vijnë nga një tregti e ndershme.

Bota Sot

[Nosh]

Tatuazhet mund të shkaktojnë kancer http://www.botasot.info/img/tatuazhe.jpg

Duhani, alkooli, rrezet e diellit dhe celulari janë treguar si disa nga shkaktarët e kancerit, por tashmë lista është shtuar me tatuazhet.

Studimet e fundit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës tregojnë se gjenden kimikate toksike në bojën e tatuazheve, të cilat janë kancerogjene.
Rreth 45 milionë persona në SHBA kanë të paktën një tatuazh në trupin e tyre dhe shkencëtarët thonë se nuk mund të thonë me siguri nëse boja është e rrezikshme apo jo.
“Nuk e dimë përbërjen e bojrave që përdoren dhe nuk mund të themi se sa të rrezikshme janë për shëndetin”, thotë Joseph Brawn i universitetit të Bostonit.

Bota Sot

[Nosh]

Qelizat me yndyrë rrisin flokët http://www.botasot.info/img/hair-growth.jpg

Qelizat me yndyrë në lëkurë janë identifikuar si burimi i kimikateve që duhen për të arritur rritjen e flokëve. Kështu thonë disa kërkues në SHBA.

Eksperimentet, të kryera fillimisht mbi minjtë dhe të publikuar në një gazetë shkencore, sugjerojnë se qelizat e rrënjëve të flokëve kontrollohen nga yndyra.
Kështu, injektimi i një qelize të yndyrshme ka stimuluar rritjen e flokëve tek një mi, trupi i të cilit nuk përmbante qeliza të tilla.
Studiuesit i kanë marrë ato nga një mi i shëndetshëm dhe i kanë injektuar tek miu i dobët, i cili rreth një javë më vonë ka filluar të japë rezultat.
Grupi i shkencëtarëve nga Yale University thotë se mund të jetë e mundur që këto zbulime të përdoren së shpejti, por ende nuk dihet me siguri nëse do të funksionojë edhe për njerëzit.

Bota Sot

[Nosh]

Konfirmohet lidhja e vaksinës kundër gripit të derrit me narkolepsinë (http://www.facebook.com/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fwww.kosovapress.com%2Fks %2Fbeta%2F%3Fcid%3D1%2C55%2C134453%22&src=sp)


Helsinki, 3 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 10:46
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/vaksina030911_thmb1.jpg
Studiuesit finlandezë kanë konfirmuar lidhjen në mes të vaksinës kundër gripit të derrit dhe narkolepsisë, një lloj i çrregullimit të gjumit te fëmijët.

Narkolepsia paraqet çrregullim kronik të sistemit nervor, të cilin e karakterizojnë shpesh rënie të pakontrolluara në gjumë, ndërsa në raste më të rënda halucinacione ose kolapse fizike paralizuese të njohura si katapleksi.

Ekspertët finlandezë kanë vërtetuar se fëmijët që kanë marrë vaksinën kundër gripit të derrit rrezikohen 12,7 herë më shumë nga narkolepsia sesa ata që nuk janë vaksinuar, edhe pse te të gjitha rastet e shqyrtuara, ku është paraqitur sëmundja ekziston para-dispozita familjare për këtë çrregullim.

Vaksina nuk ka shtuar rrezikun nga narkolepsia te fëmijët nën moshën 4-vjeç, por as te personat mbi moshën 19-vjeç.

Në Finlandë nga narkolepsia janë sëmurë 79 fëmijë të vaksinuar kundër gripit të derrit me vaksinën “Pandemriks”, ose gjashtë në 100.000. Shumica prej këtyre fëmijëve, 76 sish, janë paraqitur katapleksi kohë pas kohe.

Lidhja ndërmjet vaksinës kundër gripit të derrit dhe narkolepsisë deri më tash është vërtetuar vetëm në Suedi.

Në Suedi, Norvegji dhe Francë aktualisht po hulumtohet mundësia e lidhjes ndërmjet narkolepsisë dhe llojeve tjera të vaksinës kundër gripit të derrave, “Arepanriks”.

Agjencia medicinale evropiane, megjithatë, vlerëson se vaksina kundër gripit të derrit nuk ka shkaktuar dëme në Finlandë, pasi që vlerësohet se në sezonin 2009/10 ka parandaluar 40.000 infektime me gripin e derrit dhe po aq edhe në sezonin 2010/11.

Rekomandim i agjencisë në fjalë është që vaksina “Pandemriks” të përdoret te personat nën moshën 20-vjeç vetëm kur mungon vaksina sezonale kundër gripit dhe atë vetëm te personat që janë në rrezik të madh nga format e rënda të gripit ose komplikimet e tij.

[Nosh]

Zbulohen zonat e trurit ku lindin shijet (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=134886) http://www.botasot.info/mesme/brain-image.jpg
Zbulohen katër zonat e trurit ku gjenden neuronet që mundësojnë dallimin e shijeve të ëmbëlsirave, të kripurave, të hidhurave, të thartave dhe umami (e ashtuquajtura shija e pestë).

Zbulimi është bërë për herë të parë në trurin e miut nga disa kërkues amerikanë të koordinuar nga “Howard Hughes Medical Institute” i Nju Jorkut.
Ndërkohë në një artikull në “Science” është rindërtuar harta e parë e shijes për trurin e gjitarëve.

[Nosh]

Mikroçip që lajmëron nëse rritet tumori (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=134887) http://www.botasot.info/mesme/mikrochip.jpg
Ideohet një mikroçip që vendoset pranë tumorit dhe kontrollon rritjen e tij, një lloj treguesi elektronik që vëzhgon sëmundjen dhe lajmëron mjekun kur ajo përhapet.

Shkencëtarët mendojnë që një ditë kësaj pajisjeje mund t’i ngjitet një pompë që lëshon lëndë kemioterapie në zonën kanceroze.
Çipi, kanë shpjeguar ideuesit e saj në BBC Health online, i vendosur pranë tumorit, “thith” oksigjenin e tij duke monitoruar në këtë mënyrë rritjen e sëmundjes.

Bota Sot

[Nosh]

Efekti jo real i kafes së mëngjesit http://www.botasot.info/img/coffee.jpg

Miliona persona në të gjithë botën e kanë të pamundur të fillojnë ditën pa kafen e mëngjesit.

Por, sipas një studimi të fundit, efekti stimulues i saj mund të jetë vetëm psikologjik.
Kërkuesit britanikë kanë studiuar 88 vullnetarë, të cilët ishin “të dashuruar” me kafen dhe që nuk mund të shtynin ditën pa dy kafe.
Disave prej tyre iu dha kafe duke i thënë se ishte pa kafeinë. Të tjerëve iu dha një filxhan pa kafeinë, por iu tha që përmbante kafeinë.
Pas kësaj, vullnetarët iu nënshtruan një testi për të parë aftësinë e reagimit. Rezultatet treguan se ata që kishin pirë kafe me kafeinë nuk patën performancë të mirë, ndërsa personat që mendonin se kafja e tyre përmbante kafeinë reaguan më mirë në testin që konsistonte në dallimin e ngjyrave.
“Mendimi se kemi konsumuar kafeinë bën që të rritet përqendrimi”, theksojnë kërkuesit e universitetit të Londrës.
Studime të tjera tregojnë që 3 kafe në ditë ulin rrezikun e sëmundjes së Alzhajmerit.

Bota Sot

[Nosh]

Shëndoshja, faji i geneve të trashëgueshme http://www.botasot.info/img/obesity.jpeg

Ka persona të cilët duke ngrënë pak shëndoshen shumë dhe ka nga ata të cilët duke ngrënë shumë shëndoshen pak. Kjo do të thotë që njerëz të caktuar kanë të trashëguar që në lindje një prirje për të vuajtur mbipeshën.

Kjo ndodh sepse grumbullimi i dhjamit nuk varet vetëm nga mënyra jonë e jetesës, por varet pjesërisht edhe nga disa gene.
Organizmi i njeriut grumbullon dhjamë në mënyrë që të ketë rezerva në periudha kur nuk ka ushqim. Duke i shtuar kësaj një dietë shumë kalorike bëhet e pamundur të kontrollohet shtimi në peshë pas një periudhe të caktuar.
Edhe pse ka pasur shumë studime, sot është e pamundur të ndërhyhet në këto gene, por po punohet në mënyrë që të arrihet analizimi i tyre dhe të këshillohet një dietë e përshtatshme në varësi të personit.

Bota Sot

[Nosh]

Uji, “mitet” që duhen rrëzuarA na bën mirë të pimë dy litra ujë në ditë? Çfarë duhet të konsumojmë? Njihuni me përgjigjet shkencore

Pimë ujë për t’u dobësuar, për të luftuar celulitin, për të shuar etjen, për të pasur një jetë më të shëndetshme, për të ulur rrezikun ndaj kancerit, për të larguar toksinat. Vërtet duhet të mendojmë që uji është burimi i shëndetit të mirë? A duhet ta detyrojmë veten të pimë ujë edhe atëherë kur nuk kemi etje? Vërtet, konsumimi i tepërt i ujit është burim i gjithë këtyre mrekullive? Mos vallë të gjithë njerëzit, të rinj e të vjetër, duhet ta sforcojnë veten për të pirë shumë ujë gjatë ditës? Çfarë fshihet pas gjithë këtyre kërkesave të vazhdueshme për të pirë ujë dhe ç’duhet të konsumojmë për të shuar etjen?


Gjatë pushimit

Dokumenti i parë që thekson nevojën për “të pirë ujë me bollëk” është publikuar në një revistë të Institutit Kombëtar të Kërkimeve për ushqimin dhe ushqyerjen. Por ç’kuptim ka shprehja “ujë me bollëk?”. Sipas udhëzimeve: “Për të qenë në formë duhet të pish shumë ujë, të paktën 6 deri në 8 gota në ditë, e nëse bën shumë vapë edhe më shumë. Të njëjtën gjë duhet të bëjmë edhe kur merremi me aktivitet fizik ose kur kemi temperaturë”. Duke bërë një llogaritje të thjeshtë 6-8 gota ujë janë të barabarta më 1-1,5 litra ujë; por sipas EFSA-s, një shoqatë europiane me qendër në Parma që kujdeset për sigurinë e ushqimit, nuk mjaftojnë. Duke iu referuar një vëzhgimi shkencor mbi produktet dietike, ushqimin dhe alergjitë, janë dhënë shifra më të sakta: duke përfshirë edhe ujin që gjendet tek ushqimet, femrat duhet të konsumojnë 2 litra deri në 2 litra e gjysmë ujë, ndërsa meshkujt, të cilët merren me aktivitet fizik, deri në 3 litra. Zakonisht, në disa dieta përfshihen çaji dhe kafeja, ndërsa në disa të tjera edhe kamomili, buka e thekur, zarzavatet, frutat, perimet që në përbërjen e tyre kanë shumë ujë. Zakonisht, uji është një përbërës shumë i rëndësishëm për trupin, por në disa raste nuk është aq i domosdoshëm. Në vitin 1999, shkencëtari ZiMian Wang nga Universiteti i Columbia-s në New York, llogariti që te një mashkull që peshon 70 kilogramë gjenden rreth 42 litra ujë: 28 litra në qeliza, 14 litra jashtë qelizave dhe 3.1 litër në gjak. Për të shkaktuar etjen mjafton konsumi i 1-2 %(0.4-0.8 litra) e përbërjes ujore të trupit, ndërkohë që për të rrezikuar shëndetin mjafton të humbasësh rreth 10 %(4 litra).


Sforcime të kota
Etja është një sistem rregullator që funksionon shumë mirë dhe është e kotë të mundohemi të pimë më shumë ujë edhe kur nuk kemi nevojë. Së fundmi, në revistën shkencore “British Medical Journal”, u publikua një reklamë “Hydration for helf” që i ftonte të gjithë mjekët t’u rekomandonin pacientëve një konsum të përditshëm të ujit nga 1.5-2 litra. Një këshillë e thjeshtë dhe e shëndetshme në të njëjtën kohë. Kësaj ftese, në të njëjtat faqe iu përgjigj më 12 korrik edhe Margaret Mc Cartney që duke iu përmbajtur të dhënave shkencore, vërtetoi që teoria e konsumimit të 6-8 gotave ujë në ditë, edhe pse shumë e përhapur, është një gënjeshtër, pavarësisht se është dokumentuar nga shkencëtarët.



Sheqeri shton etjen

Filozofi amerikan, Heinz Valtin, në një tjetër revistë shkencore pretendonte se “një fushatë që fton njerëzit të konsumojnë ujë mund të jetë e dëmshme, sepse mund të shkaktojë hiponatremi (hollim i tepërt i kripërave të nevojshme për funksionet qelizore), shumë e rrezikshme për shëndetin, por që gjithashtu i bën njerëzit të ndihen në faj që nuk arrijnë të konsumojnë sasinë e rekomanduar të ujit në një ditë. Ndërkohë që për sa i përket teorisë së dobësimit duke konsumuar shumë ujë, nuk ka studime që mund ta faktojnë këtë; apo pirja e ujit para bukës pret oreksin. “Duke pirë shumë ujë dhe pije të tjera me sheqer numri i kalorive rritet, e për pasojë shtohet edhe rreziku ndaj obezitetit”, thotë filozofi. Për më tepër, si kripa ashtu edhe sheqeri e shtojnë etjen në mënyrë natyrale. Një pije me sheqer nxit konsumimin e pijeve të tjera të ëmbla, duke shtuar në të njëjtën kohë edhe efektet e dëmshme: shumë studime kanë treguar se konsumimi i tepërt i sheqerit sjell hipertension dhe diabet.

Pijet
A janë më të mira pijet dietike? Sipas një studiuesi amerikan, kush konsumon çdo ditë pije dietike është më i rrezikuar se ata që nuk konsumojnë. Pra edhe nëse nuk shëndoshesh, përsëri rreziku është i pranishëm. Për sa u përket pijeve energjike, që në përbërje kanë kafeinë, varet nga mënyra e konsumimit.



Ushqimet që të shtojnë etjen

Përfundimisht pijet më pak të dëmshme për shëndetin mbeten ato që merren nga frutat e shtrydhura, që nuk kanë elemente të tjera shtesë, nga zarzavatet të cilat janë të pasura me kripëra dhe minerale (na zëvendësojnë mineralet e humbura me djersën). Janë pije të shëndetshme që kanë elemente të ndryshme kalorike: rreth 41 kalori për një gotë mesatare lëng domatesh të shtrydhura. Pastaj nëse i referohemi një frute, atëherë ndryshon gjithçka: në përbërjen e tyre frutat kanë shumë fibra. Po ashtu, të këshillueshme janë 3-4 filxhanë kafe në ditë, çaj, pije të tjera pa sheqer e gaz, si edhe shumë ujë, por aq sa ju kërkon trupi.

Bota Sot

[Nosh]

Problemet që lindin nga pastërtiaMë parë ishte papastërtia dhe higjiena e pakët që sillnin sëmundjet dhe vdekjen. Tani është steriliteti i ekzagjeruar që shkakton sëmundjet dhe vdekjet

Fiksimi i pastërtisë është treguesi i një sëmundjeje tipike e qytetërimit tonë. Më parë ishte papastërtia dhe higjiena e pakët që sillnin sëmundjet dhe vdekjen. Tani është steriliteti i ekzagjeruar që shkakton sëmundjet dhe vdekjet. Gjithçka që është organike që vepron në mënyrë kaotike, shumëllojshmëria, krijimi individual i pakontrolluar i njeriut dhe vegjetimi spontan i natyrës, konsiderohen të pista, kaotike dhe të rrezikshme; ndërkohë që steriliteti i ekzagjeruar sjell vdekjen.

Bashkëpunëtoret më të forta janë reklamat që tregojnë shtëpi të pastra e të rregullta duke reklamuar produktet e pastërtisë e duke i nxitur shtëpiaket t’i blejnë ato, më pas të bëjnë krahasimin. Sipas studimeve të fundit, nga kjo “sindromë” vuajnë shumë femra. Kjo “sëmundje” krijon një rreth vicioz negativ ku personi jeton vazhdimisht me terrorin se e kalon jetën në pisllëk, ndaj lan vazhdimisht duart, ose pastron ambientin ku jeton dhe punon. Arsyet mund të jenë nga më të ndryshmet: nga raportet seksuale tek ato ndërpersonale, por nuk përjashtohen edhe marrëdhëniet me veten. Pra nëse lani shpesh duart ose mbani gjithmonë në xhep letra të lagura, për t’u pastruar sa herë që prekni ndonjë gjë, atëherë është momenti t’i bëni një pyetje vetes: a është normale dhe e rëndësishme e gjithë kjo? Duke u bazuar te një studim shkencor i publikuar së fundmi, higjiena e tepërt ka efekt të kundërt, ose më saktë na bën më të prekshëm ndaj sëmundjeve dhe infeksioneve.
Mos vallë fiksimi për rregullin dhe pastërtinë është një sëmundje? Nga lind kjo mani? Përse këta njerëz kanë nevojë të jenë të rrethuar nga ambiente shumë të pastra dhe të rregullta? Shumë njerëz përpiqen t’i kuptojnë këta të fiksuar, sepse sjellja e tyre është vërtet për t’u urryer. Për sa u përket atyre, nuk u mjafton kjo mënyrë jetese acaruese, por përpiqen me të gjitha mënyrat t’ua injektojnë edhe të tjerëve, duke i bërë të ndihen gjithmonë inferiorë ndaj tyre. Nëse personi që vuan nga ky shqetësim nuk bën asnjë përpjekje për të ndihmuar veten, nuk konsultohet me një ekspert, jeta shtëpiake, prioritetet, higjiena personale, të drejtat dhe detyrat e gjithë pjesëtarëve të familjes, do të kushtëzohen nga pastërtia. Gjëja më e çuditshme është se shpesh këta njerëz e kuptojnë këtë normalitet, por nuk mund të bëjnë asgjë për ta larguar. Çfarë fshihet pas këtij fiksimi? Cilat janë mekanizmat që i shkaktojnë këto mani? Çfarë i bën këta persona t‘u japin rëndësi gjërave që nga ana objektive janë pak ose aspak të rëndësishme? Për të zbuluar këtë enigmë është e nevojshme të kërkojmë në të kaluarën e këtyre njerëzve, ku mesa duket ky shqetësim ishte i pranishëm edhe pse në formë më pak të dukshme.
Sipas një psikiatri, bëhet fjalë për një shqetësim maniak. Personi i prekur nga kjo anomali përpiqet të kontrollojë ankthin dhe frikën “se mos infektohet” duke përdorur rituale ku përsëritja e gjërave krijon një lloj sjelljeje që e qetëson, duke ditur se ka bërë të pamundurën për ta larguar këtë pasiguri. E njëjta gjë ndodh edhe me rregullin. Në fakt, pak rrëmujë na bën mirë, sepse rritet fleksibiliteti, krijimtaria dhe veçanërisht efikasiteti. Për rrëmujaxhinjtë ka shumë paragjykime, por me kaosin e tyre shpesh ata arrijnë të fitojnë kohë dhe para. Gjithsesi, nëse do të kërkonim avantazhet e rrëmujës do të ishte e vështirë të nxirrnim diçka të re. Kush e ka studiuar me kujdes rrëmujën thotë se ajo favorizon shkathtësinë, krijimtarinë dhe fuqinë. Gjithashtu, kursen kohën dhe paratë.
Le t’i kthehemi edhe një herë pastërtisë. Duke qenë se nuk janë të vetmit, fiksimi për pastërtinë është shumë i përhapur mes atyre që e vuajnë këtë shqetësim. Në fakt këta persona mendojnë se janë në rregull me botën e jashtme dhe njerëzit që i rrethojnë. Etiologjia e kësaj patologjie duhet kërkuar te një ngjarje e rëndë traumatike që mund t’i ketë ndodhur personit kohë më parë. Këtu ndikojnë edhe faktorët e jashtëm. Patologjia mund të shfaqet edhe si tipar në karakter. Ajo vërehet zakonisht në një formë tjetër dhe me raste, kur personi është i tensionuar dhe për ta kapërcyer këtë gjendje, u futet me kokë punëve të shtëpisë. Ankthi ose frika që janë aq të dobët, i bën të mos i mbijetojnë një faktori të jashtëm dhe të jenë agresivë (papastërtia mund të shkaktojë sëmundje të cilave u frikësohen: më të tmerrshmet janë ato vdekjeprurëse, siç është SIDA).

Bota Sot

[Nosh]

Qumështi mbron nga sëmundjet e zemrës


Nju Jork, 7 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 16:54
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/qumeshti070911_thmb1.jpg
Një studim i ri ka treguar se qumështi është njëri prej artikujve më të shëndoshëm, ndërsa konsumimi i tij, ndërmjet tjerash, rrezikon edhe rrezikun nga sëmundjet e zemrës.

Rezultatet e hulumtimit tregojnë se personat që pinë tri gota qumësht në ditë rrezikohen më pak nga sëmundjet kardiovaskulare dhe atë për madje 18 për qind.

“Qumështi dhe prodhimet e tij janë ushqimi më i shëndosh me substanca të pasura natyrore, siç janë kalciumi, kaliumi dhe proteinat”, ka shpjeguar shkencëtarja Sindi Shvajcer.

Lajm i mirë është se sasia e shtuar se kalciumit mund të ul rrezikun nga vdekja e shkaktuar nga sëmundjet e zemrës dhe kanceri.

Qumështi është njëri ndër prodhimet ushqimore shumë të pasura me yndyra, minerale, vitamina dhe zgjedhje e duhur për dendësinë dhe forcimin e eshtrave.

Me konsumimin e përditshëm të qumështit ruajmë dhe dhëmbët, duek pasur parasysh se ai neutralizon thatësirën në zgavrën e gojës.

[Nosh]

Arrat ngadalësojnë zhvillimin e kancerit të gjirit


Paris, 7 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 19:38
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/arrat070911_thmb1.jpg
Konsumimi i përditshëm i arrave pamundëson zhvillimin e shpejtë të kancerit në gji, tregojnë rezultatet e një hulumtimi të një grupi shkencëtarësh nga Universiteti amerikan “Marshal”.

Shkencëtarët kanë thënë se arrat janë shumë të pasura me anti-oksidues, duke mbrojtur kështu qelizat dhe mundësojnë jetë të gjatë, njoftojnë mediat franceze.

Konsumimi i arrave në sasi prej 56 gramësh në ditë është i mjaftueshëm për të ndihmuar gratë në luftën kundër kancerit të gjirit.

[Nosh]

Arrat kontrollojnë glukozën dhe yndyrën në gjak


Toronto, 8 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 21:34
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/arra080911_thmb1.jpg
Përdorimi i arrave në jetën e përditshme ndihmon në kontrollin e diabetit të tipit 2 dhe parandalimin e komplikimeve të mundshme përcjellëse.

Kështu bënë të ditur një hulumtim i ri nga spitali Shën Majkëll dhe Universitetit në Toronto.

Doktor Dejvid Xhenkins rekomandon që të konsumohen 30 gramë arra në ditë si ushqim i shëndetshëm për kontrollin e glukozës dhe yndyrës në gjak.

Studimi tregon, po ashtu se arrat, lajthitë, arra indiane, kikiriku dhe bajamet janë shumë të shëndetshme.

Ky studim mund të ndihmojë në përmirësimin e jetës së personave të prekur nga diabeti. Natyrisht, këtu janë edhe metodat tjera për shërimin e diabetit siç janë makro-biotikët.

[Nosh]

Testet e fundit për vaksinën anti-duhanhttp://www.botasot.info/img/vakcina2395.jpg

Një vaksinë për të ndërprerë duhanin mund të mbërrijë shumë shpejt në farmaci.
Aktualisht është duke përfunduar faza e fundit e eksperimentimit, e provuar në 1 mijë pacientë, e vaksinës “NicVAX” e prodhuar nga “NABI Biopharmaceuticals”.
Nëse rezultatet do të shfaqeshin pozitive, Food and Drug Administration mund të aprovojë shitjen e vaksinës.
“NicVAX”, shkruan Scientific American, e mëson organizmin e duhanpirësit që të sulmojë nikotinën që kapet nga antitrupat e prodhuara nga duhanpirësi i vaksinuar.

Bota Sot

[Nosh]

Dy gota alkool në ditë bëjnë mirë
http://www.botasot.info/img/drink-alcohol.jpg
Dy gota alkool në ditë në moshën e mesme ndihmojnë shëndetin e femrave në pleqëri.
Gratë rreth të pesëdhjetave të cilat shoqërojnë drekën e tyre me verë janë më pak të rrezikuara të preken nga sëmundjet në moshën e tretë se sa ato që nuk vënë alkool në gojë. Një studim ka dalë në përfundimin se pirja e alkoolit në moshën e mesme i bën femrat më të zgjuara dhe më në formë fizikisht.
Kërkuesit amerikanë saktësojnë se ky studim nuk duhet përdorur si justifikim për ata persona të cilët abuzojnë me alkoolin.
Sipas tyre, pija me masë ndihmon në shëndetin e atyre të cilët kanë qenë “pijedashës”, por nuk këshillojnë që femrat të cilat nuk kanë pirë alkool ta fillojnë atë kur të bëhen 50 vjeç.

Bota Sot

[Nosh]

Mbrojtja nga ushqimet që shkaktojnë helmimhttp://www.botasot.info/img/ushqime_rrezikshme.jpg

Sekreti fshihet në mënyrën se si i ruajmë, lajmë dhe gatuajmë ushqimet që konsumojmë çdo ditë. Disa rregulla që duhet të ndiqen me shumë kujdes

Ushqimet e ndenjura mund të shkaktojnë një sërë simptomash: temperaturë, dhimbje barku, dhimbje stomaku, të vjella, shqetësime të ndryshme intestinale. Në fakt, janë shenjat klasike të helmimit nga ushqimet, që fillimisht shkaktohen nga prania e toksinave në ushqim, e më pas nga bakteret përgjegjëse. Por mos u shqetësoni: gjëra të tilla mund të ndodhin. Ju duhet të bëni kujdes që të shmangni rreziqet e mëdha (në ndonjë rast ato vdekjeprurëse). Për t’i bërë ballë të keqes duhet të dini se cilat janë normat që mund të ndiqni. Ja më të rëndësishmet.

Para se të blini diçka

Ushqimet duhet të jenë të sigurta, të mbyllura hermetikisht, të pa ekspozuara në diell, të kenë të shënuar datën e prodhimit dhe skadencës, përbërësit, kushtet e ruajtjes dhe mënyrën e përdorimit. Zakonisht zgjidhni ushqimet që tregojnë edhe vlerat ushqyese. Asnjëherë mos i konsumoni ushqimet e ndenjura, sepse mund të helmoheni menjëherë.

Ruajtja me kujdes

Ushqimet e përgatitura në shtëpi duhet të ruhen të mbuluara në një temperaturë më të ulët se 10°C, por jo më shumë se tri ditë. Ushqimet e thata duhet të ruhen të ndara nga ato që konsumojmë përditë. Produktet e ngrira që mbahen në një temperaturë më të ulët se -18°C duhet të konsumohen brenda 24 orëve pas shkrirjes.

Higjiena

Para dhe pasi të keni ngrënë ushqim është e detyrueshme të lani duart. Për sa i përket ushqimit, është e rëndësishme që frutat dhe zarzavatet të lahen me shumë kujdes, duke i lënë për 30 minuta në ujë të rrjedhshëm. Edhe kuzhina ka rëndësinë e saj: duhet të jetë e pastruar mirë. Gjithashtu, para se të uleni për të ngrënë pjatat duhet të jenë të lara me kujdes dhe asnjëherë nuk duhet të përdorni enë të palara.

Zierja

Kur bëhet fjalë për helmime, mishi dhe peshku (në veçanti pula) janë ushqimet më të rrezikshme. Për këtë arsye, është e rëndësishme, që si në shtëpi ashtu edhe restorant, të kontrolloni me kujdes nëse mënyra dhe koha e zierjes është e duhura.
Ushqimet që të japin energji pozitive

Parmixhano

I thërrmuar për t’u shoqëruar me makarona ose me copa si antipastë, ky lloj djathi është më pak i yndyrshëm se të tjerët, megjithatë stazhionimi i tij i gjatë e bën lehtësisht të tretshëm nga organizmi. Shija bëhet më e mirë kur shoqërohet me një kokërr mollë. Edhe ky fryt është i ushqyeshëm për personat që duhet të përballojnë sforco fizike ose mendore. Ka shumë kalori që mund të digjen lehtësisht, por edhe veti dezintoksikuese dhe qetësuese.

Frutat e thata

Arrat, lajthitë, bajamet janë burim i pashtershëm i vitaminës E. Kjo e fundit është shumë e nevojshme për të mbajtur në formë trurin; acidet yndyrore omega 3 të arrave lehtësojnë aktivitetin e membranave qelizore cerebrale.

Kafeja

Kafeja, natyrisht duke mos e tepruar me numrin e filxhanëve, është e domosdoshme për të na ndihmuar që të fillojmë të zgjohemi herët në mëngjes, ndërsa kafeina na bën të jemi më të përqendruar. Kështu e kemi më të lehtë që të përballojmë angazhimet e ndryshme.

Veza

Ky produkt natyror e ndihmon trupin tonë të shpëtojë nga toksina dhe të forcohet falë vitaminave. E pasur me proteina, veza ka veti anti-oksiduese dhe parandalon plakjen e parakohshme të lëkurës, që shkaktohet nga stresi.

Çokollata

Nuk ju këshillojmë t’i futeni me kokë çokollatave, por një copë e vogël në ditë (flasim për çokollatën e zezë) na ndihmon të rikuperojmë me shpejtësi humorin e mirë, sepse përmban serotoninë, një substancë që çliron endorfinën në trupin tonë, duke rritur humorin. Të gjitha këto ushqime kanë të përbashkët një masë të lartë yndyrash ose kalorish, elementët kryesorë që na nevojiten për të përballuar ditën. Në të njëjtën kohë, janë edhe shumë të rrezikshme në rast se nuk kryejmë asnjë lloj aktiviteti, kështu që bëni kujdes!


Bota Sot

[Nosh]

Vjeshta, stina e alergjive dhe reumatizmavehttp://www.botasot.info/img/autumm_gjethet.jpg

E kemi thënë vazhdimisht se vjeshta është koha kur njerëzit ndihen të lodhur, në depresion e shumë të tjerë akoma sëmuren në mënyrë të pashpjegueshme dhe të përsëritur. Shirat, era dhe lagështira, tipike të sezonit të vjeshtës, në fakt mund të shkaktojnë apo përkeqësojnë edhe shqetësimet e shumta reumatizmale. Mund të ndërhyhet te dieta, në stilin tonë të jetesës apo në ritmet e përditshme për të shmangur këto lloj shqetësimesh? Ja se çfarë këshillojnë mjekët. Para së gjithash është i nevojshëm një sqarim, duke qenë se shumë flasim për reumatizmin, por pak e dinë se çfarë kuptohet vërtet me këtë fjalë: “Reumatizmat janë një grup sëmundjesh, në përgjithësi kronike, të karakterizuara nga dhembje në kyçe dhe muskuj. Me këtë term kuptohen shqetësime shumë të ndryshme nga njëra-tjetra për sa u përket shkaqeve, mekanizmave të shfaqjes, zhvillimit, prognozës dhe terapisë”. Simptomat e sëmundjes ndryshojnë nga një njeri te tjetri. Megjithatë ka disa shenja të përgjithshme të saj. Sa më shumë që sëmundja avancon, aq më tepër enjten, deformohen dhe dhembin kyçet, kufizohet lëvizja dhe shtohet dhembja. Për sa u përket shkaqeve të përgjithshme, mjekët përmendin moshën, ku artroza sa vjen e theksohet. Po ashtu klima e ftohtë ndikon shumë në rëndimin e artrozës poliartikulare. Nëse vuani nga artriti reumatik, ju mund të humbni edhe oreksin, të ndiheni të dobët dhe të pafuqishëm. Por, për të mos i lejuar simptomat që të përparojnë, ju duhet të mbani një dietë ushqimore të balancuar dhe të bëni ushtrime të lehta. Hani shumë fruta dhe perime. Ju duhet të merrni rregullisht vitamina, sepse sëmundja juaj ju bën deficitar në disa lloje vitaminash si p.sh.: vitamina D, që është shumë e rëndësishme për kockat. Gjithashtu duhet të merrni edhe kalcium. Ndryshe nga ç’mendohej, sëmundjet reumatizmale nuk janë tipike të plakjes, apo moshës së tretë, përkundrazi shumë të rinj (sipas disa vlerësimeve një në dhjetë europianë) kanë sëmundje reumatizmale. Si t’i dallojmë?
“Nëse format e keqësuara të lidhura me osteoartrozën dhe osteoporozën tentojnë të prekin një pjesë të popullsisë më të madhe në moshë, artriti reumatik mund të prekë njerëz më të rinj në moshë. Një nga karakteristikat më të rëndësishme të reumatologjisë është mungesa e një analize patognomonike në gjendje të konfirmojë me siguri diagnozën e një sëmundjeje specifike. Çdo sëmundje kërkon kritere specifike për ta diagnostikuar, për këtë arsye bëhet e domosdoshme vizita te një specialist i këtyre sëmundjeve. Me fjalën reumatizëm kuptohen të gjitha sëmundjet reumatike. Artroza, ose më mirë osteoartroza, është një formë e veçantë e reumatizmës që karakterizohet nga brerja me kalimin e viteve e kërcit që ndodhet në zonën ku bashkohen kockat midis tyre.

Është e vërtetë se lloji i ushqimeve mund të shmangë shqetësimet akute?

Në të kaluarën i jepej shumë rëndësi parandalimit përmes dietës, të ashtuquajturave reumatizma dismetabolike. Sot, për shkak të informacioneve të shumta që disponojmë, roli i dietës në këto lloj sëmundjesh është reduktuar shumë. Megjithatë duhet të theksoja atë që të gjithë mjekët thonë: një ushqyerje e shëndetshme dhe e ekuilibruar, si për nga sasia ashtu edhe për nga cilësia, është një lloj ilaçi parandalues për të gjitha sëmundjet në përgjithësi.
Përse nga lagështia, dhembjet bëhen më të forta? Mund të konsiderohet kjo një shenjë e dukshme e pranisë së sëmundjeve reumatike? Shtimi i dhembjeve në prani të lagështisë nuk është i lidhur shumë me lagështinë se sa me ndryshimet barometrike që shoqërojnë ndryshimet klimatike. Dush me ujë të nxehtë, pak gjimnastikë e lehtë dhe veshje të rënda. Është e vërtetë se me këto këshilla mund të ndihemi më mirë? Sigurisht që po, mbi të gjitha nëse bëhet fjalë për dhembje të lokalizuara vetëm në një ditë. Ndryshe është puna nëse dhembja zgjat, sepse atëherë bëhet e nevojshme një konsultë me mjekun specialist në gjendje të na orientojë drejt diagnozës së saktë. Sot, në fakt, diagnostikimi i hershëm është bërë shtylla e trajtimit të çdo sëmundjeje, duke qenë se vetëm ndërhyrja fillestare mund të shmangë dëmtimet e mëvonshme që mund të jenë shumë të rënda dhe me pasoja të pakthyeshme. Cila është këshilla juaj për ta jetuar sa më mirë vjeshtën? Shëndeti është një gjendje që kërkon ndërgjegjësim dhe angazhim. Duhet të ushqehemi me ushqime të sezonit, mbi të gjitha biologjike, që nuk janë të pasura vetëm me kalori, por me të gjitha elementet e nevojshme për një funksionim korrekt të organizmit tonë. Shpesh në vendet perëndimore janë vënë re episode të kequshqyerjes, për shembull për sa u përket disa vitaminave ose mineraleve të veçanta, për shembull te personat mbi peshë. Pastaj shumë i rëndësishëm është edhe aktiviteti fizik. Duhet të nisim ecjen dhe të riorganizojmë ditët tona kaotike në qytetet e mëdha, duke lënë shpesh makinat dhe duke ju kthyer zakoneve të vjetra. Vetëm kështu do të jemi në gjendje të zgjasim jetën dhe t’u japim jetë viteve.

Bota Sot

[Nosh]

Ilaçi për artritin shëron edhe astmën?


Brizbejn, 11 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 23:04
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/astma110911_thmb1.jpg
Bari i cili përdoret për shërimin e artritit reumatoid ndoshta mund të përdoret për të ndihmuar edhe të sëmurët nga astma, ka bërë të ditur një ekip i hulumtuesve australianë.

Shkencëtarët kanë zbuluar se dy gjene mutante, të cilat mund të përfaqësojnë predispozitën për sëmundjen e astmës.

Në botë nga astma vuajnë mbi 235 milionë njerëz. Njëherësh kjo është sëmundja më e shpeshtë kronike në mesin e fëmijëve, tregojnë të dhënat e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Ekspertët e Instituti të Kuinslendit për hulumtime medicinale nga Brizbejni, të udhëhequr nga Manuel Fereira, kanë krahasuar mostrat e ADN-së të 58.000 njerëzve nga Australia, Evropa dhe SHBA-të, një pjesë e të cilëve kanë qenë të prekur nga astma, kurse pjesa tjetër nuk ka qenë e sëmurë nga kjo sëmundje, duke vërtetuar dy fushat e ADN-së, të cilat gjithmonë janë të ndryshme te personat e prekur nga astma në krahasim me personat që nuk vuajnë nga kjo sëmundje.

Për njërin nga gjenet në fjalë është e ditur se lidhet me artritin reumatoid, gjë e cila ka shtyrë hulumtuesit australianë për idenë se bari “Tocilzumab”, i cili përdoret kundër kësaj sëmundjeje, do të mundet po ashtu të veprojë kundër astmës.

Ky bari ndikon mbi një sërë molekulash në trup me emërtimin “receptor interleukin-6”, me çka zvogëlohet procesi i ndezjes te personat e sëmurë nga artriti reumatoid.

Një gjë e tillë sipas ekspertëve australianë do të mund të ishte strategji e mirë për parandalimin ose zvogëlimin e procesit inflamator edhe tek astma, gjë e cila duhet të konfirmohet në të ardhmen.

Përveç faktorëve gjenetik, faktorët tjerë të rrezikshëm për astmën janë substancat e thithura, të cilat mund të shkaktojnë reaksion alergjik ose që të iritojnë rrugët ajrore, siç janë tymi i duhanit, ajri i ndotur, etj.
Ndryshe, prevalenca e astmës rritet me 5 për qind në vit. Rritja e prevalencës së sëmundjeve alergjike në përgjithësi dhe i astmës alergjike në veçanti janë bërë shkak i rëndësishëm i mungesave në shkollë e punë, shpenzimeve të larta për kujdesin shëndetësor dhe rreth 1 milion vdekje për çdo dekadë.

Për një rritje të tillë është akuzuar një stil modern jete, pasi popullata urbane po rritet, dhe banorët janë nën ndikimin e ndotjes së ajrit nga djegia e karburantit të automjeteve, dhe jetojnë në zona me dendësi të lartë popullate, të cilat në mjaft raste krijojnë një mikroklime mjaft të favorshme për rritjen e pluhurit të shtëpisë.

Astma është një sëmundje kronike e mushkërive që karakterizohet nga probleme të përsëritura frymëmarrjeje dhe simptoma si mbajtje fryme, fishkëllima, shtrëngim kraharori dhe kollë. Simptomat e astmës ndryshojnë nga koha në kohë, nga rëndesa e krizave, nga një individ në tjetrin.

[Nosh]

Mace transgenike për të studiuar SIDA-nhttp://www.botasot.info/img/glow-cat.jpg

Proteinat e kandilit i bëjnë fluoreshente kur vëzhgohen nën dritën blu. Bëhet fjalë për macet e para transgenike, në ADN-në e të cilave janë transferuar gene të specieve të ndryshme.
Macet do të ndimojnë në luftimin e SIDA-s, por edhe shumë sëmundjeve të tjera mes të cilave edhe 250 të përbashkëtave që kanë me njerëzit.
Zbulimi, i publikuar në revistën “Nature Methods”, është arritur nga një grup studiuesish të klinikës amerikane “Mayo Clinic”, në Rochester.
Kjo është hera e parë që arrihet ky lloj modifikimi gjenetik tek një mishngrënës.

Bota Sot

[Nosh]

Britani, zbulohet geni i dhimbjes kronike (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=136120) http://www.botasot.info/mesme/migrena.jpg
Disa shkencëtarë të Universitetit të Kembrixh kanë identifikuar genin HXN2, përgjegjës për dhimbjen kronike.
Bëhet fjalë për një zbulim që mund t’i hapë rrugën prodhimit të ilaçeve të reja në gjendje të bllokojnë proteinën e lëshuar nga geni.
Sipas specialistëve, të cilët e kanë publikuar studimin e tyre në revistën “Science”, përfitime nga ky zbulim do të kenë të sëmurët me dhembje kronike, jo akute.

Bota Sot

[Nosh]

Cigarja elektronike ndihmon në lënien e duhanit (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=136235) http://www.botasot.info/mesme/duhanpirja.jpg
Cigarja elektronike ndihmon në pakësimin apo në eleminimin e duhanpirjes në 55 të rasteve. Ky është rezultati i një studimi të kryer nga Universiteti i Katanias, në Itali.
Studimi ka monitoruar ndryshimin e sjelljes së 40 duhanpirësve. 32.5% e tyre në javën e 24-të ka pakësuar me 50% numrin e cigareve të pira në ditë.
Për përgjegjësin e studimit Riccardo Polosa, cigaret elektronike mund të ndihmojnë në lënien e duhanit.

Bota Sot

[Nosh]

Obeziteti dhe diabeti, dy epidemi moderne (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=136238) http://www.botasot.info/mesme/Obesity.jpg
Kombinimi i obezitetit dhe diabetit të tipit 2, të quajtur ndryshe dhe si i “rritur” sepse godet kryesisht mbi 40 vjeçarët mbipeshë dhe jo insulino-dipendentët, profilizohet si epidemia më e madhe dhe një problem i shëndetësisë publike të kohëve moderne.
Kufiri i ri i kurave dhe alternativave të mundshme për injeksionin e insulinës së nevojshme për të sëmurët me diabet të tipit 1, janë problemet kryesore të kongresit të 47-të evropian që hapet sot në Lisbonë.

Bota Sot

[Nosh]

Qumështi i nënës të qetësonhttp://www.botasot.info/img/gjidhenja.jpg

Disa studime amerikane tregojnë se nënat e reja që zgjedhin të ushqejnë foshnjat me qumështin e gjirit e kalojnë më lehtë periudhën e paslindjes

Që ushqyerja me gji është zgjedhja më e mirë për një foshnjë të sapoardhur në jetë, kjo nuk ka dyshim dhe nuk është risi. Megjithatë, deri sot, është folur vetëm për avantazhet që ka fëmija kur ushqehet me qumështin e nënës. Së fundmi është zbuluar gjithashtu se edhe nënave u bën mirë t’i ushqejnë foshnjat me gji. Kjo gjë i bën nënat të kenë besim në vetvete, u largon stresin dhe janë më të qeta.
A është kjo një mrekulli? Aspak. Që në zanafillën e saj nëna natyrë ua ka falur këtë dhunti të gjithë frymorëve, vetëm se nuk është vërtetuar në kohë që funksionon kështu edhe për ne qeniet njerëzore. Me çështjen në fjalë janë marrë disa studiues të Universitetit të Kalifornisë në Los Anxhelos. Shkencëtarët kanë zhvilluar edhe një test tepër interesant. Pesëdhjetë e pesë gra duhej t’u nënshtroheshin disa testeve kompjuterike. Ato u urdhëruan të shtireshin si të paedukata. Fitueseve iu kërkua të bënin ndonjë gjest agresiv, si për shembull të shtypnin me forcë disa pulsantë që lëshonin një tingull të fortë e të bezdisshëm, për të parë reagimet e tyre kundrejt rivaleve. Rezultatet flisnin qartë: pulsantët i mbanin shtypur më gjatë gratë që i ushqenin fëmijët me gji. Pas tyre renditeshin vajzat e reja, ndërsa në fund të klasifikimit qëndronin gratë që i ushqenin foshnjat me qumësht artificial.
Nënat që renditeshin të parat në klasifikimin e studiuesve amerikanë treguan se ishin më të vëmendshme, guximtare dhe më të prirura për të ruajtur qetësinë e brendshme. Pra me fjalë të tjera ishin më pak të stresuara se sa nënat e tjera.
Ushqyerja e foshnjës me gji ka shumë avantazhe si për nënën ashtu edhe për beben. Madje jo vetëm kaq, duke përdorur këtë dhunti që u ka falur nëna natyrë mund të kalohen më lehtë edhe simptomat si ankthi që karakterizon muajt e parë të jetës së bebes, shqetësimi fiziologjik për të përballuar një lindje dhe depresioni pas lindjes. Nëse të gjitha nënat e reja do t’i ushqenin foshnjat e tyre me qumësht gjiri, me shumë siguri do të ishin më të qeta shpirtërisht dhe më të kthjellëta mendërisht, cilësi që çdo grua do të dëshironte t’i kishte.
Ushqyerja me gji duhet të përjetohet me qetësi dhe të jetë prioritet për çdo nënë. Por kur kushtet fiziologjike nuk e lejojnë atëherë nuk keni pse të shqetësoni. Momenti i qumështit nuk duhet të shndërrohet në burim ankthi për nënën. Thjesht mendoni se bëhet fjalë për një zgjedhje personale dhe asnjë avantazh nuk e bën të detyrueshme këtë gjë. Ajo që ka vërtet rëndësi është të ndieni kënaqësinë kur shtrëngoni foshnjën tuaj në krahë, duke filluar kështu aventurën e rritjes bashkë.
Qumështi i gjirit është një ushqim i pazëvendësueshëm në jetën e një foshnje, jo vetëm sepse përmes tij krijohet lidhja e parë me botën e jashtme dhe nënën, por edhe sepse përmban veti ushqyese, unike dhe shumë të rëndësishme për rritjen. Për këtë arsye është tepër e rëndësishme që gjatë dhe pas shtatzënisë nëna të ndjekë një regjim të rregullt ushqimor, të ekuilibruar dhe veçanërisht të larmishëm për t’i siguruar organizmit të saj të gjitha ato substanca ushqyese që favorizojnë prodhimin e qumështit. Ideale do të ishte një përzierje mishrash, drithërash, frutash dhe zarzavatesh. Këto të fundit duhet të përdoren me shumicë, sepse janë të pasura me ujë.
Pjesa më e madhe e grave që e kanë provuar këtë eksperiencë, e kotë ta mohojnë, e dinë mirë se ushqyerja me gji është një praktikë tepër e thjeshtë, sidomos në fillim kur lind bebja dhe kur nuk ia arrijnë qëllimit, përballen me pasoja që shpeshherë janë të dhimbshme. Gjithashtu nuk duhet harruar edhe stresi që shkakton padija se sa qumësht duhet të pijë foshnja, që ndoshta kjo substancë e prodhuar nga trupi amësor nuk mjafton për ta ngopur. Ushqyerja me gji ka shumë avantazhe për shëndetin e një fëmije dhe imunitetin e tij.

Bota Sot

[Nosh]

Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botëhttp://www.botasot.info/img/35255235,,,,.jpg

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka publikuar raportin e dytë të gjerë në gjashtë muaj mbi kërcënimin në rritje nga sëmundjet jo-infektive, veçanërisht 5 më kryesoret - kanceri, sëmundje të zemrës, goditje në tru, sëmundje të mushkërive dhe diabeti. Raporti lëshohet në prag të konferencë ndërkombëtare për sëmundjet kronike në Kombet e Bashkuara në Nju Jork nga data 19 deri 21 shtator. Raporti i ri ofron udhëzime të hollësishme për çdo vend anëtar të OKB-së për parandalimin e efekteve negative dhe trajtimin e pasojave vdekjeprurëse të këtyre sëmundjeve.
Raporti të OBSH-së thotë se vetëm kanceri vret çdo vit 7.6 milion njerëz - më shumë se numri i atyre që vdesin nga HIV / SIDA, malaria, tuberkulozi të gjitha së bashku. Por ndërsa për këto sëmundje ngjitëse, kushtohet më shumë vëmendje në vendet në zhvillim, sëmundjet jo-infektive dhe sëmundjet kronike janë shkaku kryesor i vdekjeve në mbarë botën, vë në dukje raporti të OBSH-së.
Ala Alwan, Ndihmës Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së për sëmundje jo-infektive është një nga autorët e raportit.
"Nga 58 milion vdekjet në botë çdo vit, 35 milionë shkaktohen nga sëmundjet jo-ngjitëse. Sëmundjet e zemrës, goditjet në tru, diabetit, kanceri dhe sëmundjet kronike të mushkërive përfaqësojnë 60 për qind të të gjitha vdekjeve globale. Dhe nga kjo, të paktën 9 milionë njerëz vdesin për shkak të sëmundjeve jo-infektive para moshës 60 vjeç."
Sipas raporti të OBSH-së, kontribuuesit kryesor të sëmundjeve kronike janë tensioni i lartë gjaku, glukoza e lartë në gjak, pirja e duhanit, pasiviteti fizik, dhe mbipesha.
Miliarda dollarë që shpenzohen për të trajtuar këto sëmundje, shtyjnë në varfëri miliona njerëz në vendet në zhvillim.
David Bloom, në Shkollën e Shëndetit Publik në universitetin e Harvardit, thotë se barra njerëzore dhe ekonomike e sëmundjeve jo-infektive është e pafund.
"Ne vlerësojmë se diagnostikimet e reja me kancer në vitin 2010 kushtuan më shumë se 300 miliardë dollarë. Ndërsa për të sëmurët nga COPD ose bllokimi kronik i mushkërive u shpenzuan rreth 400 miliardë dollarë."
Dr James Hospedales, ekspert i OBSH-së për sëmundjet kronike, thotë se problemi është shumë më i përhapur se mendohet - jo vetëm në vendet e mëdha si Shtetet e Bashkuara, India dhe Kina, por edhe në vende më të vogla të tilla si Trinidad dhe Tobago dhe Barbados. Në këto vende të vogla, shpenzimet publike shëndetësore për trajtimin e hipertensionit dhe diabetit janë rritur duke zënë deri në 8 për qind të prodhimit të brendshëm.
"Kjo nuk është e mirë, sepse nëse vazhdon do të shkatërrojë sistemet e shërbimeve shëndetësore në shumë vende. Ne nuk mund të presim deri sa të kemi trajtuar virusin HIV, ndërsa rastet e malaries po shtohen.
Dr Hospedales thotë dieta të thjeshta dhe ndryshime të stilit të jetesës mund të pakësojnë dukshëm faktorët e rrezikut për goditje në tru, sëmundje në zemër, kancer, diabet dhe sëmundjet kronike të frymëmarrjes, si astma dhe bronkiti.
"Ne vlerësojmë se mbi 30 milionë jetë mund të shpëtohen në 10 vitet e ardhshme nga 3 masa të thjeshta - ulja 10 deri 20 për qind e nivelit të kripës në ushqim; pakësimi i pirjes duhanit; dhe shtimi i trajtimeve dhe masave parandaluese për njerëzit me rrezik nga goditje në zemër."
Në takimin e nivelit të lartë të OKB-së, udhëheqësit e botës shpresojnë për të rritur ndërgjegjësimin publik për dëmet që shkaktojnë sëmundjet jo-infektive në vendet e zhvilluara dhe ato zhvillim - dhe për të diskutuar mënyrat më të mira për të ulur nivelet e vdekjeve nga këto sëmundje.

Bota Sot

[Nosh]

Lënia e cigares ndihmon meshkujt në shtrathttp://www.botasot.info/img/Man_in_Bed.jpg

Meshkujt që po përpiqen të lënë cigaren tashmë kanë edhe një arsye më shumë për ta bërë këtë gjë: lënia e duhanit përmirëson performancën e tyre në shtrat.
Kërkuesit dolën në përfundimin se ata që e kanë lënë cigaren kanë pasur një përmirësim të ndjeshëm të jetës seksuale në krahasim me ata që i janë rikthyer sërish duhanit pas një periudhe “pushimi”.
Udhëheqësi i studimit, Christopher Harte, tha: “Meshkujt në moshë të re mendojnë se për efektin e duhanit duhet të shqetësohen vetëm në moshë të madhe. Ky kërkim kërkon të ndërgjegjësojë të gjithë meshkujt dhe t’i bëjë të mendojnë për lënien e cigares.”
Duhani më parë është lidhur me sëmundjet e zemrës dhe kancerin, ndërsa kërkuesit në Teksas mendojnë se rezultati i studimit të tyre mund të ndihmojë ata meshkuj të cilët po mendojnë ta lënë duhanin duke i dhënë një motiv më shumë.

Bota Sot

[Nosh]

E enjte, 15 Shtator 2011
Zbulohen dy gjene që shkaktojnë melanomënhttp://astritlulushi.files.wordpress.com/2009/12/dna.jpg Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës





Një studim i ri tregon se si dy gjene të veçanta i bëjnë disa njerëz më të prirur për kancer të lëkurës. Rezultatet e studimit u paraqitën më 10 shtator në një konferencë evropiane për sëmundjet e lëkurës.
Njerëzit dynden në plazhin pranë qytetit të Barcelonës, për të shfrytëzuar ditët e fundit me diell të verës spanjolle. Ata shkojnë për një lëkurë të shëndetshme e në kërkim të ngjyrës, por për disa ky mund të jetë dënim me vdekje. Ekspozimi ndaj rrezeve ultravjollcë (UV) rrit shanset e kancerit të lëkurës melanoma, që megjithëse kancer vdekjeprurës - nuk i ndal njerëzit që nxitojnë për në plazh në rastin më të parë.
Ndërsa ata qëndrojnë në diell, specialistë të sëmundjeve të lëkurës nga e gjithë bota u mblodhën në Barcelonë nga 7 deri më 10 shtator për një konferencë të Shoqatës Evropiane për Kërkime dermatologjike (ESDR). Kanceri i lëkurës ishte tema kryesore.
Barcelona është zona me nivel më të lartë se mesatarja për kancer melanoma. Qyteti Katalonjë ka 12 raste me melanoma në 100.000 banorë në krahasim me mesataren 7 raste për çdo 100.000 njerëz. Zyrtarët e shëndetit thonë se kjo mund të jetë për shkak të faktit se qyteti është në bregdet dhe njerëzit priren të bëjnë më shumë banjo dielli, duke rritur ekspozimin e tyre ndaj rrezeve të dëmshme.
Edhe pse melanoma është më pak e zakonshme se kanceret e tjerë të lëkurës, mjekët thonë se melanoma është përgjegjëse për shumicën e vdekjeve nga kanceri i lëkurës. Mjekët në Barcelonë thonë se janë duke u përpjekur për të gjetur se pse njerëzit me lëkurë të bardhë dhe flokë të kuqe kanë më shumë gjasa për të zhvilluar melanoma.
Doktoresha Susana Puig Cerda është koordinatore e projektit për analizimin e shkaqeve dhe pasojave të kancerit melanoma. Deri tani studimi ka shqyrtuar vetëm qelizat e lëkurës së njeriut të injektuara tek minjtë në laborator. Por shkencëtarët besojnë se janë dy gjene që ndërveprojnë nën rrezet ultravjollcë për të krijuar një mutacion i cili rrit shanset e zhvillimit të melanomës. Shkencëtarët i kanë studjuar këto gjene gjatë 15 vjetëve të fundit dhe rezultatet i paraqitën në konferencën e Shoqërisë Evropiane për Kërkime dermatologjike.
Maria Carme Bo Hernandez u diagnostikua me melanoma 28 vjet më parë dhe që atëherë kanceri i është rishfaqur shumë herë. Ajo shkon për kontroll tek doktoresha Puig çdo gjashtë muaj. Kur melanoma diagnostikohet herët, shpesh është e shërueshme. Por një diagnozë e vonë e bën melanomën të përhapet dhe jashtëzakonisht të vështirë për t'a trajtuar.
Shoqata Amerikane e Kancerit thotë se rreth 120.000 raste të reja të melanomas diagnostikohen çdo vit në SHBA. Melanoma fillon në qelizat melanocyte, përgjegjëse për prodhimin e melaninës që i jep ngjyrë lëkurës, syve dhe flokëve. Doktoreshë Susana Puig Cerda thotë;
"Ne zbuluam se si polymorphismat e flokëve të kuq, si dhe ndryshimi në gjenin e trashëgueshëm p16, ndikojnë në qelizat e lëkurës kur kjo ekspozohet ndaj rrezatimit ultravjollcë".
Maria Carme Bo Hernandez me vajzën e saj Ema Serra Bo, thotë se është e shqetësuar për faktin që ia ka kaluar melanomën fëmijës së saj.
"Ndonjëherë mendoj se mund t'i kem dhënë asaj një trashëgimi të mirë (gjenetike) në vend të një sëmundjeje. Ndjehem fajtore në një farë mase, por kjo është diçka që vjen nga paraardhësit e mi dhe unë nuk dua t'a vazhdoj këtë zinxhir. Jam i shqetësuar, por vetëm në një masë të caktuar".
Emma vuan gjithashtu nga melanoma dhe thotë se shpreson se në të ardhmen shkencëtarët do të gjejnë një zgjidhje.
"Unë shpresoj se kur të vijë koha të kem fëmijë, shkenca do të kenë evoluar aq sa ata mund t'a përjetojnë këtë problem në një mënyrë të ndryshme, ashtu si unë përjetoj këtë në mënyra të ndryshme se sa nëna ime në rininë e saj. Shpresoj që fëmijët e mi t'a përjetojnë këtë si një problem të vogël".
Ekspertët në konferencën e Barcelonës thonë se 70 përqind të rasteve të melanomës, kur diagnostikohen në fazë të herëshme, mund të trajtohen sukseshëm me operacione të lehta. Pjesa tjetër kërkon kirurgji më komplekse. Një nga delegatët është Dr Aleksandër Enk nga Universiteti i Heidelbergut në Gjermani.
"Deri dy vjet më parë mendoja se melanoma metastazike ishte absolutisht vdekjeprurëse. Por ne kemi zhvilluar terapi të reja që, të paktën në disa raste zgjasin jetën e pacientëve".
Profesor Vincent Piguet thotë konferenca si kjo ofrojnë mundësi për studiues të shkëmbejnë informacion. Shkëmbimi mund bëhet edhet në një faqe interneti. Dhe kjo përshpejton kërkimin shkencor. Pra, këto lloje takimesh janë thelbësore për përparimin e shkencës mjekësore për sëmundjet e lëkurës..
Zeri i Amerikes

[Nosh]

E martë, 13 Shtator 2011

Progeria, një gjendje e rrallë gjenetike që shkakton plakje të përshpejtuar

http://4.bp.blogspot.com/-nqUFd6MqXlg/TdJFZbiF0cI/AAAAAAAAAGM/-yh2kd_8Pxk/s1600/progeria.jpg Zëri i Amerikës



Progeria është një gjendje e rrallë gjenetike që shkakton plakje të përshpejtuar, dhe vdekje të parakohshme, tek fëmijët. Një vajzë 12 vjeçare në Afrikën e Jugut, është e vetmja femër zezake e njohur të vuajë nga kjo sëmundje. Ajo përpiqet të tregohet e lumptur, pavarësisht se trupi i saj i ngjan një gruaje 90 vjeçare.
Fëmijët që vuajnë nga sëmundja e plakjes kanë një jetëgjatësi tepër të shkurtër. Shumica jetojnë më së shumti deri në të njëzetat. Pavarësisht efekteve të dukshme të gjendjes së saj, Ontlametse Phalatse ka një natyrë të qeshur.
"A keni parë një person si unë? Unë e quaj vetem " Zonja e parë ", -sepse jam fëmija i parë me ngjyrë me këtë sëmundje.
Ontlametse thotë se ajo është e lumtur dhe shpreson se mund të ndihmojë edhe të tjerët të jenë të lumtur:
"Kur të rritem unë dua të bëhem psikologe, sepse dua që njerëzit të më njohin mua kështu siç jam, në mënyrë që të mund të pranojnë se janë." Ontlametses i pëlqen shkolla, mëson shumë dhe studion gjuhën angleze dhe matematikë.
Bellon, nëna e saj thotë se jo të gjithë e kuptojnë gjendjen e kësaj vajze.
"Disa njerëz nuk kuptojnë, dhe nga frika bëjnë pyetje. Disa merren me thashethemet - unë vetëm buzëq. Dhe nëse më pyesni unë përgjigjem -.. "Kjo është një sëmundje."
Mjekët vlerësojnë se 1 në 8 milionë njerëz lindin të prekur nga sëmundja e plakjes. Doktoresha Engela Honey, pediatre që kujdeset për Ontlametsen, thotë se në Afrikën e Jugut ka katër raste të tjera të njohura të Progerias.
Ajo shpjegon anomalitë që shkaktojnë sëmundjen.
"Progeria është një kusht gjenetik dhe krijohet kur një gjen i parregullt nxit formimin e proteinave të quajtur progerian, që shkaktojnë plakjen e parakohshme.."
Edhe pse Ontlametste është vetëm 12 vjeçe, doktoreshë Honey thotë se trupi i saj është i një grua shumë më të moshuar.
"Disa thonë se trupi i saj është i një 96 vjeçereje, por unë mendoj Se është midis 60 dhe 70 vjeç, kur në fakt ajo është vetëm 12 vjeç. "
Doktoreshë Honey thotë se Ontlametste ka pasur shumë pak probleme mjekësore. Fëmijët me Progeria fillojnë të shfaqin karakteristikat e plakjes së përshpejtuar kur mbushin 18 muaj. Simptomat përfshijnë ndaljen e rritjes, humbjen e flokëve, humbjen e yndyrnave, shtimin e rrudhave në lëkurë dhe ngurtësimin e nyjeve.
Fëmijët me këtë sëmundje kanë një paraqitjet e të ngjashme, pavarësisht nga përkatësia etnike ose racore. Fëmijët me Progeria mund të vdesin nga sëmundje të zemrës, të njëjtat sëmundje që ndikojnë edhe njerëzit e moshuar. Për Ontlametsen, jeta nga dita në ditë është çdo gjë, duke përfituar nga shkolla dhe natyra e saj optimiste, për aq kohë sa ajo është në gjendje.

Zeri i Amerikes

[Nosh]

E hënë, 12 Shtator 2011

Specialistët këshillojnë kryerjen e testit për nivelin e oksigjenit tek të porsalindurit

http://www.ikub.al/Handlers/Images.ashx?id=b96a6a6f-a6a2-4303-bc8a-923146e6fcca Art Kaims






http://media.voanews.com/images/300*207/uzbek_kid.jpg Foto: AP


Një prej frikave me te mëdha të një prindi të ri është se mund të dëgjojë shprehjen: “fëmija juaj ka lindur me difekt”. Por disa prej difekteve më të rrezikshme tek të sapo lindurit janë ato që nuk dallohen, si p.sh. deformimi i zemrës së foshnjes. Një grup shkencëtarësh amerikanë rekomandojnë që të gjithë të sapolindurit t’i nënshtrohen një testi jo të shtrenjtë për të zbuluar difektet e rëndësishme të zemrës.
Sëmundjet e lindura të zemrës prekin rreth një në 120 të sapolindur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, dhe vetëm një pjesë e tyre konsiderohen si të rrezikshme. Por duke patur parsysh numrin e foshnjave të lindura çdo vit, numri i të sapolindurve me sëmundje zemre është shtuar.
Rreth tre të katërtat e difekteve të rënda të zemrës mund të identifikohen përmes testeve të zakonshem që kryhen tek të sapolindurit.
“Por fatkeqësisht ka ende raste që na shpëtojnë. Vështirësia qëndron në pamundësinë për t’i identifikuar disa prej këtyre rasteve. Këta janë fëmijët që ngjajnë krejtësisht normal dhe janë si të gjithë fëmijët e tjerë të sapolindur”.
Alex Kemper është mjek pediatër në Universtetin Duke të Karolinës së Veriut, dhe është pjesëtar i një grupi specialistësh që rekomandojnë për të sapolindurit kryerjen e një testi për të diktuar sëmundjet më të rënda të zemrës.
Ky test ka si qëllim të masë nivelin e oksigjenit në gjak. Niveli i ultë i oksigjenit mund të paralajmërojë për probleme me zemrën.
Ky test e mat oksigjenin në gjak indirekt: një rezatim në formë drite lëshohet drejt këmbës apo një gishti të fëmijës, duke përfunduar në anën tjetër në një sensor. Mjeku Kemper thotë se është e rëndësishme që të identifikohen fëmijët me probleme të rënda të zemrës në periudhën e hershme të jetës së tyre.
“Bazuar tek kushtet që krijohen nga sëmundja është e nevojshme ndërhyrja në fazat e para të jetës. Nëse nuk kapet herët problemi i këtyre fëmijëve me zemrën, ata dalin nga spitali pa mjekimin e duhur, dhe kur shkojnë në shtëpi sëmundja mund t’u shkaktojë madje edhe vdekjen “.
Ndonëse matja e oksigjenit në gjak është një test jo i kushtueshëm dhe i lehtë për t’u kryer, vështirësia fillon kur një foshnje diagnostikohet me problem në zemër. Testi i parë duhet shoqëruar në një rast të tillë me analiza të tjera më të përparuara, që edhe në vende të zhvilluara si Shtetet e Bashkuara, nuk ekzistojnë në të gjitha spitalet. Por, shtrohet pyetja, a ka kuptim që këto teste të kryhen në vende me burime më të varfëra?
Mjeku Kemper thotë se PO, ka kuptim, pasi testi mund të zbulojë disa probleme të fshehura në zemër, që nuk kërkojnë trajtime të shtrenjat apo me teknologji të lartë.
“Niveli i ulët i oksigjenit në gjak sinjalizon probleme të ndryshme. Matja e tij mund të ndihmojë për identifikimin e infeksioneve të rëndësishme të gjakut”.
Rekomandimet e grupit të punës së shkencëtarëve, mes tyre edhe edhe të mjekut Aleks Kempër të Universitetit Duke, për të testuar të sapolindurit për probleme në zemër, janë botuar në ‘ internet nga revista “Pediatria”.

Zeri i Amerikes

[Nosh]

Kumbulla të thata për eshtra


Majami, 17 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 12:38
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/kumbulla170911_thmb1.jpg
Dhjetë kumbulla të thata në ditë janë të mjaftueshme për të zvogëluar rrezikun nga osteoporoza dhe dëmtimi i eshtrave me kalimin e viteve, sidomos te femrat të cilat kanë dalë nga menopauza, tregon një hulumtim i kryer në Universitetin Florida.

Analizat kanë treguar se femrat që kanë konsumuar kumbulla të thata kanë kualitet shumë të mirë dhe eshtra të dendur prej atyre që nuk e kanë pasur këtë pemë në meny.

Duke pasur parasysh se gjatë pesë vjetëve të parë pas menopauzës dendësia e eshtrave bie dukshëm, gjë e cila rrit rrezikun nga dëmtimi, mjekët rekomandojnë që në ushqimin e përditshëm të përdorin edhe kumbulla të thata.

[Nosh]

Konsumimi i mollëve dhe dardhave mbron nga sulmi në tru


Uashington, 18 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 19:45
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/peme180911_thmb1.jpg
Tashmë është e ditur se një mollë në ditë zgjat jetën, por sipas studimeve të fundit konsumimi i një molle, dardhe, bananeje ose trangullit në ditë zvogëlon rrezikun nga sulmi në tru. Nëse i përmbaheni kësaj këshille do të keni madje 52 për qind më pak rrezik nga sulmi në tru.

[Nosh]

Në rritje bakteret rezistente ndaj antibiotikëvehttp://www.botasot.info/img/antibiotics-bacteria.jpg

“Rritja e shpejt në të gjithë botën e baktereve me rezistencë të shumfishtë ndaj antibiotikëve po shndërrohet në një emergjencë të vërtetë që duhet të përballohet, nëse do duhet të evitohen pandemitë e mundshme”.
Paralajmërimi ka ardhur nga ekspertë të fushës në kongresin botëror për sëmundjet infektive që po zhvillohet në Çikago, të cilët po studiojnë këtë fenomen.
“Nëse nuk veprojmë shpejt do të humbim luftën kundër multirezistencës ndaj antibiotikëve”, ka paralajmëruar doktor Jean Cardet, këshilltar në Organizatën Botëtore të Shëndetësisë.

Bota Sot

[Nosh]

SIDA, testet promovojnë terapinë me genehttp://www.botasot.info/img/hiv-test.jpg

Janë pozitive rezultatet e para të eksperimentit mbi pacientë me HIV të një terapie me gene kundër SIDA-s.
Bëhet fjalë për një kurë eksperimentale që synon në shkatërrimin e një geni që ndihmon virusin të infektojë qelizat imunitare.
Bëhet fjalë për studime paraprake të kryera mbi 10 pacientë.
Rezultatet e para eksperimentale janë paraqitur në konferencën me temë “Interscience on Antimicrobial Agents and Chemotherapy”, të mbajtur në Çikago nga Carl June i Universitetit të Pensilvanisë.

Bota Sot

[Nosh]

Tumoret, shumë shpejt testimi i vaksinës tek njeriu (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=136965) http://www.botasot.info/mesme/vaksine.jpg
Shumë shpejt do të fillojë eksperimentimi tek njeriu i një vaksine anti-tumor, e zbuluar nga një grup shkencëtarësh të Universitetit të Cmaerino dhe atij të Torinos.
Në ditët e para të nëntorit duhet të fillojë rekrutimi i pacientëve.
Vaksina ndikon në një pjesë AND-je që injektohet në muskujt e pacientëve të operuar dhe që i janë nënshtruar terapive tradicionale.
Vaksina synon që të luftojë tumorin dhe evitojë përsëritjen e tij.

Bota Sot

[Nosh]

Qëllimi: bark i sheshtëhttp://www.botasot.info/img/perfect-curve.jpg

Edhe vajzat e dobëta mund të kenë bark. Për ta eliminuar të ndihmon një dietë e ekuilibruar, por kjo nuk mjafton. Është e rëndësishme që të shoqërohet me pak aktivitet fizik që duhet të bërë çdo ditë

A ekziston barku perfekt? “Sigurisht, madje ka formë dhe masa perfekte. Të gjithëve na ka rastisur të shohim një bark jo të sheshtë, që nuk futet te përmasat 90-60-90”, shpjegon një kirurg dhe autor i librit “Bark i sheshtë përgjithmonë”. “Barku është treguesi i vërtetë i bukurisë si te femrat ashtu dhe te meshkujt. Megjithatë, ai varet nga struktura trupore e një personi, nuk varet as nga pesha dhe as nga gjinia, sepse një person i dobët dhe një i shëndoshë, qoftë ai mashkull ose femër, nëse janë të gjatë, atëherë edhe barku i tyre është vërtet i bukur. Nëse një person është i gjatë 1 metër e 67 centimetra, mund të jetë shumë krenar për barkun e tij nëse arrin në 67 centimetra”. Gjithsesi, nuk është vetëm një çështje estetike. Sa herë na ka ndodhur të themi “Ndihem e fryrë”, ose “Sa më është rritur barku, duhet të bie medoemos nga pesha”. Kush e ka barkun e fryrë, ndihet i lodhur, e ka të vështirë të marrë frymë, por jo për faj të dhjamit. “Brenda një barku të sheshtë, vendin më të madh e zënë zorrët, pastaj vjen mëlçia, gazrat intestinalë, zorra e trashë dhe në fund dhjami. Ndërsa në një bark të fryrë, rregulli ndryshon: vendin kryesor e zënë gazrat intestinalë, më pas vijnë të tjerat”, shpjegon kirurgu. Pra, i gjithë faji i fryrjes së brendshme që ndiejmë zakonisht është i zorrëve, qendra e vërtetë energjetike e trupit dhe e ushqimeve që konsumojmë dhe që shkaktojnë reaksione të ndryshme kimike, për shembull fermentimi (makarona, oriz, fruta, zarzavate).
Por ç’mund të bëjmë për të pasur një bark të sheshtë? Mbani dieta hipokalorike, konsumoni shumë fibra, zarzavate, bëni ushtrime për barkun, konsumoni sallatë, spinaq, jeshillëqe. Të gjitha këto do t’ju ndihmojnë të jeni më mirë dhe të ndiheni më pak të fryrë. “Për ta zgjidhur përfundimisht këtë problem duhet të kërkoni një dietë të përshtatshme dhe të bëni shumë ushtrime fizike që përmirësojnë funksionimin intestinal për një periudhë të gjatë”, thotë kirurgu. Për t’u ndier mirë fizikisht dhe psikologjikisht, kirurgu këshillon që të ndryshoni menjëherë mënyrën e të ushqyerit dhe të bëni sa më shumë ushtrime fizike: “Për një tretje të mirë, edhe stomaku ka nevojë për pushim dhe ushqime të lehta”.
Kështu, për të pasur një tretje të mirë dhe të shpejtë mund të përdorni ushqime të lehta, natyrore ose biologjike (ky është rregulli numër një); nuk duhet të konsumoni ushqime të konservuara, ato totalisht të rafinuara (si sheqeri), pjesërisht të rafinuara (kornflekset), margarinën, ushqimet e thata, ato të yndyrshme, kafenë, alkoolin, duhanin. Mënyra më e mirë për të gatuar ushqimet është në tenxhere me presion. Arsyeja? Për të kompensuar humbjen e vitaminave dhe kripërave minerale.
Rregulli i dytë është përtypja mirë e ushqimit dhe ngrënia me shije. Të hash me qetësi dhe me kafshata të vogla është një mënyrë e mirë për të shmangur fryrjen e barkut.
Rregulli i tretë është të konsumoni dy vakte në ditë, ose më saktë mëngjesin dhe drekën. “Mëngjesi tipik modern është një kafe dhe briosh. Është i lehtë, ju ngop dhe nuk keni uri derisa të vijë dreka. Nuk ju detyroj të hani vezë dhe proshutë me disa kokrra fasule të ziera rreth e rrotull pjatës, siç e kanë zakon anglezët, edhe pse në fakt bëhet fjalë për një mëngjes shumë të shijshëm. Ajo që ju këshilloj është të hani lehtë dhe në mënyrë të shëndetshme!”, thotë kirurgu. Darkën mos e hani shumë vonë (në fakt ajo që këshillon doktori është të mos e konsumoni fare) dhe të jetë sa më e lehtë: jo pilaf ose makarona, por fruta, zarzavate dhe pak proteina (mish, peshk, kos).
Rregulli i katërt është të hani lehtë dhe në “mënyrë precize”? Çdo të thotë kjo? Të konsumoni sasinë e duhur të fibrave (mesatarisht 15 gramë në ditë, të barabarta me dy porcione frutash), ushqime jo të thata, qumësht dhe kos.
Rregulli i pestë, përdorni ushqime të thjeshta: për shembull dy produkte të ndryshme në pjatë. Mos konsumoni më shumë se një të katërtën e pjatës. Rregulli i gjashtë ju këshillon të ndiqni një dietë të ekuilibruar: sasia e proteinave të jetë e barabartë me gjatësinë tuaj të shprehur në centimetra, por e llogaritur në gramë, (pra jo më shumë se 65, në rastin e një personi të gjatë 1,65 cm), e karbohidrateve (nga 200 deri në 300 gramë në ditë), yndyra (nga 50 deri në 80 gramë në ditë), të pini vetëm kur keni etje dhe jo gjatë apo menjëherë pas vakteve. Pas tabelave dhe shembujve për të llogaritur një dietë të ekuilibruar, libri i kirurgut mbyllet me rregullin e shtatë: të bërit rregullisht ushtrime fizike. Çdo ditë duhet të lëvizni të paktën dy orë.

Bota Sot

[Nosh]

Moringa: Bima afrikane e mrekullivehttp://www.botasot.info/img/moringa.jpg

Bima tropikale, moringa, e kultivuar në Afrikë, është konsideruar nga ekspertët një minierë “ari” për sa u përket substancave ushqyese dhe atyre që mbrojnë shëndetin. Mund të kurojë më shumë se 300 sëmundje dhe të luftojë kequshqyerjen në zonat më të varfra

Me origjinë nga India, tani kultivohet në kontinentin më të varfër e të torturuar. Moringa oleifera është një bimë që ka shumë veti pozitive jo vetëm për sa i përket shëndetit. Në Afrikë, në fakt, ajo luan edhe rolin e “pemës së jetës”, ashtu siç e quajnë, për shkak se përdorimi i saj po luan një rol thelbësor për të parandaluar sëmundje të ndryshme, kequshqyerjen dhe varfërinë në një vend ku të gjitha këto situata janë tipike për të. Por moringa mund të jetë e dobishme për këdo në çdo cep të botës, për shkak të substancave dhe virtyteve që ajo ka për shëndetin. Njerëzit mund të mendojnë se po vlerësohet më shumë seç duhet, por është e vërtetë që Presidenti i Sierra Leones, Ernest Koroma, e përdor rregullisht në formën e çajit, që është edhe një ndër format e shumta të përgatitjes së saj. Në një intervistë të dhënë kohët e fundit për AFP, ministri i Agrikulturës, Sam Sesay, e ka përshkruar moringën si bimën më ushqyese të tokës, ku çdo pjesë e saj ka vlera ushqyese dhe mjekësore që mund të kurojnë më shumë se 300 sëmundje, mes tyre edhe hipertensionin dhe diabetin”. Presidenti i shoqatës vendase për moringan, bëri edhe shaka për vetitë e saj, duke deklaruar se shumë shpejt kjo bimë mund t’i nxjerrë mjekët në pension. Ajo konsiderohet si shpëtimi në një kontinent ku, sipas Kombeve të Bashkuara, 70 për qind e personave jeton me një dollar në ditë dhe vetëm një fëmijë në katër arrin në ditëlindjen e tij të pestë dhe ku pjesa më e madhe vuan nga uria e sëmundjet. Pavarësisht se si moringa erdhi në Afrikë, kultivimi i saj po përhapet me shpejtësi dhe kjo ka shumë rëndësi. Gjethet e moringa oleifera përmbajnë sasi shumë të mëdha, beta-karoteni, vitaminë C, vitaminë A, proteina, hekur dhe kalium. Vetëm një lugë me gjethet e saj mund ta pasurojnë qumështin e nënës me 14 për qind më shumë proteina, 40 për qind më shumë kalcium dhe 23 për qind hekur. Sipas UMCOR (United Methodist Committee on Relief), bima përmban rreth 46 antioksidues dhe është në gjendje të pastrojë organizmin nga helmet dhe të forcojë sistemin imunitar.
Në vitin 2010, studimet treguan se ishte shumë efikase në pastrimin e ujit, falë një procesi aspak të kushtueshëm që i reduktonte bakteret deri në masën 90 për qind. Në mjekësi përdoret për reumatizmat, diabetin, tensionin e lartë dhe pickimet e gjarprit.
Ekspertët e përshkruajë si një koncentrat të vërtetë vlerash ushqimore. Ajo përmban shtatë herë më shumë vitaminë C seç mund të gjendet te portokajtë, katër herë më shumë kalcium që gjendet te qumështi, katër herë më shumë vitaminë A se karotat dhe tri herë më shumë kalium se bananet. Sierra Leone është vendi që e përdor më shumë. “E shohim moringën si një kurë për të gjithë, dhe shumë njerëz, sidomos në fshatrat e largët nuk po i drejtohen më mjekut që kur e përdorin atë. Me të mund të përgatitet çaj, por edhe të konsumohet në formë pluhuri”, thotë Jimmy Lagbo, një nga kryetarët e provincës së Port Loko. Moringa oleifera u importua në Sierra Leone në vitin 2001, pikërisht me qëllimin për të zgjidhur disa nga këto probleme. “Ka shumë mundësi që të ketë qenë një ushtar pakistanez që shërbente në misionet paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara që zbuloi praninë e moringas në vitet ‘90, në kopshtin e një shtëpie në kryeqytet”, tregon botaniku Christian Jones. Në dhjetëvjeçarin e fundit, kultivimi i saj është përhapur edhe në vende të tjera afrikane. "Vitin e kaluar filloi kultivimi i tyre masiv në Sierra Leone dhe shumë vende të tjera”, tregon Jonas Coleman i “Moringa Association”. Në Afrikë po lulëzon një treg i gjerë produktesh derivate nga kjo bimë: “Është një biznes që po lulëzon. Njerëzit shohin aty shpëtimin. Zakonisht një bustinë e vogël me pluhur kushton 2 dollarë, kurse një bustinë çaji katër dollarë”. Aktualisht India mban rekordin e prodhimit të moringa oleiferas, me rreth 1.3 tonë në vit. Ajo përdoret me çdo lloj ushqimi.

Bota Sot

[Nosh]

Patate që rezistojnë ndaj shumëkëmbëshvehttp://www.botasot.info/img/Potato.jpg

Krijohen patatet që janë rezistente ndaj shumëkëmbëshve falë një përzjerjeje genesh të nxjerra nga specie të egra dhe specie të përdorura rëndom në mbjellje.
Rezultati, i publikuar në Journal of Economic Entomology, është arritur nga një grup shkencëtarësh amerikanë të Agricultural Research Service.
Kur sulmojnë zhardhokët, agresorët coptohen dhe ndahen në disa pjesë nga efekti që lëshon patatja.
Duke kryzëzuar ADN-në, kërkuesit kanë zbuluar se patatet janë rezistente ndaj shumëkëmbëshve në të njëjtin nivel ose më mirë sesa të ishin trajtuar me insekticide.

Bota Sot

[Nosh]

Të sëmurët nga kanceri i mushkërive rrezikohen më shumë nga sulmi në tru


Pekin/Detroit, 23 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 21:49
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/sulminetru230911_thmb1.jpg
Personat me diagnozën e kancerit në mushkëri rrezikohen më tepër nga sulmi në tru se sa ata që nuk vuajnë nga ky lloj kanceri, kanë konfirmuar shkencëtarët nga Fakulteti kinez medicinal.

Duke analizuar të dhënat e mbi 150.000 personave të rritur, shkencëtarët konfirmuan se në mesin e atyre, të cilëve kanceri në mushkëri u është diagnozuar më herët, 26 në 1.000 persona pësojnë sulme në vit, derisa te popullata tjetër sulmi në tru godet 17 në 1.000 persona, po ashtu në vit.

Ekipi i shkencëtarëve nuk ka marrë në shqyrtim mënyrën e të jetuarit, e cila mund të ndikojë në shtimin e rrezikut nga sulmi në tru, siç janë pirja e duhanit, konsumimi i alkoolit ose mënyra e të ushqyerit.

Është konfirmuar se rreziku nga sulmi në tru në mesin e meshkujve të prekur nga kanceri në mushkëri është më i lartë në tre muajt e parë, ndërsa te gratë në katër deri gjashtë muajt e parë pas diagnozës.

Rreziku i lartë nga sulmi te meshkujt zgjat deri një vit pas diagnozës me kancerin e mushkërive, ndërsa te gratë deri dy vjet pas kësaj diagnoze.

Është interesante se te personat e sëmurë nga kanceri më shpesh paraqiten sulme hemorragjike, të cilat shkaktohen nga gjakderdhjet e papritura në tru.

Endru Rasmen, specialist për sulme në tru nga spitali “Henri Ford” në Detroit, i cili nuk ka marrë pjesë në këtë hulumtim, thotë se forma më e shpeshtë e kancerit të mushkërive, adenokarcina, shton tendencën për krijimin e dromcave të gjakut në trup, në masë më të madhe se sa te llojet tjera të kancerit.

Ai thekson se pirja e duhanit është faktori kryesor në 90 për qind të rasteve të vdekjeve nga kanceri i mushkërive në SHBA. Po ashtu, duhanpirësit janë të ekspozuar dy herë më shumë nga rreziku i sulmit në tru se sa jo duhanpirësit, pavarësisht asaj nëse vuajnë nga kanceri në mushkëri, ose jo.

[Nosh]

Studimi i ri për lidhjet mes diabetit dhe alzheimerithttp://www.botasot.info/img/Diabetes-mellitus.jpg

Shkencëtarët amerikane kanë shpikur një teknikë të re për zbulimin e kancerit në vezore. Ndërsa studimi tjetër tregon një lidhje të re midis diabetit dhe Alzheimerit, dy nga sëmundjet më shkatërruese e më të frikshme. Më shumë se 100 milionë amerikanë janë diabetikë ose para-diabetikë. Dëmet që diabeti i sjell trupit janë të njohura, por tani mësohet se ndikon edhe në degradimin e trurit, grabitjen e kujtesës dhe dyfishon rrezikun për zhvillimin e Alzheimerit.
Ky është studimi më i plotë që tregon lidhjen mes diabetit dhe demencës (simptomë e Alzheimerit). Mbi 1 mijë pacientë me diabet rreth moshës 60 në Japoni u vëzhguan për 15 vjet dhe në fund doli se të moshuarit me diabet kanë dy herë më shumë gjasa sesa pjesa tjetër e popullatës për të zhvilluar simptomat e demencës.
Doktor Riçard Kaselli, neurolog në Klinikën Mayo thotë se ky studim mund të sjellë një përmirësim a qasje të re në trajtimin e pacientëve me Alzheimer. Pasojat e diabetit janë të mëdha. Gati 26 milionë të rritur dhe fëmijë në botë kanë diabet dhe 80 milionë janë para-diabetikë. Çfarë është lidhja midis dy sëmundjeve? Mjekët ende nuk janë të sigurt, por ata e dinë se sheqeri ka një efekt të dëmshëm në të dy sistemet; sistemin nervor dhe sistemin vaskular ose të enëve të gjakut.
Doktor Kaselli thotë se lidhja midis diabetit dhe humbjes së kujtesës është disi më e gjerë. Diabeti ka kohë që njihet si faktor rreziku për forcim të arterieve, dhe forcimi i arterieve ndikon në qarkullimin e gjakut në tru dhe mund të shkaktojë atje goditje, dhe të çojë në të ashtuquajturën demencë vaskulare. Por a mund të ndihmojë ulja e nivelit të sheqerit nëpërmjet insulinës, për zbutjen e simptomave të Alzheimerit?.
Doktor Kasell i Klinikës Mayo thotë se ideja se insulina mund të përmirësojë funksionimin e trurit tek njerëzit me Alzheimer është në fakt një qasje e re për trajtimin e demencës së sëmundjes Alzheimer.
Teknikë e re për zbulimin e kancerit në vezore
Përparimet teknologjike mund t’i ndihmojnë mjekët për të zbuluar dhe trajtuar kancerin në vezore, kancer kryesor vdekjeprurës për gratë. Një studim i ri nga shkencëtarët në Universitetin Purdue në shtetin amerikan Indiana, hedh dritë mbi mënyrën sesi mjekët mund t’i dallojnë tumoret në vezore.
Është dritë neoni në errësirë që mund të ndryshojë përgjithmonë luftën kundër kancerit. Mjekët e quajnë imazh fluoreshent. Kjo teknikë e shpikur nga shkencëtarët në Universitetin Purdue i shndërron qelizat kanceroze të vezore, në pika të shndritëse duke i zbuluar ato plotësisht.
Doktor Filip Low në universitetin Purdue thotë se siç shihet kjo qelizë kancerose që ndriçon si llambë neoni, kështu mund të zbulohen edhe një numër i madh qelizash të sëmura që me metoda të tjera do të ishte e pamundur të dalloheshin.
Kjo procedurë u mundëson kirurgëve të shohin qelizat kanceroze që janë 30 herë më të vogla sesa ato që ishte e mundur të dalloheshin më parë; dhe u lejon atyre të zbulojnë deri në 5 herë më shumë depozita qelizash kanceroze sesa më parë. Kjo teknikë ka filluar të përdoret nga kirurgë në Evropë.
Doktor Filip Low thotë se parashikon që procedura e re të përdoret për rreth 40 për qind të kancereve, duke ndikuar dukshëm në shtimin e jetëgjatësisë së njeriut.
Një ndriçim i ngjashëm qelizash është duke u përdorur edhe në Klinikën e Klevelandit në shtetin Ohajo, nga kirurgët për të dalluar forma të tjera kanceresh në organe të ndryshme.
Ndërsa Klinika Mayo ka në plan të fillojë së shpejti procedurën me dritë fluoreshente në kirurgji. Klinika Mayo është një grup a sistem shëndetësor me rreth 70 spitale në disa shtete amerikane.

Bota Sot

[Nosh]

Duhanpirësit humbin një të tretën e memories


Londër, 24 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 12:42
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/duhan240911_thmb1.jpg
Shkencëtarët tërheqin vërejtjen se njerëzit që pinë duhan mund të humbin rreth një të tretën e kujtesës së tyre të përditshme.

Sipas një studimi të Universitetit Northumbri, cigaret mund të dëmtojnë madje një të tretën e memories së njeriut.

Nëse duhanpirësit heqin dorë nga vesi i tyre, atëherë mund ta kthejnë aftësinë e të mbajturit mend në nivel pothuajse të njëjtë me personat që nuk konsumojnë duhan, thonë shkencëtarët.

Në studim kanë marrë pjesë mbi 70 studentë të moshës 18 deri 25-vjeç.
Doktori Tom Heferman, i cili ka kryer hulumtimin, beson se rezultatet do të jenë të dobishme në fushatat kundër pirjes së duhanit.

“Duke pasur parasysh se në Britaninë e Madhe ka 10 milionë duhanpirës, ndërsa në SHBA madje 45 milionë, është e rëndësishme që të kuptohet ndikimi i pirjes së duhanit në funksionet e përditshme, prej të cilave potenciali i memories është shembull i mirë. Ky është studimi i parë që ka hulumtuar nëse braktisja e pirjes së duhanit ndikon në memorie”, ka thënë Heferman.

Ai thotë se nëse duhanpirësit heqin dorë nga pirja e duhanit, një gjë e tillë do të ndikojë në kthimin e funksionit kognitiv, e cila është aftësia për të mësuar gjërat e reja, për të mbajtur mend dhe për të përpunuar informacionin e marrë.

Ekipi i shkencëtarëve të udhëhequr nga Heferman do të vazhdojë të studiojë ndikimin e pirjes pasive dhe ndikimin e nivelit të tretë, i cili nënkupton toksinën e cila mbetet në perde dhe mobilie si rezultat i pirjes së duhanit.

[Nosh]

Alarm, shpëtoni të rinjtë nga alkooliAlkool dhe kancer, një binom i cili nënvlerësohet së tepërmi, por që tashmë ka marrë përmasa shqetësuese. 17 përqind e shtrimeve në spital janë mbushur me të rinj që i përkasin moshës nën 14 vjeç

Alkool dhe kancer, një binom i cili fatkeqësisht nënvlerësohet së tepërmi, por që tashmë ka marrë përmasa shqetësuese. Ata që e kanë sjellë këtë çështje përsëri në vëmendjen e njerëzve në një diskutim të publikuar në Shoqërinë Mjekësore kanadeze, kanë qenë një grup studiuesish francezë të mbështetur nga Forumi Shkencor mbi Kërkimet rreth Alkoolit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Është vërtetuar prej dhjetëra vitesh nga kërkime të thella shkencore, kujtojnë studiuesit, se abuzimi me alkoolin sjell efekte anësore të rënda, që të çojnë drejt vdekjes së parakohshme përfshi këtu aksidentet, sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut, iktus ishemik, çmenduri, oteroporozë apo cerozë e mëlçisë, e cila është edhe një paralajmëruese e kancerit të mëlçisë. Po, po, kancer! Kancer i mëlçisë, i pankreasit, i zorrëve, i gojës, i faringut, laringut, i ezofagut, madje edhe kancer i gjirit. Nga ana tjetër nuk duhen harruar analizat e ndryshme që kanë vërtetuar efektet e mira për shëndetin, në sajë të konsumit të një sasie të moderuar të verës dhe disa alkooleve të tjera, që kanë aftësi mbrojtëse, veçanërisht kundër disa patologjive kardiovaskulare dhe cerebrale.
Shifrat shqetësuese
Sipas të dhënave të publikuara kohët e fundit nga Vëshguesi Kombëtar i Alkoolit të Institutit të Lartë të Shëndetësisë, me rastin e prezantimit të "Librit të Bardhë" të gastroentereologjisë italiane, në Itali janë regjistruar mbi 25 mijë të vdekur çdo vit vetëm nga alkooli dhe kjo tablo tragjike shihet pothuajse në të gjitha vendet europiane. Për sa i përket patologjive të lidhura me tepritë e përditshme të konsumimit të alkoolit, si steatoza hepatike apo edhe helmimi nga alkooli, 17 përqind e shtrimeve në spital janë mbushur me të rinj që i përkasin moshës nën 14 vjeç.
Më tej, 20 përqind e shtrimeve vjetore në spital dhe 10 përqind e atyre në terapi intensive, si dhe 10 përqind e transplanteve të mëlçisë i faturohen përsëri patologjive të ndryshme lidhur drejtpërsëdrejti me alkoolin. Së fundmi, abuzimi me alkoolin është përgjegjës për një rast me kancer në 10. Gjatë vitit të fundit që është monitoruar, viti 2008, sipas të dhënave shkencore 6,8 përqind e rasteve të të vdekurve nga tumore malinje i është atribuar alkoolit. Të dhëna alarmante nëse mendohet që në Itali ekzistojnë pothuajse nëntë milionë konsumatorë në rrezik dhe 1 në pesë konsumatorë është më pak se 16 vjeç.

Bota Sot

[Nosh]

Shpresë e re për të sëmurët nga Alhajmer


Paris, 25 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 19:40
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/semundja250911_thmb1.jpg
Një grup i shkencëtarëve francezë ka publikuar rezultatet pozitive të veprimit të barit “Donepezil” kundër sëmundjes Alhajmer.

Ky lloj bari ka ndikuar që personat e prekur nga kjo sëmundje t’iu ndalohet dobësimi i të mbajturit mend.

Testimi i barit është bërë te 174 persona të prekur nga Alhajmer, te të cilët pas marrjes së “Donepezil” gjatë një viti ka ardhur deri te zvogëlimi i qendrës së atrofisë për memorie në tru për 45 për qind.

Alhajmer është sëmundje neurodegjeneruese e indit të trurit, që çon deri te humbja progresive dhe e pakthyeshme e aftësive mentale.

Sëmundja karakterizohet me krijimin e pllakëzave amiloide, të ashtuquajtura “senile” në indin e trurit, të cilat gradualisht shkaktojnë vdekjen e neuroneve në tërë trurin apo në dy pjesë të trurit, të cilat ndikojnë në të mësuarit dhe të mbajturit mend.

Nga sëmundja e Alhajmerit sot në botë vuajnë rreth 36 milionë njerëz dhe ajo paraqitet më së shpeshti në formën e demencës.

Studime të mëhershme kanë treguar se Alhajmer fillon të zhvillohet të paktën një dekadë para se të shfaqen simptomat, ndërsa disa ekspertë besojnë se testimet e hershme janë të rëndësishme për trajtimin e të sëmurëve.

[Nosh]

Konsumimi i tepërt i sheqerit rrezikon shëndetin


Uashington, 26 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 11:22
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/sheqeri11_thmb1.jpg
Përdorimi i sasisë së tepërt të sheqerit dhe ushqimeve tjera të ëmbla, mund të rrezikojnë seriozisht shëndetin e njeriut.

[Nosh]

http://www.botasot.info/img/vaccine.jpg

Tetovë: Rreth 6000 fëmijë të pavaksinuarGjendje alarmante në Ambulancën shtetërore të Tetovës. Mungesa e personelit mjekësor në këtë institucion, ka bërë që të mbeten pavaksinuar rreth 6000 fëmijë të këtij qytetit dhe fshatrave përreth tij.
Sipas drejtorit të Ambulancës, ka fëmijë të cilët nuk janë vaksinuar asnjëherë që nga lindja.
"Diku rreth 5 apo 6000 fëmijë të rrethinës dhe qytetit janë të pavaksinuar, dhe është një problem i rëndësishëm, duhet t'i jepet një dimenzion pak më serioz që të zgjidhet ky problem. Sigurisht se nëse ka mungesë të kuadrit nuk mund ta kryesh punën që të pret. Ne kemi bërë përpjekje dhe kemi angazhuar disa mjekë edhe jashtë orarit, kemi mbuluar një masë të fëmijëve që kanë mbetur pa vaksinuar. Por nëse një periudhë të gjatë mbetemi me këtë personel do kemi ndonjë pasojë në popullatë. Mund të paraqitet ndonjë epidemi ku ne si institucion kemi përgjegjësi për atë që mund të krijohet", tha Besmal Shefiti, drejtor i Spitalit të Tetovës.

Bota Sot

[Nosh]

Vaksinë kundër puçrrave të fytyrështtp://www.botasot.info/img/vaksine.jpg

Është duke u studiuar një vaksinë për të parandaluar dhe kuruar puçrrat e fytyrës.
Sanofi-Pasteur ka firmosur një kontratë me Universitetin e San Diegos për zhvillimin e një medikamenti që të mbron nga aknet.
Bëhet fjalë për një vaksinë parandaluese dhe terapeutike, ose për një terapi bazuar në antitrupa kundër puçrrave.
Sipas “New Scientist”, janë duke u zhvilluar eksperimente premtues tek kafshët që tregojnë se mund të nxitet sistemi imunitar që të luftojë bakteret që shkaktojnë aknet.

Bota Sot

[Nosh]

Nga mamatë obeze, fëmijë të shëndoshë (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=137641)

http://www.botasot.info/mesme/overweight-family.jpg
Fëmijët e grave mbipeshë lindin më të shëndoshë dhe me nivele të larta të yndyrnave në mëlçi.
Përfundimi është nxjerrë nga një studim i Imperial College i Londrës.
Kërkuesit kanë zbuluar se fëmijët e lindur nga mama me tregues të lartë të masës trupore përpara shtatzanisë, peshojnë më shumë se ata që lindin nga nëna të dobëta.
Gjithashtu ata kanë edhe sasi të madhe të lipideve në mëlçi.

Bota Sot

[Nosh]

Hunda i jep përparësi aromave të mira (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=137642) http://www.botasot.info/mesme/aroma.jpg
Vendosja e receptorëve të aromës është e përcaktuar nga kënaqësia që të falin erërat dhe ajo bëhet sipas një mekanizmi analog me atë që rregullon mekanizmin e shikimit.
Përfundimin e ka nxjerrë një studim i publikuar në Nature Neuroscience dhe i realizuar nga Instituti izraelit Weizmann.
Sipas kërkuesve, receptorët janë të vendosur në një rend të saktë, që shkon nga aromat më të pëlqyeshme në ato më pak të pëlqyeshme.

Bota Sot

[Nosh]

Peshku, ushqimi i trurit (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=137643)

http://www.botasot.info/mesme/fish-cooking.jpg

Konsumimi i peshkut, 3-4 herë në javë, pakëson rreziqet për iktuse në tru. Përfundimin e ka nxjerrë një studim i kryer nga Susanna Larsson e Nicola Orsini të institutit Karolinska të Stokholmit dhe i publikuar në revistën Stroke.
Për studim është marrë një kampion i madh i prej 400 mijë personash të moshës 30-103 vjeç, në disa vende të ndryshme.
Duket se klasikja “fish and chips” nuk jep rezultate të mëdha në terma të parandalimit, sepse skuqja e tij i heq peshkut përfitimet e tij.






Bota Sot

[Nosh]

Kafeja parandalon depresionin


Nju Jork, 27 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 16:48
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/kafee_thmb1.jpg
Një hulumtim i realizuar së fundi ka treguar se gratë që pinë një ose më shumë filxhanë kafe në ditë janë më pak të prira për të rënë në depresion.

Përfundimet e këtij hulumtimi vijnë pas një studimi të realizuar me 50 mijë femra në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Ende nuk është e qartë se përse ndodh kjo, por mendohet se kafeina mund të stabilizojë nivelin e kimikateve në tru. Kafeja dekafeinato nuk e ka këtë efekt.

Ndërkaq hulumtuesit pavarësisht kësaj, theksojnë se është shumë shpejt për të rekomanduar që të pini më shumë kafe.

[Nosh]

Të zhvillojmë zgjuarsinëhttp://www.botasot.info/img/gymnastics_029.jpg

Asnjë vitaminë apo pilula stimuluese: për të rritur efektshmërinë e trurit duhet gjë tjetër, duke filluar që nga gjimnastika


Mos përdorni më vitamina, beta-karoten apo stimulues të tjerë. Nëse doni të zhvilloni zgjuarsinë, rrugët e suksesit janë disa të tjera. Studiuesit kanë bërë kërkime të rëndësishme lidhur me këtë çështje, por e keqja është se na kanë futur në mendje disa bindje të gabuara: për shembull, që kur e vëmë trurin në punë duke plotësuar fjalëkryqe dhe duke zgjidhur ekuacione matematikore, thellohet mendja. Në fakt, këto lloj ushtrimesh vënë në punë aftësitë tona cerebrale vetëm në disa fusha, pa efekte të dukshme mbi zgjuarsinë


Sfidat e reja

Studimet e fundit kanë treguar se trashëgimia e 100 miliardë neuroneve të trurit nuk është e destinuar të konsumohet me kalimin e moshës, duke qenë se çdo ditë lindin 250 mijë neurone të reja. Gjithashtu, ekzistojnë disa metoda efikase për të favorizuar këtë proces dhe për t’i dhënë më shumë shpejtësi mendjes tonë. Për shembull, vënia në provë me sfida të reja inteligjence. Neurobiologia Tracey J. Shors, nga universiteti ‘Rutgers’, SHBA ka zbuluar (te kafshët e laboratorit) se neuronet e sapolindura cerebrale vdesin brenda dy javësh nëse personi nuk nxitet që të mësojë diçka të re. Çelësi për të mbajtur të gjalla neuronet është të mësuarit, sidomos nëse detyra e re është aq e vështirë saqë kërkon një sforcim mendor dhe pjesëmarrje emocionale. Detyrat e dhëna, përveçse aktivizojnë rrjetat ekzistuese të neuroneve, favorizojnë edhe pjekurinë e neuroneve të reja. “Vetëm kështu arrijnë të integrohen më mirë në rrjetat cerebrale”, - shpjegon Giuliano Avanzini, studiues në një institut neurologjik të Milanos.


“Në valle”

Të mësosh një gjuhë të re, të regjistrohesh në një kurs kërcimi, të udhëtosh, të ndërrosh punë ose zakone: të gjitha këto janë detyra, që duke na vënë në provë mund të zhvillojnë trurin tonë. Por përveç sfidave të reja, a ekziston ndonjë sistem për të na garantuar një inteligjencë brilante? Duke kërkuar në studimet e mëparshme, revista “Scientific American” ka identifikuar 6 faktorë që ndihmojnë mendjen. Disa prej tyre janë sa të lehtë, aq edhe të habitshëm. Mund t’i lexoni më poshtë:


1) Aktiviteti fizik

Te minjtë e laboratorit, lindja e neuroneve të reja në hemisferë (hapësira e trurit që kontrollon kujtesën, orientimin hapësinor), është të paktën dyfish se sa te kafshët e tjera më pak aktive, e si pasojë, vërehet një përmirësim te rezultatet e testeve të të mësuarit dhe kujtesës.

Studimet e kryera te njeriu kanë treguar se ushtrimet fizike përmirësojnë funksionet ekzekutive të trurit, si planifikimi, organizimi dhe zhvillimi i shumë detyrave. Veç të tjerash, aktiviteti fizik ndikon pozitivisht mbi humorin dhe cilësinë e gjumit. Po ashtu, zvogëlon rrezikun për t’u prekur nga demenca. Të moshuarit që praktikojnë një lloj sporti janë mirë mendërisht, madje edhe pas një jete sedentare, aftësitë njohëse mund të fuqizohen me ushtrimin e ndonjë aktiviteti fizik. Kjo, sepse ushtrimet fizike rrisin rrjedhjen e gjakut në tru, duke favorizuar furnizimin me oksigjen dhe substanca ushqyese neuronet.

Më të rinj

Rezultatet e aktivitetit fizik të lënë pa fjalë. Konkretisht, të ecësh 45 minuta në ditë, të paktën 3 ditë në javë, forcon 20% kujtesën dhe aftësinë për të ndjekur me korrektësi detyrat. Një vit ushtrime fizike mund t’i japin një të moshuari 70-vjeçar të njëjtën kthjelltësi të një 30-vjeçari, duke i forcuar kujtesën dhe aftësitë e tjera mendore. “E gjithë kjo ndodh, sepse ushtrimet fizike përmirësojnë efikasitetin e molekulave dhe qelizave të përfshira në shumë fusha mendore”, - shpjegon Art Kramer, studiues në universitetin e Ilinoisit.


2) Dieta

Ushqimet e përmirësojnë kujtesën? Arrat, boronica dhe spinaqi. Po ashtu, edhe konsumimi i ushqimit në sasi të pakët ndihmon në përmirësimin e kujtesës: kaviet e nënshtruara një kufizimi kalorik (nga 25% në 50% më pak se normalja) jetuan më gjatë dhe kishin funksione më të mira cerebrale. Kështu, shmangini menjëherë yndyrat e tepërta (kryesisht ato me origjinë shtazore që rrisin kolesterolin): te minjtë e laboratorit përfundimet e testeve mbi mësimin dhe kujtesën kanë qenë të dobëta, ndërsa te njeriu, kolesteroli i tepërt rrit rrezikun e demencës.

Yndyrat e mira

Në fakt, jo të gjitha yndyrat janë të dëmshme. Duke qenë se truri është pjesërisht me yndyrë, është e rëndësishme të merren lipide që në vogëli: qumështi i nënës përbëhet 50% nga yndyra. Mes lipideve, më e rëndësishmja është omega 3, që gjenden te peshku, arrat dhe farat. Mungesa e lipideve favorizon sëmundjen e alzhajmerit, depresionin dhe skizofreninë. Popujt që përdorin një dietë të pasur me omega 3 vuajnë më pak nga shqetësimet e sistemit nervor. Pastaj, frutat dhe zarzavatet janë super-ushqime për mendjen: janë të pasura me antioksidantë, që kanë efekte pozitive mbi kujtesën dhe të mësuarin, gjithashtu ulin dëmet cerebrale të shkaktuara nga iktusi. Në veçanti, boronica favorizon lindjen e neuroneve të reja në tru.

3) Video-lojërat

Për vite me radhë, video-lojërat janë akuzuar se i bëjnë keq trurit. Kjo është një gënjeshtër e madhe: video-lojërat mund ta shkathtësojnë trurin. Një grup studiuesish të shoqatës amerikane “Mind Research Network” ekzaminoi trurin e një grupi të rinjsh të cilëve iu kërkua t’i kushtonin 30 minuta në ditë për një muaj rresht, lojës së famshme me figura gjeometrike “Tetris”. Rezultatet ishin befasuese: të luash çdo ditë lojën “Tetris” rrit trashësinë e kores së trurit dhe zhvillon funksionimin e zonave të ndryshme të tij. Nëse luani një javë me video-lojëra, është e mjaftueshme për të rritur aftësinë e perceptimit viziv. Kjo vlen edhe për ata që nuk luajnë rregullisht.


Kirurgët

Duke përmirësuar lëvizjen motore, kujtesën dhe shkathtësinë mendore, video-lojërat mund të shpëtojnë jetë njerëzish: në një studim të “Beth Israel Medical Center” (Nju Jork) është vënë re se, mjekët që shpenzonin të paktën 3 orë në javë duke luajtur me video-lojëra, bëjnë më pak se një të tretën e gabimeve që bënin më parë në sallën e operacioneve në krahasim me mjekët që nuk luanin. Lojtarët janë edhe më të zotë për t’u përqendruar dhe përpunuar informacionet. Por, kujdes! Nuk duhet ta teproni: video-lojërat mund të krijojnë varësi dhe ky rrezik është dy herë më i madh te meshkujt sesa te femra.


4) Kafeja

Substancat “e pakta” stimuluese që funksionojnë vërtetë paraqesin një rrezik jo të parëndësishëm: helmueshmëria. Në këtë rast nuk e kemi fjalën për kafenë: kafeina nxit sistemin nervor duke rritur presionin e gjakut, rrahjet e zemrës, ritmin e frymëmarrjes dhe vigjilencën. Nga një studim është vënë re se dy filxhanë kafe forcojnë kujtesën për një kohë të shkurtër dhe kohën e reagimit.


Më të kujdesshëm

Me rezonancën manjetike funksionale është vënë re një rritje e aktivizimit në zonat cerebrale që lidhen me përqendrimin. Kafeina mund t’ju mbrojë nga rënia e kujtesës që shoqëron pleqërinë. Megjithatë, as me kafenë nuk duhet ta teproni: në doza të mëdha kafeja mund të shkaktojë ankth, nervozizëm, pagjumësi dhe dridhje trupi.


5) Muzika

Sipas psikologut Glenn Schnellenberg, nga Universiteti i Torontos, muzika zhvillon trurin, duke e ndihmuar atë të arrijë rezultate të mira në çdo detyrë. Sipas Schnellenberg, e rëndësishme është që kënga të na pëlqejë: një tingull i këndshëm rrit mirëqenien dhe të qetëson, duke të bërë që të përballosh më mirë çdo aktivitet. Përveç këngës, edhe mësimi i ndonjë instrumenti ka efekte pozitive mbi shëndetin mendor. Në fakt, te muzikantët truri është më i zhvilluar, si pasojë, edhe koordinimi i lëvizjeve fine. “Hemisfera muzikore është e djathta, por të praktikosh muzikën kërkohet një koordinim mes dy hemisferave”, - thotë psikologu.


Koeficientet

Studimi i muzikës që në fëmijëri i bën më të zgjuar njerëzit kur rriten. Schnellenberg mori disa vullnetarë dhe u kërkoi t’i nënshtroheshin disa testeve të inteligjencës, pas disa cikleve leksionesh muzike, pianoje apo kantoje: niveli i tyre i zgjuarsisë u rrit në mënyrë të konsiderueshme, madje vërehej një nivel më i lartë zgjuarsie te fëmijët që merreshin me aktivitete të tjera, si për shembull një kurs teatri.


6) Meditimi

Të praktikosh në mënyrë të rregullt meditimin, rrit vëmendjen dhe përqendrimin. Ekspertët meditues tregojnë disa copëza të aktivitetit cerebral në koren cerebrale të majtë, një hapësirë të vogël, të shoqëruar me emocionet pozitive.

Bota Sot

[Nosh]

Kafeja mund t’i shpëtojë gratë nga depresionihttp://www.botasot.info/img/women-cofee.jpg

Gratë që pinë dy apo më shumë filxhanë kafe në ditë janë më pak të prirura të vuajnë nga depresioni, sugjerojnë shkencëtarët. Nuk është ende e qartë se përse mund të ketë këtë efekt, por autorët besojnë se kafeina që gjendet te kafeja mund të ndryshojë përbërjen kimike të trurit
Gratë që pinë dy apo më shumë filxhanë kafe në ditë janë më pak të prirura të vuajnë nga depresioni, sugjerojnë shkencëtarët. Nuk është ende e qartë se përse mund të ketë këtë efekt, por autorët besojë se kafeina që gjendet te kafeja mund të ndryshojë përbërjen kimike të trurit. Studimet, e publikuara në “Archives of Internal Medicine” vijnë nga një vëzhgim i bërë te 50 mijë infermiere amerikanë. Ekspertët tashmë rekomandojnë studime për të kuptuar më mirë këtë lidhje mes tyre. Gjithsesi, ata thonë se është e sigurt se shumë shpejt do t’u rekomandojnë grave të pinë më shumë kafe për të përmirësuar humorin e tyre.

Kafeina

Grupi i “Harvard Medical School” kontrolloi shëndetin e grave për rreth një dekadë nga viti 1996 deri në vitin 2006 duke u kërkuar të plotësonin pyetësorë rreth konsumit të kafesë që ato bënin çdo ditë. Më shumë se e 2600 gra u prekën nga depresioni gjatë kësaj periudhe. Shumica e tyre konsumonin shumë pak, ose nuk konsumonin fare kafeinë, ndryshe nga konsumueset e rregullta që u prekën shumë herë më pak nga depresioni. Të krahasuara me gratë që pinin një ose asnjë filxhan kafeje në javë, ato që konsumonin tre filxhanë në ditë kishin rreth 15 për qind më pak mundësi për t’u prekur nga depresioni. Tek ato që pinin katër apo më shumë filxhanë në ditë kjo përqindje shkonte në 20. U vu re se konsumueset e rregullta të kafesë, ishin më shumë të prirura për të pirë duhan dhe alkool dhe më pak për të qenë besimtare, apo për të kryer veprimtari për të mirën e komunitetit. Gjithashtu, ato ishin më pak të predispozuara për të qenë në mbipeshë, për të pasur tension të lartë gjaku, apo diabet. Edhe pas kontrollit të të gjithë këtyre variablave, lidhja mes konsumit të madh të kafesë dhe mosprekjes nga depresioni vazhdonte të qëndronte. Kafeina është një alkaloid, një substancë psikostimuluese, por nuk të jep as varësi dhe as nuk të bëhet zakon i keq. Përkundrazi ekziston një tolerancë dhe në fakt tek ata që e pinë rregullisht efektet janë më të dukshme se tek ata që e pinë në mënyrë të rastësishme. Në një person të shëndetshëm, limiti maksimal nuk duhet t’i kalojë 300 mg kafeinë në ditë. Mos harroni se kafeina gjendet edhe te cola-cola, në kapuçino, çaji apo çokollatë. Po ashtu në varësi të përbërjes një filxhan kafe ekspres mund të përmbajë nga 40 deri në 80 mg kafeinë. Sasia që këshillohet të mos kalohet është rreth 4 filxhanë në ditë.


Provat e rëndësishme

Kërkuesit thanë se studimet e tyre i shtohen punës së bërë nga të tjerë shkencëtarë më parë nga ku është gjetur se vihej re një tendencë më e ulët vetëvrasjesh mes personave që konsumonin shumë kafe. Ata mendojnë se roli kryesor i takon kafeinës që mendohet se rrit ndjesinë e mirëqenies dhe energjinë. Për më tepër ajo ka efekt fizik në funksionimin e trurit duke bllokuar disa receptorë kimikë, siç është adenosina. Gjithsesi, më shumë kërkime janë të nevojshme për të treguar nëse kjo do të thotë largimi i simptomave të depresionit. Në të kundërt, ato mund të tregojnë se personat me humor jo të mirë duhet të mos zgjedhin të pinë kafe sepse përmban kafeinë, thonë shkencëtarët. Një nga simptomat më të shpeshta të depresionit janë shqetësimet me gjumin dhe kafeina që dihet se është një stimulues i pagjumësisë e përkeqëson më keq gjendjen. Për më tepër shumë kafeinë mund të rrisë ankthin te shumë njerëz. Profesori Bertil Fredholm, ekspert në farmakologji dhe psikologji në institutin suedez “Karolinska” tha se studimet e fundit shërbejnë si qetësues për të gjithë adhuruesit e kafesë. “Kjo përputhet në mënyrë perfekte me punën e shumtë që është bërë më parë dhe për atë që ne dimë për kafeinën dhe trurin. Ajo bllokon adenosinën, që prodhon efekt të ngjashëm me dopaminën. Po ashtu, po bëhet gjithmonë e më e qartë se zonat e trurit më të pasura me dopaminë luajnë më shumë rol te depresioni sesa mendohej më parë. “Pavarësisht përpjekjeve të mëparshme për të treguar se sa e rrezikshme është kafeja për ne asgjë nuk është provuar shkencërisht. Përkundrazi, çdo ditë e më shumë po dalin në pah efektet e shumta pozitive që ajo ka për organizmin. Kjo rrëzon një tjetër frikë për konsumin e kafeinës. E marrë në sasi të moderuar, nuk e dëmton aspak shëndetin”.

Bota Sot

[Nosh]

Gabimet jo të rralla në diagnostikimhttp://www.botasot.info/img/diagnoza.jpg

Gabimet mjekësore, vazhdojnë të jenë një shqetësim edhe për vetë strukturat shëndetësore.
Mungesa e raportimit nga ana e personelit mjekësor për raste të vdekjes, e bën të pamundur transparencën se sa pacientë realisht vdesin nga gabimet që bëhen në diagnostikim apo edhe dhënie të terapisë.
Suzana Gashi, familjare e një pacienti, tregon se për shkak të mos dijes së mjekut, në dhënien e ndihmës së parë pacientit, në qendrën emergjente, në QKUK i është keqësuar gjendja shëndetësore.
Të njëjtit i është dashur të udhëtojë jashtë vendit për diagnostikim.
“Sa i përket gabimeve mjekësore, rastet janë shumë të shpeshta. Një i afërm i familjes sime, madje në moshë shumë të re, në moshën 35 vjeçare, është lajmëruar në emergjencë, ka pasur problem me zemër. Mirëpo, mjeku e ka kthyer prapa duke i thënë se nuk është asgjë tjetër, pos një shqetësim. Mirëpo merre me mend se çka i ka dalë shqetësimi, i është dashur të vendosë stendë në zemër, sepse ka pasur sulm në zemër. Kjo është identifikuar pasi që ka udhëtuar jashtë vendit”, thotë Gashi.
Vetë profesionistët shëndetësorë thonë se ka gabime në diagnostikim të pacientëve. Sipas tyre, rastet nuk janë të rralla.
Mjerisht që në Kosovë, ka lëmi që nuk kanë protokoll fare, dhe trajtohen në mënyra të ndryshme nga mjekët e ndryshëm...
Arsim Morina, neurokirurg, thotë për Radion Evropa e Lirë, se në mungesë të protokolleve të sëmundjeve të caktuara, gabimet ndodhin dhe nuk zbulohen.
“Normalisht që ndodhin gabime aty ku punohet. Por gjithmonë është intenca që sa më pak të ketë gabime, e të ketë pak gabime atëherë janë protokollet. Në çdo lami duhet të jenë për sëmundje të caktuara edhe protokollet për trajtimin e tyre. Mjerisht që në Kosovë, ka lëmi që nuk kanë protokoll fare, dhe trajtohen në mënyra të ndryshme nga mjekët e ndryshëm, kurse në perëndim sigurisht që statistikat janë të sakta edhe përkundër protokolleve ndodhin gabime, e të mos flasim që te ne nuk ka protokolle e janë gabimet më të shprehura”, shprehet Morina.
E ministri i shëndetësisë Ferid Agani, thotë se çështja e raportimit të gabimeve mjekësore është nën kompetencën e ministrisë që ai udhëheq, derisa, siç thotë ai, nuk do të duhej të ishte.
Sipas tij, duhet të formohet Oda e Mjekëve të Kosovës, në mënyrë që kjo çështje të jetë nën kompetencë të plotë të kësaj ode.
“Çështja është nën kompetencën e Ministrisë së Shëndetësisë, por do t’i shfrytëzojë përvojat evropiane në këtë drejtim dhe kjo do të jetë në kompetencën e Odës së Mjekëve, dhe profesionistët shëndetësorë, sepse ata janë më të thirrur që të vlerësojnë kolegët e tyre, dhe atë jo t’i vlerësojnë vetëm kur të bëhen gabimet, por t’i ndihmojnë ata në procesin e edukimit mjekësor, zhvillimit të vazhdueshëm profesional, mbikëqyrjes së punës së tyre në baza ditore”, thekson Agani.
E zoti Agani pohon se gabimet profesionale janë pjesë e punës së mjekëve, mirëpo sistemi i monitorimit është më i dobët sesa që duhet të jetë, dhe sipas tij, kjo paraqet njërin nga objektivat për iniciativën e themelimit të Odës së Mjekëve.
Por Arsim Morina është skeptik se kjo odë, edhe me formimin e saj do të funksionojë si duhet.
“Oda e Mjekëve nëse menaxhohet sikur deri tash, edhe QKUK-ja edhe shumë lëmi shëndetësore, jam skeptik, por në qoftë se me të vërtetë punohet atëherë është shpresëdhënëse të ketë sukses”, thotë ai.
Sidoqoftë, zyrtarë nga Ministria e Shëndetësisë kanë pohuar se nëse nuk raportohen rastet e vdekjeve nga gabimet mjekësore qoftë nga vetë profesionistët shëndetësorë apo edhe nga familjarët, nuk do të dihet se sa është numri i saktë i këtyre rasteve.

Bota Sot

[Nosh]

Demenca mund të luftohet edhe me të qeshur


Kanbera, 29 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 22:31
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/demenca290911_thmb1.jpg
Të qeshurit mund të jetë një ilaç i mirë për të moshuarit, të cilët vuajnë nga demenca, ka bërë të ditur një studim i shkencëtarëve australianë.

Ky “bar natyral”, i cili nuk shkakton kurrfarë indikacionesh, është duke u promovuar nga një terapeut australian Zhan-Pol Bel, i cili i bën pacientët të qeshin në kuadër të programit “Luaj”.

Ai ka shpikur programin duke iu referuar rezultateve të studimit për ndikimin e terapisë së humorit në disponim, sjelljen e pacientëve, hulumtim i cili ka treguar se personat që i ishin nënshtruar kësaj terapie kanë qenë më të lumtur.

Hulumtimi është kryer për tri vjet në 36 shtëpi të pleqve, në të cilat Bel ka organizuar lojëra, ka bërë shaka dhe ka kënduar për t’i bërë më të lumtur bashkëbiseduesit.

Përveç asaj që janë dukur më të lumtur, pacientët e prekur nga sëmundja e demencës janë dukur 20 për qind më të qetë, ka bërë të ditur udhëheqësja e hulumtimit Li-Fej Lou nga Shkolla psikiatrike e Universitetit të Uellsit të Ri.

“Njëzet për qind tingëllon pak, por rezultatet e njëjta do të kishim arritur edhe sikur t’iu jepnim barna anti-psikotike, të cilat përdoren për shërimin e skizofrenisë dhe çrregullimit bipolar”, ka shpjeguar ajo.

Rreth 6,5 për qind e njerëzve të vjetër mbi 65 vjet dhe 22 për qind e njerëzve mbi 85-vjet vuajnë nga demenca, e cila përfshin rreth 60 çrregullime të ndryshme që shkaktojnë ndryshime në tru.

[Nosh]

Dhjetë armiqtë e dhëmbëvehttp://www.botasot.info/img/teethandsweet.jpg

Ekspertët tregojnë se si duhet të kujdeseni për shëndetin e gojës

Me një ushqim të shëndetshëm në mëngjes, pasuar nga një higjienë e kujdesshme orale, duke shmangur ngrëniet jashtë orarit, duke reduktuar konsumimin e ushqimeve të thata dhe karbohidrateve, si edhe duke shtuar sasinë e frutave, zarzavateve dhe të qumështit, të jeni të bindur se do të keni gojë dhe dhëmbë më të shëndetshëm
Frutat e ëmbla, prodhimet e sheqerosura, ëmbëlsirat dhe ushqimet acide. Të gjitha këto janë produkte të shijshme, por që kërkojnë një kujdes të veçantë, sidomos në procesin e larjes së dhëmbëve. Sipas mjekëve stomatologë, ushqimet e lartpërmendura kërcënojnë më shumë shëndetin e gojës dhe dhëmbëve. Duke pasur një edukim të mirë ushqimor, nuk ka dyshim që do të keni edhe dhëmbë më të bukur. Me një ushqim të shëndetshëm në mëngjes, pasuar nga një higjienë e kujdesshme orale, duke shmangur ngrëniet midis vakteve, duke reduktuar konsumimin e ushqimeve të thata dhe karbohidrateve, duke shtuar sasinë e frutave, zarzavateve dhe të qumështit, të jeni të bindur se do të keni dhëmbë më të shëndetshëm. Zakonet e mira në të ngrënë ndikojnë jo vetëm në gjendjen e mirë shëndetësore, por edhe në atë orale. Përveç kësaj, një kulturë e mirë ushqimore luan një rol tepër të rëndësishëm e vendimtar edhe në parandalimin e kariesit dentar. Ja disa këshilla të vlefshme për shëndetin e gojës. Më poshtë keni të rreshtuara ushqimet që rrezikojnë shëndetin e dhëmbëve tanë dhe disa këshilla për të mbajtur në gjendje të mirë kavitetin oral. Ekspertët kanë veçuar disa prej tyre:
- Frutat, lëngjet dhe puretë e frutave të shtuara me sheqer.
- Pijet e sheqerosura acide, shpesh ato të gazuara (“cola”, aranxhatat, limonadat).
- Pijet e ëmbla me bazë maltin, si edhe pijet e lehta.
- Sheqeri dhe mjalti që përdoren për të ëmbëlsuar ushqimet dhe pijet e ndryshme.
- Reçelet e frutave, xhelatina, mjalti, kremrat e ëmbël (çokokremi).
- Karamelet dhe ëmbëlsirat e ndryshme (kek, tortë etj.).
- Çokollatë me qumësht.
- Shurupe dhe ilaçe të ëmbla që ndonjëherë përdoren për të rregulluar shijen e keqe të gojës.
- Ushqimet e paketuara (kroisantë, biskota, çibukë).
- Ushqimet tepër acide: agrumet, mollët, ananasi, rrushi, luleshtrydhet, uthulla, vera, domatet.
Përveç këtyre, janë edhe pesë faktorë të tjerë që ndikojnë për keq në veprimin e sheqernave:
- Konsumimi i tepruar i sheqerit.
- Shpeshtësia e marrjes së karbohidrateve.
- Përbërësit e pakontrolluar të produkteve ushqimore.
- Sëmundjet orale individuale.
- Zakonet e këqija ushqimore (konsumimi i vazhdueshëm i ushqimeve të ndenjura, i pijeve të ëmbla, acide dhe të gazuara, vaktet jashtë orarit) si edhe mungesa e higjienës orale, veçanërisht pas konsumit të ushqimeve midis vakteve.
Në fund, mund të lexoni këshillat e specialistëve për një shëndet të mirë dentar:
- Ulni konsumin e përditshëm të sheqernave dhe rrisni konsumin e perimeve dhe fibrave: përtypja dhe pështyma ndihmojnë në largimin e mbetjeve ushqimore dhe neutralizimin e substancave acide që mund të dëmtojnë smaltin e dhëmbëve.
- Përdorni ëmbëlsirat që nuk kanë shumë yndyrë dhe karbohidrate komplekse, siç janë zakonisht produktet e bëra në shtëpi.
- Shmangni ushqimet që përmbajnë sasi të madhe sheqeri dhe që kanë veti ngjitëse (të tilla janë karamelet).
- Mos përdorni produkte të ëmbla për të lyer bukën apo biskotat (këtu përfshihen marmelata, çokokremi, mjalti).
- Mos përdorni ushqime të pasura me karbohidrate dhe që mbahen gjatë në kavitetin oral (është fjala për karamelet që shkrihen ngadalë në gojë).
- Gjithmonë prisni 25-30 minuta para se të lani dhëmbët pas ngrënies së ushqimeve të ëmbla dhe njëkohësisht acide (agrumet, lëngjet e frutave, marmelata, domatet). Në fakt, aciditeti e dobëson smaltin. Një këshillë: në mëngjes duhet të pini gjithmonë një gotë lëng portokalli, i cili ju bën shumë mirë, para qumështit ose çajit, varet çfarë përdorni zakonisht.
- Përdorni substanca zëvendësuese të sheqerit në doza të vogla.
- Përtypni çamçakëz.
- Kjo këshillë është për prindërit: pasi t’u japin fëmijëve ilaçet, kryesisht shurupet, t’ua shpërlajnë gojën me ujë.
- Të paktën dy herë në vit duhet të bëni vizitë te mjeku stomatolog për të bërë një kontroll, ose pastrim më profesional.

Bota Sot

[Nosh]

Shtatzënia dhe peshahttp://www.botasot.info/img/pregnancy-and-weight.jpg

Ja përse nuk duhet të konsumojnë ushqim sa për dy veta

Pavarësisht bindjes së përhapur se një grua shtatzënë duhet të konsumojë ushqim për dy veta, në të vërtetë duhen vetëm një numër kalorish shtesë gjatë kësaj periudhe. Nuk nevojitet asnjë kalori shtesë gjatë 28 javëve të para, dhe vetëm 200 kalori për ditë në 12 javët e fundit, e barabartë kjo me dy copa të vogla buke
“Nuk jam e shëndoshë, jam shtatzënë”. Në fakt, disa gra mund të jenë edhe të shëndosha edhe shtatzëna, por shumë pak vende ofrojnë këshilla shumë specifike që i udhëzojnë gratë se sa kilogramë duhet të shtojnë gjatë shtatzënisë. Specialistët mendojnë se duhet të ketë këshilla strikte për kontrollin e peshës së grave shtatzëna. Më shumë se gjysma e grave në moshë pjellorie janë në mbipeshë ose obeze në shumë vende të Europës perëndimore, dhe kjo do të thotë se ka një numër gjithmonë e më në rritje të femrave shtatzëna obeze. Duke parë këto gra që shtojnë në peshë në mënyrë kaq të ekzagjeruar menjëherë të vjen në mendje se duhet të ketë disa rregulla të mirëpërcaktuara për peshën e tyre gjatë kësaj periudhe. Në fakt, shtimi në peshë gjatë shtatzënisë ndryshon nga njëra grua tek tjetra dhe varet nga shumë faktorë, përfshi këtu peshën e bebit, sasinë e lëngut amniotik dhe rritjen e vëllimit të gjakut tek nëna. Zakonisht një pjesë e yndyrave ruhet gjatë shtatzënisë për të krijuar një rezerve për ushqyerjen me gji pasi fëmija të ketë lindur. Por shtimi i madh në peshë gjatë këtij 9-mujori mbart me vete shumë rreziqe si për nënën ashtu dhe fëmijën, thonë mjekët. Pesha e bën më të vështirë lindjen e fëmijës, si me operacion, ashtu edhe atë natyrale. Pavarësisht bindjes së përhapur se një grua shtatzënë duhet të konsumojë ushqim për dy veta, në të vërtetë nevojiten vetëm një numër i caktuar kalorish gjatë kësaj periudhe. Nuk nevojitet asnjë kalori shtesë gjatë 28 javëve të para, dhe vetëm 200 kalori për ditë në 12 javët e fundit, ekuivalent kjo me dy copa të vogla buke. Në një vëzhgim të bërë me më shumë se 6000 gra në Mbretërinë e Bashkuar vitin e kaluar, rreth 61 për qind e tyre në moshë pjellorie thanë se nuk kishin kohë të diskutonin shqetësimet për sa i përket peshës dhe ushqimit, çka do të thotë se pjesa më e madhe e grave kur ngelin shtatzënë nuk dinë asgjë për këtë problem kaq të rëndësishëm. Ato thjesht nuk i japin atij asnjë rëndësi. Duket qartë se edhe pse duhen udhëzime për këto gra, ato ende mungojnë. Rekomandimet në Angli nga NICE (‘National Institute for health and Clinical Excellence’) nuk tregojnë se sa lejohet të shtosh në peshë gjatë shtatzënisë dhe shtojnë nevojën e një udhërrëfyesi. Por disa nga këshillat e tyre, të formuluara në vitin 2010, thonë vetëm se gratë që janë në mbipeshë apo obeze duhet të inkurajohen të humbin peshë përpara se të përpiqen për të sjellë në jetë një fëmijë. Megjithatë, aty shkruhet se një grua shtatzënë nuk duhet të nxitet që të humbë në peshë, sepse kjo mund të dëmtojë si shëndetin e fëmijës, ashtu edhe të nënës. Ajo thjesht duhet këshilluar të ushqehet në mënyrë të shëndetshme dhe të merret me aktivitet të moderuar fizik.

Çfarë do të thotë kjo?

Në Amerikë, udhëzimet për gratë shtatzëna shkojnë më tej. Instituti i Shëndetit Publik tregon për atë që mund të konsiderohet si një peshë e duhur dhe e shëndetshme gjatë shtatzënisë për gratë me një peshë normale për gjatësinë e tyre. Kjo shkon nga 11.5-16 kilogramë. Për më tepër, aty thuhet se gratë obeze dhe në mbipeshë duhet të shtojnë shumë më pak gjatë këtij 9-mujori se gratë e dobëta. Për shembull, jo më shumë se 9 kilogramë. Shtatzënia konsiderohet një periudhë ku gratë duhet t’i kushtojnë shumë kujdes shëndetit të tyre dhe të fëmijës që do sjellin në jetë. Duke marrë ndihmën dhe këshillat e duhura për të mbajtur nënë kontroll peshën e grave gjatë shtatzënisë (apo tek ato që planifikojnë një shtatzëni), kjo mund t’i ndihmojë për të ulur rreziqet e nënave dhe fëmijëve, sidomos kur ato janë obeze. Ndaj, është detyrë e institucioneve shëndetësore publike që t’i shpërndajnë këto këshilla. Hartimi i një udhëzuesi është i domosdoshëm.
Ushqimet
Studime të shumta kanë treguar se cilësia e ushqimit gjatë shtatzënisë ka shumë rëndësi. Një dietë e larmishme dhe e ekuilibruar ka efekt pozitiv si mbi nënën, ashtu edhe mbi fëmijën. Por cila është mënyra e drejtë e ushqyerjes gjatë shtatzënisë? Po të dëgjosh këshillat e mjekëve, mënyra më e mirë është ajo e para. “Është rreptësishtë e ndaluar t’u nënshtrohesh dietave për të rënë në peshë gjatë këtyre muajve, pastaj vlejnë edhe disa rregulla të përgjithshme. Duhen konsumuar patjetër perime dhe 3-4 lloje frutash sipas sezonit. Patjetër tre porcione qumësht të freskët e kos, ndërsa gjatë javës, 2 herë peshk, 2-3 herë djathë të freskët 1-2 herë vezë, të paktën një herë bishtajat dhe mish të bardhë dhe të kuq. Ujë, dy litra në ditë, gatimi me avull dhe vaj ulliri”, - këshillon specialisti. A ka diçka që duhet evituar? “Është mirë të kufizohen në maksimum edhe sallamet, pijet e gazuara dhe me shumë sheqer, gjalpi dhe pana, jo më shumë se 2 kafe në ditë dhe ëmbëlsirat”.

Bota Sot

[Nosh]

Fëmijët: Ekziston gjithmonë më i preferuari i prindërvehttp://www.botasot.info/img/love-daughter-more.jpg

Shumë prej nesh, e vërteta nuk do na pëlqejë: prindërit kanë gjithmonë një fëmijë më të preferuar se të tjerët. Shkencëtarët amerikanë rrëzojnë mitin e barazisë mes fëmijëve

Këshillë për fëmijët më të vegjël të familjes: mos e lexoni këtë artikull, që mund të konfirmojë atë për të cilën ju prej kohësh keni dyshuar: mamaja dhe babi kanë pasur gjithmonë më shumë dobësi për vëllain tuaj të madh. Tani, këshillë për vëllezërit më të mëdhenj: mos e lexoni këtë artikull, se mund t’u tregojë atë që nuk keni dyshuar kurrë: mamaja dhe babai kanë më të “preferuar” vëllain/motrën e vogël. Shumë prej nesh, e vërteta nuk do na pëlqejë: prindërit kanë gjithmonë një fëmijë më të preferuar se të tjerët. Le ta quajmë ‘sindromi i pinguinit’, i cili kur kërkon të nxjerrë pasardhës të rinj, preferon vezët më të mëdha dhe ato të voglat i largon. Këto janë ligjet e evolucionit. Bota e kafshëve, të cilës i përkasim të gjithë, ka për zemër vetëm atë: mbijetesën e llojit të vet. Për këtë arsye, shqiponja që ka sqepin më të gjatë, është më e kujdesshme se pinguini: mban më shumë nën kujdes vezët më të vogla. “Zakonisht i linduri i dytë në një familje lidhet më tepër me sigurinë”, - thotë me cinizëm Douglas Cook, zoolog i Universitetit të Oklahomës, për reporterin e “Time”, Jeffrey Kluger. Ky i fundit sapo ka përfunduar një vëzhgim të hollësishëm për fëmijët e përzgjedhur të prindërve në librin që tani ka dalë në SHBA, “The siblings effect”. Kohë më parë, një studim norvegjez tregoi se fëmijët e mëdhenj kanë një koeficient inteligjence më të madh se 3 pikë. Edhe një tjetër studim ka treguar se janë më të fortë e më të gjatë. Edhe këtu shpjegimet janë shumë natyrale: fëmija i madh nuk duhet t’i ndajë gjërat me vëllezërit e tjerë të familjes: bëhet fjalë për ushqimin, mjetet e shkollës dhe stimujt e prindërve. Por mekanizmi i të preferuarit shfaqet edhe në pika të tjera. Por nuk është vetëm fëmija i madh ai që fiton gjithmonë. Baballarët, për shembull, preferojnë më shumë vajzat e vogla, ndryshe nga nënat që lënë mendjen pas djemve. Tendenca për t’u kujdesur më shumë për njërin prej të vegjëlve e bën atë automatikisht më të preferuarin. Sarah Blaffer Hrdy, e Universitetit të Kalifornisë, ka përmbledhur rastet më të bujshme. Për shembull, ekziston një lloj zogu ku më i vogli identifikohet nga nënë natyrë me një cullufe të kuqe: në këtë rast, nëna natyrë nuk mund të gabojë duke e ngatërruar me të tjerët. Për më tepër, mund të kujdeset dhe ta mbrojë me më shumë dashuri. Por, një tjetër kërkim i Universitetit të Kalifornisë ka treguar se të paktën 70 për qind e baballarëve dhe 60 për qind e nënave pranojnë se kanë një fëmijë më shumë të preferuar se të tjerët, që zakonisht është i pari. Por çështja e vërtetë që shtrohet është: sa ndikon kjo në zhvillimin e tyre. Po kur të jenë të rritur? Në këtë pikë psikologët e “Pudue University” nuk kanë asnjë dyshim: “perceptimi i një trajtimi jo të barabartë, është negativ”, - thotë Shaën Ëhiteman. Ja përse hipokrizia dashurore e prindërve është vitale. Rregulli i parë është se nuk duan të dëgjojnë asnjëherë që njëri fëmijë është më i preferuar se tjetri nga ana e tyre. Rreziku është sindromi që në anglisht quhet LSF: Less Favored Statuss. Pikërisht statusi i fëmijës më pak të favorizuar, që ashtu siç tregon një studim i Universitetit të Denverit, provokon ankth, mosvlerësim dhe depresion. Por ekziston gjithmonë ana tjetër e medaljes. I favorizuari do të mendojë gjithmonë se bota ka imazhin e familjes së tij. Kështu, në jetën reale do të përballet me idenë që jo gjithmonë mund të jesh i favorizuar dhe mund të arrish gjërat lehtë. E kundërta do të ndodhë me të pafavorizuarin, që do ta ketë të më të lehtë në jetë pasi është mësuar të luftojë gjithmonë për t’i arritur gjërat. “Karakteri im u shkatërrua nga ato poshtërime”, - pati thënë dikur një romancier që për të gjithë jetën i tregoi shenjat e sindromit LSF. Po a ka ndonjë që i kujton emrat e vëllezërve të Charles Dickens sot?

Bota Sot

[Nosh]

Puna rutinë në zyrë mund të shkurtojë jetën


Sidnej, 30 shtator 2011 (Kosovapress) Koha: 20:15
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/zyra300911_thmb1.jpg
Shkencëtarët e Universitetit së Shëndetit Publik në Sidnej të Australisë, kanë realizuar një studim sipas të cilit kush rri ulur për mbi 10 orë në ditë në zyrë ka rrezik që vdekja e tij të përshpejtohet rreth 48 për qind më shpejt krahasuar me ata që rrinë më shumë se katër orë në ditë.

Studimi, i cili ka përfshirë rreth 200 mijë australianë, ka bërë që shkencëtarët e Sidnejit të japin alarmin për një fakt të tillë.

Studiuesit këshillojnë që njerëzit që punojnë me orë të stërzgjatura në zyrë të merren me aktivitete fizike dhe të kujdesën më shumë për jetë të shëndetshme, me qëllim të kompensimit të kohës sa qëndron ulur.

[Nosh]

Zgjohemi të lumtur, mbyllim ditën të mërziturhttp://www.botasot.info/img/merzitur.jpg

Miliona njerëz zgjohen të lumtur në mëngjes, por kjo ndjenjë zbehet me kalimin e ditës, sipas një studimi të statuseve në Twitter.
Kërkuesit analizuan tekstet anglisht të 2.5 milionë njerëzve në Twitter nga 84 shtete të botës.
Tekstet më “pozitive” i përkasin orëve të para të ditës, ndërsa statuset ku shprehet trishtim dhe ankth vihen re më së shumti në orët e mbrëmjes.
Michael Macy, i Universitetit të Nju Jorkut, u shpreh: “Ky studim tregon efektin rifreskues të gjumit dhe gjithashtu stresin që shkakton dita e punës tek njerëzit.”

Bota Sot

[Nosh]

Shënohet java e të ushqyerit me qumësht të gjirithttp://www.botasot.info/img/qumeshti-nenes.jpg

Nga sot e deri më 7 tetor shënohet java e të ushqyerit me qumësht të gjirit dhe për nderë të kësja jave, do të mbahet një marsh nga hoteli Grand deri te Teatri Kombtar.
Ky marsh fillon në ora 11 dhe është organizuar nga organizata Kosova Health Foundation, Zyra e UNICEF-it në Kosovë dhe Kryqi i Kuq i Kosovës në bashkëpunim me Ministrin e Shëndetësisë. Pjesëmarrës në këtë marsh do të jenë Dr. Hyseini, Zëvendës Ministër i Shëndetësisë, Znj. Kusari-Lila, Zëvendës Kryeministre dhe Ministre e Tregtisë dhe Industrisë dhe përfaqsuesit e zyrës së Unicefit në Kosovë, OBSH-së, të Kryqit të Kuq, profesionistë shëndetësor dhe vullnetar.

Bota Sot

[Nosh]

Abuzimi me sheqerin dëmton shëndetin (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=138233) http://www.botasot.info/mesme/sugar.jpg
Sheqeri, si sakaroza që hedhim zakonisht në çaj apo kafe, ashtu edhe fruktoza që gjendet në shumë ushqime dhe pije, mund të jetë një armik për shëndetin tonë.
Përfundimin e ka nxjerrë një kërkim i kryer nga Robert Lustig i Universitetit të Kalifornisë, i publikuar në revistën New Scientist.
Sipas studimit, abuzimi me sheqerin të dëmton e të jepë varësi dhe përdorimi i tij duhet të rregullohet.

Bota Sot

[Nosh]

Të bëhesh baba i bën mirë zemrështtp://www.botasot.info/img/father-baby1.jpg

Meshkujve u bën mirë të bëhen baba. Të qenit prindër i mbron nga sëmundje kardiovaskulare dhe burrat që nuk kanë fëmijë janë më të ekspozuar ndaj rrezikut për t’u prekur nga problemet kardiake.
Përfundimin e ka nxjerrë një superstudim i bërë në 135 mijë meshkuj mbi të 50-at, i publikuar në Human Reproduction.
Por në të kundërtën, sipas kërkimit, është e mundshme që steriliteti mashkullor është një këmbanë alarmi e gjendjes së tij shëndetësore dhe një nxitës për sëmundje të tjera si tumoret dhe problemet kardiovaskulare.

Bota Sot

[Nosh]

Mund të “dëgjohet” edhe me sy (http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=77&id=138236) http://www.botasot.info/mesme/kid_watching_tv.jpg
Neuronet e dëgjimit aktivizohen edhe me anë të shikimit. Parja e imazheve, zakonisht të shoqëruara me një tingull të caktuar, aktivizon sensorët e dëgjimit me një të dhjetën e sekondës.
Përfundimet i ka nxjerrë një kërkim i publikuar në 'Scientific Reports', i kryer nga universiteti i Milanos.
Sipas studimit, ky fenomen shpjegon edhe pse kur shikojmë buzët e një personi që flet e kemi më të lehtë kuptimin e gjuhës.

Bota Sot

[Nosh]

Studime të reja për konstatimin e Alcajmerit para vdekjes së pacientithttp://www.botasot.info/img/APAlzheimer-genes.jpg

Sëmundja e Alcajmerit zakonisht mund të diagnostikohet përfundimisht vetëm pasi pacienti vdes, kur autopsia zbulon disa përbërje të veçanta në tru. Megjithatë, kohët e fundit shkencëtarët kërkojnë për një lloj shënuesi biologjik – një karakteristikë që mund të dallohet kur pacienti është ende gjallë.
Kërkime e fundit shkencore sinjalizojnë se sëmundja në formën e saj të fshehur fillon vite – ndoshta dhjetëvjecarë – para se të shfaqet ndonjë simptomë. Kejal Kantarci studion Alcajmerin tek Klinika Meio.
“Ne donim të studionim nëse njerëzit mbi 70 vjeç, që shfaqin aftësi njohëse normale, kanë apo jo shenja të Alcajmerit apo të ndonjë parregullsie tjetër mendore”.
Në një studim të ri, Kantarci dhe kolegët e saj vendosën më tepër se 300 të moshuar në një procedurë imagjinimi të avancuar.
Pjesëmarrësit iu nënshtruan tomografisë me lëshim pozitronesh për zbulimin e beta-amiloideve në tru që mund të paralajmërojnë Alcajmerin. Rreth një e treta e tyre pati sasi të konsiderueshme beta-amiloidesh të depozituara.
Ata gjithashtu iu nënshtruan një lloji të vecantë rezonance magnetike për të parë për praninë e një dalluesi biologjik që mund të sinjalizojë praninë e Alcajmerit. Dhe personat me sasi të konsiderueshme beta-amiloidesh të depozituara kishin tendencën e pranisë së dalluesit kolinë/kreatinë në nivele të larta. Të njëjtët persona, gjithashtu, patën rezultate të dobëta në testimet e aftesive njohëse.
“Ne zbuluam një lidhje midis ndryshimeve biokimike në tru që ne matëm dhe aftësive njohëse të individëve”.
Spektroskopia me anë të rezonancës magnetike i identifikoi njerëzit që patën rezultate të ulëta në testimet e ndryshme të funksioneve njohëse, dhe që mund të jenë duke zhvilluar sëmundjen e Alcajmerit.
Studiuesit paralajmërojnë se spektroskopia me anë të rezonancës magnetike nuk mund të përdoret për diagnostikimin e Alzajmerit. Por ky studim dhe kërkime të tjera shkencore tregojnë që është e mundur që së shpejti të mund të identifikohen njerëzit që janë në rrezik nga Alcajmeri dhe të parregullsive të tjera mendore para se ata të shfaqin ndonjë simptomë.
Kantarci pranon se kjo nuk do të ndihmojë pacientet në të tashmen, sepse nuk ka ende kura të dobishme.
“Por kur ata vijnë tek ne, do të ketë një mundësi për të identifikuar ata individë që kanë aftësi normale të cilët do të përfitojnë prej trajtimeve parandaluese”.
Për më tepër, studiuesit që përpiqen të zhvillojnë kura do të mund të përdorin këtë dallues biologjikë në testime për të parë se sa i efektshëm një ilaç i ri mund të jetë.
Studiuesja e Klinikës Maio Kejal Kantarci dhe kolegët e saj i botuan rezultatet e studimit të tyre në revistën “Neurology”.

Bota Sot

[Nosh]

Virusi shkakton kancerin e lëkurës?http://www.botasot.info/img/3522221.jpg

Shembulli më i njohur i viruseve që shkaktojnë kancerin janë human papiloma viruset, të cilët janë shkaktari më i shpeshtë i kancerit në qafën e mitrës, të cilën e ka zbuluar fituesi i Nobelit, gjermani Harald zur Hauzen, ndërsa tash kolegët e tij duket ndodhen pranë gjetjes së një virusi tjetër human papiloma, për të cilin besojnë se shkakton kancerin e lëkurës.
Shkencëtarët besojnë se virusi mund të shkaktojë edhe kancerin e lëkurës, ndërsa hulumtuesit e Qendrës për hulumtimin e kancerit në Hajdelberg janë mbështetur në supozimet e tyre përmes fakteve.
Bëhet fjalë për të ashtuquajturin kanceri i bardhë i lëkurës, i cili është shumë i shpeshtë, ndërsa prej tij në Gjermani në vit sëmuren madje 170.000 njerëz.
Ky lloj kanceri është i rrezikshëm dhe ndonjëherë edhe vdekjeprurës për dallim nga rreziku i kancerit të zi - melanoma.
Për një kohë të gjatë është besuar se viruset mund të shkaktojnë sëmundje, njëjtë sikur dielli. Rrezet ultravjollcë janë faktor i madh i rrezikut. Kjo shihet edhe në endet me rrezatim të fortë, ku njerëzit kanë ngjyrë të bardhë dhe si të tillë nuk janë të adaptuar.
Në Australi për shembull ky lloj kanceri është pesë herë më i shpeshtë se sa në Gjermani.
“Është e qartë se rrezet ultravjollcë të diellit luajnë rol me rëndësi. Supozojmë se rrezet e diellit veprojnë negativisht në kombinim me viruse”, thotë Lluk Gisman nga Qendra për hulumtimin e kancerit.
Shkencëtarët supozojnë se virusi dërgon deri te kanceri, përkatësisht deri te stadiumi në të cilin qelizat janë veçanërisht të ndjeshme në rrezet ultravjollcë.
Për vërtetimin e kësaj hipoteze janë përdorur minj, gjeno-tipi i të cilëve është modifikuar sikur të jenë të infektuar me virus. Kur këta dhe minjtë e shëndoshë i ekspozohen rrezeve ultravjollcë – minjtë e prekur nga virusi janë sëmurë nga kanceri i lëkurës, por o edhe minjtë e shëndoshë.
Kundër human papiloma viruseve të njohura ekzistojë vaksina, por nuk dihet nëse kjo do të ndikojë edhe te viruset që shkaktojnë kancerin e bardhë të lëkurës.
“Një vaksinë e tillë ndodhet shumë larg. Nuk jam optimist se do të vijë deri te kjo në dhjetë-njëzet vjetët e ardhshme, pasi që situata është e komplikuar. Ju duhet të motivoni një kompani farmaceutike për shumë para për të investuar. Jam skeptik, pasi që e di sa vështirë ka qenë me kancerin në qafën e mitrës, kurse atje të dhënat ishin të pastra si kristali”, ka thënë Gisman.
Human papiloma virus (HPV) është pjesë e familjes së viruseve papiloma virus, që ka kapacitet për të infektuar njerëzit. Deri më tash janë të njohura rreth 200 lloje të këtij virusi, 30-40 prej të cilit janë tipikisht të transmetueshme përmes kontaktit seksual.

Bota Sot

[Nosh]

Oda mjekësore do t''i analizojë gabimet në shëndetësiShumë qytetarë përballen me situata të vështira kur mjekët iu kërkojnë atyre të përdorin terapi të ndryshme, madje edhe të gjatë, duke mos gjetur saktë shkaktarin e sëmundjes te pacientët.
Krijimi i odës së mjekëve do të mundësojë që të diskutohen dhe analizohen gabimet e mundshme mjekësore.
Qendra Klinike Universitare e Kosovës vazhdon të ketë një imazh jo të mirë për trajtimin e nevojshëm të pacientëve, në disa raste për shkak të mos diagnostifikimit me kohë të sëmundjes apo edhe për përshkrim të gabuar të medikamenteve.
Ministria e Shëndetësisë, ka formuar ditë më parë Odën e Mjekëve të Kosovës. Zëdhënësi i këtij institucioni, Faik Hoti bën të ditur se gabimet eventuale të punonjëseve shëndetësorë në të ardhmen do t’i trajtojë Oda e Mjekëve të Kosovës .
“Është shumë e vërtet që brenda vitit regjistrohen me miliona gabime edhe në spitalet e vendeve të Bashkimit Evropian mirëpo krijimi i Odës së Mjekëve do të mundësoj që të respektohen më tepër normat etike në institucionet shëndetësore, faktikisht zhvillohen si duhet normat disiplinore aty ku ka gabime dhe duke e reduktuar numrin e gabimeve të arrihet një profesionalizëm”.
Drejtori i Qendrës Emergjente, Basri Lenjani shpjegon se në rastet kur konstatohet se mjeku ka gabuar, atëherë Oda e Mjekëve mund t’i marrë atij licencën e punës.
“Në rast të ndonjë gabimi profesional, Oda e Mjekëve ka për detyrë t’u merr licencën e punës dhe besoj do të rritet përgjegjësia e personelit shëndetësor ndaj atyre që vijnë për ti marr këto shërbime”
Në Evropë llogaritet që ka mbi 5 milionë pacientë të prekur nga gabimet mjekësore brenda një viti. Në Kosovë po ashtu bëhen gabime mjekësore, por që verifikimi i tyre deri më tani ka qenë i pamundshëm. Ndonëse shëndetësia kosovare nuk ka pas një sistem të organizuar për raportimin e gabimeve mjekësore, qytetarët e prekur nga to nuk kanë bashkëpunuar shumë as me inspektoratin shëndetësor dhe as me komisionet disiplinore duke refuzuar të deklarojnë për to.

Bota Sot

[Nosh]

Ilaç i ri që ndalon thinjenhttp://www.botasot.info/img/thinja.jpg

Është zbuluar medikamenti i ri që ndalon thinjen e flokëve.
Ekspertët e firmës L’Oreal kanë bërë të ditur se nëse ilaçi do të merret çdo ditë do të bëjë që flokët tuaj të mos ndryshojnë kurrë ngjyrën e tyre natyrale.
Gjithashtu ata premtojnë se medikamenti nuk do të jetë i shtrenjtë dhe do të jetë tërësisht natyral sepse ka në përbërje një ekstrakt frutor.
Bruno Bernard, shefi i L’Oreal për flokët, theksoi: “Njerëzit duhet të marrin pilulën përditë dhe medikamenti funksionon sa nuk janë zbardhur flokët.”
L’Oreal ka më shumë se një dekadë që po punon për këtë ilaç dhe ka bërë të ditur se nuk do të jetë i disponueshëm deri në vitin 2015.

Bota Sot

[Nosh]

Dieta, mikeshë e lëkurështtp://www.botasot.info/img/diet.jpg

Për momentin është thjesht një eksperiment i bërë te minjtë, ndaj vërtetësia e tij nuk është 100 për qind. Ende nuk është e sigurt nëse kjo mund të ndodhë edhe te njeriu, edhe pse janë të shumtë ata që vënë bast. Sipas një studimi të publikuar në “Journal of Alzheimer's Disease”, një dietë e pasur me polifenole dhe acide yndyrore të pangopura është në gjendje të “rizgjojë” qelizat staminale cerebrale, duke i stimuluar, shumëfishuar dhe diferencuar e duke i dhënë mundësi krijimit të neuroneve të reja. E gjitha kjo mendohet se ka një efekt pozitiv mbi funksionet e trurit, që kështu mbrohen nga demenca dhe plakja në përgjithësi.

Staminalet

Me polifenole janë të pasura frutat dhe perimet, frutat e thata, çaji, vera, vaji i ullirit. Acidet yndyrore të pangopura gjenden me shumicë te peshku, por edhe te soja dhe kungujt. Për të dyja grupet është folur shpesh, por tani, disa kërkues të Universitetit të Barcelonës, kanë vendosur të vënë në provë një përzierje polifenolesh dhe acidesh yndyrore të pangopura, mbi disa minj eksperimenti. Shkencëtarët ishin shumë të vendosur në qëllimin e tyre: nëse deri disa vjet më parë mendonim se procesi i formimit dhe rritjes së neuroneve të reja mendohej i pamundur në moshën e rritur, sot e dimë që ekzistojnë në tru rezerva të vogla qelizash staminale, ku mund të qëndrojnë neurone të reja, të cilat shkencëtarët i shohin me shpresë se mund të përdoren për të parandaluar ose kuruar sëmundjet e trurit, të lidhura me plakjen ose alzhamejrin.


Minjtë

Kërkuesit i ndanë minjtë në dy grupe - njëri që ushqehej me një dietë standarde, kurse tjetri me një dietë standarde që i shtohej edhe një krem i përgatitur me një përzierje polifenolesh dhe acidesh yndyrore. Trajtimi, që zgjati dyzetë ditë, është ekuivalent me pesë vjet te njerëzit. Nga analiza e trurit të minjve u zbulua se përzierja e polifenoleve dhe acideve yndyrore kishte rritur numrin e qelizave staminale të pranishme në zonat e trurit, përgjegjëse për kujtesën. Për më tepër, rritej sasia e qelizave të reja dhe të diferencuara, që mbronin muret dhe rrjetet nervore, si pasojë e proceseve të sëmundjeve degjenerative dhe atyre të lidhura me moshën e madhe.

Trauma

Të dhënat e studimit spanjoll tregojnë se në tavolinë mund të bëhet shumë për të mbrojtur trurin nga dëmtimet e kohës dhe sëmundjet neurodegjenerative. Shumë studime kanë hedhur hipotezën e një efekti pozitiv edhe te njeriu, edhe pse deri më tani asnjë nuk ka treguar rizgjimin e qelizave staminale, falë polifenoleve dhe acideve yndyrore të pangopura. Të shohim nëse do të verifikohet. Ndërkaq, një tjetër studim i sapopublikuar në “Proceedings of the National Academy of Sciences” ka treguar se disa elemente specifike të pranishme në ushqime, mund ta ndihmojnë trurin ta marrë veten më shpejt pas një traume. Autorët e kërkimit verifikuan se disa aminoacide, të marra përmes ushqimeve, përmirësonin rikuperimin konjektiv pas traumës. Megjithatë, kjo mbetet për t’u vërtetuar.


Ushqimet

Ushqimet alkaline, të cilat duhet të merren në sasi më të madhe në dietë, janë pothuajse të gjitha perimet, veçanërisht ato me gjethe të gjelbra dhe supat e gatuara me to. Ato ndihmojnë jo vetëm për një lëkurë më të mirë, por edhe për një shëndet më të mirë. Lakra, në mënyrë të veçantë, është pastrues i shkëlqyer për trupin e fytyrën, e pasur me vitamina dhe minerale. Ndërmjet bishtajoreve, kokrrat e sojës janë më shumë alkaline, një trajtim i shkëlqyer për mbiaciditetin. Po ashtu qumështi, gjalpi dhe veçanërisht dhalla, mjalti dhe melasa. Shumica e familjes së arrave si bajamet, gështenjat, lajthitë, frutat dhe lëngjet e frutave, veçanërisht ato të lëngshmet. Ekspertët e të ushqyerit i quajnë frutat “alkalinizatorët më të mirë dhe pastruesit e brendshëm më të njohur dhe ilaçin më natyral”. Mollët janë të pasura në kalium, i cili ndihmon në neutralizimin e toksinave në gojë dhe si rrjedhojë, ato janë pastrues të shkëlqyer për dhëmbët, mishin e dhëmbëve dhe lëkurën. Fiqtë kanë një ferment të veçantë që quhet ficinë, e cila tret helmet në sistemin e qarkullimit të gjakut dhe ndikon edhe në shëndetin e lëkurës. Ato përmbajnë edhe seratoninë, e cila mendohet se forcon dhe përmirëson shëndetin. Studiuesit dhe të mençurit e hershëm nga Lindja e Mesme agjëronin për shumë ditë, duke ngrënë vetëm fiq dhe duke pirë ujë për të arritur fuqinë mendore superiore. Një mendje e kthjellët është gjithmonë e rëndësishme për një fytyrë të shëndetshme.

Ananasi përmban bromelin, e cila pastron pankreasin, ndërsa domatet janë shumë alkaline dhe neutralizuese të aciditetit.

Bananet përmbajnë një sasi të mirë kaliumi, i cili është i mirë për nervat. Ato janë një gjallërues i shkëlqyer i depresionit nervor kur kemi mungesë kaliumi. Frutat tropikale janë veçanërisht ushqyese kur merren së bashku me qumështin.

Uji ose qumështi i arrave të kokosit është një trajtim i shkëlqyer për çdo lloj sëmundjeje që shkaktohet nga aciditeti. Të copëtuara, të përziera me farat e glikanxos, janë një tjetër ushqim i mirë. Kajsitë janë një burim i vitaminës A dhe të hekurit. Limonët janë shumë alkalinë. Për këtë arsye, lëngu i tij këshillohet nga murgjit e vjetër si një ilaç i mrekullueshëm për pothuajse të gjitha sëmundjet. Pini ujë me limon çdo ditë, në sasi të vogla, herë pas here. Është shumë mirë nëse ju i shtoni pak kripë ose mjaltë (megjithëse limonët dhe frutat e tjera të agrumeve janë vetë acidë, ata prodhojnë një reaksion alkalin gjatë tretjes). Portokajtë janë gjithashtu shumë pastruese dhe kanë në përmbajtje të lartë vitaminën C.

Bota Sot

[Nosh]

Miqësia dhe ana e jashtme e veshjeshttp://www.botasot.info/img/shoqeria.jpg

Miqësia dhe lidhjet miqësore që kemi me njerëz të ndryshëm, në momente të ndryshme të jetës është një nga dhuratat më të bukura që na hapen. Ajo është një marrëdhënie që na plotëson, në çliron, na jep vlerë dhe na jep, mbi të gjitha, shpresë e mbështetje në momentet kur më shumë kemi nevojë, por edhe në momentet tona të lumtura, kur lumturia shumëfishohet nëse do të ndahet me njerëzit që t’i do zemra, pra miqtë.
Megjithatë miqësia shpesh ka situata të ndryshimeve si çdo lloj marrëdhënie tjetër njerëzore dhe si çdo marrëdhënie ka momentet e veta të mira dhe më pak të mira, uljet e ngritjet, fillimet dhe mbarimet. Mënyrat e gjetjes së miqve janë të ndryshme. Ka raste që bëjmë miq ata njerëz që i provojmë se na mbështesin dhe janë aty pa interes kur kemi nevojë, por ka edhe raste të tjera kur thjesht tërhiqemi ndaj dikujt në mënyrë kimike, si në rastin e dashurisë, vetëm se në këtë tërheqje sigurisht nuk ka ndjenja seksuale, por gjithsesi ekzistojnë pëlqime edhe fizike. Ju ka ndodhur ndonjëherë që të tërhiqeni, për shembull në një mbrëmje nga një njeri që ngjan si ju në të veshur dhe në mënyrën e të sjellit? Në raste të tilla ke dëshirë që t’i shkosh pranë për t’i vënë në dukje ngjashmërinë dhe ndoshta me ndonjë bisedë e ndonjë gotë të nisësh një marrëdhënie miqësore që do t’u lërë radhë takimeve të tjera. Kjo mënyrë e lindjes së miqësisë zakonisht ndodh më së shumti mes grave dhe vajzave, sepse ato janë edhe më të dhëna pas veshjeve të tyre dhe pas vlerësimit të veshjeve të të tjerave që janë në të njëjtin ambient me to. Kur dy gra të veshura në mënyrë të ngjashme shohin njëra-tjetrën, reagojnë shumë më pozitivisht ndaj një lidhjeje të mundshme se dy gra krejtësisht me paraqitje të ndryshme. Sigurisht që po flasim në përgjithësi. Madje kur bëhet fjalë për veshje të shtrenjta kjo nënkupton edhe statusin financiar të personit që i ka këto veshje. Por mbi të gjitha është shija e përbashkët për gjëra të bukura dhe fine që i bën dy gra të afrohen dhe të krijojnë një mjedis miqësor që mund të zhvillohet më tej. Gratë, ndryshe nga burrat, tërhiqen ndaj njëra-tjetrës nga gjëra të vogla, shpesh sipërfaqësore, që shërbejnë si themel i mundshëm lidhjeje. Këtë e nënvizon në fakt edhe një sondazh i fundit i bërë në Europën Perëndimore, sipas të cilit gratë kanë një atësi për të gjykuar njëra-tjetrën brenda një periudhe prej 20 sekondash në takimin e tyre të parë dhe kryesisht është një gjykim që bazohet në pamjen e jashtme. Brenda kësaj hapësire shumë të shkurtër kohe ato janë në gjendje që të kenë krijuar një ide thuajse të qartë për perceptimet e para të personit që kanë pranë dhe të cilit i kanë kushtuar vëmendje. Në fakt një përfundim i tillë nuk është diçka e re, duke qenë se pak gra e dinë se si ndodh një gjë e tillë dhe se si me një matje nga lart poshtë me vështrim blejnë shumë nga njeriu që kanë përballë. Është një veprim dhe mënyrë të sjelli që e kemi parë dhe provuar vetë sa herë që jemi në ambiente me njerëz të panjohur. Të gjithë kemi qenë nëpër festa, apo evente sociale dhe e dimë se si vështrohen gratë ndërsjellasi dhe me bisht të syrit tek skanojnë njëra-tjetrën për të parë se si janë veshur, se cilës markë i përkasin veshjet që kanë përpara dhe madje edhe se si e mbajnë mend veshjen, nëse i pëlqen, për ta blerë më pas. Madje dhe nëse dy gra takohen me njëra-tjetrën dhe nisin të flasin shpesh, biseda e parë në raste të tilla është pikërisht për objektin që i ka tërhequr vëmendjen, pra për veshjen. Vetëm pasi janë konsumuar bisedat për veshjet atëherë mund të kalojnë në drejtime të tjera. Kjo ndodh edhe në rastet kur për arsye pune ose shoqërore dy gra prezantohen me njëra-tjetrën. Çfarë bëjnë në një rast të tillë? Si gjithmonë brenda 20 sekondash vlerësojnë njëra-tjetrën nga maja e flokut në majën e këpucës. Edhe pse në këtë rast tregohen shumë më të kujdesshme dhe më me takt. Ndryshe nga sa mund të jetë menduar më parë, në shumë raste të tilla ky vëzhgim i parë nuk është çështje rivaliteti, por kërkimi për ngjashmëri, për detaje të vogla te personi tjetër që do të na bënin të ngjashëm dhe deri diku familjarë me një të panjohur. Sigurisht që deri këtu veshjet janë një pikë shumë e mirë për të filluar vlerësimin dhe krijimin e opinionit për personin tjetër. Kështu, për shembull, nëse ne pëlqejmë xhinset e ngushta dhe bluzat e pambukut, e dimë se nëse do të takojmë dikë që e ka një veshje të tillë do ta pëlqejmë dhe ka më shumë mundësi miqësimi. Ndërsa nëse ne jemi sportivë dhe shohim një femër shumë ekstravagante, edhe pse estetikisht mund të na pëlqejë, nga ana tjetër mund të na duket se është e huaj dhe larg nesh dhe në njëfarë mënyre “i bëjmë daljen” duke mos e quajtur “të llojit tim”. Veshja e përbashkët është edhe karakteristikë e shoqeve të ngushta, apo edhe e motrave në disa raste. Po të shohësh dy shoqe që kanë vite që shoqërohen me njëra-tjetrën do të vësh re jo vetëm detaje të përbashkëta në veshjen e tyre, por edhe ngjyra, prerje dhe marka krejtësisht njësoj mes tyre. Madje ka edhe nga ato shoqe të ngushta që mund të mos jenë parë me njëra-tjetrën prej një kohe të gjatë dhe kur ritakohen shohin me habi se si vazhdojnë që të preferojnë të njëjtat modele dhe veshje. Kjo është një shenjë shumë e qartë që ato të dyja duhet të jenë bashkë dhe të kenë këtë lloj miqësie kaq të fortë dhe të veçantë.
E gjithë kjo mënyrë të sjelli mund të duket mjaft sipërfaqësore, por është e natyrshme dhe pjesë e sjelljes së çdo gruaje kur është në kontakt me gra të tjera në çfarëdo lloj mjedisi. Gjithsesi për mua kjo çështja e shijes së përbashkët në të veshur dhe e gjykimit të parë që japim për dikë nuk ka të bëjë as me klasin, as me paratë. Kështu, për shembull, po të na dalë një grua e veshur kokë e këmbë me “Channel” në të gjitha detajet me siguri që do të na neveritej. Pra nuk ka të bëjë me faktin e veshjes firmato, ose të shtrenjtë.
Miqësia gjithsesi është diçka që buron nga zemra dhe rritet me dëshirën për të qenë bashkë dhe për të ndarë momente që i bëjnë të dyja palët të ndihen mirë. Por edhe pse mund të duket paksa konsumative dhe materialiste, ndonjëherë ajo lind edhe nga pamja e jashtme dhe falë saj forcohet dhe shndërrohet në një ndjenjë që na shoqëron gjatë gjithë jetës. Ndaj kur shkojmë në ndonjë event shoqëror është mirë që të mos gjykojmë teksa shohim njerëzit e veshur që na tërheqin, sepse pas një veshjeje që na pëlqen mund të fshihet edhe një shpirt i tillë.

Bota Sot

[Nosh]

Meshkujt goditen më shumë nga diabetihttp://www.botasot.info/img/diabet-test.jpg

Kërkimet gjenetike kanë vërtetuar dyshimin se trupi i meshkujve preket më shumë se ai i femrave nga diabeti i zhvilluar gjatë jetës, bëri të ditur sot një grup kërkuesish nga Universiteti i Gllasgout, Skoci.
Ndryshimi shkaktohet nga mënyra se si secili trup depoziton dhjamin në organizëm, me femrat që shëndoshen më shumë në vidhe e ije dhe meshkujt që shtojnë në zonën rreth stomakut dhe mëlçisë, ku krijohet edhe çrregullimi që shkakton diabetin.
Ndërsa ishte i njohur fakti se meshkujt janë më të predispozuar për t’u prekur nga diabeti jo i trashëguar, grupi i kërkuesve provoi se shtimi i dhjamit në këto zona sensitive dhe rreth muskujve të kësaj zone të trupit, është një prej arsyeve primare që shkaktojnë diabetin.
Midis 100 të prekurve nga diabeti i zhvilluar gjatë jetës, mesatarisht numërohen 60 meshkuj.

Bota Sot

[Nosh]

Vidatoks, medikamenti i “shpresës”http://www.botasot.info/img/blue-scorpion.jpg

Deri para pak muajsh udhëtonin deri në Kubën e largët, ndërsa tani ilaçin “e shpresës” mund ta gjejnë në Shqipëri. Vidatoks është medikamenti kundër tumorit, që ka ndezur një debat të ashpër në Itali, nga ku çdo ditë rreth 10-20 shtetas kapërcejnë Adriatikun për të injektuar helmin “magjik” të akrepit të kaltër.
Por çfarë është Vidadoks dhe ç’lidhje ka vendi ynë me medikamentin e prodhuar në Kubë i cili është i ndaluar në SHBA e Bashkimin Europian? Vidatoks ose ndryshe Eskozul është një kurë e zbuluar rreth 30 vite më parë dhe që prej prillit të këtij viti italianët, por edhe kosovarët, boshnjakët e rumunët po e gjejnë në vendin tonë.
Në një seri shkrimesh dhe reportazhesh të botuara dje nga e përditshmja italiane “Corriere della Sera”, bëhet e ditur se shtetasit e vendit nga Gadishulli Apenin nuk po udhëtojnë më drejt Kubës (ku Vidatoksin mund ta gjesh për vetëm 160 euro, por udhëtimi kushton më shumë) dhe i kanë kthyer sytë nga një klinikë në Tiranë, tek e cila mund bësh trajtimin me helmin e akrepit të kaltër për rreth 1000 euro.
Gjithçka u zbulua pas arrestimit në Bari të një shtetasi italian që po udhëtonte nga Shqipëria drejt vendit fqinj pesë ditë më parë dhe që kishte në një valixhe frigoriferike 236 kapsula me Vidatoks. Ai ishte nisur drejt San Marinos, ku medikamenti nuk është ligjërisht i ndaluar ashtu si edhe në vendin tonë.
Pas kësaj, gazeta italiane dërgoi në Tiranë reporteren Lorena Saraçino, e cila në reportazhin e botuar të dielën zbuloi detaje interesante për “udhëtimin dhe medikametin e shpresës”.
“Larg Europës moderne, në një vend ku një vakt kushton 10 euro dhe ku ende duhen shkruar ligje e shpikur rregulla, ekziston një cep ku mund të përjetosh dhimbjen dhe shpresën”, shkruan ajo. Deri tani rreth 400 puljezë e kanë vizituar klinikën në kryeqytetin tonë, por nuk mungojnë as romanët, siçilianët e milanezët.
“Për disa ky medikament funksionon, për disa të tjerë jo. Por shpresa është ajo që i sjell të gjithë këtu”, thotë një taksist që punon pranë klinikës. “Kurës i nënshtrohen pacientët që nuk arrijnë të përballojnë më kimioterapinë. Nuk shëron, është një trajtim lehtësues, anti-tumorial dhe që rrit imunitetin e trupit”, shpjegon recepsionistja e klinikës në kryeqytet.
Megjithë thirrjes së Ministrit italian të Shëndetësisë, Ferruço Facio, për të hequr dorë nga ilaçi apo udhëtimi i shpresës, çdo ditë dhjetëra shtetas të vendit fqinj vizitojnë Shqipërinë, vendin ku është ende e mundur të shpresosh.

Bota Sot

[Nosh]

Zbulohet preparati për thinjat


Prishtinë, 5 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 16:23
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/Richard_Gere-1_thmb1.jpg
Dikujt thinjat veçse i kanë shtuar sharmin si p.sh. aktorit Riçard Gir apo Xhorxh Klunit. Por ka të tjerë që kanë shpërthyer në lot sapo kanë parë fijen e parë me thinja, si Viktoria Bekam. Pa folur pastaj për pjesën tjetër që shpenzojnë shifra hiperbolike çdo vit për të fshehur shenjat që lënë mbi flokë vitet që kalojnë. Por tashmë nga laboratorët e L’Oreal vjen një lajm i cili ka shumë mundësi të mos u pëlqejë parukierëve. Bëhet fjalë për zbulimin e një ekstrakti të një fruti, i cili siguron mbajtjen e ngjyrës natyrale të flokëve, pavarësisht viteve që kalojnë. Preparati parashikohet të hidhet në treg në vitin 2015.


Thinjat

Flokët tona humbasin ngjyrën në mënyrë me kalimin e viteve, si pasojë e rënies së melanociteve, qeliza të melaninës (pigmenti që karakterizon ngjyrën e lëkurës, prodhimi i të cilit stimulohet nga drita e diellit).

Melanocitet janë të vendosura në folikulën e fijes dhe janë përgjegjëse për ngjyrën e flokëve. Mosha mesatare e shfaqjes së thinjave të para është rreth viteve të 30-ta dhe tregon nisjen e reduktimit të aktivitetit të melanociteve.

Sipas studiuesve francezë, disa prej qelizave që sekretojnë melaninën nuk shkatërrohen përfundimisht nga plakja, por hyjnë në një fazë letargjie, d.m.th. nuk kryejnë më funksionin e tyre. Sipas studiuesve francezë, riaktivizimi i tyre ndalon procesin e zbardhjes së flokëve.


Studimi

Studimi i financuar nga L’Oreal ka monitoruar 13 mijë vullnetarë të moshës 35-60 vjeç për 8 vjet rresht, kohë gjatë së cilës shumë prej tyre i kanë parë flokët e tyre të bien apo të bëhen të bardha. Funksioni i ekstraktit të frutit, emrin e të cilit L’Oreal e mban sekret, është ai i kthimit në punë të melanociteve.

Sipas studiuesve, efekti ideal arrihet nëse preparati merret para se flokët të nisin të thinjen, pasi nuk dihet me siguri nëse ai do të funksionojë pasi procesi i zbardhjes ka nisur.

[Nosh]

Kanceri i gjirit, ja këshillat për mbrojtjenhttp://www.botasot.info/img/kanceri_i_gjirit.jpg

Kur një grua preket nga kanceri i gjirit, e gjithë bota duket sikur i bie mbi kokë. Më tepër rrisk kanë gratë e mëdha në moshë, por ama kur kanceri sulmon ai është shumë agresiv, ndaj të gjitha gratë dhe vajzat duhet t'i nënshtrohen kontrolleve në cdo moshë qofshin.
Ja disa këshilla për t'u mbrojtur nga kjo sëmundje.
1. Një jetë e shëndetshme ju mbron. Kujdes me rritjen e peshës, sepse kilogramët e tepërta sjellin rrezikun për të zhvilluar sëmundjen dhe ulin mundësinë për mbijetesë. Kështu thotë president dhe themeluesi i Qendrës 'Ralph Lauren për Parandalimin e Kancerit' në New York.
2. Ushtrohuni cdo ditë për 45 minuta deri në një orë, pesë herë në javë. Ushtrimet e rregullta mund t'ju ndihmojnë që të parandaloni sëmundjen dhe të forconi sistemin tuaj imunitar.
3. Kërkimet kanë treguar se dy pije alkoolike në ditë shtojnë rrezikun për kancer të gjirit me 21 përqind.
4. Një dietë me pak kalori redukton rrezikun për prekjen nga sëmundja, madje mbron trupin nga prekja e kancerit të gjirit. Konsumoni zarzavate sidomos ato të pasura me acid folik.
5. Ekspertët thonë se në të paktën 15 përqind të rasteve të pacienteve me kancer gjirit kanë lidhje me historikun e familjes. Kështu nëse bë familje keni një person të prekur nga kjo sëmundje, jeni të rrezikuar dyfish.
6.Të gjitha gratë duhet të kenë një kontroll mjekësor një herë në vit dhe të kryejnë mamografinë pasi i kanë mbushur të 40-at.

Bota Sot

[Nosh]

Personat me lëkurë të zbehtë s’kanë vitaminë Dhttp://www.botasot.info/img/fytyra-zbehte.jpg

Personat e dobët, që janë të prirur të digjen nga rrezet e Diellit, duhet të marrin më shumë ushqime për të siguruar marrjen e vitaminës D.
Kështu thonë disa studiues. Duket se personat me lëkurë të zbehtë kanë mungesë të vitaminës thelbësore që trupi prodhon nga drita e Diellit.
Një grup studiuesisht nga Qendra e Studimeve Kundër Kancerit në Britaninë e Madhe thonë se, edhe me një ekspozim të madh në Diell, personat e dobët mund të mos jenë në gjendje të prodhojnë aq sa duhet vitaminë D.
Nga ana tjetër, shumë rreze Dielli mund të shkaktojnë kancerin në lëkurë. Për këtë arsye, studiuesit vlerësojnë se rritja e ekspozimit ndaj Diellit nuk është mënyra e duhur për të asimiluar nivele më të larta të vitaminës D tek personat e dobët.
Por marrja e ushqimeve shtesë mund të jetë. Studiuesit kanë ekzaminuar 1200 persona, nga të cilët 730 kishin nivele “më të ulët se optimali” të vitaminës D dhe shumë prej këtyre ishin persona me lëkurë shumë të zbehtë.

Bota Sot

[Nosh]

Danimarkë, taksë për ushqimet me yndyrëhttp://www.botasot.info/img/ushqim_yndyra.jpg

Qeveria në Danimarkë ka prezantuar atë që besohet se do të jetë taksa e shëndetit, një taksë konkrete mbi ushqimet që ndikojnë tek shëndoshja e njeriut.
Gjalpi, qumshti, djathi, pica, mishi, vaji dhe ushqime të tjera të procesuara janë tani subjekt i një takse nëse përmbjanë mbi 2.3 për qind yndyrë.
Disa konsumatorë filluan një miniprotestë kundër kësaj takse, ndërsa disa prodhues e cilësuan atë si një “makth burokratik”. Të tjerë sugjeruan se shumë danezë mund të shkojnë fare lehtë të bëjnë pazar jashtë vendit.
Autoritetet daneze thonë se shpresojnë që taksa e re do të ndihmojë në uljen e obezitetit në radhët e popullsisë.
Gjithësesi, disa shkencëtarë mendojnë se ky është një vendim i gabuar. Ata thonë se kripa, sheqeri dhe karbohidratet e rafinuara janë më të dëmshme dhe janë pikërisht ato që duhet të taksohen

Bota Sot

[Nosh]

Stresi, shkaktari kryesor i pushimeve mjekësore


Londër, 5 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 19:51
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/stresi051011_thmb1.jpg
Shkencëtarët britanikë nga Instituti CIPD kanë publikuar rezultatet e një studimi, sipas të cilit stresi është arsyeja më e shpeshtë për shkuarje në pushim të gjatë mjekësor.

Sipas këtij raporti të publikuar të mërkurën, numri i atyre që vuajnë nga kjo gjendje psikike është rritur aq shumë sa që lirisht mund ta quajmë “kolera e shekullit 21”.

Në raport thuhet se numri i personave që shkojnë në pushim mjekësor për shkak të stresit është më i lartë se sa për shkak të sulmeve në tru, infarktit, kancerit dhe dhimbjeve të shpinës.

Xhil Miler, këshilltar në Institut, thotë se raporti tregon për rritjen e presioneve, të cilat mund të ndihen në vendin e punës për shkak se ekonomia për një kohë të gjatë është në rënie.

Ekspertët thonë se stresi ndikon në ndryshime në sjellje, siç janë humbja e aftësisë për t’u koncentruar, mungesa e humorit dhe humbja e shpejtë e durimit.

Në fazat e mëvonshme stresi shkakton humbjen e apetitit ose kthimin e apetitit, pirje të tepërt të duhanit dhe konsumim të alkoolit.

Nëse vazhdon për një kohë të gjatë, stresi mund të shkaktojë probleme serioze shëndetësore, siç janë sëmundjet e zemrës dhe problemet me stomak.

Raporti i CIPD tregon se të punësuarit mungojnë në punë mesatarisht 7,7 ditë në vit, për shkak të ftohjes, gripit, problemeve me stomak, kokëdhimbjes ose migrenës.

[Nosh]

Stigmatizimi i personave me sëmundje mendorehttp://www.botasot.info/img/semundjemendore.jpg

Në Kosovë nuk dihet numri i personave që vuajnë nga sëmundjet mendore. Sipas profesionistëve shëndetësorë, identifikimin e personave që vuajnë nga sëmundjet mendore vështirësohet nga fakti se rastet e tilla izolohen dhe nuk trajtohen nga strukturat përkatëse.
Autoritetet e rendit thonë se ka raste kur në Policinë e Kosovës raportohen raste të sulmeve nga ana e personave që vuajnë nga sëmundjet mendore. Sabrie Kamberi nga Policia e Kosovës shpjegon më shumë...
Policia krejt çka mund të bëjë është t’i marrë këta persona dhe ti dërgojë në qendrën neuropsikiatrike në QKUK.
“Normalisht që pas ankesave që i marrim nga qytetarët, varësisht me çfarë raste paraqesin në polici, mirëpo jo vetëm nga ankesat, policia merr veprime të tilla edhe kur i takon këta persona. Policia krejt çka mund të bëjë është t’i marrë këta persona dhe ti dërgojë në qendrën neuropsikiatrike në QKUK. Kjo është ajo çfarë policia mund të bëjë, dhe ka kompetenca të bëjë për këta njerëz”, thotë Kamberi.
Ministri i Shëndetësisë, Ferid Agani, njëherazi psikiatër, thotë për Radion Evropa e Lirë, se njerëzit që vuajnë nga sëmundjet mendore, përfundimisht nuk paraqesin asnjë rrezik për qytetarë.
“Mendoj se në mënyrë përfundimtare të sëmurët mendorë nuk paraqesin asnjë rrezik serioz për qytetarët e vendit, madje jo më tepër sesa të tjerët, të cilët nuk kanë atribut të sëmundjes mendore por që janë në gjendje të kryejnë vepra të rënda penale”, shprehet Agani.
Sipas tij, duhet të shmanget stigmatizim i personave që vuajnë nga sëmundjet mendore.
​​
“Natyrisht se duhet të ketë kujdes të shtuar ndaj disa gjendjeve psikike, posaçërisht ndaj atyre që ndonjëherë kanë kryer vepra penale dhe të cilët me vendim të gjyqit janë liruar nga vuajtja e dënimit, për shkak të mungesës së vetëkritikës dhe përgjegjshmërisë për kryerje të veprës, dhe për këtë kategori nevojiten shërbime të specializuara që do t’i përcjellin ata nga repartet psikiatrike në qendra të shëndetit mendor”, thekson Agani.
Ndërkaq Linda Gusia, sociologe, mendon se personat që vuajnë nga sëmundjet mendore nuk e marrin përkujdesjen e duhur nga shteti.
“Është shumë evidente që sado që kanë nevojë, njerëzit me probleme nuk kanë përkujdesje nga shteti e sidomos kjo kategori e shoqërisë. Ne i shohim duke bredhë rrugëve pa përkujdesje. Kjo ka të bëjë me një traditë të mëhershme, si që qendrat e përkujdesjes mendore kanë qenë shumë të këqija dhe trajtimi ka qenë shumë i keq".
"Vetëm nëse familjarët kanë dashur t’i heqin qafe këta njerëz i kanë dërguar atje, derisa kjo ka mbetur ende, edhe pse është rehabilituar pak imazhi, sepse tani kanë pacientët përkujdesje më të mirë dhe trajtim më të mirë”, shprehet ajo.
E zoti Agani, pohon se qendrat rehabilituese nuk janë të mjaftueshme në Kosovë..
“Këto qendra nuk janë të mjaftueshme, edhe përkundër përpjekjeve, numri i tyre nuk u rrit; edhe përkundër përpjekjeve, kemi nevojë për katërfishim të kapaciteteve të lëmive të shëndetit mendorë, dhe formimin e qendrave të reja dhe trajnimin e kuadrit të nevojshëm. Ne si Ministri e Shëndetësisë jemi duke bërë përpjekje ta adresojmë edhe këtë problem, por nuk është lehtë”, thekson ai.
Sidoqoftë, sipas zyrtarëve shëndetësorë, margjinalizimi i personave që vuajnë nga sëmundjet mendore nuk i zgjidh pasojat me të cilat përballen ata, por vetëm i thekson edhe më shumë ato.

Bota Sot

[Nosh]

Kur celulari mund të jetë i rrezikshëmhttp://www.botasot.info/img/writesms.jpg

Avancimi i teknologjisë jo vetëm që sjell përmirësimin e jetës, por krijon edhe probleme të reja të panjohura më parë me çdo shpikje të tij.
Njerëzit që dërgojnë në mënyrë të vazhdueshme mesazhe nga celularët e tyre, janë të predispozuar për t’u prekur nga disa probleme shëndetësore serioze.
Në studimin e një universiteti britanik shkruhej se gjatë dërgimit të shpeshtë të mesazheve, njerëzit marrin pozicione krejtësisht të pazakonta për trupin.
Ky shtrembërim i vazhdueshëm jo vetëm që krijon probleme për muskujt e qafës, por mund të krijojë dhembje koke, probleme me sytë dhe nëse zgjatet në kohë, edhe deformim të shtyllës kurrizore.
Për këtë arsye, njerëzit rekomandohen që të marrim disa minuta kohë nga dërgimi i një mesazhi tek një tjetër, të mbajnë celularin në një pozicion sa më të natyrshëm për trupin dhe të përpiqen të shmangin ngritjen në një pozicon të vetëm për shumë kohë.

Bota Sot

[Nosh]

Numri i vdekjes së foshnjeve - ende i madhhttp://www.botasot.info/img/infant-suffocation-death.jpeg

Niveli i vdekshmërisë së foshnjave gjatë lindjeve të parakohshme në Kosovë, mbetet më e larta në Evropë, thonë zyrtarë shëndetësorë. Shumica e foshnjave që lindin para kohe vdesin në gjashtë ditët e para të jetës.
Teuta Hadri, gjinekologe, pohon se një nga masat preventive që tashmë po aplikohet në sistemin shëndetësor është edhe telemjekësia.
Sipas saj, kjo i ndihmon profesionistëve shëndetësorë që të jenë më afër përvojave evropiane e më gjerë.
“Mendoj se telemjekësia ka një rëndësi të veçantë, sidomos sot në Kosovë duke e marrë parasysh se në çfarë kushte është shëndetësia kosovare, kjo na ndihmon shumë t’i afrohemi botës perëndimore, shëndetësisë perëndimore, se si ata punojnë, e sidomos te ne kur dihet se vdekja e parakohshme e fëmijëve në Kosovë, është me përqindjen më të lartën në Evropë”, thotë ajo.
Edhe Sueda Latifi, gjinekologe, thotë se me gjithë përpjekjet e stafit të Klinikës Gjinekologjike Obstetrike për të shpëtuar jetën e foshnjave, kushtet që mbretërojnë në shëndetësinë kosovare, kanë bërë që vdekshmëria të jetë në nivelin që është.
“Çdo gjë është e mangët, përveç stafit të trajnuar, që ka vullnet të mirë dhe përvojë. Megjithatë, është shifër shumë e madhe e vdekshmërisë së madhe, andaj duhet krijuar kushte më të mira në institucionin tonë, sepse aty mungojnë edhe disa elemente që mbështesin fëmijën në mbijetesë, por për këto duhet të sigurohen fonde dhe mjete që në vazhdimësi të gjenden mënyra që të rritet mbijetesa e fëmijëve të lindur para kohe”, shprehet Latifi.
Ndërkaq Ismet Lecaj, drejtor i telemjekësisë thotë se tashmë në Kosovë po aplikohet telemjekësia, e që sipas tij, profesionistët shëndetësorë kanë mundësi të përfitojnë nga ligjëratat që i mbajnë mjekët më eminentë nga tërë bota.
“Tash jemi me lidhje të drejtpërdrejta me 6 qendra të telemjekësisë në Shqipëri. Kemi një aktivitet me mjekë nga Republika çeke, që trajtojnë dy tema: trajtimi i lindjes para kohe, si dhe ndryshimet kryesore në neonatologji. Të jesh në rrjedha me të arriturat e reja në mjekësi është shumë e domosdoshme”, thotë Lecaj.
Edhe Halil Kelmendi, gjinekolog, thotë se Qendra Klinike Universitare e Kosovës po ballafaqohet me një problem madhor, siç është vdekshmëria e foshnjave.
Andaj, sipas tij, edhe pas shumë përpjekjeve të vazhdueshme nga ana e stafit në këtë qendër dhe ulja e numrit të vdekshmërisë së foshnjave, nëse krahasohet me vitet paraprake, vdekshmëria e parakohshme prapë ka mbetur e lartë.
Andaj, zotit Kelmendi, thotë se edukimi i vazhdueshëm profesional si dhe përvojat profesionale shëndetësore me botën janë më se të nevojshme.
“Shoqëria jonë aktualisht ballafaqohet me një problem shumë të madh, siç është vdekshmëria e foshnjave, e që është shumë e lartë. Andaj ne vazhdimisht po njoftohemi me problematikën, po shkëmbejmë përvoja përmes telemjekësisë, që është shumë mirë që kemi shumë shpesh ligjërata përmes telemjekësisë dhe të njoftohemi me problemet në fjalë”, shpjegon Kelmendi.
Sidoqoftë, sipas zyrtarëve të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, se me gjithë mungesën e të dhënave të sakta për vdekshmërinë e foshnjave, konsiderohet se 33 për qind e foshnjave që lindin para kohe vdesin nga faktorë të ndryshëm.

Bota Sot

[Nosh]

Fëmijët arsyetojnë që 15 muajshhttp://www.botasot.info/img/foshnje.jpeg

Një studim i ri provon se një qënie njerëzore është në gjendje të dallojë të mirën nga e keqja që pas 15 muajve të para të jetës.
Gjithashtu, u provua se që në këtë moshë fillon të krijohet ndienja e përkatësisë në një grup dhe e afrimit me qëniet e tjera njerëzore në mënyrë të vetëdijshme.
Universiteti i Uashingtonit kreu këtë studim duke vendosur bashkë çifte fëmijësh të së njëjtës moshë, të cilëve u dha racion të pabarabartë ushqimi dhe në shumë raste, u vu re se fëmijët i ofronin pjesë nga ushqimi i tyre shokut që kishte marrë më pak për të ngrënë.
Jessica Sommerville, profesiore e psikologjisë pranë këtij universitetit, deklaroi se “zbulimi tregon se elementë thelbësorë të ndërgjegjes njerëzore si altruizmi dhe aftësia për të dalluar të mirën nga e keqja zhvillohen shumë më shpejt nga sa e kishim menduar më parë”.
Studimi vërtetoi gjithashtu se duke nisur nga dy vjeç, fëmijët janë në gjendje të ndihmojnë edhe fizikisht njëri-tjetrin, ndërsa në moshën 6 vjeç është formuar tërësisht botëkuptimi mbi të mirën dhe të keqen.

Bota Sot

[Nosh]

10 mënyra për të humbur peshë pa dietë

http://www.botasot.info/img/article-2046.jpeg

Dietat, njëra më e fortë se tjetra, janë gjithmonë shumë të vështira për t’u mbajtur. Kufizimi i ushqimit, një nevojë jetike, jo vetëm që është i vështirë psikologjikisht, por shpesh herë të merr edhe pjesë nga energjia vitale që duhet për të kryer proceset e punës së përditshme.
Megjithatë, disa studime të kohëve të fundit kanë nxjerrë në dritë mënyra të tjera të shumta dobësi, në të cilat nuk ka nevojë që të kufizojmë ushqimet. Këto janë dhjetë metodat që do t’iu bëjnë të riktheheni të vishni pantallonat që dikur iu bënin, nëse i ndiqni me rigorozitet.

1. Përdorni e një pjate më të vogël
Mund të duket qesharake, por racionet tona rregullohen pikërisht nga pjata. Ndodh shpesh që të ngopemi pa e mbaruar vaftin tonë, por hamë për inerci, në mënyrë që të mos hedhim atë që kemi gatuar. Përdorimi i pjateve më të vogla e zgjidh këto problem. Ato mund të mbushen sërisht, në të njëjtën kohë që shmangin ngrënien e panevojshme të ushqimeve.


2. Përdorni një pirun më të madh
Një studim i një universiteti italian gjeti një lidhje të çuditshme midis madhësisë së pirunit dhe sasisë së ushqimit që konsumojmë. Kërkuesit arritën në përfundimin se njerëzit që përdorin një pirun më të vogël, janë të prirur të hanë më shumë, sepse psikologjikisht mendojnë se po hanë pak dhe kështu për t’u ngopur, vazhdojnë të konsumojnë ushqim përtej nevojave të trupit.


3. Hani me seksin e kundërt
Të hash me seksin e kundërt, sjell rezultate fantastike në kontrollimin e sasisë së ushqimit të ngrënë. Studimi amerikan vlen sidomos për femrat, të cilat priren të besojnë se duke ngrënë me porcione më të vogla, tregojnë më tepër klas dhe bëhen më tërheqëse. Rezultati? Hanë më pak.

4. Lexoni vlerat ushqimore
Njerëzit që informohen rreth asaj që po hanë duke lexuar vlerat ushqimore që nxirren në etiketë hanë mesatarisht 5% më pak se të tjerët, thotë studimi i një qendre shëndetësore në Siatëll, SHBA. Informimi rreth nevojave që ka trupi sjell një kontrollim më të mirë mendor të oreksit.

5. Pini ujë përpara një vafti
Një eksperiment 12 javor i 50 personave, të cilët përpara se të hanin pranuan vullnetarisht të pinin me tepri ujë, tregoi se secili prej pjestarëve të këtij testi humbi mesatarisht rreth 1,5 kilogramë në javë.


6. Shmangni TV ose PC gjatë natës
Shikimi i shfaqjeve të vona televizive apo përdorimi i kompiuterit në orët e vona të natës shkakton shëndoshje, jo vetëm nëpërmjet rritjes së konsumit ushqimor, por edhe nëpërmjet një mekanizmit të pakuptuar ende mirë të mënyrës se si funksionon trupi i përballur me efektet e dritës.


7. Shmangni ushqimet gjatë punës
Ushqimet që konsumohen gjatë orarit të punës janë në përgjithësi tepër të dëmshme, sepse kryesisht janë ushqime të shpejta ose të ëmbla. Heqja një-mujore e barit të punës në një ambient pune në SHBA solli efekte të menjëhershme pozitive mbi shëndetin e punonjësve gjatë testimeve.


8. Tregohuni më të kujdesshëm me miqtë
Të hash “për miqësi” është diçka e zakonshme. Kështu, shumë njerëz hanë pa qenë të uritur, vetëm sepse personi me të cilin ndodhen në atë moment shprehet se dëshiron të hajë. Në këtë aspekt, caktimi i orareve fikse për të ngrënin do të ishte i dobishëm.


9. Kujdes nga njerëzit e dobët
Mund të duket kontradiktore, por shumë prej njerëzve të dobët hanë edhe më shumë nga të shëndoshët. Në fakt, shtimi i peshës ndodh jo vetëm për teprinë e të ngrënit, por edhe për zakonet e ushqimit, e shumë të tjera si këto. Njerëzit e dobët, në përgjithësi hanë vafte më të bollshme, ndërsa të shëndoshët hanë shumë herë gjatë ditës.


10. Shmangi reklamat e produkteve dobësuese
Një Universitet në Ilionois, SHBA, arriti në përfundimin e befasishëm se njerëzit që shohin më shumë reklama mbi produkte dobësuese apo që inkurajojnë aktivitetet fizike, janë ata që i përdorin më pak.

Bota Sot

[Nosh]

Optimizmi bën mirë për shëndetin


Londër, 10 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 20:03
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/shendeti10_thmb1.jpg
Njerëzit që janë optimistë përveçse janë shpesh më të suksesshëm tani është zbuluar se kanë edhe përfitime të tjera nga kjo pikëpamje. Një studim i publikuar në “Nature Neuroscience” thotë se truri përpunon shumë mirë një lajm të gëzueshëm për të ardhmen.

Në botë ka shumë njerëz që i injorojnë lajmet e këqija dhe mbeten gjithnjë optimistë.
Sipas shkencëtarëve optimizmi është “çelës kyç” edhe për shëndetin. Shkencëtarët e University College Londër thonë se optimistët kanë një imunitet më të fortë edhe ndaj sëmundjeve.

[Nosh]

Tabletat me vitamina shkurtojnë jetënhttp://www.botasot.info/img/vitamin-tablets.jpg

Suplementet artificialë të vitaminave, të cilët shoqërojnë vazhdimisht shumë mjekime, mund të jenë shumë të dëmshëm për shëndetin e njeriut, zbuloi një studim finlandez.

Nga testimi i disa mijëra rasteve, studiuesit kanë arritur të kuptojnë se niveli i vdekshmnërisë në gratë e moshuara që përdorin vitamina është më i lartë se ai tek ato që nuk i përdorin.

Multivitaminat, vitamina B6, magnesiumi, zinku dhe medikamentet me përmbajtje hekuri duket se ndikojnë të gjithë në rritjen e shkallës së vdekshmërisë. Për më tepër, antarët e studimit pretendojnë se përdorimi i tyre sjell vetëm efekte negative dhe asnjë pozitiv.
”Nga testimet e shumta të kryera, është e vështirë të kuptohet se si përfiton organizmi nga përdorimi i suplementeve të tilla”, tha një prej autorëve të studimit. “Për ne, përdorimi kaq i gjerë i vitaminave është befasues dhe i pakuptueshëm”.
Shumë njerëz pas moshës 50-60 vjeç përdorin suplemente të tilla edhe pa këshillën e mjekut, ndërsa ato jepen pa recetë nëpër farmacitë në botë. Besohet gjerësisht se vitaminat artificiale kanë një impakt pozitiv mbi shëndetin, duke përmirësuar cilësinë e jetës.
”Nuk është kështu”, theksojnë studiuesit finlandezë. “Trupin nuk e gjen asnjë e mirë nga përdorimi i tyre, atëherë kur nuk është i nevojshme. Vitaminat duhet të merren vetëm në rastin e çrregullimeve të rënda, që dëmtojnë aftësinë e trupit për të absorbuar vitaminat natyrale nga ushqimet që konsumon”, përfundoi eksperti.

Bota Sot

[Nosh]

Sukses historik në luftën ndaj tuberkulozithttp://www.botasot.info/img/tuberculosis.jpg

Numri i fataliteteve nga tuberkulozi ka pësuar rënie nga viti i mëparshëm për herë të parë në historinë e njerëzimit, lajmëroi Organizata Botërore e Shëndetësisë në një raport të publikuar pasditen e sotme.

Një prej sëmundjeve më vdekjeprurëse në botë, tuberkulozi “humb terren” për shkak të përmirësimeve efikase që janë bërë në sistemin shëndetësor të vendeve me popullësi shumë të mëdha, si Kina, Brazili, Kenia dhe Tanzania.

Megjithatë, OBSH paralajmëroi se mungesa e fondeve të mjaftueshme për të luftuar këtë sëmundje, sidomos në rastet gjithmonë e më të shpeshta të shfaqjes së saj në formë të iminuzuar ndaj medikamenteve konvencionale, rrezikon ta shndërrojë këtë sukses në të përkohshëm.
Në një deklaratë, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Ban Ki-moon, theksoi se nuk ka vend për vetkënaqësi. Shndërrimi i tuberkulozit në një sëmundje të kurueshme në të gjithë botën është një prej objektivave kryesorë të listës së mijëvjeçarit.
Sëmundja më vdekjeprurëse në botë deri në fundin e viteve 1960, tuberkulozi është edhe sot një prej arsyeve kryesore të vdekshmërisë në vendet e botës së tretë dhe ato në zhvillim. Gjatë vitit 2010, 1,4 milion persona humbën jetën për shkak të kësaj sëmundjeje pulmonare.

Bota Sot

[Nosh]

Çokollata zvogëlon rrezikun nga sulmi në tru te femrat


Los Anxhelos, 12 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 13:19
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/qokollata121011_thmb1.jpg
Femrat që konsumojnë çokollatë janë më pak të ekspozuara nga rreziku i goditjes në tru, tregon një hulumtim i kryer nga shkencëtarët suedezë, i cili është publikuar në revistën “Journal of American College of Cardiology”.

Hulumtimi është bërë në 33.000 femra, transmetojnë të mërkurën mediat franceze.

Shkencëtarët, megjithatë, thonë se çokollata e zezë është më e shëndetshme se sa ajo me qumësht, pasi përmban më shumë antioksidans “flavonoid”, të cilët ulin tensionin e lartë të gjakut, dhe se çokollata duhet të konsumohet me kujdes për shkak se përmban shumë kalori, yndyrë dhe sheqer...

[Nosh]

Çamçakëzët pa sheqer dëmtojnë smaltin e dhëmbëve


Boston, 13 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 15:42
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/sakez131011_thmb1.jpg
Ksitoli dhe sorbitoli në çamçakëzët pa sheqer zvogëlojnë sasinë baktereve në gojë dhe ulin rrezikun nga kariesi, por njëkohësisht shtojnë thartësirën dhe dëmtojnë smaltin e dhëmbëve.

Çamçakëzët pa sheqer shkaktojnë dëmtimin e shtresës së epërme të dhëmbit, ka bërë të ditur një studim i Universitetit në Boston, Helsinki dhe Nevada.

Përbërësit kryesor të gumës për përtypje janë ksitolid dhe sorbitoli, të cilat shërbejnë për zvogëlimin e numrit të baktereve në gojë, por njëkohësisht edhe shtojnë thartësirën, e cila dëmton smaltin e dhëmbëve, thonë shkencëtarët.

Për këtë arsye ata nuk e konsiderojnë të sigurt zëvendësimin e çamçakëzëve që përmbajnë sheqer dhe të shkaktojnë diabetin, sqarojnë ekspertët.

Përveç kësaj, çamçakëzët pa sheqer nuk janë pa kalori. Shpesh përmenden dobitë nga prodhimet që nuk përmbajnë sheqer, por ato përmbajnë edhe rrezik të fshehtë.

Nuk duhet marrë më shumë se një çamçakëz në ditë, transmetojnë mediat britanike.

[Nosh]

Alkooli dhe paragjykimet për pasojat e tijhttp://www.botasot.info/img/drink-alkool.jpg

Shumë njerëz mendojnë se të pirët e shumtë shkakton shthurje, dhunë dhe sjellje antisociale. Ky nuk është një konstatim domosdoshmërisht i vërtetë dhe që u takon të gjithëve.

I këtij mendimi është një antropologe angleze, e cila në fakt, nuk merret me antropologjinë tradicionale që studion sjelljen e fiseve të vetmuara dhe të izoluara në vend e me malaria dhe me baltë. Kjo, sepse shkencëtarja mendon se nuk është e nevojshme që të shkosh në fund të botës për të parë se si funksionon ajo duke qenë se ka shumë elemente interesante dhe të vlefshme për t’u studiuar edhe mes nesh. Dhe në këtë rast, ajo e ka fjalën për kulturën e vendit të saj, Britanisë së Madhe.
Dhe nëse dikush do të donte vërtet të zbulonte diçka për njerëzit, mjafton që të vëzhgonte zakonet e tyre kur ata janë në gjendjeje të të pirit. Sipas saj, nëse do të marrësh në dorë gazetat do të shohësh se ka shkrime, të cilat në fund dalin në një pikë të përbashkët, në atë që në Britani njerëzit pinë shumë të rinj dhe me shumicë dhe se kjo shkakton dhunë, sjellje të padenja dhe probleme të tjetra. Që britanikët kanë një problem me alkoolin është e qartë, por përse vallë? Problemi është se britanikët besojnë se alkooli ka fuqi magjike për sa i përket heqjes së ndrojtjes, por nga ana tjetër edhe shndërrimit të njerëzve në persona agresivë dhe më pas edhe të dhunshëm. Por në fakt, sipas antropologes në fjalë, nuk është tërësisht kështu. Në doza të larta, alkooli dobëson mënyrat tona të reagimit ndaj ngacmuesve të jashtëm, kontrollin muskulor, koordinimin e veprimeve, kujtesën afatshkurtër, aftësitë njohëse dhe vlerësuese dhe aftësinë për të folur qartësisht. Por nga ana tjetër, nuk të shkatërron në atë pikë që nga një njeri i përgjegjshëm të të shndërrojë në një njeri krejtësisht të papërgjegjshëm, të pafre dhe të paprinciptë. Efektet e alkoolit në sjelljen tonë janë të përcaktuara nga normat dhe rregullat kulturore dhe jo nga veprimet kimike të etanolit. Në fakt, njerëz të ndryshëm kanë reagime të ndryshme kur ata pinë alkool. Ka disa shoqëri si Britania e Madhe, SHBA, Australia dhe pjesë të Skandinavisë të cilat sociologët i quajnë kultura alkoolike ambivalente, pra ku të pirët në disa raste shoqërohet edhe me dhunë dhe me sjellje të pahijshme antisociale. Ka shoqëri të tjera si ato latine dhe mesdhetare në të cilat të pirët jo domosdoshmërisht shoqërohet me dhunë dhe sjellje të pahijshme, kultura në të cilat alkooli është neutral për sa u përket sjelljeve morale, zbatimit të normave. Këto njihen si kultura alkoolike të integruara. Për sa i përket antropologes, variacioni i të sjellit pas pijes ka të bëjë me besimet e ndryshme kulturore në lidhje me alkoolin, pritshmëritë e ndryshme në lidhje me pasojat e alkoolit dhe rregullat e ndryshme sociale në lidhje me komponentët e të pirit. Fakti bazë është një fakt që është provuar në mënyrë të vazhdueshme dhe jo vetëm në kërkimet cilësore ndërkulturore, por gjithashtu në eksperimentet shkencore të kontrolluara me kujdes. Për ta thënë me pak fjalë, eksperimentet tregojnë se kur njerëzit mendojnë se ata kur pinë alkool sillen keq dhe në mënyrë të padenjë ata sillen më pas sipas kulturës dhe besimeve të zakoneve të tyre. Britanikët dhe kombet e tjera ku të pirët konsiderohet si ambivalent besojnë se alkooli të shkatërron në mënyrë të tillë dhe të bën shumë agresiv, madje e pinë për t’u bërë agresivë dhe si pasojë sillen si të tillë. Besimet tona në lidhje me pasojat e alkoolit janë më shumë disa lloj gjysmë profecish. Pra ne sillemi në bazë të asaj që besojmë se do të na shkaktojë alkooli kur ta kemi konsumuar me shumicë. Dhe janë pikërisht këto besime të gabuara që përbëjnë dhe justifikimet tona për sjelljet antisociale. Nëse alkooli thuhet se shkakton sjellje antisociale, atëherë del se njeriu i pirë nuk është përgjegjës për sjelljen e tij. Kësisoj, një keqbërës mund të fajësojë alkoolin për sjelljen e tij të pahijshme, apo të dënueshme. Por kjo nuk është e vërtetë.
Ndërkohë, sipas antropologes është plotësisht e mundshme ndryshimi i kulturës së të pirit. Ndryshimi kulturor ndodh në vende të ndryshme dhe ka prova të mëdha që flasin se është plotësisht e mundur që njerëzit të ndryshojnë mendim në lidhje me pasojat e të pirit. Eksperimentet tregojnë se edhe kur njerëzit janë tërësisht të pirë nuk janë të pavetëdijshëm deri në atë pikë sa të mos reagojnë çka do të thotë se ata mund ta mbajnë veten dhe mund të mos shkaktojnë dëme dhe dhunë.

Bota Sot

[Nosh]

Soda, sekretet e përdorimit të sajhttp://www.botasot.info/img/soda.jpg

Shumë pak prej nesh i dinë të gjitha sekretet e përdorimit të bikarbonatit të natriumit. E quajtur ndryshe si soda e bukës, në kulturën popullore ajo mund të gjejë përdorim thuajse kudo: nga kujdesi për higjienën personale, te mjekimet apo detergjent për pastrimin e shtëpisë. Në fakt, ajo mund të përdoret me shumë efikasitet për pastrimin e shtëpisë. Shërben për të pastruar tapetet, për të larë tenxheret dhe pjatat, për të pastruar porcelanin dhe çelikun, për larjen e rrobave apo edhe shumë përdorime të tjera, mes të cilave edhe për shumë patologji që lidhen me shëndetin.

Shëndeti


Tretja
Një nga përdorimet tipike të bikarbonatit të natriumit është ai i favorizimit të tretjes së ushqimit. Në këto raste është më mirë që të mos tretet në ujë. Mirë është të hidhet në një lëng portokalli apo limoni. Megjithatë, i mirë është edhe përdorimi në një gotë me ujë ku mund të shtohen disa pika lëng limoni.

Dhëmbët
Mund ta përdorini në vend të pastës së dhëmbëve duke e hedhur në furçën që më parë e keni lagur. Dhëmbët do të jenë të bardhë dhe të mbrojtur, njësoj sikur të jenë larë me pastën tuaj të përditshme. Bikarbonati largon aciditetin e ushqimeve nga goja dhe formon një shtresë mbrojtëse në zmaltin e dhëmbëve. Por sipas mjekëve, kjo lloj mënyre nuk duhet aplikuar më shumë se dy ose tri herë në javë, sepse rrezikon të prishë zmaltin e dhëmbëve.

Era e keqe
Hidhni një lugë sode në një gotë uji dhe bëni shpëlarje të gojës. Edhe pse ke ngrenë më parë ushqime me erë të rëndë, goja do të jetë sërish e freskët dhe pa aromë të keqe.

Këmbët
Mbrëmjeve kur këmbët janë të ënjtura dhe të lodhura “masazhet” me përdorimin e bikarbonatit të natriumit janë shumë të këshillueshme. Mjafton të shtoni në ujë 2 lugë sodë për çdo litër ujë dhe t’i mbani këmbët në të për dhjetë minuta. Nëse keni probleme me kallot përgatisni një përzierje me sodë dhe ujë dhe vendoseni mbi kallo. Në këtë mënyrë shërben si një “skrub” për eliminimin e qelizave të vdekura, duke u dhuruar këmbëve butësi.

Myku
Kush vuan nga myku e di mirë, që kruajtja në disa raste bëhet thuajse e padurueshme. Shumë gjinekologë këshillojnë të lahen pjesët intime me ujë dhe sodë për të larguar djegien.
Ndërkaq, bikarbonati synon të ristabilizojë pehazhin e mukozës vaginale. Është e mjaftueshme një lugë sodë në një litër ujë të ftohtë.


Pastrimi i shtëpisë

Dihet që sot në treg ekzistojnë shumë produkte për pastrimin e shtëpisë. Të gjithëve na jepet mundësia të zgjedhim mes detergjenteve specifike, ekologjike, ekonomike, me emër firme të njohur apo jo. Në të vërtetë, kur bëhet fjalë për pastrimin e shtëpisë, duhet të kujtojmë se “mjetet” më të mira për t’u përdorur janë ato të dikurshme, kur nëpër shtëpi gjeje vetëm produkte të thjeshta e natyrale. Bikarbonati i natriumit (soda) është njëra prej tyre (bashkë me limonin, vajin dhe uthullën). Derivat i acidit karbonik, ajo njihet si një pastruese e fuqishme. Është në gjendje të neutralizojë substancat alkaline dhe ato acide. Kjo e bën atë një deodorant natyral, që mund të përdoret shumë mirë për të luftuar bakteret. Për më tepër është shumë ekonomike dhe në shtëpi mund të përdoret për mënyra të ndryshme: - për pastrimin e tapeteve: shpërndajeni në mënyrë uniforme mbi tapet, lëreni për 24 orë dhe pastaj pastrojeni me fshesë me korrent.
- për pastrimin e tenxhereve dhe pjatave shumë të ndotura: për të larguar yndyrën e vështirë shtojini një lugë bikarbonat natriumi dozës normale të ilaçit të enëve për lavastoviljen
-për pastrimin e çelikut dhe porcelanit: duke mos qenë gërryes arrin të heqë në mënyrë të shkëlqyer formacionet gëlqerore dhe njollat, për shembull nga lavamani i kuzhinës.
-për larjen e rrobave: shtoni një lugë sodë në çdo larje në lavatriçe në mënyrë që të ndalet krijimi i formacioneve gëlqerore te rrobat. Në këtë mënyrë, rrobat me ngjyrë i ruajnë ato, ndërsa të bardhat nuk bëhen gri.
- për pastërtinë e frigoriferit: përgatisni një solucion me ujë të ngrohet dhe sodë (2 ose tri lugë për një litër ujë) dhe fshijeni frigoriferin me një leckë. Nuk ka nevojë për shpëlarje. Mund të përdoret edhe në vazon e luleve të freskëta e të sapokëputura, për të “jetuar” më gjatë.

Bota Sot

[Nosh]

Gjendet gjeni i egoizmithttp://www.botasot.info/img/egoizmi.jpg

Risia, çdo njeri lind i mirë
Një studim ka zbuluar se mungesa e bujarisë është fryt i një çrregullimi të ADN-së

Në vitin 1976, një shkencëtar e konsideronte këtë mendim sikur vinte nga saga “Gjeni egoist” e evolucionistit Richard Dawkins, edhe pse Dawkins thekson se është keqkuptuar shumë herë. Por edhe manualet më të zakonshme të edukimit të fëmijëve, siç është “Handbook of Child Psychology” në Amerikë, i mësojnë prindërit se si të “korrigjojnë” natyrën spontane të fëmijës së tyre që do gjithçka për vete. Tani e dimë që kjo gjë nuk është e vërtetë, një fëmijë nuk lind i tillë. Një studim i rëndësishëm i publikuar në revistën shkencore “PLoS”, dhe më pas marrë nga “Wall Street Journal”, tregon bindshëm se biologjikisht jemi krijuar me “një gjen të altruizmit”. Të paktën shumë prej nesh e kanë këtë gjen, madje aktiv dhe në gjendje pune. Anomalia e vërtetë është “egoistë që në lindje”, sepse janë viktima të një çrregullimi gjenetik. Ky është përfundimi i eksperimentit të bërë nga një grup psikologësh në një laborator izraelit, nën drejtimin e profesor Reut Avinum nga “Hebrew University”. Testi ishte i thjeshtë dhe në të morën pjesë 136 fëmijë nga mosha 3 deri në 4 vjeç. Çdonjëri prej tyre hynte vetëm në një dhomë të mobiluar bukur, ku kishte shumë lodra. Fëmijëve u dorëzoheshin gjashtë kuti me bojëra. “Mund t’i mbash të gjitha për vete, ose t’ua japësh shokëve që nuk kanë”, u shpjegoi instruktori. Lapsat me ngjyra, kanë pamje të këndshme, i tërheqin fëmijët. Duke qenë se në dhomë nuk kishte asnjë tjetër, fëmija nuk e kishte idenë se kujt duhet t’ia jepte dhuratën. Imagjinoni një 3-vjeçar se çfarë ndien kur i dhurojnë diçka, a dëshiron t’ia japë ndokujt dhuratën? Rezultatet e testit ishin të qarta: dy të tretat e fëmijëve ua linin një pako me ngjyra të tjerëve, vetëm sepse u ishte thënë që ekzistojnë fëmijë që nuk kanë asnjë kuti me lapsa. Nuk kishte ndryshim mes meshkujve dhe femrave. Disa fëmijë të tjerë refuzonin t’u jepnin ndonjë pako shokëve. Dhe kur pyeteshin nga instruktorët, përgjigjja ishte: “Sepse kur i kam të gjitha ndihem më i lumtur”. A mos vallë kjo është edukata që familja i jep fëmijës? Aspak. Psikologët izraelitë kanë gjetur një gjen “Avpr l a”, i cili “rregullon në tru hormonet që lidhen me sjelljet tona sociale”, përfshi këtu edhe altruizmin dhe shpirtin bashkëpunues. Duke përdorur teknologjinë e rezonancës që ndihmon në pasqyrimin e imazheve të aktivitetit tonë cerebral, të njëjtët shkencëtarë kanë vënë re se çdo akt bujarie i gjenit “Avpr l a” lë neurotransmetues të ngjashëm me dopaminën, që japin një ndjesi mirëqenieje fizike. Në të njëjtin përfundim ka arritur edhe një studim i pavarur, i bërë nga Universiteti i Uashingtonit, i cili gjithashtu është publikuar në revistën “PLoS”: në atë rast janë identifikuar reflekse altruiste dhe një sens paanësie te foshnjat 15-muajshe, duke matur dëshirën e tyre për të ndarë me të tjerët lodrat e preferuara. Në atë moshë, fëmijët refuzojnë të ndajnë me të tjerët lodrat. Ata duan gjithçka për vete. Në këtë përfundim kanë arritur shkencëtarët, gjë e cila shpjegohet me një çrregullim në gjenin “Avpr l a”. Këto studime konfirmojnë interesin në rritje të studimeve shkencore në fushën e altruizmit, që aktualisht po tërheq shumë financime si ato të “Templeton Foundation” në favor të “Science of Generosity Initiative”. Studiuesi i Harvardit, Yochai Benkler, në sagën e tij “The Pengium and the Leviathan” e ka bërë këtë çështje pjesë të të gjitha shkencave sociale dhe ekonomisë. Teoria e evolucionit tregon se mbizotërojnë shoqëritë dhe organizatat komplekse ku lartësohet “gjeni i bashkëpunimit”.

Bota Sot

[Nosh]

Deshifrohet gjeni i murtajës


Londër, 15 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 10:23
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/gjeni151011_thmb1.jpg
Një ekip ndërkombëtar i shkencëtarëve ka krijuar hartën e kodit gjenetik të “vdekjes së zezë”- murtajës, nga e cila në shekullin 14 kanë vdekur 50 milionë njerëz në Evropë gjatë njërës prej epidemive më vdekjeprurëse në histori.

Puna e hulumtuesve, të cilët kanë ndarë dhe pastruar ADN-në nga mbetjet e viktimave të “vdekjes së zezë”, të varrosura në Londër, paraqet tentimin e parë të suksesshëm për deshifrimin e gjenit të ri-konstruktuar të një patogjeni.

Rezultati i tyre do t’iu mundësojë shkencëtarëve që të zbulojnë ndryshimet në evolucionin e sëmundjes, si dhe të kuptojnë më mirë sëmundjet aktuale infektive.

Nga studimet e mëhershme është gjetur se varianti specifik i bakterit yersinia pestis ka shkaktuar epideminë e murtajës nga e cila pësuan një e treta e popullsisë evropiane ndërmjet viteve 1347-1351, ndërsa ekipi i shkencëtarëve gjermanë, kanadezë dhe amerikanë arriti të deshifrojë gjithë gjenin e sëmundjes.

“Të dhënat e gjenit tregojnë se ky lloj bakteri qëndron prapa të gjitha formave moderne të murtajës, të cilat sot ekzistojnë në botë”, ka thënë Hendrik Poinar nga universiteti kanadez MekMaster...

[Nosh]

Shpëtuam nga rënia e flokëve?http://www.botasot.info/img/hair.jpg

Gjene dhe qeliza staminale. Janë këto fjalët magjike për miliona njerëz, që deri më sot shkenca nuk ka arritur t’u japë asnjë lloj shpjegimi për rënien e flokëve. Studimet e nisura vite më parë, më në fund po shkojnë drejt një përfundimi më shumë se thjesht teorik. Një shembull është testi gjenetik, që tregon për predispozitën ndaj rënies së flokëve të lidhur me testosteronin, ku më e njohura është androgjenetika. Kështu shpjegon Antonella Tosti, docente dermatologjie në Universitetin Shtetëror të Parisit: “Testi është i padëmshëm dhe pa dhimbje, sepse bëhet me një kampion pështyme dhe analizon variantin e një gjeni: varianti G, i cili tregon një rrezik prej 70 përqindësh për të zhvilluar një alopeci androgjenetike të rëndë para moshës 40-vjeçare dhe varianti A, që lidhet me një mundësi rreth 70 për qind për t’u prekur nga kjo sëmundje”. Testi është rezultati i parë konkret i një kërkimi, që për shumë vjet është përqendruar në gjetjen e gjenit përgjegjës për rënien e flokëve. Sforcimi ka çuar në kuptimin e disa aspekteve thelbësore të fenomenit. Vetëm pak muaj më parë u publikuan në numrin e ri të “Nature Genetics” dy studime të konsideruara shumë të rëndësishme. I pari u organizua nga kërkuesit e Universitetit të Bonit në Dyseldorf, duke analizuar ADN-në e 300 qerosëve dhe tregoi se ekzistojnë dy zona specifike të kromozomit 20 të lidhur ngushtë me rënien e flokut. Kërkuesit gjermanë, më 2005-n, kishin shpjeguar një tjetër mister, duke treguar se format e trashëgueshme, përbërësi më i fortë gjenetik, transmetohen vetëm nga nëna. Për këtë arsye, kush preket nga rënia e flokëve duhet të kujtojë atë të gjyshit ose paraardhësve të largët, gjithmonë nga rrënjët e së ëmës. Në studimin e dytë, shkencëtarët e universitetit “MCGill” të Montrealit kanë analizuar ADN-në e më shumë se 1200 burrave dhe kanë zbuluar se rreziku i rënies së flokëve rritet shumë nëse janë të pranishme disa profile gjenetike në kromozomin 20. Studimi i bërë nga “GlaxoSmithKline” tregoi se industria po përpiqet të zbulojë rëniet e mundshme klinike. “Në të ardhmen, shfrytëzimi i mirë i këtyre njohurive, si dhe ato mbi gjene të tjera të treguara në vitet e fundit, përgjegjëse për rënien e flokëve, do të na çojë në rezultate të kënaqshme”, thotë Tosti. Më e afërt duket mundësia për shfrytëzimin e karakteristikave të qelizave staminale të rrënjës. Sipas specialistëve, stresi është një nga faktorët kryesorë që redukton rezervat staminale të pranishme në rrënjët e flokut.

Në origjinën e rënies

Rënia e flokëve mund të jetë e pakthyeshme (si ajo me origjinë gjenetike apo androgjenetike), ose e përkohshme. Mesatarisht, çdonjëri prej nesh ka 100-150 mijë fije floku dhe humb rreth 100 të tilla në ditë. Jeta mesatare e një fije floku është 3-7 vjet dhe rritet çdo ditë me 0.3 milimetër, ndërsa në muaj 1 centimetër.


Gjenetika

Është shkaku kryesor i humbjes përfundimtare të flokëve, e vështirë për t’u parashikuar, sepse predispozita gjenetike për rënien e flokëve kalon në shumë breza. Për momentin mund të bëhet shumë pak.

Androgjenika

Është shumë e përhapur, prek më shumë burrat se gratë. Ajo varet nga sasia e tepërt e testosteronit, që duke reaguar me alfa-5 redukton didrotesteronin substancë, i cili pengon zhvillimin e rrënjës dhe provokon atrofizimin.


Gjaku

Prania jo e mjaftueshme e gjakut në rrënjën e qimes është një nga shkaqet më të shpeshta të rënies. Mund të verifikohet kur enët e gjakut janë sklerotike, duke nisur nga mosha 40 vjeç ose më parë. Shumë prej tyre që vuajnë nga artroza cervikale e që çon në ngushtimin e enëve të gjakut, kanë një humbje flokësh që mund të pengohet me ilaçe.

Mungesat ushqimore

Mungesa e hekurit dhe rënia e madhe në peshë ngadalëson metabolizmin normal të rrënjës së qimes. Marrja e hekurit dhe kripërave të nevojshme minerale mund ta kthejnë flokun në gjendjen e mëparshme.


Ndryshimet hormonale

Menopauza, lindja dhe shtatzënia, me ndryshime hormonale, marrja e kontraceptivëve dhe disa patologji të tiroides favorizojnë rënien.

Bota Sot

[Nosh]

SHBA-ja ngrihet kundër vitaminave: “Rrezikojnë seriozisht shëndetin”http://www.botasot.info/img/vitamins.jpg

Studiuesit kanë arritur në këtë përfundim pas dy studimeve shokuese

Që sot e tutje nuk duhet të merrni asnjë kokërr vitamine, sepse ju bëjnë keq. Deri në ç’pikë? Sa t’ju shkaktojnë vdekjen. E thënë kështu, duket si një kundërrevolucion që rrezikon të përmbysë zakonet e gjysmës së botës. Shteti i parë më i rrezikuar në botë është Amerika, ku vitaminat konsumohen më shumë se një në dy persona. Por realiteti është më i ndërlikuar.

Gjithçka ka lindur nga disa studime që e kanë vënë me kokëposhtë komunitetin shkencor, edhe pse nuk bëhet fjalë për një “shëtitje” rutinë në një laborator. Çdo eksperiment i kryer është fokusuar te jetët e 35 mijë pacientëve. Madje më shumë. Një studim ka lidhje me femrat, ndërsa tjetri me meshkujt. Por për të dyja studimet, përfundimi është i njëjtë. Studimi i parë, i publikuar në “Archives of Medicine”, ka ndjekur mjekimet e mijëra femrave nga viti 1986 në 2004-n, dhe ka zbuluar se kush merr vitamina, veçanërisht vitaminën B6 dhe hekurin ka një normë të vdekshmërisë më të lartë se mesatarja. Zbulimi i dytë, i denoncuar nga “Journal of the American Medical Assosation”, vendos në listën e zezë vitaminën E, që çuditërisht deri më sot hidheshin hipoteza se bën mirë, në fakt rrit 17 për qind rrezikun e kancerit në prostatë te meshkujt. Studimet nuk shpjegojnë arsyen përse marrja e tepërt e vitaminave shkakton vdekjen, por vetëm janë mjaftuar me dhënien e statistikave rreth fenomenit. E keqja është se në lojë janë jetët e miliona personave. Është një treg prej 3 miliardë e gjysmë dollarësh. Por kujt duhet t’i besojmë?
“E vërteta është se këto studime nënvijëzuan atë që dinim”, thotë doktoresha Diane McCallister, më pas shton: “Vitaminat shtesë duhen konsideruar si ilaçe që kanë efekte”. Nga e gjithë kjo duhet të mësojmë që gjithçka të merret me masë. Këtë gjë e mendonin dhe grekët e vjetër: jo më kot përdornin “farmakon” për të treguar ilaçet dhe gjarprin. Por mesa duket çelësi i vërtetë duket se është një fjalë tjetër: “shtesë”. Për çfarë? “Këto studime thonë krejt të kundërtën nga të tjerët: në të vërtetë vitaminat ulin dhe nuk grenë shkallën e vdekshmërisë. Madje unë vetë e rekomandoj përdorimin e tyre, sidomos për të arritur dozën e përditshme të kalciumit, kaliumit, vitaminave D dhe E”.
Duke qëndruar sërish në gazetën “Usa Today”, një dietologe nga Universiteti i Nju Jorkut, protagoniste e betejave të paharrueshme kundër “fast food”-eve ka thënë: “Ajo që ka më shumë rëndësi është ushqimi. Produktet e duhura. Nëse doni të kujdeseni për veten, atëherë mbani dietë të shëndetshme: shtesat duhet të përdoren vetëm në ato raste ku diagnostikohet një mungesë e theksuar”.
Gjithmonë problemi mbetet abuzimi. Kjo gjë vërehet edhe te përdorimi i tepërt i shtesave të hekurit. “Në studim theksohet se vdekshmëria mund të rritet për 80-vjeçaret. Por cila është arsyeja që gratë në atë moshë duhet të marrin vitamina shtesë? Tashmë e kanë kaluar edhe periudhën e menopauzës dhe nuk kanë nevojë të zëvendësojnë dozat e hekurit të humbur gjatë menstruacioneve”. Vendimi? “Pjesa më e madhe e njerëzve merr energji mjaftueshëm nga ushqimi dhe vitaminat shtesë duhen marrë vetëm pasi të jeni konsultuar me mjekun”, shpjegon doktoresha McCallister.

Studimi

Në fakt, duke pirë rregullisht çdo ditë vitaminën E, rritet 17% rreziku për të zhvilluar kancerin në prostatë. Të dhënat tregojnë se në 2008-n, shtatë vjet pas nisjes së studimit, çdo 1000 burra 76 prej tyre, pasi kishin marrë çdo ditë vitaminën E në trupin e tyre ishte zhvilluar tumor, kundrejt 65 të tjerëve që kishin marrë thjesht një qetësues të padëmshëm. Në studim u përfshinë 35,33 burra nga shtete të ndryshme të Amerikës, Kanadasë dhe Porto Rikos. Studimi nisi në gusht të vitit 2001. Pacientët u ndanë në katër grupe me 8000 persona: të parit iu dha selen dhe vitamina E, të dytit selen dhe një qetësues të padëmshëm, të tretit vitaminë E dhe një qetësues dhe të fundit vetëm qetësues. Studiuesit zbuluan se meshkujt e grupit të parë dhe të dytë kishin përqindje të zhvillimit të kancerit më të lartë se sa ata që kishin marrë thjesht një qetësues.
“Pas gjithë kësaj është vërtetuar se vitamina E dhe seleni nuk e luftojnë kancerin në prostatë, madje mund të jenë të rrezikshëm”, ka thënë Lori Minasian, drejtoreshë e “Division of Cancer Prevention del National Cancer Institute” dhe koordinatore e studimit. “Pavarësisht kësaj, mund të themi se ky lloj studimi është i rëndësishëm për të kuptuar rreziqet e vërteta ose avantazhet e marrjes së vitaminave shtesë”.
Tani për shkak të rezultateve të publikuara, shkencëtarët po u kërkojnë të gjithë pjesëmarrësve të marrin sërish pjesë në një studim tjetër të gjatë (vazhdimi i të parit), në mënyrë që studiuesit të vazhdojnë të ndjekin rezultatet. Sipas tyre fakti që rreziku është shfaqur vetëm pas një periudhe të gjatë, tregon se efektet anësore të vitaminave mbi shëndetin mund të vazhdojnë edhe pas ndërprerjes së tyre.

Bota Sot

[Nosh]

Në ç’vend të botës kanceri vret më shumë?http://www.botasot.info/img/The-World-Cancer-Congress.jpg

Në Perëndim, numri i të prekurve nga sëmundja nuk është i lartë, ndërsa në pjesën tjetër të botës, kanceri vazhdon të marrë shumë jetë

Para dyzet vitesh, qeveria e Shteteve të Bashkuara i shpalli luftë kancerit, duke deklaruar rritje të financimeve për studimet e mëtejshme dhe duke besuar në koordinimin e Institutit Kombëtar të Kancerit (IKK). Njëzet vitet e para, progresi ishte i ngadaltë, por që në fillim të ‘90-s përsosja e testeve për tumorin në prostatë, në gjoks dhe zorrën e trashë bënë të mundur nxjerrjen në kohë të diagnozave dhe si pasojë, shtimin e mundësive të mbijetesës. Statistikat e fundit të Institutit Kombëtar të Kancerit tregojnë se në SHBA, vdekshmëria për 14 nga 19 format më të rrezikshme të kancerit është ulur nga viti 2003 në 2007-n. Edhe në Europë, vdekshmëria nga kjo sëmundje ka qenë më e ulët gjatë viteve 1998-2005. Statistika të tjera nuk janë dhe aq ngushëlluese.

Tumoret për të cilat nuk ka ende analiza të besueshme për diagnozën e parakohshme ose kura efikase, siç janë tumori i pankreasit dhe i mitrës, vazhdojnë të kenë vdekshmëri të lartë. Për kancerin në pankreas, mundësia e mbijetesës është maksimalisht pesë vjet, 6%, në krahasim me 90% a më shumë të disa formave të kancerit në gji dhe prostatë. Zëvendëspresidenti i Institutit Kombëtar të Kancerit, James Doroshow, thekson se rezultati i një lloji të veçantë kanceri mund të ndikohet edhe nga faktorë të tjerë, si mënyra e rritjes së tumorit, ose gatishmëria për gjetjen e indeve të sëmura. Nga të dhënat amerikane rezulton se një e treta e vdekjeve nga kanceri vazhdon të jetë e lidhur me duhanin, edhe pse në Shtetet e Bashkuara, numri i duhanpirësve vazhdon të ulet (edhe ata që nuk pinë duhanin janë të rrezikuar nga tymi).
Si në Amerikë, ashtu edhe në Europë, vdekshmëria nga kanceri i mushkërive është në rënie: te meshkujt, prirja është e dukshme prej vitesh, ndërkohë që për herë të parë, në SHBA, është regjistruar ulje e vdekshmërisë edhe te femrat. Me 1,4 milionë të vdekur të regjistruar çdo vit në botë, kanceri në mushkëri mbetet forma më e rrezikshme e tumorit. Në vitet pasardhëse, bën të ditur David Forman nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimet mbi Kancerin, rritja dhe plakja e popullsisë do të sjellin shtim të rasteve, ndikuar edhe nga faktorët, të cilët lidhen me mirëqenien, siç janë ndryshimet e mënyrës së të ushqyerit dhe mungesa e ushtrimeve fizike. Së fundmi, OKB-ja mbajti një konferencë për tumorin dhe sëmundjet jo të transmetueshme. “Aktualisht kemi mundësi për të parandaluar shumë vdekje”, përfundon Forman. “Për momentin, kemi nevojë për burimet që t’i vënë në praktikë”.
Fëmijët që nuk duhet të vdesin
Në raportin e “Save the Children” për vdekshmërinë foshnjore në botë, thuhet se sëmundjet që vrasin janë ato të cilat mund të shmangen. Çdo vit, në botë, vdesin 8,1 milionë fëmijë nën moshën pesëvjeçare. Pjesa më e madhe e tyre (70%) është më pak se një vjeç; 40% nuk arrin të mbushë një muaj. Shkaku i vdekjes janë pothuajse gjithmonë patologjitë e kurueshme ose parandaluese (banale, do të thoshin banorët e vendeve të pasura): komplikimet para dhe pas lindjes (23%), pneumoni (18%), malarie (16%) diarre (15%). Sëmundje që shpeshherë rëndohen nga kequshqyerja dhe që prekin 195 milionë fëmijë në botë. Ky është edhe shkaku i vdekjeve foshnjore në një të tretën e rasteve.
Fenomeni është përqendruar kryesisht në dy zona gjeografike: Afrikën Subsahariane (49% e vdekjeve) dhe Azinë Jugore (33% e vdekjeve), ku përkatësisht vdesin para moshës pesëvjeçare, një në tetë fëmijë dhe një në pesëmbëdhjetë fëmijë. Saktësisht shtetet më të prekura janë India, Nigeria, Republika Demokratike e Kongos, Pakistani dhe Kina. Megjithatë, të dhënave të tanishme nuk u janë shtuar tragjeditë e fundit që e kanë rënduar situatën në mënyrë dramatike, siç është zia e bukës, e cila preku Bririn e Afrikën, apo përmbytjet në Pakistan.
Arsyeja e një vdekshmërie foshnjore kaq të lartë është mungesa e punonjësve të shëndetësisë. Mjekë, infermierë, gjinekologë, ose edhe vetëm punonjës shëndetësie të komunitetit, duke mos qenë profesionistë mund të shkaktojnë shumë prej atyre vdekjeve, duke ndihmuar në lindje, duke bërë vaksina, apo duke dhënë mjekimet e nevojshme. Është vlerësuar se minimalisht, për një ndihmë shëndetësore sado të vogël, nevojiten të paktën 23 punonjës shëndetësie çdo 10 mijë persona. Por në botë, 61 vende, 41 prej të cilave në Afrikë, as nuk bëhet fjalë që të ketë një numër të madh punonjësish shëndetësorë. “350 milionë fëmijë në botë nuk do të shohin kurrë një punonjës shëndetësor gjatë jetës së tyre”, shkruhet në raportin e “Save the Children”. Në Afrikë punojnë më pak se 3 për qind e mjekëve, infermierëve dhe gjinekologëve të së gjithë botës: Somalia, për shembull ka 2 punonjës shëndetësorë në çdo 10 mijë banorë, Etiopia 3. Jo më kot janë ndër vendet më të prekura nga vdekshmëria foshnjore.

Bota Sot

[Nosh]

Zbulohet enzima që bllokon shtatzaninëhttp://www.botasot.info/img/cifti.jpg

Shkencëtarët kanë arritur të zbulojnë një proteinë, e cila është në gjendje të zgjidhë shumë prej problemeve që lidhen me mungesën e pjellorisë tek femrat. Keshtu mësohet në një artikull të publikuar ditën e sotme në “Journal of Medicine”.

Një studim u krye mbi 100 gra, të cilat kanë humbur spontanisht më shumë se tre fëmijë, nga pamundësia e trupit të tyre për të përballuar shtatzaninë. Nga analizimi i rasteve, u zbulua se gratë që kanë pësuar aborde ose e kanë patur shumë të vështirë të ngelin shtatzanë, në shumë raste kanë nivele të larta të një enzime të quajtur SGK1.
Enzima u injektua në masë të lartë edhe tek disa kavie në laborator, të cilat ashtu si në rastin e njeriut, humbën tërësisht ose pjesërisht aftësinë riprodhuese.
Sipas studiuesve britanikë, ky zbulim është shumë i rëndësishëm, pasi do të përqendrojë kërkimet në një fushë të caktuar, ndërsa u shpreh optimist mbi mundësinë e gjetjes së medikamenteve për kurimin e këtij problemi.
Statistikat tregojnë se një në gjashtë gra përjeton vështirësi në mbetjen shtatzënë. Është ende e paqartë se sa përqind të rasteve të problemeve shkaktohen nga përqindja e lartë e enzimës në gjak.


Bota Sot

[Nosh]

Kujdes me celularët, janë plot baktere patogjenehttp://www.botasot.info/img/telefonia2.jpg

Të dhënat e fundit vijnë nga një studim londinez, që tregon hapur se sa të “rrezikshëm” për shëndetin janë celularët, për shkak të baktereve patogjene që përmbajnë, mes të cilëve edhe Escherichia Coli. Mënyra e vetme për t’i larguar? Larja e vazhdueshme e duarve...

Askush prej nesh nuk mund të dalë nga shtëpia në mëngjes pa u siguruar mirë se në çantë ka portofolin dhe celularin, dy gjërat kryesore për ta nisur ditën mbarë. Por edhe nëse mungon i pari, pra portofoli, i dyti, në këtë rast, celulari, duhet të jetë gjithnjë i pranishëm. I shndërruar në një mjet të domosdoshëm të jetës sonë, celularët janë ata që na shoqërojnë kudo që shkojmë, në çdo moment të ditës, madje edhe në tualet. Pavarësisht paralajmërimeve se ata janë plot baktere të dëmshme për shëndetin, askush nuk i ka kushtuar vërtet vëmendje këtij lajmi. Të dhënat e fundit vijnë nga një studim londinez, që tregon hapur se sa të “rrezikshëm” për shëndetin janë ata, për shkak të baktereve patogjene që përmbajnë, mes të cilëve edhe Escherichia Coli.


Studimi londinez

Një celular në gjashtë u gjend i infektuar nga një numër shumë i madh bakteresh, mes të cilave edhe ato fekale, aq sa mund të krahasohet lehtësisht edhe me WC-në. Kërkimi i formave të ndryshme të jetës në botë të paeksploruara më parë rezervon edhe surpriza të pakëndshme: ky është rasti i celularëve në sipërfaqen e të cilëve janë gjetur gjurmë jete. Por nuk është kjo lloj “jete” që na jep kënaqësi kur dëgjojmë që zbulohet. E në fakt bëhet fjalë për baktere patogjene, si ato fekale, mes të cilëve edhe i famshmi “bakteri vrasës”, Escherichia Coli. Ata që krahasuan celularët ishin kërkuesit britanikë të “London School of Hygiene & Tropical Medicine” dhe “Queen Mary University”. Shkencëtarët i kanë shpërndarë rezultatet e kërkimit në Ditën Botërore të Larjes së Duarve, dhe pikërisht këtyre të fundit duket se i atribuohet faji se përse celularët janë kaq të pistë.

Sipas kërkuesve, përhapja e këtyre baktereve patogjene lidhet me zakonin e keq të moslarjes së duarve, sidomos pas daljes nga tualeti. Një zakon i keq, që i shtohet edhe ai i gënjeshtrës mbi zakonet higjienike të britanikëve. Për të zbuluar format e jetës në telefona, kërkuesit morën rreth 390 kampionë nga duart dhe celularët e ndryshëm në rreth 12 qytete të Mbretërisë së Bashkuar. Personave që iu nënshtruan këtyre iniciativave, për marrjen e kampionëve analizues, kërkuesit i bënë edhe një sërë pyetjesh rreth zakoneve higjienike dhe larjes së duarve. Pas kësaj, vazhduan me analizimin e kampionëve të përzgjedhur. Nga rezultatet e analizave doli se si “të përzgjedhurit” ishin pak të sinqertë: në fakt edhe pse 95 për qind e të intervistuarve kishin siguruar se i lanin duart me sapun, sa herë mundeshin, 92 për qind e celularëve dhe 82 për qind e duarve të analizuara rezultuan të kontaminuara nga bakteret. Por e dhëna më shqetësuese është se në rreth 16 për qind të duarve dhe telefonave u gjet një lloj bakteri i njohur ndryshe si bakteri vrasës, apo E. Coli. Eksperti i higjienës në “London School of Hygiene & Tropical Medicine”, doktor Val Curtis, i ka komentuar kështu rezultatet: “Ky studim jep prova të tjera me rëndësi, për faktin se disa persona ende nuk i lajnë duart ashtu siç duhet, sidomos pasi kanë shkuar në banjë. Shpresoj që frika për bakterin
E. Coli në duar dhe telefona t’i inkurajojë të bëjnë më shumë kujdes. Të lash duart me sapun është diçka e thjeshtë për t’u bërë, por mbi të gjitha, në gjendje të shpëtojë shumë jetë njerëzish”. Mes sëmundjeve të lidhura me këtë bakter, mund të përmendet edhe polmoniti dhe diarreja që vret më shumë se 3.5 milionë fëmijë nën moshën 5 vjeç në të gjithë botën. Por ai influencon edhe në sëmundje të tjera virale. Me këtë studim studiuesit shpresojnë që njerëzit, në njëfarë kuptimi, të alarmohen dhe të kujtohen të lajnë duart pas çdo shërbimi që lidhet me higjienën vetjake.

Studime të mëparshme

Në të vërtetë nuk është hera e parë që celularët akuzohen se janë mbartës të sëmundjeve, për shkak të grumbullimit të baktereve, që është e vështirë për t’u “larguar”: në vitin 2010 bëri bujë studimi që tregoi se kishte më shumë baktere në celular se sa në tualet, por i njëjti fat i përkiste edhe tastierës së kompjuterit personal, karrocave të supermarketit apo karriget për fëmijë në restorantet amerikanë. Në të gjitha rastet, bakteret kalojnë gjithmonë nga duart, që sapo “transportohen” në një sipërfaqe të tillë si ajo e celularit, e vështirë për t’u larë, ku grumbullohen dhe vazhdojnë të jetojnë, shkojnë sërish në lëkurë (në duar, vesh, apo gojë).


Larja e duarve

Mënyra e vetme për t’i larguar këto baktere? Të lash duart mirë dhe shumë shpesh, me sapun dhe ujë të rrjedhshëm. Jo më kot çdo 15 tetor festohet Dita Botërore e Larjes së Duarve, sponsorizuar nga kompani të mëdha, shoqata dhe organizata botërore për shëndetin (si UNICEF apo programi shëndetësor i Bankës Botërore), për t’u kujtuar të gjithëve se larja e duarve është mënyra më e mirë për parandalimin e shumë sëmundjeve e sidomos infeksioneve. Nga ana tjetër dihet që shumë baktere kanë zhvilluar një rezistencë të dukshme ndaj antibiotikëve, ndaj është e rëndësishme të parandalohen vetëm përmes higjienës së larjes së duarve. Ky rregull që vlen për të gjithë, duhet të zbatohet me përpikërinë më të madhe për personat me sistem imunitar të dobët.

Bota Sot

[Nosh]

Si të kuroheni në mënyrë natyralehttp://www.botasot.info/img/doctor-ilaqe.jpg

Mjekësia alternative mund të jetë një aleat i vlefshëm i mjekësisë perëndimore, ose një metodë e shkëlqyer kuruese për dhembjen e kokës, dhembjet artikulare dhe gjendjen depresive. Le t’i zbulojmë...

Mjekësia alternative, homeopatia, agopuntura, lulet “Bach”. Të gjitha janë fjalë që tregojnë praktika kuruese ende të panjohura për pjesën më të madhe të njerëzve dhe që shpesh konsiderohen të kundërta me mjekësinë perëndimore. Nëse nga njëra anë është e vërtetë që mjekësia alternative ka bërë hapa gjigantë në shekullin e fundit, nga ana tjetër do të ishte pa vend që të injoroheshin këto metoda alternative shërimi, të cilat kanë një traditë shekullore që është përsosur nga shumë studiues. Shpesh, kësaj lloj mjekësie i shtohen barna të ndryshme për të arritur rezultate më efikase. E përdorur prej pothuaj 5 mijë vjetësh në Lindjen e largët, prej kohësh ajo ka gjetur përdorim të gjerë edhe në Perëndim. Efektet e saj terapeutike në pjesën më të madhe të rasteve ndikojnë psikologjikisht mbi ta, gjë që sjell jo vetëm lehtësimin e dhembjeve, por në shumë raste, edhe largimin përfundimisht të tyre, edhe pse në të vërtetë, nuk ka asnjë efekt të tillë. Le të përpiqemi të kuptojmë më mirë se në çfarë konsistojnë disa prej metodave kuruese më të njohura, për të shpjeguar objektivat dhe përdorimin.


Homeopatia

Është një metodë alternative terapeutike e diskutueshme, parimet teorike të së cilës janë formuluar nga mjeku gjerman Samuel Hahnemann rreth fundit të shekullit XVIII. Mjekësia homeopatike bazohet në supozimin se ilaçi i duhur për kurën e sëmundjes së një personi është ajo substancë e cila është e aftë të prodhojë te një individ simptoma të ngjashme me ato që shkaktohen nga e dhembja; doza të vogla të substancave të veçanta të mbretërisë bimore, shtazore dhe minerale që janë në bazë të këtyre barnave alternative nën formën e tabletave të vogla. Homeopatia rekomandohet veçanërisht për kurimin e dhembjeve që shkaktohen nga cikli menstrual dhe dhembja e kokës.


Agopuntura

Kjo disiplinë e lashtë bazohet në stimulimin e pjesëve të caktuara të trupit tonë, përmes përdorimit të gjilpërave. Qëllimi është rivendosja e ekuilibrit energjik të një personi dhe rikthimin e gjendjes së shëndetshme. Agopuntura është një teknikë terapeutike, përmes së cilës synohet qetësimi i dhembjeve të ndryshme në trup. Në Kinë, zbatimi i kësaj teknike është bërë që nga mijëvjeçari i tretë para Krishtit, që sipas studimeve arkeologjike datojnë me kohën e dinastisë Han. Disa shekuj më parë, teknika u përhap në vende të Azisë dhe tani zbatohet pothuajse në të gjithë botën. Aktualisht, ajo është pjesë e mjekësisë tradicionale kineze dhe disa forma të saj janë përshkruar edhe në letërsinë e mjekësisë tradicionale koreane, që quhet “Yakchim”, njëlloj si në Indi. Në vendet perëndimore, agopuntura praktikohet kryesisht nga mjekët që e konsiderojnë atë pjesë të mjekësisë alternative. Mjeshtërit e agopunturës i dallojnë helmet e trupit, duke ekzaminuar gjuhët e pacientëve dhe në bazë të ngjyrës, arrijnë të kuptojnë gjendjen e organeve të brendshme. Kështu ata fusin gjilpëra të holla në zona të caktuara të trupit, në mënyrë që të rigjejnë ekuilibrat e energjisë. Së fundmi agopunuta është përdorur dhe ka dhënë rezultate të mira në trajtimet e varësisë ndaj alkoolit, duhanit ose çrregullimeve ushqimore.


Lulet “Bach”

Barnat e përgatitura me lulet “Bach” janë esenca nga 38 lloje bimësh dhe lulesh, të organizuara në një sistem që synon gjetjen e një kure natyrore për çdo sëmundje specifike. Këto esenca nxisin trupin të vetëkurohet, duke vepruar mbi emocionet dhe duke shkaktuar ndjesi pozitive. Lulet “Bach” janë veçanërisht të përshtatshme për shërimin e gjendjeve të vështira emocionale, siç është depresioni, ankthi, paniku dhe pasiguria kronike.

Këto janë disa nga veçoritë e mjekësisë alternative, e cila ende nuk është shumë e përhapur nëpër botë. Ekzistojnë edhe shumë disiplina të tjera të mjekësisë alternative: cilësia e tyre kryesore është gjetja e një ilaçi specifik për sëmundjen e një personi, duke pasur parasysh të gjitha aspektet që karakterizojnë atë, si për shembull mënyra e jetesës dhe lloji i problemit.

Bota Sot

[Nosh]

Vera forcon kockathttp://www.botasot.info/img/vena.jpg

Një gotë verë në ditë është shumë e dobishme për kockat e njeriut, pasi lufton sëmundje si osteoporoza. Keshtu tregoi një studim shkencor, përfundimet e të cilit u publikuan gjatë ditës së martë.

Në bazë të kërkimeve, duket se ka një lidhje midis dendësisë së kockës dhe rrezikut për frakturë, me dietën me të cilën ushqehemi gjatë jetës. Megjithatë, pije të tjera alkoolike, si alkoolet e forta dhe birra, nuk duket se japin ndonjë ndikim.
Studimi i realizuar në “Universitetin Mbretëror të Londrës” mori nën vëmendje 1 mijë çifte binjakesh, të gjithë në mesin e të 50-ave, ndërsa studioi lidhjen midis dietës dhe rrezikut për frakturë.
Çështje të tjera dietike u morën në konsideratë, për të monitoruar se si janë ndryshimet që ndodhin në indin kockor, në rastin e grave që kanë kaluar menopauzën.
”Konsumimi i arsyeshëm i verës është i lidhur me rritjen e dendësisë minerale në kocka, ndërsa dieta e zakonshme angleze e ditëve të sotme sjell reduktimin në dendësinë e indit kockor, duke rritur mundësinë e prekjes prej sëmundjeve dhe frakturave”, shkruhej në përfundimet e kërkimit në fjalë.
Ushqimet më të përdorura në dietën angleze janë patatinat, peshku, fasulet e pjekura dhe mishi i kuq. Midis tyre, vetëm peshku duket se ka një efekt pozitiv për kockat.

Bota Sot

[Nosh]

Provat me vaksinën kundër malaries, rezultate premtuesehttp://www.botasot.info/img/Health_Malaria_Vaccine.jpg

Një aleancë ndërkombëtare shëndetësore që punon për të zhvilluar një vaksinë kundër malaries thotë se një prej vaksinave të saj më të përparuara, e quajtur RTSS, po tregon rezultate premtuese. Pas dy vjet provash klinike në Afrikë, Nisma Vaksina kundër Malaries dhe bashkëpunëtorët e saj shpallën se vaksina e re ofron mbrojtje kundër malaries për fëmijët e moshës pesë muajsh deri në 17 muajsh.
Shkencëtarët që po punojnë për vaksinën e parë në botë kundër malaries e quajnë vaksinën e re provë së hap të rëndësishëm historik. "Për 40 vjet shkencëtarët janë duke u përpjekur për të zhvilluar vaksinën kundër malaries dhe më në fund ky është rezultati."
Dr. Christian Loucq është drejtor i Nismës së Vaksinës kundër Malaries - një grup ndërkombëtare jo-fitimprurëse i përfshirë në vlerësimin e sigurisë dhe efikasitetit të vaksinës së re. Mijëra fëmijë në shtatë vende në Afrikë kanë marrë vaksinën e re. Ekspertët zbuluan se tek fëmijët e vaksinuar, rreziku malaries është përgjysmuar.
Dr. Daniel Ansong është pediatër që shqyrtoi provat e vaksinës në një klinikë në Gana:
"Faza e tretë e provave do të tregoj efikasitetin dhe sigurinë e vaksinës. Rezultatet janë të qarta dhe të qëndrueshme. Ne jemi shumë të lumtur dhe të inkurajuar për të shkuar përpara."
Dr. Ansong beson se vaksina do të jetë një armë e re e vlefshme në luftën globale kundër malaries. Kritikët thonë se në provat në terren, vaksina e re ishte vetëm 47 për qind efikase kundër rasteve të rënda të malaries, një nivel mbrojtës, thonë ata, që duhet të jetë më i lartë. Por, mjekët pediatër thonë se malaria shkakton 800.000 vdekje të fëmijëve çdo vit, edhe niveli i tanishëm mbrojtës që ofron vaksina e re mund të shpëtojë mijëra jetë njerëzish.
Dr Joe Cohen është bashkë-shpikës i vaksinës RTS S dhe ekspert barnash pranë firmës farmaceutike GlaxoSmith-Kline. Kjo kompani ka investuar 300 milionë dollarë për zhvillimin e vaksinave kundër malaries.
Dr Cohen thotë se puna për zhvillimin e një vaksinë kundër malaries ka qenë një sfidë e madhe shkencore.
"Problemi, është parazit në vetvete. Paraziti Malaria - parazitët në përgjithësi - janë organizma shumë komplekse, me ADN të ndërlikuar me mijëra gjene, krejt ndryshe nga bakteret apo viruset ".
Firma GlaxoSmith-Kline thotë se ka në plan të investojë një shtesë deri 100 milionë dollarë në programin e vaksinës. Shkencëtarët thonë se do të fillojnë provën e vaksinës në shkallë të gjerë pas përfundimit të suksesshëm të fazës së tanishme ku përfshihen 3 prova.
Zhvilluesit e vaksinës kanë në plan t'i paraqesin rezultatet përfundimtare të provave të vaksinës pranë Organizatës Botërore të Shëndetësisë në vitin 2014.
Shpresa e tyre është se OBSH-ja do të rekomandojë që vaksina të bëhet një pjesë rutinë e vaksinimit të fëmijëve për parandalimin e malaries në të ardhmen.

Bota Sot

[Nosh]

Mutacioni gjenetik, shkaktar i kancerit


Paris, 21 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 20:58
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/testkancer211011_thmb1.jpg
Një grup i shkencëtarëve francezë ka zbuluar mutacionin gjenetik, i cili sjell deri te predispozitat e përbashkëta për krijimin e kancerit të lëkurës dhe veshkave, njoftojnë mediat franceze.

Bëhet fjalë për mutacionin, i cili sjell deri te shtimi i aktiviteteve të gjenit MITF dhe pesëfishon rrezikun nga paraqitja e melanomës, kancerit të veshkave, ose të të dyja sëmundjeve.

Mutacioni, siç kanë thënë shkencëtarët, rezultatet e të cilëve janë publikuar në revistën shkencore “Nature”, është zbuluar te 8 për qind e personave që vuajnë njëkohësisht nga sëmundja e kancerit të lëkurës dhe veshkave.

Zbulimi mund të rezultojë me zhvillimin e testit, i cili do të mundësojë shtimin e kontrollit të personave të ekspozuar nga rreziku i këtyre sëmundjeve.

Kanceri njihet si rritje e pakontrolluar e qelizave që prodhojnë një tumor ose neoplazmë. Qelizat e kancerizuara humbasin specializimin e indit që i përkasin dhe nuk i përgjigjen mekanizmave të kontrollit që normalisht e kufizojnë ndaljen e qelizave.

[Nosh]

Telefonat mobilë nuk shkaktojnë kancerin


Kopenhagë, 21 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 18:24
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/kancer211011_thmb1.jpg
Ndonëse më herët ishte dyshuar se ekziston lidhja ndërmjet telefonave mobilë dhe sëmundjes së kancerit në tru, rezultatet e hulumtimit më të ri kanë hedhur poshtë një gjë të tillë.

Në dy dekadat e fundit është zhvilluar diskutim i madh për rritjen e përdorimit të telefonave mobilë. Instituti për epidemiologji të kancerit nga Danimarka në 18 vjetët e kaluar ka kryer një anketë me 350 mijë shfrytëzues të telefonave mobilë.

Hulumtuesit kanë konkluduar se përdoruesit e telefonave mobilë nuk janë ekspozuar nga sëmundja e kancerit në tru. Zbulimi i tyre është publikuar në ueb faqen e “Zhurnalit medicinal” të Britanisë së Madhe.

Hulumtimet e mëhershme kanë bartur dyshimin në sigurinë e përdorimit të telefonave mobilë, për shkak të të cilave Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) është dashur të tërheqë vërejtjen se telefonat edhe më tej konsiderohen si kancerogjen.

OBSH me këtë ka vendosur telefonat mobil në të njëjtën kategori sikur edhe kafenë, që do të thotë se nuk mund të hidhet poshtë ndërlidhja me sëmundjen, por njëkohësisht kjo as nuk mund të dëshmohet.

[Nosh]

Ha më pak, jeto më gjatë!http://www.botasot.info/img/foods.jpg

Duke reduktuar kaloritë e marra nëpërmjet ushqimit dhe duke ndryshuar stilin e jetesës, mund të jetohet më gjatë dhe më mirë. Pjesa tjetër varet nga gjenet...

Ata që kanë studiuar shkaqet e plakjes për një kohë të gjatë, tani kanë kaluar në anën tjetër, duke studiuar jetëgjatët, për të zbuluar sekretet e tyre. Qëllimi nuk është pavdekshmëria, por sekreti që na bën të plakemi të shëndetshëm, deri në moshën 114-120 vjeç, pa probleme, me shëndet të plotë dhe mbi të gjitha, me trurin që nuk “humbet” me kalimin e madh të viteve. Problemi i plakjes së popullsisë i kushton shumë shteteve në aspektin social-shëndetësor. “Dekania” e 100-vjeçarëve është zonja Jeanne Louise Calment, për të cilën dimë thuajse çdo gjë, falë dy kërkuesve të institutit gjerman “Max Planck”, të cilët mblodhën gjithçka për jetën e saj.
Rekordi
E lindur në Arles, në Provenza, më 21 shkurtin e vitit 1875, ajo vdiq më 4 gusht të vitit 1997. Calment jetoi 122 vjet e 164 ditë. Nuk vdiq për shkak të ndonjë tumori, infarkti, iktusi apo diabeti. Mori frymë deri në ditën e fundit, në shëndet të plotë dhe me trurin tërësisht të paprekur nga mosha. Sipas librezës shëndetësore, vuajti vetëm nga një problem në kockën e legenit në prag të ditëlindjes së 115, nga i cili e mori veten plotësisht. Por a mund të jetojnë të gjithë deri në moshën 122-vjeçare? Apo vetëm disa individë? Sigurisht, në rastin e saj, rol të madh luajnë edhe gjenet: mamaja e saj jetoi deri në moshën 86-vjeçare, ndërsa i ati, deri në moshën 97-vjeçare. Ishte një familje jetëgjatësh: i vëllai jetoi 97 vjet, ndërsa ajo 122.
E shëndetshme

Deri në ditën e fundit të jetës, ishte në formë të përkryer fizike (shumë e dobët), duke u kujdesur për trupin përmes tenisit dhe notit dhe sigurisht duke injoruar moshën. Në moshën 85- vjeçare mësoi sportin e skermës, ndërsa shëtitjet me biçikletë nuk i ndau deri në moshën 100-vjeçare. Por asgjë nuk i kishte munguar: nuk e kishte lënë cigaren deri në moshën 118 vjeçe. Edhe pse mjekët ia kishin ndaluar, vazhdonte të pinte fshehurazi. Pinte nga një gotë verë çdo vakt dhe konsumonte rreth një kilogramë çokollatë në javë. Një qenie e jashtëzakonshme apo jetëgjatët i kanë këto avantazhe, pavarësisht zakoneve të këqija? Pyetja mundonte prej kohësh edhe Nir Barzilai, drejtorin e Institutit për Kërkimet mbi Moshën në Universitetin e Nju Jorkut, i cili më parë kishte studiuar rreth 450 hebrenj, një komunitet shumë homogjen. Nëse në përgjithësi, në popullsi, probabiliteti për të jetuar deri në 100 vjeç është 1 në 10 mijë banorë, në popullsinë e studiuar prej tij, me moshë nga 95 deri në 112 vjeç, mundësitë rriteshin rreth 20 herë.
Stili i jetesës

Barzilai bëri një pyetësor rreth stilit të tyre të jetesës, deri në moshën 70-vjeçare: mati peshën dhe gjatësinë për indeksin e masës trupore, por edhe konsumin e pijeve alkoolike, duhanin, aktivitetin fizik, karakteristikat e dietës, konsumin e kripës. Më pas i krahasoi parametrat e tyre me ato të një grupi tjetër me rreth 3 mijë persona, të lindur pak a shumë në të njëjtën periudhë dhe të studiuar në gjysmën e parë të viteve ‘70. Në muajin gusht, vendoi t’i publikonte rezultatet në “Journal of the American Geriatrics Society”. Përfundimet ishin se për të jetuar gjatë, e rëndësishme sa gjenetika, është edhe stili i jetesës. Fillimisht rëndësi kishte seksi: 75 për qind e jetëgjatëve ishin gra. Sa u përket sjelljeve, nuk kishte diferenca statistikisht domethënëse për stilin e jetesës të dy grupeve. Diferencat qëndronin te rezultatet: numër i vogël obezësh, një në tre u përkiste familjeve që kishin të tjerë njerëz që kishin jetuar gjatë, 20 për qind ishin të bindur se aktiviteti fizik luante rol të madh, 19 për qind ishin optimistë, 12 për qind aktivë. Mes gjeneve që ndikonin te jetëgjatësia mund të përmendim tre në veçanti, dy prej të cilëve, të lidhur me rritjen e kolesterolit të mirë dhe tjetri me parandalimin e diabetit. Me pak fjalë, sipas Barzilai-t, “ata që kanë një histori familjare me jetë të gjatë, mund edhe të mos e vrasin shumë mendjen për stilin jetesës. Por ata që nuk kanë të afërm të tillë në familje, duhet të jenë të kujdesshëm me peshën, duhanin dhe aktivitetin fizik”.
Dieta
Duhet të hamë gjithmonë e më pak. Që prej vitit 1935, studimet e bëra te kafshët kanë treguar se reduktimi me rreth 30 për qind i kalorive të marra nga ushqimet, përmirëson shëndetin dhe zgjat jetën. Pritet dita-ditës publikimi në “Nature” i studimit të bërë nga Rafael de Cabo, i Institutit Kombëtar për Moshën.
Kaloritë

Por kërkuesit nuk presin rezultate shumë të ndryshme nga ato të publikuara në “Science” në vitin 2009, nga Ricki Colman i Universitetit të Wisconsin-it në Madison. Dieta te disa lloje majmunësh të rritur kishte dhënë rezultate të dukshme. Pas 20 vjetësh me një dietë hipokalorike, mbijetonte rreth 80 për qind e kafshëve në dietë, kundrejt 50 për qind të atyre që nuk mbanin dietë. Reduktimi i vdekshmërisë lidhej me mundësitë për t’u prekur gjithmonë e më pak nga diabeti, kanceri (50 për qind) sëmundjet kardiovaskulare dhe atrofia cerebrale. “Ka një lidhje inverse midis përqasjes kalorike dhe zgjatjes së jetës, çka do të thotë se një dietë me pak kalori rregullon metabolizmin energjik dhe zgjat jetën”, thotë Colman. Por nëse këto studime lidhen me kafshët, a mund të thuhet e njëjta gjë për njerëzit? “Sot burrat e moshës 40-50 vjeç sëmuren nga tumori në prostatë dhe gratë 30-40 vjeç nga tumori i gjirit. Dikur këto sëmundje preknin shumë moshën e tretë. Dimë se ushqyerja luan rol shumë të rëndësishëm në shëndetin dhe plakjen. Madje mund të themi se luan rolin më të rëndësishëm. Rritja e numrit të tumoreve dhe përshpejtimi i plakjes si proces i detyrohen kalorive të tepërta dhe proteinave që merren me ushqimin, thotë Luigi Fontana, drejtor i repartit të ushqyerjes dhe plakjes, në Institutin e Shëndetit Publik në Romë.
Ndryshimi

Zgjatja e jetës njerëzore është rritur në mënyrë konstante në 150 vitet e fundit, madje saktësisht me 2.5 vjet për dhjetëvjeçarë. Shumë shpejt mendohet se një pjesë e mirë e njerëzve do të jetojnë 120-130 vjeç. Dhe nuk bëhet fjalë për një të ardhme të largët: vetëm në SHBA, sipas llogarive, në vitin 2050 do të jetojnë 600 mijë 100-vjeçarë. Por cilat do të jenë pasojat?
Planeti, në rrezik

“Revolucioni i jetëgjatësisë” do të sjellë edhe sfida të mëdha. Mes tyre mund të flasim për shterim të burimeve dhe degradimin e mjedisit, që janë probleme që nuk mund të zgjidhen lehtë. Studimet kanë treguar se sa më shumë njerëz të përpiqen të fokusojnë vëmendjen te mbijetesa, aq më shumë do të përpiqemi për ta mbajtur të pastër mjedisin. Kjo tendencë ka filluar të regjistrohet në vendet më të zhvilluara, si në SHBA, por ka nisur të manifestohet edhe në vendet në zhvillim. Një tjetër problem është rritja e numrit të popullsisë. Sa banorë mund të mbajë Toka? “Këtë pyetje e kanë bërë demografët, që kur popullsia botërore kaloi nga 1, 2, 3 , 4, 5, 6, apo 7 shtatë miliardë, por planeti nuk është ‘rrëzuar’ kurrë”, tregon Raimondo Azevedo i Universitetit “LA Sapienza” në Romë.

Bota Sot

[Nosh]

Këpucë me GPS për të sëmurët nga Alhajmer


Los Anxhelos, 23 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 23:42
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/kepuca231011_thmb1.jpg
Në tregun amerikan janë prezantuar këpucët e para të pajisura me sistemin për pozicionim global, dedikuar për personat që vuajnë nga sëmundja Alhajmer.

Kontingjenti i parë prej 3.000 palësh, të prodhuara në kompaninë “GTX Corp” tashmë është dërguar në një shitore këpucësh në Los Anxhelos.

Këpucët, çmimi i të cilave sillet rreth 300 dollarë, do të mundësojnë që me ndihmën e kompjuterit të gjendet lokacioni i personave “të humbur”, të cilët vuajnë nga Alhajmer.

Këto këpucë nuk dallojnë nga këpucët tjera, përveç asaj se në thembër kanë të vendosur sistemin GPS.

“Këpucët janë të përshtatshme për personat në fazën e hershme të sëmundjes, dhe të cilët jetojnë vetëm dhe janë të ekspozuar ndaj rreziqeve”, ka thënë Endru Karli nga Universitetit “Xhorxh Mejson” në Virxhinia, i cili ka marrë pjesë në realizimin e projektit.

Ndryshe, mbi pesë milionë amerikanë vuajnë nga Alhajmer, ndërsa pritet që ky numër të katërfishohet në vitet e ardhshme.

[Nosh]

Doni të jetoni deri 100 vjeç? Shumë e thjeshtëhttp://www.botasot.info/img/health-boddy.jpg

Shumë njerëz do të mund të jetonin deri në moshën 100-vjeçare, nëse do të ndiqnin shtatë hapa të thjeshtë, zbuloi një studim i një kardiologu kanadez.

Sipas tij, në kushtet e jetës moderne, 90% e njerëzve mund të arrijnë pa problem në të paktën 90 vjeç ose 100, ndonjëherë edhe më shumë. Kontrollimi i dietës, i kolesterolit dhe mosabuzimi me alkoolin e duhanin janë disa prej elementeve të thjeshtë që e bëjnë jetën më të gjatë.
Këto janë shtatë gjërat që duhet të bëjmë nëse duam të shohim një shekull jetë.

1. Bëhuni aktivitë - Studimet tregojnë se jeta sedentare i privon një njeri deri në katër vjet jetë mesatarisht. Njerëzit që nuk bëjnë një jetë aktive, preken dy herë më shumë nga infarktet apo sëmundjet e zemrës.


2. Kontrolli i kolesterolit - Nivelet e larta të kolesterolit bëjnë që nivele të larta yndyrre të depozitohen nëpër arteriet kryesore, duke rritur kështu mundësinë për infarkt dhe semundje të tjera kardiovaskulare.


3. Hani shëndetëshëm - Një dietë e shëndetshme është e domosdoshme për të jetuar gjatë. Sa më shumë fruta dhe perime kanë një impakt shumë të mirë mbi shëndetin.


4. Kontrolloni tensionin - Tensioni i lartë quhet ndryshe “vrasësi i heshtur”, sepse shpesh nuk ka paralajmërime ose simptoma. Duke mbajtur nën kontroll tensionin dhe duke u kuruar në rastet kur ai nuk është brenda kufijve, rreziku i goditjes nga infarkti reduktohet me 40%.


5. Mbani një peshë të arsyeshme - Pothuajse 2/3 e amerikanëve dhe një shifër e ngjashme në vendet perëndimore janë mbipeshë ose obezë. Dhjami i tepërt është jashtëzakonisht i rrezikshëm për shëndetin, me obezën që jetojnë mesatarisht 4-6 vjet më pak.


6. Kontrolloni diabetin - Diabeti është një sëmundje shumë e përhapur, e cila bëhet vdekjeprurëse nëpërmjet dëmtimeve të shumta që mund të shkaktojë në disa organe dhe mekanizme të trupit. Sheqeri në gjak është i domosdoshëm të jetë në normën e duhur.


7. Mos pini duhan - Gjysma e atyre që pinë duhan për një kohë të gjatë vdesin më të rinj nga sëmundje si tumori, infarkti apo bronkiti kronik.

Bota Sot

[Nosh]

Kur qumështi të bën keqhttp://www.botasot.info/img/milk-food-product.jpg

Shumë persona janë të bindur se të paktën një produkt ushqimor i bën keq organizmit. Specialistët paralajmërojnë që të rriturit të kenë kujdes për fëmijët dhe të mos u japin atyre ushqime pa këshillat e mjekëve

Një në tre persona është alergjik nga disa ushqime. Qumështi dhe nënproduktet e tij janë në “listën e zezë” të ushqimeve që mund të konsiderohen si më problematiket. Në këtë përfundim kanë arritur disa studiues, pasi kanë vizituar shumë njerëz dhe janë konsultuar me mjekë dhe specialistë të fushës. Sipas të dhënave epidemiologjike, vetëm 2% e të rriturve dhe 7% e fëmijëve kanë reagim të veçantë ndaj një ushqimi. Në këto shifra përfshihen si alergjitë ashtu edhe intolerancat ushqimore, patologji shumë të ndryshme mes tyre, për nga shkaku, simptomat dhe efektet.
Një grup mjekësh amerikanë të Institutit Kombëtar të Shëndetit kanë arritur në përfundimin se, edhe personat që vuajnë nga intoleranca e laktozës, një lloj sheqeri që përmban qumështi, mungesa e dëshirës së qumështit, nuk duhet të heqin krejtësisht dorë nga qumështi dhe nënproduktet e tij, të cilët janë të pasur me ushqyes të rëndësishëm. Intoleranca ndaj laktozës, që prek 40 për qind të njerëzve, vjen nga prodhimi i pakët i një enzime, laktaza, e cila shërben për të tretur sheqerin. Normalisht prodhimi i laktazës në trup fillon të ulet gjatë muajit të dytë të jetës dhe te disa individë, reduktohet aq shumë sa shkakton intolerancë. Për fat të keq, pa qumështin dhe nënproduktet e tij në dietë, është e vështirë t’i kënaqim nevojat tona ushqyese. Këto lloj ushqimesh janë të pasura veçanërisht me kalcium dhe vitaminë D, dy elementë të rëndësishëm gjatë moshës së zhvillimit, për të garantuar një shëndet të mirë të kockave për gjithë jetën, dhe sasinë e madhe të kalciumit. Lajmi i mirë është se edhe personat që vuajnë nga intoleranca e laktozës nuk duhet t’i ndajnë qumështin dhe nënproduktet e tij nga dieta. 12 gramë laktozë në ditë, që gjenden te një filxhan i madh me qumësht, janë normalisht të pranueshëm nga kushdo pa asnjë problem, ose maksimumi me simptoma jo shumë tragjike. Sugjerimi i mjekëve është të mos i ndajnë asnjë ditë këto produkte të shëndetshme dhe mundësisht jo me stomakun bosh. Për fëmijët, për shembull, një gotë qumësht e shoqëruar me një kroasant është zgjedhja më e mirë.
“Intoleranca përgjithësisht krijohet nga mungesa e një enzime. Për shembull intoleranca ndaj qumështit i detyrohet mungesës së enzimës së laktazës, që lejon tolerimin e laktozës, sheqerin e qumështit. Një individ mund të lindë pa enzimë, mund ta humbasë atë pas një infeksioni intestinal, ose për shkak të mospirjes së qumështit për një kohë të gjatë. Zakonisht mjafton të përdorësh qumështin pa laktozë, por për pacientët që nuk e tolerojnë as këtë, mund të eliminohet qumështi për një periudhë nga një në gjashtë muaj, pastaj të fillojnë sërish ta marrin me doza të vogla. Gjithashtu ekziston një produkt zëvendësues i enzimës, që bllokon simptomat dhe mund të përdoret në rastet e konsumit aksidental. Zakonisht simptomat janë gastrointestinale ose mund të stimulojnë ato të një zorre të trashë të irrituar, me fryrje, të prera, spazma dhe diarre. Këto shenja mund të jenë domethënëse, por nuk kanë kurrë rrezik për jetën”, thotë një studiuese amerikane e specializuar në studimin dhe kurimin e alergjive dhe intolerancës së ushqimit.
Faktikisht në rast alergjie mund të ndodhë ndonjë kolaps, e madje personi mund të vdesë. “Alergjia është ndaj proteinave të qumështit dhe shkaktohet nga antitrupa të veçantë. Thuhet se është një alergji ‘Ig-E’ e ndërmjetësuar. Reagimet janë zakonisht të menjëhershme, nga disa minuta deri në një orë pas marrjes së ushqimit. Alergjia shfaqet në formën e urtikarieve në të gjithë trupin, me kruarje, skuqje, vështirësi në frymëmarrje, takikardi, hipotension, deri në kolaps. Për këtë arsye është i rëndësishëm një edukim i mirë për të përballuar rastet emergjente me barna të ndihmës së shpejtë, si adrenalina që injektohet vetë. Gjithashtu ka forma të tjera alergjie pa antitrupa. Janë forma jo ‘Ig-E’ e ndërmjetësuar, me simptoma kryesisht gastrointestinale, që shfaqen dy deri në gjashtë orë pas pirjes”.
Problemi është se vazhdon të rritet në mënyrë konstante numri i fëmijëve të cilëve u është diagnostikuar një alergji ndaj proteinave të qumështit, shpeshherë e pasaktë. Sot shumë mjekë dhe pediatër ia vënë fajin qumështit për alergjitë që u krijohen foshnjave nën 12 muaj, me shenja të ndryshme si fryrje barku, irritime të lëkurës, madje edhe shqetësimet gjatë natës. “Shpesh ndoshta për shkak të një dermatiti në fytyrë, që mund të shërohet me pak krem, duhet bërë patjetër testi i alergjisë. Në këtë mënyrë mund eliminohen ushqimet që bëjnë vërtet dëm dhe nuk është e nevojshme të mos konsumoni më qumështin, vezët, peshkun, apo ushqime të tjera. Ky është një gabim i madh. Çdokush duhet të marrë parasysh rezultatet e testit: nëse një fëmijë, për shembull ha vezë, ose pi qumësht dhe ka të vjella, dhembje barku, ose diarre, po ashtu edhe testi i ka dalë negativ nuk duhet t’i konsumojë këto ushqime”, shton studiuesja.
Këta fëmijë duhet të përdorin një dietë që nuk është e pasur me ushqime që përmbajnë proteina të qumështit. “Kohët e fundit kemi provuar t’i ushqejmë fëmijët me doza të vogla qumështi. Te disa prej tyre kemi arritur ta zgjidhim problemin. Për të gjithë ata që mendojnë se janë alergjikë, duhet patjetër të gjejnë një mënyrë dhe mundësi për të ‘rilidhur marrëdhënien’ me qumështin dhe nënproduktet e tij”, përfundon studiuesja.

Bota Sot

[Nosh]

Çfarë duhet të hamë?

http://www.botasot.info/img/Healthy-Food.jpg

Çokollata të bën keq, ananasi djeg yndyrat, verën nuk duhet ta fusim në gojë... bindje të gabuara që na detyrojnë të bëjmë sakrifica të kota dhe budallallëqe pafund. Ja çfarë është e vërtetë

Mishin e kuq jo, sepse ka shumë kolesterol dhe rrit rrezikun e zhvillimit të tumoreve. Po ashtu as makaronat dhe as bukën, sepse të shëndoshin. Vera duhet eliminuar fare, sepse ka shumë kalori. Frutat duhen konsumuar me karar dhe jo shumë afër vakteve. Çdo ditë dëgjojmë gjëra të reja për ushqimet që konsumojnë. Përgjegjëse për këtë janë mitet dhe bindjet e rreme që ushqimi mbart me vete prej disa shekujsh. Me prova shkencore në dorë ekspertët u janë përgjigjur disa pyetjeve, në mënyrë që secili prej nesh të mbajë nën kontroll ushqyerjen.

Ekzistojnë ushqime të mira dhe të këqija

Jo. Kjo nuk është e vërtetë. Problemi nuk janë ushqimet por mënyra e përdorimit të tyre. Nuk keni pse të hiqni dorë as nga vezët, çokollatat, yndyrat, vera dhe kafeja, por përdorini me kujdes dhe pa e tepruar. Vlerat e disa ushqimeve në organizmin e njeriut janë vërtetuar përmes studimeve shkencore. Vera e kuqe, për shembull, është e pasur me antioksidantë dhe mund të zbusë efektet e një diete të yndyrshme. Ndoshta vera nuk futet tek eliksiret e jetëgjatësisë por studimet shkencore tregojnë se një gotë të bën mirë. Po çokollata? Kohët e fundit po tregon cilësi të pazbuluara më parë. “Flavonoidet e kakaos janë të afta të ulin me ndonjë milimetër tensionin e gjakut”, thotë një ekspert. “Kush vuan nga hipertensioni ka një justifikim për të konsumuar një sasi të vogël çokollate të zezë, ose me përmbajtje të vogël kakaoje”.


Yndyrat duhen eliminuar

E gabuar: pa yndyrat, për shembull, nuk arrijnë të thithen disa proteina. Një ushqim i ekuilibruar nuk mund të bëjë pa këto përbërës, vetëm se gjithçka duhet zgjedhur me kujdes. Ekzistojnë disa vajra bimore pa veprim fiziologjik, si vaji i ullirit, që kanë aftësinë të ulin kolesterolin LDL (kolesterolin e keq) dhe të rrisin HDL (kolesterolin e mirë); apo acidi alfa-linolenik, i cili njihet ndryshe si “omega 3” dhe redukton trigliceridet në gjak, duke ulur mundësinë e sëmundjeve të zemrës; “Dihet që yndyrat nuk janë të mira për organizmin, megjithatë ajo që duhet t’i shqetësojë njerëzit është djegia e tyre”, thotë një studiues nga Instituti Kombëtar i Kërkimeve për Ushqimin dhe Ushqyerjen. “Nëse do të ishim në gjendje të digjnim të gjithë yndyrat që marrim, për shembull duke bërë sport, mund ta mbushnim pjatën plot me gjalpë. E keqja është se pjesa më e madhe e njerëzve bëjnë jetë sedentare dhe nuk djeg aq kalori sa merr. Kështu një pjesë e yndyrave nuk duhen konsumuar sepse depozitohen në arterie dhe favorizojnë sëmundjet kardiovaskulare”, thekson eksperti.


Proteinat të bëjnë keq

Kjo gjë varet. Mishi i kuq duhet konsumuar me karar, sepse është i pasur me kolesterol dhe shumë studime shkencore e kanë shoqëruar përdorimin e tij të tepruar me zhvillimin e tumoreve, por bota e proteinave shkon përtej mishit. Sipas të dhënave të fundit, çdo njeri konsumon mesatarisht 10 gramë mish në ditë. Për ekspertët, kjo sasi është shumë, prandaj ideale do të ishte të mos e kalonit masën e tri herëve në javë.


Frutat pas vakteve

Të fryjnë, të thartohen në stomak dhe të shëndoshin. Çfarë nuk është thënë për këtë pjesë, por gjithçka është e gabuar. Në fakt ka shumë arsye që dreka dhe darka duhen mbyllur me nga një fryt. E para: aciditeti i tyre lehtëson thithjen e hekurit që përmbajnë zarzavatet. E dyta: ndihmon ushqimin në tretjen, duke e mbrojtur nga dëmet oksidative. E treta: janë të pasura me fibra dhe ujë, e si pasojë lehtësojnë transitin intestinal. E katërta: shija e tyre e ëmbël ose e thartë i jep sinjalin e mbarimit trurit. E pesta, shumë e rëndësishme: si molla ashtu edhe dardha favorizojnë pastrimin e dhëmbëve. “Kur konsumohen fruta pas një vakti të pasur me sheqerna dhe fibra, frutat ndikojnë në tretje. Nëse ndieni fryrje, apo dhembje stomaku, nuk është faji i frutave, por i ushqimit që keni ngrënë më parë”.

Ushqimet e lehta të ndihmojnë të humbasësh peshën

Çuditërisht është më e thjeshtë që të ndodhë e kundërta: të hash ushqime me depozitë të ulët kalorike ose yndyrash, ha më shumë. Për fat të keq në nivel marketingu mekanizmi funksionon shumë mirë dhe vitrinat e supermarketeve janë të mbushura me produkte dietike, pa sheqer, me 0,1% yndyra e kështu me radhë. “Në të vërtetë për të përgatitur ushqime të lehta që luajnë rol të rëndësishëm për firmat e ndryshme ushqimore, nëse një përbërës u hiqet nga njëra anë, u shtohet nga tjetra”, shpjegon specialisti. “Le të marrim si shembull kosin, i cili ka një përqindje të vogël yndyrash: për të ruajtur shijen e tij, duhet të mbushet me sheqerna”. Etiketa e tregon këtë gjë, kjo është e vërtetë, por janë të paktë ata që e lexojnë. Kështu me mendimin se po dobësohen, shëndoshen. E njëjta gjë ndodh edhe me ushqimet integrale, buka, makaronat çfarëdo që të jetë. “Në këtë rast kursimi i kalorive është vërtet modest”, shton specialisti. Për ju që nuk e dinit: biskotat dietike kanë më shumë kalori se buka.

Për të humbur peshë, duhet të vuash

“Ky është budallallëku më i madh që kam dëgjuar. Nëse jeni nepsqar, nëse e privoni veten nga një lugë ëmbëlsirë ose një çokollatë është aq keq, sa ju detyron t’i jepni fund dietës. Në fakt duhet që dieta t’i përshtatet pacientit dhe jo e kundërta”, thekson specialisti. Mund të dobësoheni edhe thjesht, duke pirë në mëngjes një kafe, ose duke e zëvendësuar një vakt me akullore dhe një frutë. E rëndësishme është që kaloritë dhe ushqimet të jenë të balancuara gjatë gjithë ditës.

Rrush, supë me perime, lakër: dieta që bën mrekulli

Me ardhjen e stinës së vjeshtës gjendet me bollëk edhe rrushi, ndërkohë që në stinën e dimrit mbizotëron lakra, ndërsa në pranverë supa me perime. Duke reduktuar në mënyrë drastike shumëllojshmërinë e ushqimeve mund të çoni në mungesa ushqimore të kota dhe të rrezikshme. Nuk do mend që efekti do të jetë i dukshëm: të hash vetëm një lloj ushqimi për një javë mund të rrëzosh nga pesha 4-5 kilogramë. Në fakt në këtë rast humbasin lëngjet dhe jo yndyrat.


Bota Sot

[Nosh]

Aspirina, sipas një studimi parandalon kancerin e zorrës së trashëhttp://www.botasot.info/img/Aspirina.jpg

Një studim mjekësor britanik i publikuar sot thotë se marrja e aspirinës çdo ditë për një periudhë të gjatë, mund të pakësojë rrezikun e kancerit të zorrës së trashë tek njerëzit që janë gjenetikisht të predispozuar ndaj sëmundjes.
Studimi i kryesuar nga shkencëtarë të Universitetit Neucastle të Anglisë ndoqi një grup prej 861 pacientësh me Sindromen Lynch, një sëmundje që rrit shanset e rrezikut të kancerit të zorrës së trashë dhe llojeve të tjera.
Disa pacientëve iu dhanë dy doza 600 miligramësh me aspirinë në ditë.
Studiuesit zbuluan se pas pesë vjetësh, rastet e kancerit u pakësuan me gati 60 përlind tek ata që e kishin marrë rregullisht aspirinën për të paktën dy vjet.
Autori i studimit John Burn thotë se provat tregojnë qartë se aspirina parandalon kancerit tek njerëzit që kanë rrezik të lartë gjenetik por shton se studime të mëtejshme janë të nevojshme për të përcaktuar dozën e saktë dhe kohëzgjatjen e trajtimit.

Bota Sot

[Nosh]

Osteoporoza, sëmundje që kërkon trajtim më dinjitoz


Prishtinë, 30 tetor 2011 (Kosovapress) Koha: 11:33
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/osteoporoza-301011_thmb1.jpg
Mungesa e mjeteve teknike dhe barnave për të trajtuar thuajse çdo sëmundje është bërë barrë e rënd për qytetarët. Thënia “Mos u bëfsh për mjek” vlen edhe për gjithë ata persona që mund të preken ose tashmë janë prekur nga osteoporoza, sëmundje e rëndë e eshtrave.

Në QKUK ka mjekë për të trajtuar të prekurit nga osteoporoza, por mungojnë protezat në rast të operacioneve. Vetëm për trajtimin me ilaçe qytetarët e prekur nga kjo sëmundje harxhojnë nga 100 euro në muaj.

Mjekët shpjegojnë se osteoporoza zhvillohet kur kocka humb masën e saj dhe bëhet e dobët, e për rrjedhojë edhe mund të thyhet lehtë. Si edhe për shumë sëmundje të tjera, ata thonë se trajtimi me kohë është fjala kyçe për të kaluar më lehtë këtë sëmundjeje shqetësuese dhe mjaft të rëndë për trupin e njeriut.

Drejtori i Klinikës Ortopedike në QKUK, Faton Morina bëri të ditur se kjo sëmundje zakonisht shfaqet te personat prej moshës 40-vjeçe dhe këtu më shumë preken gratë që kanë përfunduar ciklin menstrual...

[Nosh]

Cigaret radioaktive, përmbajnë polonium 210http://www.botasot.info/img/smoking.jpg

Shumë pak njerëz e dinë se, mes 4000 substancave toksike dhe kancerogjene që thithin me cigaren, ka edhe radioaktive. Por zbulimi tronditës, i denoncuar nga kërkuesit e Universitetit të Los Anxhelosit në “Nicotine and Tobacco Research” lidhet me faktin që kompanitë që i prodhojnë, e dinë këtë gjë prej shumë vitesh

Shumë pak njerëz e dinë se, mes 4000 substancave që thithin me cigaren, në të paktën 50 prej tyre toksike dhe kancerogjene, ka edhe radioaktive. Por zbulimi tronditës, i denoncuar nga kërkuesit e Universitetit të Los Anxhelosit në “Nicotine and Tobacco Research” lidhet me faktin që kompanitë që i prodhojnë, e dinë këtë gjë prej shumë vitesh.

Studim-hetimi

Që cigaret përmbajnë gjurmë të poloniumit, kjo dihej prej shumë kohësh, të paktën nga një grup njerëzish, puna e të cilëve lidhej drejtpërdrejtë me to. “Që prej viteve ‘50, industria e duhanit kishte mbledhur dhe sekretuar në arkiva provat e asaj çka do të thotë prania e këtyre substancave për shëndetin. Në çdo 1000 duhanpirës të rregullt, janë të paktën 120 veta që vdesin çdo vit nga tumori në mushkri. Kjo mund të lidhet drejtpërdrejt me emetimin radioaktiv”, tregon Hrayr Karagueuzian, autori kryesor i studimit. “Por, vetëm në vitin 1998 u pa se informacionet e dhëna nga industria e duhanit për shumë dhjetëvjeçarë nuk kanë qenë të plota. Verifikimet tona të mëvonshme konfirmuan dimensionet e rrezikut për shëndetin”, saktësoi eksperti.


Poloniumi

Quhet polonium 210 elementi radioaktiv që gjendet te fletët e duhanit dhe ky element përbën një njohje të vjetër për fizikanët; mjafton të mendosh që emri i tij lidhet me atë të Marie Skłodowska Curie, dy herë fituese e çmimit “Nobel” për fizikën dhe kiminë, falë kërkimeve të saj mbi radioaktivitetin. Ajo punoi shumë për të zbuluar gjithçka rreth tij, bashkë me bashkëshortin dhe kolegun Pierre Curie. Dy shkencëtarët e “izoluan” poloniumin në vitin 1902 dhe përshkruan karakteristikat e tij, ku mes të tjerave ishte edhe emetimi i grimcave alfa.

“Duke studiuar mjekësi, mësohet se grimcat alfa kanë një kapacitet të ulët depërtimi në inde dhe rreze të shkurtër veprimi, kështu që efektet e tyre ezaurohen në një distancë të shkurtër nga pika se ku depozitohen. Këto karakteristika i bëjnë këto grimca të përshtatshme për disa lloje të radioterapisë lokale (dëmtojnë për shembull qelizat tumorale që i rrethojnë) por është krejtësisht tjetër gjë të heqësh një paralele mes aplikimit terapeutik dhe ‘ardhjes’ së tyre nga tymi i cigares në mushkëritë e njerëzve të shëndetshëm”, komenton Alessandro Oliva, specialist në sëmundjet e aparatit respirator në spitalin Mauriziano të Torinos. “Përveç të tjerave duhen rreth katër muaj që aktiviteti i këtyre grimcave të përgjysmohet, një kohë e shkurtër për fizikanët që arsyetojnë në bazë të viteve dhe ndonjëherë shekujsh apo mijëvjeçarësh, por jo kur flasim për shëndetin”.

Zgjidhja ekziston

Autorët e studimit mendojnë se që prej vitit 1980 u vu në punë një teknikë trajtimi e duhanit, në gjendje të hiqte poloniumin dhe ta bënte cigaren të padëmshme, të paktën në frontin e emetimit radioaktiv. Megjithatë Karagueuzian denoncon: “‘Larja e poloniumit’, nuk u zbatua kurrë në shkallën industriale, sepse paralelisht do të modifikonte kimikisht nikotinën që do të reduktonte absorbimin në nivel cerebral dhe me këtë, momentin e kënaqësisë që duhanpirësit, sidomos ata që janë vartës, marrin nga nikotina”. Por sipas studiuesve, industria e duhanit mes viteve ‘70 dhe ‘80 ka investuar në kërkime që lejonin gjetjen e formës kimike më të përshtatshme të nikotinës, për të garantuar thithje të shpejtë. Përpunimi i duhanit me këtë qëllim hodhi bazat për ta bërë varësinë më të lehtë dhe përpjekjet për të lënë duhanin më të vështirë.


Të heqësh dorë

Por çfarë mund të bëjmë që t’i themi lamtumirë duhanit? Për ta kuptuar këtë, duhet më parë të kuptojmë nëse jemi totalisht të varur ndaj nikotinës. Të pish duhan sapo zgjohesh nga gjumi apo të ndezësh një cigare në çdo gjysmë ore është alarmi i rrezikut. Vetëm një në pesë duhanpirës mund ta kenë të lehtë ta lënë duhanin, pasi katër në pesë e kanë shumë të vështirë të marrin nga medikamentet alternative atë çfarë marrin nga duhani. Pra vesi bëhet gjithmonë e më shumë një varësi fizike e parezistueshme. Por gjithsesi edhe përdorimi i medikamenteve alternative nuk është fort i këshillueshëm, pasi shumica e këtyre farmaceutikëve kanë efekte anësore, si tharje të syve, të gojës ose pagjumësi. Megjithatë përdorimi i tyre deri sa të heqësh dorë përfundimisht nga duhanpirja, është më i shëndetshëm, edhe pse ato nuk të japin kënaqësinë e një cigareje që e mban në dorë me gjithë qejf përpara një filxhani kafeje. Mjafton të mendosh për kancerin e mushkërive që shkakton tymi i një cigareje. Këtu qëndron dhe ironia, pasi përsëri nuk na bën përshtypje një gjë e tillë. Duke u eksperimentuar janë edhe dy lloje vaksinash, të cilat stimulojnë prodhimin e antitrupave nga sistemi imunitar. Ndoshta këto do të jenë shpëtimtaret e të gjithë neve që pimë duhan, por gjithsesi disa mendojnë se edhe farmaceutikët, që aktualisht janë në treg, janë shumë efikasë në qëllimin e tyre. Nëse nuk ia arrijmë që t’ia dalim vetë, atëherë do të mbështetemi te këto mënyra alternative ose thjesht do të vazhdojmë të pimë duhan si më parë. Disa studiues thonë se më e rëndësishmja është që të mos dorëzohemi pas tentativës së parë të dështuar për lënien e duhanit.

Bota Sot

[Nosh]

Meshkujt dhe femrat, për të njëjtën sëmundje, ilaçe të ndryshmehttp://www.botasot.info/img/ilace.jpg

E njëjta sëmundje mund të shfaqet si te meshkujt, ashtu edhe te femrat, por terapitë mund të jenë të ndryshme për të dyja gjinitë. Dhe nëse për shumë vite, shkenca mjekësore është praktikuar mbi një trup model, tek ai i mashkullit, sot mijëra studime tregojnë se gjërat janë më të ndërlikuara. Ajo që i shqetëson shkencëtarët është se studimi klinik duhet të ndryshojë regjistër, duke filluar me ndarjen e studimeve mbi farmacinë. Sot nuk duhen përdorur më “kavie” meshkuj në eksperimentet paraklinike, që tregojnë se çfarë efekti kanë barnat në organizmin e njeriut dhe nëse janë të sigurta.
Le ta nisim me një nga sëmundjet më të përhapura të stomakut: janë dy tipa ulcerash që prekin traktin e sipërm. Njëri është tipik i gjinisë femërore dhe tjetri i gjinisë mashkullore. Femrat janë më të predispozuara të preken nga ulcera gastrite (dhimbja krijohet në stomak, për shkak të lëngjeve gastrite), meshkujt vuajnë nga ulcera duodenale (dymbëdhjetëgishtore). Probabiliteti që ulcera të shërohet është më i madh te femrat, sesa te meshkujt. Kjo falë hormoneve: këtë e dëshmon fakti se efekti i ulcerës duodenale për shembull rritet më tepër pas menopauzës, kur veprimi mbrojtës ndalon, ndërkohë që zvogëlohet gjatë shtatzënisë, kur hormonet janë me shumicë. Në këtë rast, veprimit të progesteronit që ndalon formimin e lëngjeve të stomakut i shtohet edhe ai i estrogjeneve që fuqizojnë mbrojtjen e mukozës.
Së dyti, avancimi i kancerit në mushkëri, vdekja, reagimet ndaj terapisë, të gjithë janë faktorë që të ndikuar nga seksi, janë më pak të ndjeshëm ndaj agjentëve kancerogjenë. Shkaqet janë ende të panjohura, edhe pse shumë studiues po përpiqen të hedhin dritë mbi këtë çështje. Një studiues francez ka vënë re se një kombinim specifik i niveleve të dy enzimave rrezikon më shumë për të zhvilluar kancerin në mushkëri dhe kjo është më e rrezikshme për gjininë femërore. Madje jo vetëm kaq: në krahasim me meshkujt femrat janë më të prirura të preken nga mutacionet gjenetike të cilat ndikojnë negativisht si për rrezikun që mund të zhvillojnë sëmundjen, ashtu edhe mbi disa mekanizma të riparimit të ADN-së. Pikërisht ky deficit i riparimit të ADN-së, në mënyrë paradoksale e ndihmon organizmin femëror t’u përgjigjet më mirë barnave si platinit, elementi më i përdorur në kimioterapitë për tumoret në mushkri, ashtu edhe terapive me erlotinib dhe gefitinib, dy molekula që godasin receptorin e faktorit të rritjes epiteliale (EGFR). Të gjitha prova që tregojnë urgjencën për të hetuar më mirë mbi dobinë e trajtimeve te popullsia femërore.
Virusi i hepatitit C (HCV) duket se është më tepër i predispozuar për femrat. Në fakt, këto të fundit janë më të prekura nga infeksioni, sesa meshkujt, që është edhe një nga arsyet e tumorit në mëlçi. Kështu ato janë më të kujdesshme për t’u vaksinuar, megjithatë ky lloj kanceri është më pak agresiv dhe avancon ngadalë. Ndërkaq, edhe nëse femrat sëmuren pak a shumë në moshë të madhe mund të jetojnë më gjatë, siç dëshmon edhe një studim i publikuar në “American Journal of Gastroenterology”. Avantazhi i parë nuk ka lidhje vetëm me ekspozimin e paktë ndaj faktorëve të rrezikut, por me gjenet që rregullojnë përgjigjen imunitare. Në fakt, shumë prej këtyre gjenden në kromozomin X, i pranishëm në dy kopje te femrat dhe vetëm në një kopje te meshkujt. Hipoteza është konfirmuar nga fakti se hepatiti autoimun dhe ceroza, sëmundje të mëlçisë që prekin më shumë gratë, kanë origjinë autoimune. Së treti, kujtesa që prek një në gjashtë gra dhe një në dhjetë burra. Një nga arsyet është sepse femrat jetojnë mesatarisht gjashtë vjet më shumë se meshkujt dhe patologjia prek më shumë 65-vjeçarët. Por jo vetëm një studim i publikuar në muajin janar në revistën “Journal of Alzheimer’s Disease” nga një grup studiuesish amerikanë, sugjeron se menopauza e parakohshme mund të jetë e lidhur me një rrezik më të madh për zhvillimin e sëmundjes dhe hormonet femërore mund të luajnë rol shumë të rëndësishëm. Megjithatë, ndryshime ka edhe në simptomatologji: pacientët meshkuj paraqesin më shpesh probleme në sjellje, me qëndrime të pahijshme ndaj rrethanave, nga ana tjetër femrat duken më të paqëndrueshme nga ana emocionale dhe kanë deficite të mëdha në komunikim, duke treguar vështirësi të mëdha në kujtimin e një emri apo domethënien e një fjale. Studimet e pakta të bëra deri më tani mbi efikasitetin e terapive shfaqin rezultate jo fort të kënaqshme, disa nga terapitë veprojnë vetëm te meshkujt.

Bota Sot

[Nosh]

Të moshuarve, ilaçet nuk ua sjellin gjuminhttp://www.botasot.info/img/ilace.jpg

Të moshuarit duhet ta dinë, se ilaçet që u ka përshkruar mjeku për të fjetur nuk janë kurat që duhen ndjekur përgjithmonë.

Benzodiazepina, ashtu siç quhen substancat që gjenden më shpesh tek ilaçet për gjumë, nuk duhen marrë për më shumë se tre muaj me radhë, përndryshe rrezikojnë ta shqetësojnë më shumë gjumin, në vend që të përmirësojnë cilësinë e tij.

Studimi

“Cilësia e gjumit në përgjithësi me kalimin e viteve tenton të përkeqësohet dhe për këtë arsye shumë të moshuar u drejtohen ilaçeve për të fjetur më mirë. Në Kanada është një fenomen shumë i përhapur. Një në katër të moshuar i drejtohet mjekut për të fjetur. Por, sipas të dhënave, më shumë se 80 për qind e këtyre personave, pavarësisht kurës, vazhdon të ketë probleme me gjumin dhe cilësinë e tij”, shpjegon Sarah Gabrielle Beland, kërkuesja kanadeze që e ka trajtuar këtë çështje në një artikull të fundit të publikuar në revistën “Journal of Geriatric Psychiatry”. Megjithatë është e vështirë të kuptohet kush është shkaku dhe cilat janë efektet: gjyshërit nuk heqin dot dorë nga ilaçet, sepse përndryshe nuk arrijnë të flenë, apo e kundërta, që lidhet me faktin se mund të jenë ilaçet ato që përkeqësojnë situatën më tej? “Për të kërkuar përgjigjen e kësaj pyetje mblodhëm të dhënat e mbledhura në një hetim të bërë në provincën e Kebekut në një numër të konsiderueshëm personash mbi 65 vjeç. Nga studimi doli se përkeqësimi i cilësisë së gjumit brenda dy vjetëve ishte më i madh mes atyre që prej kohësh përdornin benzodiazepinë në krahasim me ata që e kishin marrë vetëm për një kohë të shkurtër”, tregon Beland, një nga autoret kryesore të studimit. Të dhënat konfirmonin edhe një aspekt shumë të qartë, që të gjithë ne vërejmë në jetën e përditshme: ishin gratë ato që vuanin më shpesh nga pagjumësia dhe që e kërkonin shpëtimin tek ilaçet.

Komenti

“Studimi konfirmon një indikacion shumë të njohur për rolin që përbërësi i njohur me emrin benzodiazepinë luan në rregullimin e personave që kanë probleme me gjumin”, komenton Diego Inghilleri, psikiatër i Qendrës Europiane për Shqetësimet Motive dhe Ankthin. “Në fakt, edhe pse njohjet shkencore tregojnë se marrja e këtyre ilaçeve nuk duhet të zgjasë më shumë se tre muaj, në praktikën klinike zakonisht mjekët përpiqen të kënaqin kërkesat e pacientëve. Nuk duhet harruar asnjëherë që një gotë me qumësht të ngrohtë apo një çaj kamomili mund të bëjë më shumë mrekullira se ilaçet, madje pa shkaktuar asnjë efekt anësor”. Në fakt, sipas të dhënave për konsumin e ilaçeve, nga popullsia në shumë vende të Europës vihej re se benzodiazepina, së bashku me ilaçet e tjera për ankthin dhe depresionin, renditeshin të parat në listë. Miliona euro të harxhuara e të hedhura dëm, që në asnjë rast nuk garantojnë gjumë të ëmbël dhe ëndrra të bukura.

Këshillat

1. Mos pini kafe apo substanca që përmbajnë kafeinë në mbrëmje. Evitoni alkoolin para se të shtriheni, sepse ndikon shumë në cilësinë e gjumit.
2. Vendosni kohën e konsumit të darkës të paktën tri orë para se të shtriheni për të fjetur.
3. Flini dhe zgjohuni pothuajse në të njëjtën orë edhe kur jeni me pushime apo në fundjavë.
4. Vendosni dhe mbani një ritual para se të flini (lahuni me ujë të ngrohtë, lexoni, pini ndonjë gotë çaj apo qumësht).
5. Evitoni ambientet shumë të ftohta apo shumë të ngrohta: dhoma e gjumit duhet të ketë temperaturë konstante dhe të jetë e qetë pa zhurma.
6. Mendojeni krevatin, jastëkun dhe dyshekun si vendin më çlodhës dhe më komod në botë.
7. Mos flini kurrë duke parë televizor. Fikeni dhe pastaj shtrihuni. Zhurmat mund t’ju prishin gjumin.
8. Mos mendoni për asgjë, ose të paktën mendoni pozitivisht për ditën e re.
9. Nëse nuk ju zë gjumi, mos u përpiqni me zor. Ndizni televizorin apo kompjuterin derisa ta ndieni që doni të flini.
10. Evitoni ilaçet që mund të ndikojnë te gjumi. Përpiquni t’i merrni disa orë para se të shtriheni.

Bota Sot

[Nosh]

Pse duhet të pini verë të kuqehttp://www.botasot.info/img/red_wine.jpg

Sipas një studimi, një përbërës i verës së kuqe ju mbron nga sëmundjet e zemrës dhe diabeti.
Kërkuesit e universitetit të Mastriktit (Hollandë) kanë zbuluar se një antioksidant i zbuluar tek rrushi mund të ulë nivelin e sheqert në gjak dhe të reduktojë presionin e gjakut.
Ky antioksidant me emrin resveratrol ndihmon edhe në zgjatjen e jetës sipas ekspertëve.
“Kemi parë shumë efekte pozitive nga studimi ynë. Edhe pse këto efekte kanë qenë të vogla, rëndësi ka që kanë qenë të gjitha pozitive”, tha Dr. Patrick Schrauwe.
“Ky është një lajm shumë i mirë. Kemi provuar për herë të parë që resveratroli i bën mirë njerëzve. Kemi ende nevojë për studime të mëtejshme, por i këshilloj njerëzit të përdorin verën e kuqe”, shtoi doktori.

Bota Sot

[Nosh]

Sekreti i rinisë: Hani më pakhttp://www.botasot.info/img/teen-health.jpg

Harrojini operacionet plastike. Sipas një studimi, nëse doni të ngadalësoni procesin e plakjes duhet vetëm të hani më pak.
Kërkuesit e universitetit të Goteborgut (Suedi) kanë dalë në përfundimin se konsumimi i sa më pak kalorive bën që të plakeni më ngadalë dhe gjithashtu të jeni më të shëndetshëm.
Reduktimi i kalorive rrit nivelin e çlirimit të enzimave peroksideroksinë të cilat ndihmojnë në rigjenerimin e qelizave të organizmit tonë.
“Ne kemi vërtetuar se ulja e kalorive ngadalëson plakjen sepse sa më pak kalori të ketë në organizëm aq më shumë enzima peroksideroksinë çlirohen. Këto enzima riparojnë dëmtimet e qelizave”, shprehet Mikael Molin, udhëheqësi i këtij studimi.

Bota Sot

[Nosh]

Mungesa e vitaminës B12 dëmton funksionin e trurit
Një studim i ri thotë se mungesa e vitaminës B12 mund të jetë përgjegjëse për rënien e funksionit të trurit tek personat e moshuar. Megjithëse njerëzit zakonisht marrin vitamina B12 nga mishi, peshku, nënprodhime të qumështit dhe të drithërave, aftësitë e tyre për të asimiluar vlerat ushqyese mund të bllokohen nga një numër faktorësh, siç janë konsumi i tepërt i alkoolit, anemia dhe çrregullime të ndryshme në sistemin e tretjes. Ekspertët e shëndetit thonë se vizitat e rregullta mjekësore dhe ndërgjegjësimi i publikut mund të shmangin dobësitë e funksionit të trurit si pasojë e mungesës së vitaminës B12.
Ashtu si muskujt dobësohen e tkurren nga kequshqyerja, edhe truri i njeriut fillon të tkurret kur vitamina B12 në trup nuk është e mjaftueshme.
Mjeku neurolog Michael Yokelson thotë se vitamina B12 është pjesë e rëndësishme përbërëse e neuroneve që transmetojnë sinjale në tru, si dhe ushqim kryesor i qelizave të trurit.
Dr. Michael Yochelson është neurolog në Spitalin Kombëtar të rehabilitimit në Uashington.
Ai thotë se lidhja midis mangësisë së vitaminës B12 dhe humbjes së vëllimit të trurit është e rëndësishme të dihet, për shkak se kjo vitaminë luan një rol kyç në aftësitë e njeriut për njohje a për të mësuar.
Dr. Martha Claire Morris është një nga autorët e studimit.
Ajo thotë se gjatë studimit u zbuluan prova se mangësia e vitaminës B12 shoqërohej me tkurrje të trurit dhe shtimim të intensitetit të tij. Gjithashtu u konstatua se mangësia e vitaminës B12 lidhej me nivelin e ulët të njohjes.
Peshku, mishi, bulmeti dhe ushqime të pasura me proteina janë burime të mira të vitaminës B12. Neurologu Michael Yochelson thotë se dietat me bazë bimore, si dhe dieta të larta në karbohidrate, janë të varfëra me vitaminë B12.
Ai beson se njerëzit në mbarë botën duhet të marrë vitaminë B12 shtesë - në formën e pilulave, injeksione - për të parandaluar një lloj humbjeje në funksionin e trurit.
Dr Yochelson thotë se është me rëndësi që njerëzit të kryejnë analiza për të kontrolluar herë pas here nivelin e vitaminës B12 në organizmin e tyre, sepse kështu do të parandalohej çdo mangësi e saj në organizëm.
Dr Yochelson thotë se studimi i kryer mes personave 65 vjeçarë, duhet të shërbejë si bazë për kërkime të tjera mes personave të moshave më të reja, veçanërisht në Afrikë, Azi Jugore, dhe Amerikë Jugore e Qendrore, rajonet me shkallën më të lartë mangësie të vitaminës B12.

Bota Sot

[Nosh]

Mbipesha nuk është çështje gjeneshhttp://www.botasot.info/img/vrapimi.jpeg

Mbipesha është shndërruar në një problem në rritje në të gjithë vendet e zhvilluara, por ata që kanë ngushëlluar veten për kilet e tepërta me predispozitën gjenetike, janë gabuar.
Një studim i ri shkencor tregon se ndërsa ka disa njerëz që janë më të prirur për të vënë shëndet të tepërt, nuk ka asnjë pengesë gjenetike që t’i rezistojë ushtrimeve në procesin e dobësimit.
Studimi u fokusua në një pjesë kodi gjenetik që e kanë shumica dërmuese e njerëzve, të cilët shëndoshen prej yndyrrave dhe sheqernave të tepërta.
Këta njerëz u ballafaquan me atë pjesë të vogël që lindin me një “çrregullim”, i cili i bën imun nga sheqernat dhe yndyrrant e tepërta, të cilat nuk shndërrohen në dhjam në trupin e tyre, por thjesht dalin jashtë.
Duke përllogaritur normën dietetike ditore, u vërtetuan se kategoria e dytë duhet të konsumonte më shumë kalori për të shtuar në peshë. Megjithatë, përballë ushtrimeve fizike, trupi reagonte njësoj në secilin rast, duke djegur të njëjtën sasi energjie.


Bota Sot

[Nosh]

Dëgjoni muzikë kur jeni duke pirëhttp://www.botasot.info/img/vere-muzike.jpg

Shpesh dëgjojmë këshilla mbi ushqimet që shkojnë me një gotë verë, por duket se edhe çfarë dëgjoni kur jeni duke pirë ndikon shumë në shijim.
Sipas një studimi britanik, ata që pinë verë duhet të zgjedhin edhe muzikën që i shkon pijes. Për shembull, vera Merlot shkon me muzikën e lehtë.
Profesori Adrian North, i universitetit të Edinburgut, testoi shijen e 250 studentëve gjatë dëgjimit të disa rrymave muzikore.
Pasi u pyetën se sa i shijoi vera, rezultatet treguan se tingujt kishin ndikuar në shijimin e pijes tek vullnetarët e eksperimentit.


Bota Sot

[Nosh]

20 sekonda për të bërë sytë bluhttp://www.botasot.info/img/eyes-1581.jpg

Në vetëm 20 sekonda, një mjek në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është në gjendje të ndryshojë sytë kafë ose të zinj në ngjyrën blu.

I quajtur Gregg Homer, doktori përdor një lazer të vendosur në një frekuencë të caktuar, për të kryer këtë proces të rëndësishëm.
Në një seancë që zgjat vetëm 20 sekonda, lazeri absorbon pigmentin kaf, ose melaninën, duke bërë që ngjyra blu të shfaqet vetvetiu 2-3 javë më pas.
Shndërrimi me rrezet e lazerit është një alternativë e mirë për ata që pëlqejnë këtë ngjyrë dhe shpenzojnë vazhdimisht në lente artificiale.
Megjithatë, doktori paralajmëron të gjithë të interesuarit se nëse do t’i nënshtrohen operacionit, ngjyra e tyre origjinale e syve nuk mund të rikuperohet.
Në fakt, tek të gjithë njerëzit me ngjyrë të zakonshme sysh, bluja është e fshehur, por në momentin që melanina, substanca që jep ngjyrën kafe hiqet, ajo nuk mund të riprodhohet sërish prej trupit.

Bota Sot

[Nosh]

Si të vonosh plakjenhttp://www.botasot.info/img/old-women.jpg

Vërshimi i rrudhave dhe dobësimi i muskujve mund të vonohet dhe madje të eliminohet.
Kështu thonë një grup studiuesish në Shtetet e Bashkuara, të cilët kanë arritur rezultatet në fjalë pas një eksperimenti të kryer mbi një mi.
Eksperimenti u bë duke rigjallëruar qelizat e tërhequra që nuk janë ndarë dhe që akumulohen natyrshëm me moshën.
Shkencëtarët besojnë se zbulimi i tyre mund të ketë një impakt pozitiv në kujdesin dhe kontrollin e plakjes tek njeriu.
Ekspertët thanë se rezultatet e eksperimentit ishin mjaft interesante, por nga ana tjetër nënvizuan se ato duhet të shqyrtohen me ngadalë.
Studimi, i publikuar në revistën “Nature”, fokusohet në ato që quhen “qelizat që plaken”. Ato nuk ndahen për të formuar qeliza të reja dhe kanë një rol të rëndësishëm në parandalimin e tumoreve.
Këto qeliza largohen nga sistemi imunitar, por shtohen me kalimin e kohës. Studiuesit vlerësuan se rreth 10 për qind e qelizave janë të plakura tek të gjithë njerëzit në moshë shumë të thyer.

Bota Sot

[Nosh]

Cilat dieta japin rezultate më të mira?


Nju Jork, 4 nëntor 2011 (Kosovapress) Koha: 21:54
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/dieta041111_thmb1.jpg
Ndonëse dietat ndihmojnë në zgjidhjen e të paktën disa kilogramëve të tepërt, studimi i ri tregon se nuk janë të gjitha mënyrat e dobësimit të mira për trupin e njeriut.
Ekspertët kanë studiuar dietat më të popullarizuara botërore, në bazë të përparësive dhe dobësive të tyre.

Në analizën bërë 20 dietave të ndryshme kanë marrë pjesë 22 ekspertë nga fusha e diabetit, sëmundjeve të zemrës, sociologjisë, dobësimit, etj. Ata kanë marrë parasysh shtatë gjëra kryesore si ushqyeshmëria, balancimi i peshës ose përgatitjet, si dhe gatimi.

Në vendin e parë është dieta Dash, e cila është shpikur për personat me hipertension dhe përmban ushqime të ndryshme të freskëta dhe me më pak yndyrë dhe kripë. Vendin e dytë e ka zënë dieta TLC, e cila përfaqëson një proporcion të lartë të ushqimeve me fibër dhe kalcium.

Dieta mediterane është në vendin e tretë, për shkak se përfshin drithëra, pemë dhe perime të freskëta, si dhe vaj ulliri. Dieta e klinikës Mayo renditet në vendin e katërt, pasi në kuadër të ushqimeve parasheh të konsumohet më shumë pemë dhe perime të freskëta.

Në vendin e pestë është dieta Volumetrics, e cila bazohet në konsumin e artikujve ushqimor me dendësi të ulët energjetike. Në vendin e fundit renditet dieta e popullarizuar Atkins, pasi që përjashton një pjesë të ushqimeve, ndërsa në mesin e dietave më të këqija janë renditur dietat Paleo, Veg, të cilat përfshijnë vetëm ushqime të papërpunuara.

Studimi është publikuar në “U.S. News” dhe “World Report's Best Diets for Healthy Eating”.

[Nosh]

Të “digjesh” nga kremi kundër diellithttp://www.botasot.info/img/sun-tanning.jpg

Kremi kundër diellit është i zakonshëm dhe i këshillueshëm për t’u përdorur në plazh, por ai mund të shkaktojë varësi dhe mund të bllokojë mënyrën natyrore të mbrojtjes nga rrezet, sugjeron një studim i publikuar të premten.
Nëse diçka e tillë ndodh, atëherë lëkura nuk do të mundë të tolerojë më as rrezatimet më të ulta, duke shkaktuar djegie të menjëhershme nëse nuk përdoret sërisht kremi.
Shkencëtarët e një universiteti britanik arritën të zbulonin se lëkura e njeriut është e pajisur me disa sensorë nervorë, të cilët vendosin trupin në alarm dhe shkaktojnë një kundërveprim mbrojtës, në rastin kur ai ekspozohet nga rrezet e dëmshme të diellit.
Këta receptorë, të cilët gjenden edhe në retinën e syrit, reagojnë në këto raste duke lëshuar një substancë të quajtur melaninë, e cila përthith rrezet dhe mbron trupin nga djegiet dhe agjentët kancerogjenë.
Megjithatë, prodhimi i melaninës ka gjasa të pakësohet ose të ndërpritet përfundimisht, për shkak të përdorimit të kremit të plazhit, sidomos në përdorimin e kremrave me elementë më të lartë mbrojtës nga sa është e nevojshme.
Një nga mënyrat për të reduktuar mundësinë që mbrojtja natyrale të “çaktivizohet” është duke u këshilluar me farmacistin për llojin e përdorimit të kremit të plazhit, por kjo vetëm sa do të ulë rrezikun, sepse disa lloj organizmash, gjithsesi do të reagojnë ndaj çdo lloj kremi duke ulur prodhimin e melaninës, theksoi studimi.

Bota Sot

[Nosh]

Për prostatën nevojitet teste të rejahttp://www.botasot.info/img/prostate-test.jpg

Testi i Antigjenit Specifik të Prostatës (ASP) që përdoret për të zbuluar tumoret e mundshme në prostatë, rrezikon të të bëjë më shumë keq sesa mirë. Ai nuk të shpëton jetën, madje të shtyn të fillosh trajtime të kota
Si në Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe në Europë e zona të tjera të industrializuara, meshkujt kanë 16% probabilitet që t’u diagnostikohet tumor në prostatë në një periudhë të caktuar të jetës, por mundësitë e vdekjes janë vetëm 3%. Megjithatë, pavarësisht statistikave, falë terapive për kancerin në prostatë mbahet në këmbë një industri e madhe. Në fakt, sfida e vërtetë do të ishte gjetja e rasteve ku tumori është shumë “agresiv” për t’u përhapur. Megjithatë teknikat diagnostikuese aktuale nuk e lejojnë një gjë të tillë. Ndodh që për shpëtimin e një jete, një njeri mund të kurohet edhe kot, madje ka gjasa që për këtë arsye gjendja e tij të përkeqësohet.
Testi i ASP-së (Antigjeni Specifik i Prostatës) mat sasinë e antigjenit specifik të prostatës që është në gjak. ASP-ja është një proteinë që prodhohet në gjëndrën e prostatës për të ndihmuar spermën që të kryejë funksionin e saj. Testi, i cili nuk lidhje fare me aftësinë riprodhuese, përdoret vetëm për të verifikuar praninë e ndonjë tumori në prostatë. Problemi është se jo gjithmonë nivelet e larta të ASP-së tregojnë praninë e qelizave tumorale. Nivelet më të larta sesa normalja, mund të shkaktohen edhe nga zmadhimi i gjëndrës (e zakonshme te të moshuarit), infeksioni, inflamacioni, acarimi, barnat për dhembjen e kokës (siç është ibuprofeni) dhe aktiviteti i fundit seksual.
Kush fiton?
Testi ASP-së, tepër i përdorur, është kritikuar prej kohësh për efektet pozitive të rreme që ka, gjë që ka çuar në trajtimin e kotë të tumoreve, të cilët mund të mos kenë qenë të rrezikshëm. Biopsitë e bëra te meshkujt me nivel alarmues ASP-je kanë treguar se mbi dy të tretat nuk kishin gjurmë kanceri në prostatë. Në fakt është zbuluar se një në gjashtë meshkuj me ASP normale kishin qeliza tumorale në gjëndrën e prostatës.
Pasiguria e testit të ASP-së ka detyruar shumë urologë të përdorin edhe një bioshënues në urinën që përqendrohet te një gjen i quajtur “Pca3”. Krahasimi mes shkallës së aktivitetit të gjenit “Pca3” me atë të gjenit ASP duket sikur jep një përgjigje më të saktë. Duke u bazuar te këto përfundime, urologët këshillojnë një biopsi. Megjithatë ndonjëherë edhe kjo e fundit paraqet probleme. Në rastet kur biopsia është pozitive, ka gjasa që pjesa më e madhe e qelizave tumorale të gjetura të lokalizohet dhe të rriten aq ngadalë, saqë simptomat e kancerit të mos shfaqen kurrë, e aq më pak individi të vdesë. Në pjesën më të madhe të rasteve, meshkujt që kanë qeliza tumorale në prostatë dhe nuk i janë nënshtruar asnjëherë terapive, në pleqëri vdesin nga shkaqe të tjera, si për shembull iktusi (damllaja), infarkti, kanceri në mushkëri e kështu me radhë, para se të bien në gjurmët e arsyes së vërtetë. Nga autopsitë e bëra u zbulua se tre në katër të moshuar 85-vjeçarë që kishin tumor në prostatë, vdiqën nga shkaqe të tjera.
Nëse testi i ASP-së dhe biopsitë shfaqin rrezik për shëndetin e njeriut, atëherë terapitë e kota janë edhe më të rënda. Dihet që çdo kurë është e rrezikshme. Pra, me fjalë të tjera edhe testi i ASP-së mund të të bëjë më shumë keq sesa mirë. Për testin e ASP-së nuk ka as prova që t’i japin avantazh meshkujve të cilët kanë një tumor në rritje të shpejtë. Shenja e parë e formës pushtuese të kancerit në prostatë shpesh verifikohet shumë vonë dhe është e pamundur që të kurohet. Deri tani testi ka bërë zbulimin e shumë rasteve, por kjo nuk e ka ulur shkallën e vdekshmërisë.
Madje edhe shkencëtari që e ka zbuluar para dyzet vjetësh ASP-në thekson se kjo analizë nuk duhet të jetë më rutinë, por t’i lihet rasteve të veçanta. Duke u bazuar te puna e tij, Richard Ablin, docent i imunobiologjisë dhe patologjisë në Universitetin e Arizonës, e ka përcaktuar testin si “një katastrofë shëndetësore”. Por pse atëherë vazhdon të përdoret sërish? “Sepse shtëpitë farmaceutike vazhdojnë ta sheshin këtë test dhe ka nga ata që i inkurajojnë meshkujt të bëjnë kontrolle të vazhdueshme”, ka thënë doktor Ablin për “New York Times”.
Para dy vitesh, një grup ekspertësh u shpreh kundër testit të SPA-së për të moshuarit mbi 75 vjeç: duke qenë më të brishtë, të moshuarit rrallëherë kanë efekte pozitive nga ndërhyrjet kirurgjikale dhe terapitë që nuk u zgjasin jetën, gjë që mund t’u shkaktojë mospërmbajtje dhe impotencë. Së fundmi grupi i ekspertëve ka bërë të ditur se për meshkujt nga 50 deri në 69 vjeç, ulja e numrit të vdekjeve shkaktuar nga kanceri në prostatë është e papërfillshme edhe pas dhjetë vjetësh. Me fjalë të tjera, testi i ASP-së nuk të shpëton jetën, madje përgjithësisht rreziqet e trajtimeve të kota bëhen edhe më të mëdha.

Bota Sot

[Nosh]

Dieta e pastër vegjetarianehttp://www.botasot.info/img/vegan-cake-main.jpg

Nëse ish-Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës (SHBA) dhe adhuruesi i deklaruar i hamburgerëve, Bill Klinton, vendos të ndjekë dietën e pastër vegjetariane për arsye shëndetësore, është koha për të hedhur një vështrim më nga afër.
Ndërkohë që vegjetarianizmi i mirëfilltë fiton përkrahje edhe nga njerëzit e famshëm, cilat janë dobitë dhe problemet shëndetësore të lidhura me këtë dietë, pa mish dhe pa produktet bulmetore?
Ish-Presidenti i SHBA-ve, Bill Klinton është ndoshta personi më i famshëm në botë që ndjek dietën e pastër vegjetariane.
Ku ishte në detyrë, Klinton nuk e fshehte adhurimin e tij ndaj ushqimeve të pashëndetshme, sidomos ato me përmbajtje të lartë yndyrash, si hamburgerët. Por që nga koha e lënies së detyrës, ish-Presidenti ka patur dy ndërhyrje në zemër dhe, pas këshillave mjekësore, ai vendosi të fillonte dietën e pastër vegjetariane.
Klinton u zgjodh njeriu i vitit nga Organizata për Trajtimin Etik të Kafshëve, PETA, sipas së cilës dieta e tij e re kishte “kursyer jetën e 200 kafshëve detare dhe tokësore në vit”.
Por vegjetarianizmi i mirëfilltë nuk parashikon vetëm ngrënien e frutave dhe perimeve.
Restorantet si Simply Authentic Food i Londrës janë të specializuara në përgatitjen e pjatave vegjetariane. Këtu asgjë nuk gatuhet në temperaturë më të lartë se 48 gradë celsius dhe të gjitha ushqimet janë natyrale.
Por çfarë mund të hanë ndjekësit e kësaj diete?
Xhein Klark, dietologe në klinikën Portobello, përkufizon ushqimet që parashikon dieta.
“Dieta e pastër vegjetariane është një dietë e rreptë dhe nuk përmban asnjë nga produktet bulmetore.”
Shoqata e Vegjetarianëve thotë se një ndjekësit e dietës janë persona që “mundohen të jetojnë pa shfrytëzuar kafshët, për të mirën e kafshëve, të njerëzve dhe planetit. Vegjetarianët e mirëfilltë ushqehen vetëm me produkte bimore, pa konsumuar mish, peshk, bulmet, vezë apo mjalt.” Ka dhe stile jetese të lidhura me dietën që evitojnë përdorimin e lëkurës, leshit dhe mëndafshit në veshje.
Por me një dietë kaq të rreptë duhet patur kujdes për marrjen e mjaftueshme të vitaminave dhe ajo nuk është e përshtatshme për këdo.
Fëmijët duan kujdes të veçantë para se të fillojnë dietën e pastër vegjetariane.
Klark paralajmëron: “Ne kemi disa shqetësime lidhur me këtë dietë, veçanërisht për fëmijët sepse burimet e hekurit janë në nivele shumë të ulëta. Hekuri është një mineral i nevojshëm për të patur qeliza të gjakut të shëndetshme dhe dieta e pastër vegjetariane mund të mos ofrojë hekur në përmbajtjen e saj.”
Kjo dietë mund të ketë sasi të pamjaftueshme të kalciumit dhe të vitaminës B12, prandaj dietologia Klark rekomandon konsumimin e produkteve alternative me sasi të shtuar të këtyre elementëve si drithërat apo marrjen e kokrrave plotësuese.
Ish-Presidenti Klinton nuk është i vetmi njeri i famshëm që ndjek këtë dietë. Këngëtari i rokut, Ozzy Osborne, ka deklaruar se edhe ai ndjek dietën e pastër vegjetariane.
Edhe pse ka kaluar vetëm rreth një muaj që kur ai ka filluar, ai shprehet se ndihet mirë qysh tani. Ai thotë se kjo është një mënyrë shumë e mirë për të ndaluar konsumin e ushqimeve të pashëndetshme.
Por sa është e përhapur kultura e dietës së pastër vegjetariane midis njerëzve të famshëm?
Aktorja Rose McGowan thotë se nuk është për të.
“Nëse do të isha një person më i lartë dhe më i fortë ndoshta do t’ia arrija të isha pjesë e asaj kulture, por tani për tani jam dembele dhe më pëlqejnë këpucët e lëkurës.”
Aktorja Selma Blair thotë se pavarësisht se konsumon disa herë mish, vegjatarianizmi përbën bazën e dietës së saj.
“Unë kam konsumuar dhe do të vazhdoj të konsumoj mish prandaj unë nuk jam vegjetariane e mirëfilltë, por pjesa më e madhe e dietës sime është vegjetariane.”
Ndërkohë që njerëzit e famshëm kanë vështirësi të ndjekin dietën e rreptë vegjetariane, sipas Shoqatës së Vegjetarianëve, vetëm në Britaninë e Madhe ka mbi 150 mijë njerëz që e zbatojnë atë me sukses.
Pra, duhet të bëhemi vegjetarianë të mirëfilltë për arsye shëndetësore? Përgjigja, sipas zonjës Klark është “jo”.
“Unë do ta rekomandoja këtë dietë për njerëzit që kanë probleme morale mbi ngrënien e produkteve të kafshëve, por jo sepse do të ishte zgjidhja e vetme për të qenë të shëndetshëm.”

Bota Sot

[Nosh]

Ushqyerja e fëmijës me gjihttp://www.botasot.info/img/gjidhenie.jpg

Çfarë dimë dhe nuk dimë për të...
Pediatrit rrëzojnë bindjet e rreme që shoqërojnë nënat e reja: ushqimi, alkooli, ilaçet...ja se çfarë duhet të dini për ushqyerjen me gji të të vegjëlve

Jo ilaçeve, jo kafesë, jo ushqimeve pikante, madje asnjë dhimbje e lehtë dhëmbi nuk lejohet. Një nënë që ushqen me gji fëmijën e saj duhet të jetë një figurë “engjëllore” për fëmijën, krejtësisht e “pastër” dhe pa asnjë lloj sëmundjeje në trup. Por në të vërtetë nuk është kështu: kur ushqen të voglin me gji mund të bësh një jetë fare normale, ku lejohet të sëmuresh dhe mbi të gjitha të kurohesh, por edhe të ushqehesh mirë, pa e kaluar masën. Shpesh bindjet e gabuara që qarkullojnë apo që mësojmë nga të tjerët na bëjnë të heqim dorë nga një periudhë kaq e rëndësishme, siç është ushqyerja e fëmijës me gji dhe përfitimet prej saj. “Shpesh të mendosh se nuk mund ta ushqesh fëmijën me gji është një problem vetëvlerësimi”, - shpjegojnë pediatrit dhe specialistët që merren me ushqyerjen e të vegjëlve me gji. Vetëm dy gra në 10 000 nuk kanë qumësht, të tjerat 9998 janë të gjitha në gjendje të ushqejnë fëmijën me gji, por ndoshta nuk e dinë. Edhe pse i dinë avantazhet, shumë prej tyre nuk arrijnë ta bëjnë, ndoshta sepse nuk janë të informuara se si funksionon trupi i tyre. Me ndihmën e mjekëve mund të zbuloni gjithçka të vërtetë apo të rremë mbi ushqyerjen me gji.
Ushqimet që nuk lejohen: hudhra, qepa, lakra, brokoli
E pavërtetë: Një grua që ushqen fëmijën me gji duhet t’i konsumojë të gjitha ushqimet, e rëndësishme është të mos e tejkalojë masën. Nuk ka ushqime të ndaluara, edhe pse në jetën e tij në barkun e nënës, fëmija mësohet me shijet, kripërat dhe erëzat. Sa më shumë variacion ushqimi të përdorë nëna, aq më shumë qumështi ndryshon shijen, duke e bërë më të shijshëm për fëmijën.
Kur ushqen me gji duhet të hash shumë ushqim
E vërtetë dhe e gabuar: Një nënë “prodhon” mesatarisht nga 750 ml deri në një litër qumësht, dhe për këtë ka nevojë për rreth 500-700 kalori më tepër, që mund të merren vetëm duke shtuar një porcion të vogël ushqimi. E rëndësishme nuk është të hash shumë, por të hash në mënyrë të shëndetshme.
Një gotë alkool nuk të bën keq
E vërtetë: Një gotë verë në vakt, sidomos në drekë është plotësisht e lejueshme, por gjithmonë duhet të kemi parasysh që të mos i japim gji fëmijës menjëherë pasi kemi pirë alkool.
Kafeja dhe çaji duhen evituar
E gabuar: Nuk ka evidencë shkencore që duhen ndaluar. Nëse e ndieni që ju bëjnë mirë, mund të pini pa problem deri në katër kafe në ditë.
Gjatë ciklit menstrual nuk duhet t’i japësh gji fëmijës
E gabuar: Nëse ushqen fëmijën me gji në mënyrë korrekte, në përgjithësi nuk të është rikthyer ende cikli menstrual. Ka disa nëna tek të cilat rikthen shpejt pas lindjes, por kjo nuk interferon me qumështin dhe fëmijën.
Ndalohet pirja e duhanit
E vërtetë: Është një rast i mirë për të lënë duhanin, madje kjo duhet bërë që kur ngelesh shtatzënë. Është e rëndësishme të krijosh një ambient të pastër pa tym duhani. Nëse e keni të pamundur të rezistoni, një cigare në ditë edhe mund t’ia lejoni vetes, por gjithmonë larg fëmijës dhe ambientit ku ai qëndron.
Ilaçet dhe sëmundjet
Pas anestezisë lokale ose të përgjithshme nuk duhet të ushqesh fëmijën
E gabuar: Mund të nisësh t’i japësh gji fëmijës menjëherë pas anestezisë.
Nuk duhen marrë ilaçe gjatë ushqyerjes me gji
E gabuar: Varet nga ilaçi, duke kujtuar se 1-2% kalojnë tek qumështi, dhe për çdo ilaçe ekziston një alternativë e mundshme për ushqyerjen me gji.
Ka antidepresivë që duhen marrë
E vërtetë: Ka disa ilaçe që lejohen, megjithatë është gjithmonë mirë të mos ndërpritet ushqyerja me gji nëse është e nevojshme, sepse kjo nuk bën gjë tjetër veçse do të rrisë frustrimin e gruas.
Në rast temperature, ftohjeje apo diarreje të nënës është mirë të mos ushqesh me qumësht
E rreme: Nëse keni temperaturë, do të thotë se infeksioni është në veprim dhe kështu që fëmija ka reaguar. Mund të merren antipiretikë, si paracetamoli apo ibuprofeni, por jo aspirina. Në rastin e aspirinës mund të procedohet qetësisht.
Nëse je e infektuar me HIV, nuk mund të ushqesh
E vërtetë: Ky është i vetmi rast kur një nënë nuk mund të ushqejë fëmijën me gji. Gjithsesi, gratë me HIV mund të trajtohen gjatë lindjes me antiviralë që lejojnë të ushqesh me qumësht gjiri për gjashtë muaj.

Bota Sot

[Nosh]

Kush ka frikë nga TBC-ja http://www.botasot.info/mesme/tbc_x_ray.jpg

Tuberkulozi po rikthehet? Kështu të bëjnë të mendosh kronikat e ndryshme. Faktikisht sëmundja nuk është zhdukur kurrë, por sot mund të kurohet, edhe pse...

Janar 2008: kishte filluar të kollitej dhe mjeku i familjes, pasi kishte harruar që djali dhe bashkëshorti i gruas ishin kuruar nga tuberkulozin (TBC-ja) e kishte këshilluar të merrte ca mykolitikë dhe të ndërpriste duhanin. Diagnoza ishte përcaktuar vetëm para një viti. Megjithatë mikrobi kishte përfituar nga situata, duke infektuar shumë persona të tjerë: në një shkollë me 851 nxënës, 43 fëmijë dolën pozitivë ndaj testeve që u kryen, ndër 19 të tjerë kishin TBC aktive.


Tetor 2010: Në Pjemonte kishte filluar të kollitej një mësuese e shkollës fillore dhe vetëm pas tri muajsh doktori, mes dyshimesh kishte drejtuar për te specialisti. Edhe në këtë rast në tre shkollat fillore, të komunave të ndryshme, mes 398 studentëve dhe 77 kolegëve, 33 nxënës dhe 11 punëtorë rezultuan pozitivë ndaj testit, por asnjëri i sëmurë. Rasti i fundit është edhe më i njohuri: më 25 korrik në mbrëmje një infermiere që u çua në urgjencë sepse dyshohej se ishte me TBC, rezultoi pozitive ndaj testeve dhe analiza radiografike evidentoi një vatër infeksioni. E shtruar menjëherë në spital, ajo u tregoi doktorëve se shenjat e para i ishin shfaqur në prill. Për siguri, të gjithë fëmijët që ishin vizituar në spital nga ajo, prej janarit e deri në korrik, iu nënshtruan testeve. Prej tyre 150 fëmijë rezultuan pozitivë, por asnjëri, të paktën deri sot, i sëmurë. Mos vallë tuberkulozi po rikthehet?

I fuqishëm

Në historinë e saj, sëmundja e TBC-së ka pasur mijëra emra. Para 130 vjetësh, më 20 prill të vitit 1882, në Berlin gjatë një mbledhjeje të Shoqërisë së Fiziologjisë, mikrobiologu gjerman Robert Koch thoshte se kishte arritur të kultivonte bacilin e tuberkulozit nga pështyma e një të sëmuri dhe e cilësonte si përgjegjës të të gjitha formave të kësaj sëmundjeje. Sot e dimë që bacili është “Mycobacterium tuberculosis”, pra një kryqëzim mes një bakteri dhe një kërpudhe. Kjo gjë shpjegon arsyen pse shumohet shumë ngadalë dhe për murin e tij të veçantë qelizor, i reziston pjesës më të madhe të antibiotikëve.

Efektet
Në vitin 2009, 27 shtetet e BE-së shënuan 79.665 raste të TBC-së me një mesatare 15,8 raste në çdo 100 mijë banorë. Mes këtyre ka vende me një tregues veçanërisht të lartë, siç është Rumania (108 raste çdo 100 mijë banorë), por edhe vende me tregues të ulët, si Islanda (2,8 çdo 100 mijë banorë). Edhe në Itali, nga viti 1950 deri më sot, është asistuar në një ulje të vazhdueshme të rasteve të TBC-së, gjë që shpjegohet si me përmirësimin e kushteve të jetesës, ashtu edhe me përdorimin e antibiotikëve. Edhe pse me një ritëm të ngadaltë, rastet e TBC-së vazhdojnë të ulen: nga viti 1995 deri në 2008-n, sinjalizimet e TBC-së kaluan nga 9,2 në 6,5 në çdo 100 mijë banorë (nga 5225 raste në 3877 raste në vit). kjo e dhënë e rendit Italinë te vendet me përqindje të ulët.

Karakteristikat

Zakonisht gjërat që ndriçojnë nuk janë ar. Nëse bazohemi te të dhënat e vitit 2008, do të shohim se 73% e risive vjen nga zonat ku sistemi shëndetësor publik është më efikas. “Nëse diagnostikon një TBC, je i detyruar me ligj që ta tregosh. Faktikisht ndonjëherë i trembemi qendrave të vogla shëndetësore, të cilat mund t’i drejtojnë të sëmurët te specialistët privatë, duke e mbajtur të fshehtë rastin”.

Vonesa

Një problem tjetër i rëndësishëm është vonesa e diagnozës. Disa studime kanë treguar se simptomat e para kuptohen dy muaj pasi është shfaqur sëmundja: 60 ditë ku i sëmuri takohet me njerëz dhe ua transmeton bakterin të tjerëve. Por cila është simptoma që duhet të na alarmojë? Një kollë e vazhdueshme dhe jo akute, një rënie e vogël peshe dhe djersitje gjatë natës janë shenjat më të zakonshme. Këtyre mund t’u shtohet temperatura dhe ndonjëherë hemorragjia, kur pështyni gjak. Pra, TBC-ja është një sëmundje e rëndë, e cila duhet marrë seriozisht dhe kuruar mirë, ose situata mund të bëhet kritike.

Bota Sot

[Nosh]

Studim i ri: Duhani ndikon tek krijimi i vartësisë nga droga të tjera http://www.botasot.info/mesme/smok48.jpeg



Një studim i ri i Universitetit të Kolumbias nënvizon rolin e duhanit në krijimin e vartësisë nga kokaina. Korrespondenti Art Chimes shpjegon se studimi tregon se nikotina shërben shpesh si porta e ekspozimit të organizmit ndaj llojeve të tjera të drogës si në kontekstin biologjik, ashtu edhe social:
Amir Levine thotë se janë zbuluar prova që dëshmojnë hipotezën e nikotinës si portë ekspozimi, si për shembull fakti që adoleshentët e fillojnë marrjen e drogës, në takime sociale ku pinë duhan dhe alkool. Fillimisht eksperimentohet me marihuanën dhe më pas me droga edhe më të rënda.
“Ngritëm pyetjen nëse kjo sekuencë ndoshta fshihte një efekt biologjik të duhanit në marrjen e drogave të tjera në të ardhmen”.
Studiuesit zhvilluan eksperimente me minjtë, duke u hedhur nikotinë në ujë. Më pas u injektuan minjve kokainë dhe krahasuan sjelljen e minjve që kishin marrë më parë nikotinë me ata që u injektuan me kokainë, por pa iu dhënë më parë nikotina.
“Zbuluam se kur minjtë kishin asimiluar nikotinë më parë, ndryshimet në sjellje ishin shumë më të theksuara pas marrjes së kokainës”.
Zoti Levine thotë se kërkuesit dalluan ndryshim edhe kur sasia e nikotinës ishte shumë e vogël. Bashkautori dhe laureati i Çmimit Nobel, Eric Kandel shton se nikotina rrit në mënyrë dramatike efektin e kokainës.
“Faktikisht, është deri diku një përfundim i logjikshëm, përse njerëzit avancojnë nga nikotina tek kokaina. Pasi kanë pirë duhan, dhe provojnë kokainën, ndjejnë një efekt tepër të fortë”.
Nikotina, shpjegon studiuesi Amir Levine, ka një efekt të drejtpërdrejtë tek ADN-ja, duke i ekspozuar gjenet që lidhen me vartësinë nga substancat kimike.
“Pra kur fillon merr kokainë, disa gjene që lidhen me vartësinë nga kjo substancë janë shumë më aktive për duhan-pirësit, krahasuar me ata që marrin kokainë pa pirë duhan”.
Bashkautori Erik Kandel thotë se një analizë më e thellë e procesit biologjik të vartësisë nga substanca kimike mund të çojë në zbulimin e kurave më të efektshme:
“Analiza e procesit në nivelin molekular, ku po bëjmë studime gjithnjë e më të hollësishme, do të hedhë dritë mbi metoda të reja terapie”.
Studimi është botuar në revistën “Science Translational Medicine”. Autorët shkruajnë në këtë revistë se kërkimet theksojnë nevojën për programe më të efektshme kundër duhanit, veçanërisht të përqendruara tek rinia.


Bota Sot

[Nosh]

Dentisti “largon” sëmundjet e zemrës http://www.botasot.info/mesme/dentist.jpg

Të shkosh rregullisht tek dentisti nuk bën mirë vetëm për shëndetin e dhëmbëve, por edhe për atë të zemrës.
Sipas një studimi, personat që shkojnë një herë në vit për të kontrolluar dhëmbët e tyre ulin rrezikun e prekjes nga sëmundjet e zemrës. Gjithashtu kanë 13% më pak mundësi për të pësuar një infarkt.
“Kemi studiuar 100 mijë persona dhe vumë re që ata të cilët shkonin rregullisht tek dentisti ishin më pak të prekur nga sëmundjet e zemrës”, theksoi Emily Chen, udhëheqëja e këtij kërkimi shkencor e Universitetit të Taipeit (Tajvan).
“Të shkosh tek dentisti regullisht është e rëndësishme, por për të mbrojtur zemrën duhet të kemi kujdes edhe me duhanin, ushqimin e të bëjmë aktivitete fizike”, shtoi Chen.

Bota Sot

[Nosh]

Pijet e gazuara dëmtojnë zemrën e femrave http://www.botasot.info/mesme/drinks.jpg

Femrat që konsumojnë 2 pije të gazuara në ditë janë më të rrezikuara nga sëmundjet e zemrës, sipas një studimi shkencor.
4 mijë gra të moshës 45-84 vjeç u vëzhguan dhe u arrit përfundimi se ato që pinë freskuese të gazuara rrezikohen nga diabeti dhe sëmundjet e zemrës. Arsyeja kryesore është sasia e sheqerit në këto pije.
Udhëheqësja e studimit Dr. Christina Shay, e Universitetit të Oklahomas (SHBA), u shpreh: “Femrat që konsumojnë 2 ose më shumë pije të gazuara në ditë shtojnë masë dhjamore në pjesën e belit, por jo domosdoshmërisht shtojnë në peshë. Gjithashtu u vu re se ishin katër herë më shumë të rrezikuara për t'u prekur nga sëmundjet e zemrës dhe diabeti. Nuk ka të bëjë vetëm me obezitetin. Shumë femra që nuk janë të shëndosha janë njësoj të rrezikuara.”
Ky studim nuk është i vlefshëm për meshkujt sepse organizmi i tyre konsumon më shumë kalori se ai i femrave.

Bota Sot

[Nosh]

A nevojiten antibiotikë për dhembjet e fytit?

http://www.botasot.info/mesme/antibiotics-.jpg

Për t’ju përgjigjur kësaj pyetjeje, fillimisht duhet të kuptoni nëse faringiti është viral ose bakterial

Me ardhjen e stinës së ftohtë, është e vështirë t’i shpëtosh dhembjes së fytit. Në disa raste, ndjesia e djegies në fyt shërohet vetvetiu me kalimin e ditëve; herë të tjera shoqërohet me temperaturë, kollë, ftohje. “Dhembja e fytit është pasojë e një inflamacioni akut të formacioneve limfatike të orofaringut në pjesën e tij të poshtme dhe në atë anësore ku ndodhen bajamet. Në pjesën më të madhe të rasteve, shkaku është një infeksion viral ose bakterial”, shpjegon një mjeke oritonolaringologe. Djegia është shenja më e shpeshtë e infeksionit që mund të godasë një nga zonat e fytit: nga bajamet te faringu. Përgjegjës janë në përgjithësi viruset dhe bakteret, por ndonjëherë dhembja e fytit mund të jetë një reagim ndaj irrituesve si pluhuri, tymi, smogu (ajri i ndotur) dhe ajri shumë i thatë. Infeksionet e fytit, të tilla si bajamet/ tonsilitis, janë të rralla te fëmijët nën një vjeç. Ato janë më të zakonshme te fëmijët që sapo kanë filluar shkollën dhe që ekspozohen në një shkallë më të madhe ndaj baktereve. Nëse është një dhembje e zakonshme fyti që nuk shkakton gjendje të keqe fizike, është e mjaftueshme të pini pije të freskëta dhe të konsumoni ushqime të lëngëta. Kur keni temperaturë, dhembje të theksuar dhe vështirësi në frymëmarrje, është e nevojshme të konsultoheni me mjekun për t’ju nënshtruar një terapie më të përshtatshme.

Si mund ta dallojmë dhembjen e fytit kur është virale ose bakteriale?

Infeksionet virale, që janë më të zakonshmet, zakonisht shkaktojnë një dhembje të fortë në fyt që fillon menjëherë, duke u shoqëruar me dhembje koke, kollë dhe/ose të ftohtë. Ndërsa për sa i përket temperaturës, mund të ndodhë që të shfaqet ose jo, por nëse është e pranishme, zgjat vetëm dy-tri ditë. Kjo sepse gryka është shumë e skuqur. Format bakteriale, edhe këto karakterizohen nga dhembjet e fytit dhe pothuajse gjithnjë shfaqen me temperaturë të lartë, dhembje koke, ndonjëherë me të përziera, të vjella dhe dhembje barku. Fyti është i skuqur dhe ka gjasa të shihni disa vija të bardha që mbulojnë pjesërisht bajamet, të cilat mund të duken të fryra. Zakonisht ndodh edhe një rritje e vogël e nyjeve limfatike të qafës. Siguria absolute e diagnozës ekziston, megjithatë, përmes një tamponi për fytin mund të gjeni bakterin përgjegjës dhe të merrni terapinë e duhur me antibiotikë. Problemi është se për të pasur rezultatet e tamponit, i cili zhytet thellë në kavitetin oral, duke prekur fundin e fytit përmes një shkopi të gjatë e të hollë, me fundin e mbuluar me pak pambuk, nevojiten dy ditë dhe kështu ndodh shpesh që ju ta kapërceni këtë situatë, ose të filloni kurën para marrjes së rezultateve. Një nga pasojat është marrja e panevojshme e antibiotikëve edhe për dhembje të ndryshme, siç është ajo e fytit, që në të vërtetë kanë origjinë virale. Një alternativë tjetër përveç tamponit, sidomos te fëmijët, është testi i shpejtë për Streptokokun betahemolitik të grupit A, bakteri agresor më i zakonshëm te moshat e vogla, që jep një përgjigje të saktë brenda 10 minutave.

Si kurohen dhembjet e fytit?

Dhembjet e fytit me origjinë virale mund të kalohen me ilaçe për të parandaluar simptomat (kompresa dhe gargarë për lehtësimin e dhembjeve dhe dezinfektimin e fytit, antipiretikë në rast temperature). Dhembjet e fytit me origjinë bakteriale mund të kalohen me antibiotikë. Nëse nuk mund ta bëni analizën me tampon ose nuk mund të prisni rezultatin për të filluar terapinë, atëherë kjo mënyrë që do të lexoni më poshtë është më e arsyeshmja: duhet të zgjidhen antibiotikët më të tolerueshëm dhe më efikasë në bazë të përvojës klinike, që të luftojnë bakteret më të përhapura. Në këtë pikë nuk duhet të anashkalohet mosha e pacientit dhe ndonjë sëmundje shoqëruese. Nëse kura zgjidhet me kujdes dhe ndiqet me rigorozitet (ndërprerja e antibiotikëve nuk duhet të kryhet menjëherë pas uljes së temperaturës) problemi i faringitit zgjidhet pa pasoja. Një faringit bakterial i kuruar keq ose i lënë pas dore, mund të shkaktojë komplikacione të tjera si sinusi, infeksione të veshit dhe në rastet më të rënda, ethe reumatike dhe sëmundje të veshkave (glomerulonefrit).

Bota Sot

[Nosh]

Djathi më i shëndetshëm se gjalpi


Kopenhagë, 16 nëntor 2011 (Kosovapress) Koha: 18:18
http://www.kosovapress.com/ks/repository/images/djath161111_thmb1.jpg
Mjekët që një kohë të gjatë kanë paralajmëruar për shmangie nga yndyrat, me qëllim të zvogëlimit të kolesterolit, por një studim i fundit danez tregon se djathi nuk është edhe aq i keq dhe se nuk duhet vendosur në të njëjtën kategori me gjalpin.

Hulumtimi është bërë në 50 njerëz, të cilët janë ndarë në dy grupe. Njërit grup një herë në ditë në ushqim i është dhënë një sasi e shtuar e djathit, ndërsa tjetrit gjalpë. Edhe djathi, edhe gjalpi kanë qenë nga qumështi i lopës, ndërsa sasia e konsumuar nga pjesëmarrësit në studim ka qenë e kënaqshme, pasi që në të dyja rastet ka përmbushur 13 për qind të nevojave të tyre të përditshme nga yndyrat.

Pas gjashtë javësh kanë pasuar dy javë me ushqim të zakonshëm, ndërsa në gjashtë javët tjera grupi që në rrethin e mëhershëm kishte konsumuar djathë, ka kaluar në gjalpë dhe anasjelltas.

Me këtë rast është vërejtur se ata që gjatë kësaj periudhe kanë ngrënë djathë, kanë pasur nivel më të ulët të kolesterolit se sa ata që kanë ngrënë gjalpë. Po ashtu, niveli LDL i kolesterolit nuk ka qenë i lartë pasi përditë kanë ngrënë djathë sesa në periudhën kur kishin qenë duke marrë ushqimin e zakonshëm.

Përveç kësaj, në periudhën kur kishin ngrënë djathë nuk është ngritur as niveli i kolesterolit të respondentëve.

Nga ana tjetër, gjatë gjashtë javëve kur kishin konsumuar gjalpë një herë në ditë, tek pjesëmarrësit në studim ishte shënuar ngritja e LDL kolesterolit për shtatë për qind.

Vlerësohet se ndikimi më i mirë i djathit se sa i gjalpit në kolesterol është pasojë e faktit se ky lloj ushqimi i pasur me kalcium për të cilin është dëshmuar se largon yndyrën nga organizmi.

[Nosh]

Hundët e zëna? Janë vetëm një ndjesi http://www.botasot.info/mesme/nose.jpg

Hundët e zëna? Ndoshta varet vetëm nga ajri që thithim. Një studim i institutit amerikan Monell Center, në Filadelfia, ka treguar se shpesh herë bllokimi i hundës nuk shkaktohet nga një pengesë e vërtetë e qarkullimit të fluksit të ajrit.
Sipas studimit, i publikuar në revistën online “PloS One”, bllokimi shkaktohet nga një ndjesi e alternuar që ajri kalon me vështirësi.
Përfundimet e studimit vijnë pas një eksperimenti mbi 44 vullnetarë, të cilët bioinxhinieri Kai Zhao i ka vënë të thithin ajër në një dhomë me temperatura të ndryshme dhe lagështirë.
Në rastin e parë ajri ishte me temperaturën dhe lagështirën e ambientit, në të dytin ajri ishte i thatë dhe me temperaturën e ambientit, ndërsa në të tretin ajri ishte i ftohtë.
Pjesëmarrësit në eksperiment kanë deklaruar më pas se ndjesinë më të vogël të hundëve të bllokuara e patën kur thithnin ajrin e ftohtë, i ndjekur nga ajri me temperaturë normale, por i thatë.

Bota Sot

[Nosh]

Si duket truri i femrës gjatë orgazmës?Prishtinë, 19 Nëntor 2011 (Kosovapress) 10:03http://kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/truri191111_639728.jpg

Ndoshta mund ta dini se si është ndjenja e të përjetuarit të orgazmës, por sigurisht nuk e dini si duket ai në tru. Duke iu falënderuar një grupi hulumtuesish nga Universiteti Ratgers është zbuluar edhe kjo e panjohur.Shkencëtarët me ndihmën e neuro-fotografimit kanë arritur që të kapin reaksionet e trurit të femrës nga stimulimi e deri tek orgazma.
Përmes anës vizuele tregohen pjesë të trurit të cilat marrin pjesë në përjetimin e orgazmës, si dhe ndërlidhjet në mes tyre. Niveli i oksigjenit është i treguar përmes spektrit të ngjyrës së kuqe (aktiviteti më i lartë) deri te ngjyra e verdhë/e bardhë (aktiviteti më i lartë i trurit).
Fotografitë e trurit tregojnë se gjatë orgazmës i gjithë truri është me ngjyrë të verdhë, që do të thotë se pothuajse të gjitha sistemet e trurit janë aktive.
Përmes rezonancës magnetike është kapur reagimi i trurit në çdo dy sekonda nga 80 kënde të ndryshme, ndërsa fotot e fragmentuara i kanë shndërruar në film të animuar, të cilin mund ta përcillni tash:

[Nosh]

Kivi ndikon pozitivisht në shtypjen e gjakutNju Jork, 17 Nëntor 2011 (Kosovapress) 23:46http://kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/kivi171111_456505.jpg

Derisa konsumimi i një molle në ditë ruan shëndetin, tre kivi reduktojnë shtypjen e lartë të gjakut, e cila konsiderohet ndër faktorët më të lartë të rrezikut te personat e sëmurë nga zemra.Një studim i shoqatës amerikane për sëmundje të zemrës tregon se konsumimi i vetëm tre kivi në ditë mjafton për mbajtjen e shtypjes së gjakut në nivel optimal.
Në këtë studimin tetë javor janë përfshirë 118 persona të moshës 55-vjeçare, me shtypje të lartë të gjakut.
Njëri grup ka konsumuar çdo ditë tre kivi, derisa të tjerët kanë konsumuar mollë. Kivi përmban luteinë, që është një anti-oksidans i rëndësishëm.
Shkencëtarët kanë zbuluar se shtypja e gjakut te personat nga grupi i parë është reduktuar dukshëm në krahasim me personat në grupin tjetër. Megjithatë, shkencëtarët këshillojnë hulumtime shtesë para konfirmimit definitiv të rezultatit.

[Nosh]

Energjia alternative ripërtërin shikiminhttp://www.botasot.info/mesme/amanwears3dg.jpg

Kush ka humbur shikimin për shkak të një dëmtimi të nervit optik mund të përfitojë nga një trajtim i quajtur rtACS, që konkretisht është stimulimi i përsëritur transorbital me rrymë alternative.
Kështu thotë një studim i publikuar së fundmi në revistën “Brain Stimulation”. Në studimin e koordinuar nga kërkuesit e Universitetit të Berlinit janë testuar 42 pacientë me probleme shikimi të shkaktuar nga dëmtimi i nervit optik.
Pjesëmarrësit janë ndarë rastësisht në dy grupe dhe janë trajtuar me rtACS, ose me një simulim.
Teknika parashikon pozicionimin e elektrodave pranë syve dhe pacientët e përfshirë kanë bërë një seancë në ditë, nga 10-20 minuta për secilin sy, për 10 ditë rresht.
Të dhënat e mbledhura tregojnë se stimulimi i vërtetë me rrymë të alternuar, ndryshe nga ajo e simuluar, mund të sjellë një reduktim me 41 për qind të fushës së shikimit të humbur dhe për rrjedhojë të përmirësojë në mënyrë domethënëse të gjithë atë.
Por jo vetëm kaq, të njëjtët pacientë kanë referuar se kanë vënë re një përmirësim të shikimit në përgjithësi.
“Të dhënat tona janë të rëndësishme sepse tregojnë se verbëria e pjesshme mund të konvertohet. Ne kemi treguar për herë të parë se kjo mund të ndodhë duke përdorur konrrentin elektrik të alternuar”, ka deklaruar Bernhard Sabel, një nga autorët e studimit.

Bota Sot

[Nosh]

Do të dobësohesh? Përtypu me ngadalë
http://www.botasot.info/mesme/eating-food.jpg
Fjalët e urta popullore shpesh herë na acarojnë. Kur mamaja na thoshte të përtypeshim me ngadalë për të ndihmuar tretjen, të paktën 20 herë për cdo kafshatë, nuk po na detyronte të bënim një ushtrim të kotë, por po na ndihmonte të mbanim nën kontroll peshën.
Kjo, sepse fjala e urtë “po të hash me ngadalë dobësohesh” është e vërtetë. Këtë e kanë treguar dy kërkime shkencore të bëra dhe të prezantuara në kongresin vjetor të Shoqatës së Obezitetit në Shtetet e Bashkuara.
Specialistja e ushqimit Kathleen Melanson ka kryer dy kërkime të ndryshme për të zbuluar nëse shpejtësia me të cilën hamë ka lidhje me mundësinë për t’u dobësuar, ose për të mbajtur nën kontroll peshën.
Eksperimenti i parë, vlerësimi i shpejtësisë me të cilën konsumohen ushqimet dhe lidhja me sasinë e gëlltitur ka dhënë këtë rezultat:
Ngrënësit e shpejtë gëlltisin mesatarisht 88 gramë ushqime në minutë, kundrejt 70 gramëve që gëlltisin ngrënësit e mesëm dhe 57 gramëve që gëlltisin personat që përtypen me ngadalë.
“Burrat janë mesatarisht më të shpejtë krahasuar me femrat dhe konsumojnë rreth 80 kalori në minutë, kundrejt 52 kalorive të femrave. Faktikisht, burrat që hanë më ngadalë e kapërcejnë ushqimin me një shpejtësi të barabartë me atë të grave që përtypen shpejtë”, ka deklaruar Melanson.
Në eksperimentin e dytë, studiuesja është përpjekur të zbulojë nëse shpejtësia me të cilën gëlltitet një vakt është e lidhur me treguesin e masës trupore, domethënë me gradën e mbipeshës. Përgjigjia ka qenë “po”.
“Një tregues i masës trupore më i lartë lidhet në mënyrë të pashmangshme me tendencën për të ngrënë më shpejt. Kam menduar edhe se shpejtësia për të gëlltitur ushqimin është e lidhur me një nevojë më të madhe për energji, duke qenë se burrat dhe subjektet në mbipeshë kanë kërkesa më të larta për energji. Por është e vështirë të kuptohet se cili është raporti real shkak-pasojë”, ka shtuar studiuesja.


Bota Sot

[Nosh]

Të dërgosh mesazhe ndërsa je në gjumë
http://www.botasot.info/mesme/sleepingBeauty.jpg
Stresi gjatë jetës së përditshme ka krijuar një fenoment të ri ende të pashpjegueshëm, dërgimin e mesazheve gjatë gjumit.
Njerëzit që preken nga ky çrregullim i rrallë dërgojnë tekse pa kuptim ose jashtë kontekstit, tek familjarët apo miqtë e tyre, pa e patur idenë se çfarë janë duke bërë.
Një specialist i gjumit, David Cunnington, i një doktor në Melburn, Australi, publikoi në një revistë shkencore gjatë të martës rekomandimin e tij për të lënë jashtë dhomës së gjumit telefonat celularë.
”Numri i pacientëve që nisin mesazhe tek shokët dhe familja e tyre ndërsa janë në gjumë është gjithmonë e në rritje. Është një prej atyre gjërave që ende ndodh rrallë, por që askush nuk mund të dijë nëse mund të jetë prekur apo jo nga ky çrregullim”, citohej mjeku në revistë.
Për momentin, nuk ka studime mbi arsyet që shkaktojnë dërgimin e mesazheve në gjendje të pandërgjegjshme. Megjithatë, njihen të paktën disa raste të prekur nga somnambulizmi, që gjatë natës ndiznin kompjuterin dhe nisnin të shkruanin e-maile gjithashtu pa vetëdije.
”Jo vetëm rreziku i ulët i prekjes nga ky çrregullim, por edhe një sërë arsyesh të tjera na bëjnë të këshillojmë fuqimisht lënien e celularëve jashtë dhomës së gjumit. Një celular tek koka është gjithmonë në gjendje të prishë gjumin, sidomos përballë rasteve në shtim të njerëzve që e përdorin atë për të kontrolluar profilet e tyre në rrjetet sociale gjatë natës”, shtoi mjeku australian.


Bota Sot

[Nosh]

Rreziku i paracetamolithttp://www.botasot.info/mesme/Paracetamol-Pills.jpg

Të marrësh doza të larta paracetamoli është shumë e rrezikshme dhe mund të çojë deri në vdekje.
Sipas një studimi në Britaninë e Madhe, njerëzit e kanë të vështirë të kuptojnë se po e teprojnë me medikamentin dhe kjo gjë mund të jetë fatale. Ekspertët theksojnë se paracetamoli ndihmon shumë në kalimin e gripit, por duhet pasur kujdes me sasinë që konsumojmë.
Tetë tableta në ditë (ose 4 gramë) duhet të jetë maksimumi që një njeri nuk duhet absolutisht ta kalojë.
Sipas doktorit Kenneth Simpson, paracetamoli i tepërt shkakton probleme të rënda në mëlçi.

Bota Sot

[Nosh]

Mund të parandalohen, sëmundjet e zemrështtp://www.botasot.info/mesme/heart22.jpg

Sëmundjet në zemrës dhe goditjet në tru janë shkaktarë kryesorë të vdekjeve në botë. Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se vetëm sëmundjet kardiovaskulare marrin jetën e më shumë se 17.000.000 njerëzve në vit.Por ekspertët thonë se këto shifra mund të ndryshohen për më mirë.
Në SHBA, shkalla e të mbijetuarit është 1 me 10 për viktimat e sulmeve të zemrës. Kjo statistikë që nuk ka ndryshuar në 3 dekada, por nuk donë të thotë se nuk mund të përmirësohet, thuhet në një studim.
Shkencëtarët në Universitetin e Michiganit arritën në përfundimin se në qoftë se njerëzit që jetojnë në lagje të varfra marrin instruksione se si të kryejnë frymëmarrje artificiale ose CPR për viktimat nga sulmi në zemër, shanset e këtyre pacientëve për të mbijetuar shtohen dukshëm.
Gjatë studimit u vu re se njerëzit në lagje të varfër kanë 2 deri 3 herë më shumë gjasa që të preken nga një goditje në zemër, në krahasim me ata që jetojnë në një zonë të pasur të qytetit.
Edhe ndryshimi në stilin e jetesës, barnat e reja dhe trajtimet mjekësore mund të ndihmojnë në parandalimin e sëmundjeve të zemrës.
Gjatë dekadës së fundit numri i vdekjeve nga sëmundjet kardiovaskulare ka rënë deri në 35 për qind. Rreth 48 për qind e kësaj ulje ishte rrjedhim i përmirësimit në faktorët e rrezikut, siç është lënia e duhanit. Kjo ka sjellë ulje të rasteve të presionit të gjakut dhe kolesterinës së lartë.
Gjithashtu gjatë 10 vjetëve të fundit, mjekët kanë shtuar dhënien e recetave për barna trajtimi, dhe të gjithë këta faktorë së bashku kanë sjellë një pakësim të rasteve të vdekjeve nga sëmundjet kardiovaskulare. Rezultatet e studimit u botuan në revistën e Shoqatës Amerikane të Mjekësisë.

Bota Sot

[Nosh]

Shpejtësia me të cilën hani dhe ecni përcakton jetën tuajUellington, 25 Nëntor 2011 (Kosovapress) 20:08http://kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/ushqim251111_327717.jpg

Një studim i shkencëtarëve nga Zelanda e Re tregon se dinamika me të cilën kryhen aktivitetet e përditshme ndikon në kualitetin dhe gjatësinë e jetës.Sipas këtij studimi të kryer në 3 mijë njerëz, personat të cilët hanë shpejt, kanë dy herë shanse më të mëdha që të vuajnë nga mbipesha, se sa ata që hanë më ngadalë.
Personat e shëndoshë marrin frymë 10 deri 14 herë në minutë, ndërsa disa edhe mbi 20 herë. Përshpejtimi i frymëmarrjes mund të shkaktojë mungesën e ajrit dhe përshpejtimin e rrahjes së zemrës, por mund të çojë edhe deri te lodhja dhe koncentrimi i dobët.
Këto simptome tregojnë se personat e tillë marrin frymë me gojë dhe jo përmes hundës. Frymëmarrja e përshpejtuar është ves i keq që ka për pasojë stresin e shtuar, dhimbje në shpinë dhe qafë, trauma emocionale dhe gjëra tjera.
Sipas studimit, personat që ecin shpejt është tregues i asaj se sa gjatë do të jetoni. Personat të cilët jetojnë më së gjati janë ata ecin një metër në sekondë ose më shpejt, sidomos nëse janë më të vjetër se sa 75-vjeç.

[Nosh]

Qelizat staminale, një risihttp://www.botasot.info/mesme/cells.jpg

Mjekë të njohur gjinekologë shqiptarë dhe grekë kanë marrë pjesë në konferencën zhvilluar për qelizat staminale, një risi e shkencës për shërimin e disa sëmundjeve të rënda.
Tashmë mjafton që në beben e sapolindur të merren disa qeliza në kordonin e kërthizës për të shëruar sëmundje si leuçemia, sëmundje të tjera të gjakut, sëmundje kancerogjene, të trurit, zemrës e shumë të tjera.
“Pas lindjes së një fëmije, gjaku që mbetet në kordonin e kërthizës është një burim mjaft i rëndësishëm për qelizat staminale. Këto qeliza kanë dy karakteristika: ato diferencohen nga njëra-tjetra dhe mund të shumëfishohen vetë. Kjo gjë bën që këto qeliza të kurojnë shumë sëmundje”, shprehet Vasilios Kellaris, gjinekolog grek.
Drejtoresha e maternitetit “Koço Glozheni” në Tiranë, e konsideroi mjaft të rëndësishme këtë konferencë pasi sipas saj mjekët shqiptarë nuk kanë informacion të mjaftueshëm për këtë risi.
“Mënyra e marrjes së këtyre qelizave nuk dëmton as nënën dhe as foshnjen. Teknika e marrjes së këtyre qelizave nuk është aspak e vështirë”, theksoi Rubena Moisiu.
Tashmë një mundësi e tillë do i jepet edhe familjeve shqiptare në rastin kur sjellin në jetë një fëmijë pasi spitali grek “Hygeia” bashkëpunon me një ndër bankat më të njohura europiane “Stam Health Hellas”.

Bota Sot

[Nosh]

Tiket: Një në pesë fëmijë vuan prej tyrehttp://www.botasot.info/mesme/tics-syndrome.jpg

Janë shfaqje nervore jo shumë të rralla te fëmijët: disa lëvizje të lehta të pavullnetshme, që zhduken ose pakësohen me kalimin e viteve

Janë lëvizje të vogla të pavullnetshme, gjeste të pakuptimta që përsëriten me dhjetëra e dhjetëra herë: rrudhja e syve, lëvizja e kokës anash, hollimi i zërit, prekja e hundës. Tike nervore, të parrezikshme dhe shumë herë më të rralla nga ç’mendohet: një studim spanjoll i publikuar në revistën “Pediatric Neurology” ka treguar se 17 për qind e fëmijëve në moshën shkollore vuan nga një ose shumë tike të vogla. Të jetuarit në vazhdimësi me qëndrime të tilla si lëvizje të shpeshta, të përsëritura dhe të pakontrolluara të qepallave të syrit ose kollitje dhe gërvishtje të vazhdueshme të fytit, lëvizje të buzës, e deri në gjeste dhe lëvizje më të skajshme mund të bëhen jo vetëm të lodhshme për personin që i përjeton, por edhe të kthehen në një motiv turpërimi.
Studimi
Studiuesit analizuan rreth 1200 fëmijë të shkollave fillore dhe të mesme të një krahine spanjolle, duke vlerësuar praninë e tikeve motorike dhe verbale pak a shumë të dukshme. “Deri më sot është menduar se tiket janë një ndodhi krejt e rrallë, kjo për shkak se studimet janë kryer vetëm mbi pacientë që vijnë nga mbikëqyrjet e mjekut dhe si pasojë kanë tike ‘më të rënda’ e të dukshme. Duke parë me kujdes të gjithë nxënësit e shkollës, studiuesit kuptuan se tiket e lehta, pothuajse të padukshëm, ishin shumë të përhapura: prej tyre vuante një në pesë fëmijë”, shpjegon autorja e kërkimit, neurologia Esther Cubo, punonjëse në spitalin spanjoll të Burgos. Sipas të dhënave të mbledhura, 17 për qind e fëmijëve kishte disa forma të lëvizjeve të pavullnetshme, sado të vogla që ishin; kjo shifër rritej pak më shumë se 20 për qind në shkollat speciale për fëmijë me probleme të të mësuarit dhe rezultonte më e lartë te meshkujt sesa te femrat (te popullata e zakonshme meshkujt me tike janë 19 për qind, ndërsa femrat rreth 12 për qind).
Tiket
Fëmijët me tike shumë të dukshme motorike janë 6 për qind, ndërsa ata me sindromën e Tourette, ose sindroma Mozart, së cilës i shtohen edhe tiket vokale (britma të papritura, klithma të kafshëve dhe fjalë të pahijshme) arrijnë në 5 për qind. Njihet me termin sindroma Tourette ose sindroma Mozart, sipas emrit të muzikantit të njohur që vuante nga kjo sëmundje neurologjike, me një bazë të thellë gjenetike dhe që mund të krijojë probleme të rënda në jetën e njerëzve të prekur prej saj. Neurologia thekson se në pjesën më të madhe të rasteve tiket e identifikuara nga ajo janë shumë herë më të lehta dhe për më tepër zhduken ose pakësohen në masë me kalimin e moshës. “Tiket janë çrregullime të lëvizjes në bazën neurologjike, më të shpeshta te fëmijët dhe adoleshentët, por nuk ka asgjë për t’u shqetësuar. Nuk e dimë ende se çfarë i shkakton, megjithatë ka shumë gjasa që të jenë të përfshira qendrat cerebrale të bazës dhe korja motore: supozohet se është një mungesë e shtypjes së lëvizjeve të pavullnetshme dhe përmes rezonancës manjetike funksionale u arrit të kuptohej se disa hapësira cerebrale të personave që vuajnë nga tiket janë hiperaktive, ose e kundërta, nuk ‘aktivizohen’ kur duhet, për të eliminuar lëvizjet e pavullnetshme”, thotë Cubo.
Si tiket, ashtu edhe sindroma e Tourette kanë një komponent të fortë trashëgimtar; kufiri mes normalitetit dhe sëmundjes nuk varet nga sasia e tikeve, por shpeshtësia e tyre.
“Pas moshës 8 ose 9-vjeçare, 3 në 10 fëmijë kanë të paktën një tik nervor: kjo situatë quhet normale, kur në harkun kohor të një muaji ato zhduken vetë. Por nëse tiket shtohen dhe ndërlikohen, atëherë është e nevojshme t’i drejtoheni mjekut për të pasur një diagnozë të saktë, por edhe për ta pasur nën kontroll situatën. Si te fëmijët, ashtu edhe te të rriturit, një tik nervor normal nuk kërkon barna apo terapi të veçantë: duhet konsideruar si një “spiun” i çrregullimeve të ankthit”, ose fiksimeve, që në fakt janë më të shpeshta te këto subjekte. Megjithatë nuk është ndonjë gjë për t’u shqetësuar e për të bërë bujë”, thotë neurologia. Pra nëse vëreni se fëmija juaj për më shumë se një muaj bën lëvizje të pavullnetshme dhe energjike, duke lëshuar zëra të caktuar, atëherë mund të bëhet fjalë për tik. Ekzistojnë tike motorike, që kanë të bëjnë me lëvizjet dhe tike vokale. Kombinimi i këtyre të dyjave quhet sindroma e Tourrettes. Mjekimi i tikeve bëhet me psikoterapi, respektivisht me terapi kognitive-bihejvorale. Por, nëse tiket janë shumë të shprehura, duhet të merren edhe barna antipsikotike, e më rrallë antidepresivë. Pas disa ditësh, barnat fillojnë që të veprojnë dhe të paktën i largojnë pjesërisht tiket.


Bota Sot

[Nosh]

Unë dhe im bir, mbi peshë? Aspak!
http://www.botasot.info/mesme/obesity.jpg
Mamatë dhe fëmijët me kile të tepërta janë të prirur ta shohin veten më të dobët nga ç’janë në të vërtetë

Atyre që kanë disa kile më shumë, pasqyra nuk u funksionon ashtu siç duhet: sipas një studimi nënat dhe fëmijët mbipeshë janë të prirur ta shohin veten dhe të tjerët më të dobët nga ç’janë. Ndoshta nga pikëpamja psikologjike kjo mënyrë është më ngushëlluese, por nga ajo fizike, ky fakt e bën të vështirë zbatimin e planit për t’u dobësuar, duke qenë se “nuk kanë shumë nevojë” për të rrëzuar disa kile nga pesha.

Studimi

Studimi u krye mbi një grup grash dhe fëmijësh që jetonin në qytet; të gjithëve iu mat pesha dhe gjatësia, për të kuptuar më mirë nëse ishin nënpeshë, normalë ose obezë, në mënyrë që më pas pjesëmarrësit të pyeteshin një nga një se si iu dukej vetja. Në fund rezultatet ishin shumë të qarta: 66 për qind e grave kishin disa kile të tepërta ose ishin obeze; e njëjta gjë vlente edhe për 39 për qind të fëmijëve. 82 për qind e zonjave obeze e nënvlerësonte peshën, kundrejt 43 për qind e atyre mbipeshë dhe 13 për qind me peshë normale. Me fjalë të tjera, sa më shumë rritet shigjeta e peshores, aq më shumë ulet aftësia e të qenit objektive kur shihen në pasqyrë: gratë që janë nën peshë, rrallë herë e përmendin këtë gjë, ndërkohë që pothuajse të gjitha ato që janë mbipeshë e shohin veten më të “dobëta” nga ç’janë në të vërtetë. E njëjta gjë ndodhte edhe kur intervistoheshin fëmijët e tyre: 86 për qind e të vegjëlve obezë ose mbipeshë thoshte se peshonte më pak nga ç’ishte në të vërtetë, ndërkohë që vetëm 15 për qind e fëmijëve normalë e tregonte peshën e vërtetë siç shënonte peshorja.


Mamatë

Ajo që ndoshta duket më e “rrezikshme” është paaftësia e gjykimit të mamave përballë fëmijëve: një në dy mama të fëmijëve obezë ose mbipeshë mendon se i vogli nuk ka asnjë problem, madje sipas saj i biri ka peshë normale. Sipas studimit ka rezultuar se fëmijët janë pak më shumë realistë se mamatë e tyre: në 41 për qind të rasteve ata mendonin se mamatë e tyre duhet të humbisnin ndonjë kile. Në këtë situatë, kur fëmijëve të grave të shëndosha u kërkohej që të zgjidhnin një figurë femërore të “shëndetshme”, zgjidhnin pamje të grave të shëndosha. Pra, fëmijët që kanë mama të shëndosha, mendojnë se trupi ideal është ai me tule shumë, dhe jo ai normal. Kjo paaftësi për ta parë realitetin ndryshe, nuk është risi: para pak kohësh një studim tregoi se tre në katër prindër nuk i vënë re problemet me peshën e fëmijëve. Natyrisht që kjo është një çështje shqetësuese, sepse të pranosh që ke probleme me peshën, ose që fëmija ka nevojë për dietë, është hapi i parë për të provuar që të korrigjohesh. Nicole Dumas, përgjegjësja e studimit të ri amerikan, thekson: “Duket sikur pjesa më e madhe e mamave dhe fëmijëve me kile të tepërta nuk e vënë re se duhet të dobësohen dhe duhet ta bëjnë patjetër për shëndetin e tyre, sidomos në qoftë se bëhet fjalë për një mbipeshë të konsiderueshme ose për një obezitet të vërtetë. Për fat të keq, në disa familje duket sikur obeziteti është bërë pothuajse një normë e lejueshme: faktikisht ekziston një lloj ‘barriere’ psikologjike për uljen e peshës, kur nuk arrin të shohësh realitetin dhe vazhdon të besosh se nuk ke nevojë të rrëzosh kilet e tepërta”. Me pak fjalë, në fillim mamatë kanë nevojë për një banjë me ujë të ftohtë, në mënyrë që të vijnë në vete, kjo veçanërisht kur bëhet fjalë për fëmijët: një fëmijë me tule shumë nuk ka përse quhet bullafiq. Në fakt pjesa më e madhe e prindërve mendojnë se fëmijët e tyre mbipeshë ose obezë nuk kanë probleme me shëndetin, në fakt që është krejt e kundërta. Mamatë duhet t’i nxisin fëmijët që të dobësohet urgjentisht, duke u mësuar një stil korrekt jetese.

Bota Sot

[Nosh]

Ftohja, si ta njohim dhe luftojmë
http://www.botasot.info/mesme/kolla.jpg

Kollë, temperaturë, hundë të zëna. Çdo vit preken mijëra vetë. Por nuk ka as ilaçe as vaksina. Sepse ata që shkaktojnë këtë gjendje janë qindra agjentë infektivë. Aq dinakë sa e fitojnë gjithmonë betejën...
Brenda pesë vjetëve do të kemi një vaksinë kundër ftohjes. Kjo është fjala e John Dingle, nga “Western Reserve University” në SHBA. Por kjo nuk do të jetë një vaksinë, shton fituesi i çmimit “Nobel” për mjekësinë John Fenders, “për një kohë shumë të shkurtër do të nxjerrim një ilaç, një antiviral në gjendje të shkatërrojë sëmundjen”. Do të ishte një skup, nëse këto profeci nuk do të ishin bërë që në vitin 1956. Ka pasur gjithmonë interes në gjetjen e medikamenteve që do të mund të frenonin të ftohtin, të paktën pjesërisht, por deri tani askush nuk ka dalë me ndonjë gjetje të duhur. E vetmja këshillë është të ruhesh sa më shumë dhe të konsumosh në periudhat e krizës sa më tepër agrume. Kryesisht përdorimi i vitaminës C mendohet se është parandalues. Por deri më sot vaksina në gjendje të parandalojnë temperaturën, kollën dhe dhimbjen e fytit nuk janë gjendur. Sytë e skuqur, hundët e zëna, temperatura që hipën gjithmonë e më shumë, na kujtojnë gjithmonë se ftohja është më e fortë se të gjithë ne. Vlerësimet e ndryshme tregojnë se çdo i rritur sëmuret mesatarisht deri në katër herë në vit me simptomat e ftohjes, ndërsa një fëmijë deri në dhjetë herë. Në javët e kaluara virologët e Universitetit të Milanos regjistruan më shumë se 60 mijë raste të reja në të gjithë Italinë, 30 mijë prej të cilave vetëm fëmijë. Në muajt e ardhshëm, priten më shumë se një milion raste. Për më tepër impakti ekonomik i sëmundjes llogaritet miliarda euro. Por si ka mundësi që shkenca e drejtuar nga njeriu ka ecur kaq lart dhe nuk ka arritur të krijojë dot një ilaç kundër ftohjes? Sipas mjekëve, ajo që ne e quajmë ftohje është në të vërtetë një sindrom preciz, që nuk duhet ngatërruar me gripin, i shkaktuar nga një numër shumë i madh virusesh. “Mund të flasim për ftohje kur kemi sekrecione nazale, kemi teshtima, dhimbje fyti, kollë dhe bllokim të rrugëve të tjera të frymëmarrjes që mund të japin pasoja të tjera, si për shembull sinoziti”, shpjegojnë ata. Por ata që përcaktojnë këtë lloj infeksioni janë qindra agjentë të ndryshëm infektivë të grupuar në tri familje kryesore: rinovirus, coronavirus, adenovirtus. Një studim anglez i publikuar në “British medical Bulletin” tregon për shembull se rinoviruset janë më shumë se 100 lloje, përgjegjës për 60 për qind të ftohjeve në rang global. Dy janë coronaviruset që shkaktojnë 15 për qind të infeksioneve dhe të paktën 47 adenoviruset. Kur mendoni që po ia hidhni ftohjes mos u gëzoni shumë, sepse një tjetër mund t’ju godasë sakaq. Shkaku për këtë është lloji i virusit. Antitrupat që zhvillon organizmi kundër të ftohtit të parë nuk mund të të mbrojnë nga një virus i një lloji tjetër. Gjatë dimrit qarkullojnë shumë lloje virusesh, mjaftueshëm për të të mbajtur mbërthyer në të gjitha ditët e vitit. E ndërsa ata janë të llojeve të ndryshme, simptomat i kanë thuajse të njëjta dhe ne shpesh kujtojmë se na është rikthyer të ftohtët e jo se kemi marrë një virus tjetër. Po ashtu në shqyrtim duhen marrë edhe viruset e para gripit apo ato të rrugëve të frymëmarrjes. Po ashtu është parë se disa lloje bakteresh si mykoplazma dhe klamidia shkaktojnë ftohjen te fëmijët dhe te të rriturit. Një numër shumë i lartë agjentësh infektivë që organizmi nuk është në gjendje të krijojë imunitet, kështu që çdo vit prekemi nga të njëjtat shqetësime si të një viti më parë, por të shkaktuar nga viruse të ndryshme. Megjithatë sot për ftohjen dimë pothuajse gjithçka.


Ndjeshmëria ndaj viruseve

Të gjithë njohim njerëz të cilët sëmuren shumë rrallë ose asnjëherë, që e kalojnë stinën e ftohtë pa pasur problemet që ka zakonisht pjesa më e madhe e popullatës. Këta njerëz nuk është se nuk e marrin infeksionin, por çështja është se nuk i kanë simptomat e njohura. Këta persona përbëjnë një rast shumë interesant studimi. Në sistemin tonë imunitar ka shumë të panjohura dhe ndër to mund të jenë edhe ato që kanë të bëjnë me aftësinë e disave për të mos u sëmurur, sikurse edhe me gatishmërinë e të tjerëve për të pritur me krahë hapur çdo infeksion. Një pjesë e madhe e infeksioneve virale nuk prodhon sëmundje. Ky quhet edhe koncepti ajsberg i infeksionit. Ato nuk shfaqin simptoma dhe kalojnë pa u vënë re. Zbulimi i shkaqeve të reagimeve të ndryshme ndaj infeksioneve është një fushë shumë interesante e gjenetikës që po lëvrohet dhe ende nuk ka përgjigje për shumë pika të mbetura enigmë.


Simptomat

Në hundët e njerëzve ka disa sekrecione hundore që shkaktohen nga të ftohtët. Simptomat e të ftohtit janë teshtitjet, kolla, rrjedhja e hundës, apo bllokimi i saj që shkaktohen nga një kompleks kimikatesh që vihen në punë nga sistemi ynë imunitar, të cilat veprojnë në enët e gjakut, gjëndrat dhe receptorët nervorë. Ato janë pjesë e kundërpërgjigjes inflamatore ndaj infeksionit. Brandykina, një peptid, është një nga këto kimikate dhe është propozuar që të luajë një rol dominant në situatat e të ftohtit.

Bota Sot

[Nosh]

Përtyp një çamçakëz që të dobësohesh!
http://www.botasot.info/mesme/cheving.jpg

Shkencëtarët thonë se për të arritur rezultatet e dëshiruara, mjafton të përtypësh një çamçakëz pas ngrënies së një ushqimi dhe dëshira për të ngrënë përsëri do të jetë reduktuar: në vend të një pjate tunduese me lazanja, ndoshta do të mjaftoheni vetëm me pak supë


Një çamçakëz të ndihmon të dobësohesh dhe kjo jo se përtypja nxit humbjen në peshë, duke lëvizur muskujt e gojës, por sepse çamçakëzi përbëhet nga substanca që çojnë në tru një ndjesi ngopjeje, duke eliminuar kështu urinë. Pas luftimit të sëmundjeve dhe ndihmës për të hequr dorë nga duhani, aktualisht po prodhohet një çamçakëz i ri që mund të jetë zgjidhja për personat të cilët luftojnë kundër kileve të tepërta. Rruga e propozuar nga studiuesit amerikanë, të cilët përmes kërkimeve të ndryshme shkencore kanë arritur për herë të parë të demonstrojnë se hormoni që ndihmon njerëzit të ndihen të ngopur pas vakteve, mund të përhapet në gjak përmes rrugës orale. Ideja ka qenë e një grupi shkencëtarësh amerikanë nga Universiteti “Syracuse”, të udhëhequr nga kimisti Robert Doyle. Hormoni i ndjesisë së kënaqësisë që nxitet nga ngopja, PYY, mund të përhapet në gjak me anë të rrugës orale. Nga ky zbulim është hedhur edhe hipoteza që gjithçka të arrihet përmes një çamçakëzi. Shkencëtarët thonë se për të arritur rezultatet e dëshiruara, mjafton të përtypësh një çamçakëz pas ngrënies së një ushqimi dhe dëshira për të ngrënë përsëri do të jetë reduktuar: kështu në darkë, në vend të një pjate tunduese me lazanja, ndoshta ju mjafton një pjatë supë e ngrohtë. Rezultatet e studimit u publikuan në revistën “Journal of medical chemistry”: për studimet e tyre, shkencëtarët morën një grup vullnetarësh që kishin probleme me obezitetin dhe u thanë atyre të konsumonin rregullisht çamçakëz pas vaktit të parë. Pas përfundimit të eksperimentit të parë rezultatet ishin shumë inkurajuese. Hormoni në fjalë, që quhet PYY, është pjesë e sistemit kimik që rregullon oreksin dhe shpenzimin e energjisë. Kur një individ ushqehet ose merret me sport, organizmi lëshon në gjak hormonin PYY: sa më e madhe të jetë sasia e kësaj substance, aq më i madh është numri i kalorive të djegura. Studimet e mëparshme kishin treguar se personat obezë kanë përqendrim të ulët të hormonit “PYY” në gjak, si në momentin që hanë ashtu edhe kur lëvizin. Te personat që vuajnë nga mbipesha hormoni PYY nuk prodhohet normalisht, ndërkohë që te një individ i shëndetshëm sekretimi ndodh pas konsumimit të çdo vakti dhe pas aktivitetit fizik. Kështu, te personat me kile të tepërta çamçakëzi na qenka i aftë të “rizgjojë” një ndjesi të harruar prej shumë kohësh dhe konkretisht fjala është për ndjesinë e ngopjes.


Ju do të pyesni nëse funksionon vërtet? Fillimisht duhet kuptuar nëse është pikërisht uria që i shtyn njerëzit të hanë më shumë se sa duhet, por nëse shkaqet nuk të shtyjnë që të gjesh arsye më të forta, atëherë problemi lidhet me gjendjen psikologjike në të cilën gjendemi. Në çdo rast produkti që konsumojmë duhet të shoqërohet me një regjim ushqimor dhe aktivitet fizik, e theksojmë për çdo lloj produkti pa përjashtim, të cilat janë thelbësore për të arritur një nivel shëndetësor të pranueshëm.


“PYY është një hormon që pret oreksin, por nëse merret përmes rrugës orale, shkatërrohet në stomak dhe përthithet lehtësisht përmes zorrëve”, thotë Doyle. Kështu ekspertët i janë futur punës për të gjetur mënyrën e fshehjes së hormonit që ky i fundit të “udhëtojë” përmes aparatit tretës dhe të mos jetë i dëmshëm. Para disa vitesh, Doyle gjeti një mënyrë për të përdorur vitaminën B12 si mjet transporti për administrimin oral të insulinës: në fakt vitamina B12, është e aftë të kalojë lehtësisht përmes aparatit tretës dhe të marrë me vete insulinën, ose substanca të tjera në gjak. Në këtë mënyrë grupi i studiuesve provoi ta shoqëronte hormonin PYY me këtë vitaminë përmes sistemit të patentuar të Doyle. Qëllimi u arrit. Tani hapi pasardhës do të jetë gjetja e një mënyre për ta futur “çiftin B12-PYY” në një ushqim dhe i tillë është çamçakëzi.


Çamçakëzi kundër kileve të tepërta do të funksionojë në këtë mënyrë: në fillim do të konsumohet një vakt i ekuilibruar, pastaj do të përtypet çamçakëzi, që efektin do ta ketë pas 3-4 orësh, duke ulur oreksin kur afrohet vakti tjetër. Në botë, një në dhjetë persona është obez. Kështu shkenca e ka bërë prej kohësh prioritet luftën kundër kësaj sëmundjeje. Para disa ditësh kundër kileve të tepërta u prezantua “Mandometer”, pjata që flet, e cila e lidhur me një peshore që peshon ushqimet, jep informacione mbi shpejtësinë me të cilën është konsumuar ushqimi. Muajt e kaluar një sërë studimesh treguan vetitë dobësuese të ushqimeve që tradicionalisht kanë qenë hiperkalorike, siç është çokollata ose gjalpi. Tani duke u ndihmuar nga një çamçakëz i thjeshtë do të hani më pak. Kjo gjë do t’i lejojë njerëzit të ndryshojnë sjelljen e tyre ndaj të ngrënit dhe të humbasin peshën më lehtë.

Bota Sot

[Nosh]

Rritet numrit i të infektuarve me AIDS
http://www.botasot.info/mesme/aids-test.jpg
Në mbarë botën sot shënohet dita ndërkombëtare kundër Sidës, me qëllim të përhapjes së mesazhit se duhet të merren masa në parandalimin dhe trajtimin e njerëzve me këtë virus.
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka bërë të ditur se Evropa Lindore dhe Azia qendrore vazhdojë të tregojnë rritje dramatike të numrit të të infektuarve me HIV, me një përqindje të rritjes prej 250 % nga viti 2001 deri në vitin 2010.
Gjithashtu tregohet se 90% të rasteve të këtyre infeksioneve ndodhin në Rusi dhe në Ukrainë.

Bota Sot

[Nosh]

Shqipëria me 65 raste të reja nga HIV
http://www.botasot.info/mesme/hiv.jpg
Në Shqipëri, Ministria e Shëndetësisë njofton se 478 persona në vend janë të prekur nga HIV, ndërsa vetëm në vitin 2011 janë identifikuar 65 raste të reja.
Ndërkohë ky numër mund të jetë më i madh, pasi persona të tjerë, të cilët nuk kanë kryer testin mund të jenë të prekur nga virusi i rrezikshëm.
Sipas të dhënave zyrtare të Ministrisë mosha më e prekur është 25 deri 45 vjeç, dhe 63 për qind e të infektuarve i përkasin kësaj grupmoshe.
Vdekjet e shkaktuara nga SIDA janë në nivelin më të ulët që nga 2005-a, vit në të cilin arritën edhe kulmin.
Bëhet fjalë për 21% raste më pak. Rezultati ka dalë nga raporti i Kombeve të Bashkuara, sipas të cilit shkaku i kësaj rënieje është shtimi i përdorimit të medikamenteve kryesisht antiretrovirale, të cilat ngadalësojnë në maksimum përhapjen e sëmundjes në organizmin e njeriut.

Bota Sot

[Nosh]

Gratë dhe menopauza e hershme
http://www.botasot.info/mesme/menopause-symptoms.jpg
Rreth 4-5 për qind e femrave “preken” nga menopauza para moshës 40-vjeçare. Ja se cilat janë shkaqet, efektet dhe simptomat e këtij shqetësimi sipas mjekëve
Menopauza e hershme, e quajtur ndryshe “Pof” (“Prematurian ovarian failure”) është një fenomen gjithmonë e më i shpeshtë. Aq sa, sipas statistikave të fundit, 4-5 për qind e femrave në shumë vende perëndimore preken nga menopauza para moshës 40 vjeç, ndërkohë që dihet se mosha 50-vjeçare është ajo kur një grua duhet të ketë mbyllur ciklin e saj riprodhues. Shkaqet? Ndotja globale luan një rol jo të vogël, sipas një studimi amerikan të publikuar në “Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism”, ku janë përfshirë më shumë se 25 mijë gra. Për shembull, perfluorocarburet (PEF), që përmbajnë ambalazhet plastike, tiganët që nuk ngjisin apo shumë produkte për pastrimin e shtëpisë, shkaktojnë një ulje të estradolit, hormonit që rregullon ciklin riprodhues tek gratë dhe prej nga varet fillimi i menopauzës.
Por cilat janë shkaqet dhe simptomat e menopauzës së hershme, që po prek gjithmonë e më shumë gratë?
Ja se çfarë tregon profesoresha Alessandra Graziottin, drejtoreshë e qendrës së gjinekologjisë dhe seksologjisë mjekësore në San Raffaele Resnati, në Milano.
Përveç ndotjes së ambientit, cilat janë shkaqet e tjera vendimtare për menopauzën e hershme?
Ajo që mund të quhet edhe “sjellje” e ndotur. Duhani, fillimisht, është në gjendje ta përshpejtojë menopauzën me dy vjet. Po ashtu, dëmi toksik nga duhani, sidomos për ato që pinë më shumë se 15 cigare në ditë, i plak vezoret tona dhe është njësoj sikur në moshën 30-vjeçare nga pikëpamja e pjellorisë të ishim 40 vjeç. Edhe stresi kronik të cilit i nënshtrohet pacienti, sigurisht që nuk ndihmon. Edhe mungesa e gjumit është një faktor shumë i rëndësishëm, duke aktivizuar mekanizma hormonalë që kërcënojnë shëndetin riprodhues të vezoreve tona.
Po të tjera shkaqe?
Shkaku gjenetik: nëse gjyshja, mamaja apo motra kanë pasur menopauzë të hershme, atëherë edhe ju keni shumë mundësi për të ikur në gjurmët e tyre. Sëmundjet autoimune janë predispozitë për një menopauzë të hershme, bashkë me anoreksinë, endometriozën dhe kimioterapinë. Ndonjëherë menopauza e hershme është idiopatike, kështu që shkaqet ngelen të panjohura
Cilat janë simptomat?
Për shumë gra, shenja e parë e alarmit është çrregullimi i ciklit menstrual dhe menstruacionet që shfaqen çdo 20 ditë. Ndërkohë që sasia e fluksit mund të rritet. Në muajin tjetër, përkundrazi, menstruacionet tentojnë të vonojnë më shumë se kohëzgjatja normale. Por shenja më e rëndësishme është një tjetër: kur cikli menstrual nuk vjen gjatë në muaji. Kjo shoqëron edhe shqetësimet me gjumin, shqetësime me humorin, me një rritje të shqetësimit, sidomos në fazën paramenstruale. Ndodh që edhe natën të preken nga takikardia dhe rritja në peshë brenda një kohe të shkurtër. Edhe shfaqja e rrudhave, lëkura më e thatë, rënie e flokëve dhe vagina e thatë është shenjë e menopauzës që po vjen.
Si përcaktohet diagnoza?
Përmes një analize të thjeshtë gjaku. Mjafton të dozosh hormonin FHS, estrogjenin, DHEA (deidroepiandrosteroni), dhe një hormon të prodhuar nga gjëndra mbiveshkore. Përmes këtyre, specialisti mund të vlerësojë se si po ecën “ora jonë biologjike”.
Ekziston ndonjë lidhje mes pubertetit të hershëm dhe menopauzës së hershme?
Nuk ka studime që flasin për një lidhje mes zhvillimit të hershëm dhe menopauzës së hershme. Dihet që faktorë predispozues për një pubertet të hershëm janë: obeziteti, marrja e xenoestrogjeneve përmes ushqimeve. Po ashtu, janë në studim edhe stimujt vizivë si televizioni, që mendohet se ka një impakt në hipofizë, gjëndra që stimulon gjëndrat e tjera endokrine.
Ekziston ndonjë terapi për menopauzën e hershme?
Është thelbësore të nisësh një terapi hormonale të personalizuar, që duhet të ketë parasysh moshën e re të pacientes dhe nevojës për t’u ndjerë në formë edhe nga pikëpamja seksuale.
Po partneri si mund të reagojë?
Në shumë mënyra të ndryshme: me inat, indiferencë apo me dashuri dhe mirëkuptim. Kjo varet nga raporti në çift. Ndonjëherë, kur raporti seksual kushtëzohet nga frika e shtatzënive të padëshiruara, kjo shihet si një lloj lirie. Në të tjera raste mund të reagojë keq, sepse mund të shohë tek partnerja shenja plakjeje të hershme.

Bota Sot

[Nosh]

Kandida: A mund të shërohemi prej saj?
http://www.botasot.info/mesme/candida.jpg
Nevojitet një kurë e ekuilibruar për të luftuar bakterin
Beteja më e mirë kundër bakterit? Sipas specialistëve, është përdorimi i kurave të ëmbla. Vetëm në këtë mënyrë mund të luftohet kandida, që çdo vit infekton shumë persona, pjesa më e madhe prej të cilëve nuk shërohen kurrë, madje vuajnë nga aktivizimi i shpeshtë i bakterit
Çfarë është kandida dhe si gjendet ajo në trupin tonë? Këtyre pyetjeve i është përgjigjur një specialist, i cili thotë: “Çdo qenie njerëzore ka në trupin e tij bakterin e kandidas, që jeton normalisht në zorrët e njeriut, siç ndodh edhe me shumë baktere të tjera. Ato që njihen dhe përdoren sot janë në gjendje vetëm ta dobësojnë kandidan dhe të ulin numrin e kolonive të saj”. Por dobësimi i kolonive të kandidas nuk është i mjaftueshëm nëse nuk riekuilibrohen përpara mbrojtjet imunitare. Ky faktor është thelbësor, sepse nëse mbrojtjet nuk janë të mjaftueshme, bakteri është i aftë të ripërsëritet. Kështu, u duhet kushtuar shumë rëndësi edhe barnave që do të përdoren për të luftuar këtë bakter: nëse barnat e zgjedhura nuk fuqizojnë organizmin tonë, por ndodh e kundërta, e dobësojnë atë, kandida nuk do të ketë kurrë fund. Pra, zgjedhja e barit për ta luftuar atë ka një rëndësi të veçantë. Sipas specialistit, duhen përdorur kura të ëmbla, delikate dhe riekuilibruese. Gjatë kërkimeve të tij, që kanë zgjatur dhjetë vjet, studiuesi ka eksperimentuar terapi të ndryshme natyrore që variojnë nga përdorimi i vajit të kokosit, te aloe vera, mineralet, vitaminat etj. Shumë shpejt u vu re se në treg gjendeshin vetëm kura që kishin një veprim tepër agresiv, të ngjashme me barnat e sintezave, ose më qartë, “produkte të menduara dhe të krijuara për të eliminuar simptomat sa më shpejt të jetë e mundur, pa e marrë parasysh faktorin e ristabilizimit të ekuilibrit natyror. Kura natyrore, por që përdoren sikur të ishin barna”.


Pasi zgjidhi problemin e shtojcave natyrore, studiuesi arriti të krijonte një linjë produktesh specifike për të luftuar kandidan: efikase, por që ruajnë ekuilibrin intestinal. Një efikasitet i tillë u provua për disa vite me radhë, kur studiuesi ndihmoi mijëra persona të cilët kishin probleme që lidheshin me kandidan. “Për t’u shëruar, nuk do të thotë ta zhdukësh përfundimisht kandidan, por të gjesh ekuilibrin natyror tipik të një organi të shëndetshëm dhe në formë”, - shpjegon specialisti.


Kandida, siç e njohim të gjithë, jeton në kavitetin oral, vaginë dhe traktin gastrointestinal. Ka disa faktorë që lehtësojnë përhapjen e saj. I pari është përdorimi i antibiotikëve, kontraceptivëve dhe kortizonikëve. Pastaj është stresi, sëmundjet dobësuese, diabeti dhe mënyra e gabuar e të ushqyerit. Në disa raste mund të jenë edhe faktorët e jashtëm, si pantallonat e ngushta dhe biankeria intime sintetike. Përveç dhimbjeve, djegies dhe eritemës që njihen mirë, kandida mund të shkaktojë edhe patologji të tjera që jo gjithmonë i atribuohen bakterit: kapsllëk, diarre, dhembje koke, dobësi e përgjithshme, diabet, depresion, ankth dhe pagjumësi. Në bazë të dëshmive të mbledhura nga studiuesi, është zbuluar se shumë gjinekologë e kanë të vështirë të kuptojnë shkallën e vërtetë të problemit, ndoshta sepse ata fokusohen më shumë në pjesën e eliminimit të infeksionit. “Siç e kam shpjeguar edhe më parë, ky gabim shumë i përhapur i shtyn mjekët të përdorin terapi shumë të forta dhe agresive, duke e rënduar edhe më tej situatën. Sipas llogaritjeve, na rezulton se rreth 50 për qind e njerëzve vuan nga kandida intestinale (koloni të bollshme të kandidas në zorrë)”. Në Shtetet e Bashkuara kjo përqindje mendohet të ketë arritur në 70%. Kandida e zorrëve, përveç përsëritjes së zakonshme vaginale, mund të shkaktojë probleme të ndryshme me kalimin e kohës: kapsllëk, diarre, fryrje, çrregullime të tretjes, aromë të keqe nga goja, lodhje, rënie imuniteti, intolerancë ushqimore, alergji, nervozizëm, ankth, depresion endogjen (në Shtetet e Bashkuara konsiderohet si shkaku kryesor).


Ç’duhet bërë në këtë rast? “Kandida ushqehet me sheqerna të thjeshta dhe karbohidrate. Si pasojë, një ushqim i pasur me këta përbërës rrezikon ta fuqizojë kandidan. Por duhet të bëni kujdes: eliminimi i këtyre ushqimeve është pak a shumë njësoj si të tentoni të ‘vdisni’ urie kandidan. Megjithatë, praktikisht është e pamundur të eliminoni çdo formë të karbohidrateve dhe natyrisht që kandida nuk mund të zhduket me këtë zgjidhje! Ajo që do të ndodhte vërtetë duke eliminuar këto ushqime është se bakteri do të dobësohej dhe mbrojtjet natyrale do të arrinin të gjenin një lloj ekuilibri të paqëndrueshëm”, - thotë studiuesi.
Ushqyerja e gabuar vepron si faktor nxitës për përsëritjen e kandidas. Po ashtu, edhe përdorimi i barnave, stresi, ndryshimet hormonale. Disa ushqime aktivizojnë një problem që është ekzistues. Kështu, një mëngjes me bazë çajin ose qumështin e sojës, me dy feta bukë të thekura dhe marmelatë ose drithëra integrale, do të ishin perfekte për një vakt. Pastaj në drekë, karbohidrate integrale (makarona, oriz) + perime; darka duhet të jetë e pasur me proteina (mish, peshk, vezë, perime, djathë) + perime të gjalla ose të ziera. Frutat këshillohen në mesditë dhe pasdite. Një ushqim i shëndetshëm, i ekuilibruar dhe i larmishëm ju ndihmon të jeni në formë gjatë trajtimit kundër kandidas dhe për gjithë jetën. Pra, në rastin e kandidas, ekuilibri është detyrim, madje në të gjitha kuptimet.

Bota Sot

[Nosh]

OBSH: Rrezik nga përhapja e fruthit në Evropë
http://www.botasot.info/mesme/vakcina.jpg
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka paralajmëruar se Evropa rrezikohet nga shpërthimi i rasteve me fruth vitin që vjen, nëse nuk merren hapa urgjentë për ta kontrolluar këtë sëmundje virale.
Në nëntë muajt e parë të vitit 2011, 36 shtete të Evropës Perëndimore kanë raportuar një shifër prej 26,000 rasteve me fruth. Vetëm në Francë janë identifikuar më shumë se 14,000 raste, bën të ditur Organizata Botërore e Shëndetësisë. Nga të gjitha këto raste, gjatë vitit të kaluar ka pasur edhe nëntë raste të vdekjeve, si pasojë e kësaj sëmundjeje.
Në Evropë, 90 % e rasteve me fruth janë identifikuar te adoleshentët dhe të të rriturit që nuk ishin vaksinuar, apo që kishin dështuar në marrjen e rregullt të vaksinave.
Për t’u luftuar kjo sëmundje në nivel global deri në vitin 2015, qendrat amerikane për kontroll dhe parandalim të sëmundjeve sugjerojnë që vaksinimi të përfshijë 95% të popullatës, me nga dy doza të vaksinave kundër fruthit.

Bota Sot

[Nosh]

Vaj peshku për memorie më të mirëUellington, 03 Dhjetor 2011 Kosovapress 09:34http://kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/vajpeshku031211_75994.jpg

Përdorimi i shpeshtë i vajit të peshkut mund të përmirësoj kujtesën tuaj, por mund të jetë edhe parandalim i shkëlqyeshëm për demencën.Studimi më i ri tregon se thartirat yndyrore që ndodhen në peshq dhe frytet e detit mund të përmirësojnë memorien tuaj për madje 15 për qind.
Ekspertët rekomandojnë edhe konsumimin e lososit, sardinës për të përmirësuar të mbajturit mend dhe për të parandaluar demencën.
Shkencëtarët thonë se konsumimi i thartirës omega-3 në organizëm është e rëndësishme për një shëndet optimal të trurit.
Udhëheqësja e studimit nga universiteti në Zelandë të Re, Velma Stounhaus thotë se peshqit si pjesë e pandashme e ushqimit tuaj ka ndikim të veçantë në funksionimin e memories të personave të ri dhe të shëndosh.

[Nosh]

Përdorimi i tepërt i antibiotikëve, rrezik për jetën
http://www.botasot.info/mesme/antibiotics.jpg
Përdorimi i tepërt i antibiotikeve, mund të rrezikojë jetën e pacientëve, thonë ekspertë shëndetësorë. Përgjegjësi për rezistencë të antibiotikëve në Ministrinë e Shëndetësisë, Lul Raka, tha për Radio Blue Sky se keqpërdorimi i tyre është faktor kryesor i përhapjes se rezistencës ndaj antibiotikëve.
Jemi dëshmitarë se çdo ditë, në barnatoret tona, shohim se mund të blihet çfarëdo lloj medikamenti mjekësorë edhe pa recetë të mjekut. Këtë e pohon edhe qytetarja, Vjosa Maksuti, sipas të cilës, farmacistët asnjëherë nuk pyesim për rekomandim të mjekut.
”Ka pasur raste kur antibiotikët i kemi marrë pa recetën e mjekut, kur kemi qenë me grip apo ndonjë ftohje dhe ato shume lehtë i marrim në farmaci pa udhëzim të mjekut. Nuk kemi kurrfarë pengesa prej farmacistëve”, tregon Vjosa Maksuti.
Keqpërdorimi i anibiotikëve pa rekomandimin e mjekut, shkakton rezistencë dhe mund të jetë fatal për njeriun, thotë Lul Raka, përgjegjës për rezistencë të antibiotikëve në Ministrinë e Shëndetësisë.
”Ky keqpërdorim i antibiotikëve është faktor kryesor i përhapjes se rezistencës. Rezistenca do të thotë dështim i terapisë e kjo po ndodhë edhe në kujdesin parësore. Mirëpo, kjo ndodhë edhe nëpër spitale, e në spitale është më e shprehur për arsye se, në qoftë se, në spitale dështon, atëherë përfundimisht është vdekje e pacientit fatkeqësisht”, shpjegon Raka.
Qytetarja Maksuti, pranon se bën gabim kur konsultohet me farmacistin, pa i''''u drejtuar mjekut.
”Mendoj se është një gabim i madh i imi, por, nganjëherë, për shkak të neglizhencës sonë për të shkuar të mjeku po bëhemi udhëzues të vetvetës se çfar duhet të marrim”, thotë Vjosa Maksuti.
Dr. Raka porosit qytetarët që të mos vetë mjekohen:
”Mos të vetë mjekohen, mos të shkojnë në barnatore për të ble antibiotik pa recetën e mjekut”.
Ministria e Shëndetësisë hartoi strategjinë për vetëdijësim të mjekëve, sipas të cilës, ata rekomandohen që të mos teprojnë me përshkrimin e antibiotikëve, duke i pasur parasysh efektet e tyre anësore. Po ashtu, qytetarët rekomandohen që të mos përdorin antibiotikët pa rekomandim të mjekut.

Bota Sot

[Nosh]

Pijet pa kalori të shëndoshin
http://www.botasot.info/mesme/coke-zero.jpg
Ushqimet dhe pijet dietike mund të krijojnë efektin e anasjelltë dhe të bëjnë që trupi të fitojë më tepër kile, pretendojnë shkencëtarët.
Një grup kërkuesish amerikanë, antarë të Universitetit të Indianës, arritën në përfundimin se zëvendësimi i një pijeje normale me të njëjtën pije pa kalori, do të çorientojë sensorët e trupit, të cilët ndonëse do të ndiejnë sheqerin në gjak, nuk do të jenë në gjendje ta identifikojnë.
Diçka e tillë vetëm sa do të shtojë oreksin dhe në shumë raste, vetëm sa do të sjellë një konsum më të madh ditor kalorisht.
”Zëvendësimi i një pjese të dietës sonë me ushqime të njëjta, por me zero kalori, duket si një metodë e efektshme dobësimi. Megjithatë, ka edhe disa faktorë të tjerë psikofizikë që duhen mbajtur parasysh. Këto pije ose ushqime kanë të njëjtën shije dhe bëjnë që trupi të kërkojë të njëjtën elemente që i njeh si më parë. Nga eksperimentet tona, duket se kur sensorët dallojnë një pije të sheqerosur, kërkojnë të shpërbërjnë sheqerin në gjak dhe kur diçka të tillë nuk e arrijnë, atëherë sistemi rrit kërkesën, duke shtuar oreksin. Kur gjuha ndien diçka të ëmbël apo me yndyrë, menjëherë në trup lëshohen substanca që absorbojnë kaloritë dhe ky është një faktor që shumë njerëz nuk e kanë parasysh”, shpjegoi doktoresha e shkencave psikozifike, Susan Swithers.

Bota Sot

[Nosh]

Trajtim i detyruar apo jo?
http://www.botasot.info/mesme/anorexia-nervosa.jpg
Anoreksia, konflikti i brendshëm mund të të vrasë
Pas anoreksisë nervore fshihet një konflikt i brendshëm me vetveten

Anoreksia nervore mund të jetë rezultat i një lufte të brendshme mes vetes dhe një miti të rremë. Sipas specialistëve, kjo është arsyeja e zhvillimit të një prej çrregullimeve ushqimore më dramatike, që e ka emrin anoreksi. Për disa vajza dobësia është sëmundje, ndërsa për të tjerat “lotari”, edhe pse nuk e kuptojnë që kjo është një e keqe e madhe si për shëndetin fizik, ashtu edhe atë psikologjik. Vajzat e sotme e adhurojnë dobësinë dhe janë të gatshme të rrezikojnë jetën e tyre për t’u treguar të tjerëve kockat. Ajo që të bën më shumë përshtypje është numri i blogeve dhe sajteve pro anoreksisë që qarkullojnë në internet. Për shumë prej tyre kjo fjalë është kthyer në filozofinë e jetës. Nuk hezitojnë të bëhen si ato fytyra pa jetë dhe trupa të thatë që duken aq të dobët, saqë nga momenti në moment mund t’i marrë era. Ndërkohë, janë shtuar kërkesat për llogaritjen e kalorive të marra, mënyrat për të provokuar të vjellat pa u vënë re nga prindërit dhe miqtë, këshillat për të rënë nga pesha në mënyrën më dënuese të mundshme. Anoreksia është “një stil jetese, jo një sëmundje dhe e vetmja gjë që ka vlerë në jetë është të qenët e dobët”.
Sipas një studimi të ri britanik, të kuptuarit se çfarë fshihet vërtetë pas anoreksisë nervore është thelbësore, sepse do t’i ndihmonte shumë personat që vuajnë nga ky çrregullim, jo vetëm nga ana morale, por edhe kur ata duhet ose të jo t’i nënshtrohen një trajtimi të detyruar. Shkencëtarët kanë përfshirë në studim 29 gra që kuroheshin për anoreksi nervore. Pjesëmarrëset iu nënshtruan një pyetësori ku duhej të përgjigjeshin medoemos. Pyetjet ishin të thjeshta, për shembull se si e shihnin ato veten e tyre, çfarë ndjenin kur i nënshtroheshin trajtimit të detyruar dhe si sëmundja ndikonte në procesin e vendimmarrjes. Surpriza erdhi nga përgjigjet: pavarësisht se studiuesit nuk kishin përfshirë në pyetësor pyetje që lidheshin me identitetin e tyre dhe origjinalitetin, pothuajse pjesa më e madhe e grave pjesëmarrëse në studim e kishin vënë theksin te marrëdhënia që kishin me veten dhe realitetin, në kontrast me një vetvete të ndjerë si jo të vërtetë.
Pra, nga eksperimenti u vu re se si shumica e pacienteve e shihnin anoreksinë nervore si diçka të ndarë nga uni i tyre i vërtetë. Disa prej tyre shprehën idenë se kjo është një luftë e vërtetë mes vetes së vërtetë dhe asaj të rreme. Një gjendje e zakonshme që lidhet me këto paciente është se ato ndihen të lodhura gjatë kësaj “lufte” dhe u duhet mbështetje për të rigjetur veten dhe për të mbledhur forcat që të luftojnë fort në këtë luftë. Pas surprizës së eksperimentit, ndjesia nxitëse te studiuesit ishte shpresa. Në fakt, sipas tyre, të parit e sëmundjes si diçka të ndarë nga vetë pacientët është një këndvështrim i rëndësishëm, sidomos për ata që mund t’u japin shpresë personave që vuajnë nga anoreksia. “Konceptimi i anoreksisë si pjesë jo e vërtetë e vetes, për shumë subjekte mund të jetë një strategji e vlefshme që të kapërcejnë ‘konfliktin’”, - shkruajnë autorët e studimit, duke shtuar se dallimi mes një vetveteje të vërtetë dhe të rreme nuk është domosdoshmërish e njëjta gjë e një mungese të vendimmarrjes dhe nuk mund të justifikojë refuzimet e pacientit për pranimin ose jo të trajtimit. Gjithsesi, studiuesit theksojnë se rezultatet e eksperimentit forcojnë edhe më shumë arsyet për të mos e refuzuar ndihmën. Në thelb shkencëtarët theksojnë se anoreksia nervore mund të jetë shenjë e një konflikti të brendshëm dhe se kjo gjë në disa rrethana mund t’i ndalojë njerëzit ta shprehin këtë ndjenjë të fshehtë. Në këto kushte duhet ndërhyrë menjëherë me trajtimet e ndryshme, pasi pacienti nuk është në gjendje të kuptojë se çfarë po ndodh me të. “Disa autoritete pohojnë se trajtimi i detyruar nuk duhet të përdoret kurrë për anoreksinë nervore. Megjithatë, mendojmë se duhet ta marrim seriozisht mundësinë që një person i cili është ‘preh’ e anoreksisë nervore mund të ketë përjetuar një konflikt të brendshëm, edhe pse personi në fjalë nuk është në gjendje ta shprehë ndjenjën në këtë moment. Ndoshta prova e këtyre studimeve është e mjaftueshme për të injoruar refuzimin e trajtimeve që është në të mirën e personave të sëmurë nga anoreksia nervore”, - thonë shkencëtarët.
Përveç trajtimit të detyruar, të sugjeruar nga studiuesit, ndoshta do të ishte e udhës gjetja e arsyes së vërtetë të këtij konflikti të brendshëm mes vetvetes së vërtetë dhe asaj të rreme, që përmes saj të gjendet mënyra e shërimit.
Bota Sot

[Nosh]

8 vitaminat e nevojshme për trupin
http://www.botasot.info/mesme/body.jpg
Duke qenë se femrat janë të fiksuara pas trupit të bukur, duhet të konsumojnë shumë fruta, perime dhe mish për të marrë këto elementë të rëndësishëm që trupi ka nevojë. Vitamina ka shumë, por më të nevojshmet për mirëqenien e femrave janë tetë...

Në natyrë mund të gjeni gjithçka që kërkoni: frutat dhe perimet janë aleatët tuaj më të mirë të bukurisë, sepse përmbajnë ato substanca të mrekullueshme që ju ndihmojnë të mbani lëkurën të re dhe elastike, por që gjithashtu kontribuojnë në funksionimin korrekt të organizmit. Siç e keni kuptuar edhe më lart, po flasim për vitaminat, që janë të shumta, por tetë prej tyre janë më të rëndësishmet, sidomos për femrat. Le t’i zbulojmë më poshtë:

Vitamina A (retinoli): e gjeni me shumicë te hudhra dhe kajsia, e po ashtu në shumë fruta, zarzavate dhe vajin e mëlçisë së peshkut. Kjo vitaminë është një mikeshë e ngushtë e lëkurës suaj, sepse është në gjendje të neutralizojë vetë oksigjenin, molekula që i jep jetë radikaleve të lira, duke ndikuar kështu në plakjen e lëkurës.


Vitamina B2: riboflavina është vitamina e preferuar nga sportistët, sepse është një substancë që ruhet nga muskujt për t’u konsumuar gjatë aktivitetit fizik. Kjo vitaminë është shumë e rëndësishme për shikimin dhe shëndetin e lëkurës, thonjve dhe flokëve. Gjendet te majaja e birrës, mëlçi dhe qumësht.


Vitamina B3: edhe kjo vitaminë është shumë e rëndësishme kundër plakjes së parakohshme. B3-shi rregullon strukturën hidrolipide të epidermës, duke e mbajtur konstant hidratimin për një lëkurë elastike dhe të tonifikuar. Përveç të tjerash, ka një efekt detoksikimi dhe favorizon tretjen e ushqimeve. Gjendet kryesisht te kikirikët, toni i peshkut dhe majaja e birrës.


Vitamina B5: lufton stresin dhe lodhjen. Në këtë mënyrë na ndihmon të jetojmë më gjatë dhe më mirë. Kjo vitaminë gjendet te bizelet, thjerrëzat dhe vezët.

Vitamina C: kjo vitaminë është një “luftëtare” kundër plakjes së parakohshme të lëkurës. Ajo siguron një sasi të madhe të kolagjenit në dermë, duke na bërë që të kemi një fytyrë të shndritshme dhe më të re. Përveç kësaj, ndikon në parandalimin e ftohjes dhe gripit. Kështu që mos hiqni dorë kurrë nga lëngu i freskët i portokallit në mëngjes.

Vitamina D: luan rol në përthithjen e kalciumit dhe si rrjedhim është jo vetëm e rëndësishme në formimin e kockave, por gjithashtu për funksionimin e duhur të nervave. Mungesa e vitaminës D mund të shkaktojë rakitizmin dhe sëmundje të tjera të kockave, prishjen e dhëmbëve dhe të mishit të dhëmbëve, nervozizëm pa shkak dhe pagjumësi. Vitamina D mund të formohet në lëkurë nga kontakti i rrezeve ultravjollcë nga dielli, por gjithashtu ajo gjendet në sasi të mëdha në qumësht dhe gjalpë.


Vitamina E : aktiviteti i saj antioksidant kundër efektit të dëmshëm të radikaleve të lira lejon oksigjenimin e qelizave të epidermës. Vitamina E lufton rrezet e dëmshme të diellit, smogun, stresin, pra gjithçka që than dhe shkatërron butësinë e lëkurës suaj. E gjeni te arrat, drithërat integrale, domatet dhe avokado.


Vitamina Q: kjo koenzimë parandalon plakjen, duke na dhënë forcë dhe energji. Me kalimin e moshës efektshmëria e saj ulet, prandaj është e nevojshme që ta marrim në sasi të mëdha këtë vitaminë në formën e ushqimeve (me anë të kikirikëve, sardeles dhe mishit të viçit), ose përmes shtesave.


Acidi folik: është jashtëzakonisht i rëndësishëm në shtatzëni, për shëndetin e bebes. Në fakt, acidi folik parandalon keqformimet në sistemin nervor dhe strukturën kockore të fetusit. Gjendet te brokoli, spinaqi, sallata jeshile dhe fasulet. Po ashtu, acidi folik është i vlefshëm edhe për parandalimin e çrregullimeve emocionale te fëmija.

Bota Sot

[Nosh]

Kanceri i gjirit: Sot shërohen 90 për qind të rasteve
http://www.botasot.info/mesme/kanceri-gjirit.jpg
Për të kuptuar se sa është përmirësuar jeta e grave të prekura nga tumori i gjirit në këto 30 vitet e fundit duhet të shihen mirë shifrat dhe statistikat: në vitet ‘80 shëroheshin tri gra në dhjetë, ndërsa sot ky raport ka shkuar nëntë në dhjetë

Historia e mjekësisë është e ndërtuar kështu, vite të tëra progres të ngadaltë, por në fund zbulime që ndryshojnë tërësisht jetën e njeriut. Për të kuptuar se sa është përmirësuar jeta e grave të prekura nga tumori i gjirit në këto 30 vitet e fundit duhet të shihen mirë shifrat dhe statistikat: në vitet ‘80 shëroheshin tri gra në dhjetë të tilla, ndërsa sot nëntë në dhjetë. Por me shërim kuptohet mungesa e sëmundjeve për të paktën 10 vjet nga përfundimi i kurave. Në Itali, për shembull, jetojnë dhe bëjnë një jetë normale më shumë se 500 mijë ish të sëmura. Para vitit 1981 kura e parashikuar për ato që kishin tumor në gji ishte mastectomia. Më pas nisi epoka e kirurgjisë konservative.


“Në vitin 1981 — tregon Umberto Veronesi — revista shkencore ‘New England Journal of Medicin’, publikoi rezultatet e një studimi italian që tregonte se si tumoret e gjirit në përmasa të vogla, më pak se dy centimetra, mund të trajtohen me të njëjtën efikasitet duke ruajtur gjirin, në vend që të hiqej gjoksi tërësisht, siç bëhej në shumë vende të botës në atë kohë”. “Ideja, vazhdon më tej onkologu, më erdhi nga mikroskopi: kisha kuptuar se në fazën fillestare qelizat tumorale riprodhoheshin në formë më pak agresive dhe kështu që përmasat e tumorit të lejonin të punoje vetëm në atë pjesë të gjirit ku ai ishte pozicionuar”. Ky mund të cilësohet si fillimi i një revolucioni në kurën ndaj tumoreve: fundi i trajtimeve që shkatërronin trupin dhe mendjen dhe fillimi i epokës së integritetit trupor e cilësisë së jetës si një princip udhëheqës në vendimet terapeutike. Mastectomia ishte zëvendësuar nga quadrantectomia, d.m.th. heqjes së një porcioni të vetëm të gjirit të prekur nga kanceri, e lidhur me bërjen e rrezeve për të pastruar indet rrethuese nga pjesët e qelizave kancerogjene. Por përhapja e diagnozës së hershme (që sot çon në zbulimin gjithmonë e më shumë të karcinomave të dimensioneve të vogla) dhe ulja e vdekshmërisë mes grave lindin prej aty.


“Në të vërtetë, tregon Veronesi, edhe impakti për shërimin ka qenë i thellë. Deri 30 vjet më parë gratë shkonin te doktori sa më vonë të ishte e mundur, sepse e dinin që kura ishte drastike. Me mundësinë e ruajtjes së gjirit, gratë kanë nisur të shkojnë te doktori me dyshimet e para që u lindin dhe madje për të bërë mamografinë sistematikisht. Për më tepër tumoret e përmasave të vogla janë ato që mund të shërohen plotësisht, kështu që tani shihet rezultati edhe në uljen e vdekshmërisë. Në fund, ideja për ta ruajtur dhe mbrojtur gjoksin i ka hapur portat një ndjeshmërie “ekstra mjekësore”, një vëmendje për perceptimin psikologjik të sëmundjes: është futur edhe koncepti i eupatisë që nxiti kontrollin e shpeshtë te mjeku të pacienteve, e që për onkologjinë moderne është normale.

Pro dhe kundër

Ka ekspertë të fushës që pretendojnë se nëse do t’i nënshtrohesh mamografisë vazhdimisht kjo mund të jetë në vetvete e rrezikshme, duke qenë se mund të arrihet në një situatë të tepruar diagnostikimi pasuar me marrjen e medikamenteve parandaluese, që në vend të të ndihmojnë, të krijojnë probleme. Por të tjerë pretendojnë se mamografia është shumë e rëndësishme dhe kjo për arsyen e vetme se parandalon një rast serioz. Po të marrim rastin e një vendi të vetëm, Britaninë e Madhe, mamografia ka shpëtuar 117 000 raste që mund të ishin shndërruar në vdekjeprurëse dhe ndërkohë ka shpëtuar 1200 jetë. Për shkak të mamografisë, vdekshmëria nga kanceri i gjirit është ulur me 30 për qind. Megjithatë në mentalitetin e grave ekziston frika se faktori gjenetik është shumë i rëndësishëm dhe kjo krijon shpesh një ndjesi pesimiste dhe fataliste. Por në fakt gjenet janë vetëm një pjesë e problemit. Shumë e rëndësishme në këtë rast, si në çdo sëmundje tjetër, është edhe mënyra se si ne e trajtojmë veten që nga fëmijëria e në vazhdim e mbi të gjitha nëse vazhdojmë të jemi optimistë. Pesimizmi dhe gjendja e trishtuar ndikojnë shumë më tepër për keq në shëndetin tonë nga sa mund ta imagjinojmë. Ekziston një lidhje e mundshme mes kancerit të gjirit dhe stresit. Ka disa fakte, edhe pse jo të forta, që mbështesin idenë e ndikimit të stresit te sëmundja. Kështu ngjarje shumë stresuese në jetë, të tilla si humbja e njerëzve të dashur, divorci apo ngjarje të tjera, janë shumë stresuese. Vështirësia në këto raste qëndron në faktin se diagnozat e stresit vijnë pas diagnostikimit të kancerit të gjirit. Njerëzit mendojnë se ata kanë pasur kancerin e më pas stresin, duke harruar që shpesh është e anasjella.

Bota Sot

[Nosh]

Të dhemb këtu apo aty?http://www.botasot.info/mesme/migraine-types.jpg

Ndonjëherë një sëmundje e ka origjinën nga një pikë, por që të dhemb diku tjetër. Ndryshe quhet “dhimbje referuese”

Pickimi i një insekti, ndrydhja e kyçit të këmbës, një dhimbje e papritur barku kanë diçka të përbashkët: të dhembin. Në fakt, dhimbja është një kambanë e rëndësishme alarmi përmes së cilës organizmi na tregon se “diçka nuk shkon mirë”, duke na paralajmëruar për rreziqet e ambientit apo për ndonjë mosfunksionim tjetër. Megjithatë, gjuha e dhimbjes nuk është gjithmonë e drejtpërdrejtë.

Labirinti i nervave

Mund të ndodhë në fakt, që zona e dhimbshme mund të jetë krejtësisht e shëndoshë dhe se stimuli vjen nga një organ ose muskul që ndodhet larg kësaj hapësire. Në këtë rast jemi përballë “dhimbjes referuese”: është njësoj sikur kambana e alarmit të tingëllojë në derën e gabuar. “International Association for the Study of Pain” (Shoqata Kombëtare për studimin e dhimbjeve) flet për “dhimbjen e perceptuar në një zonë të trupit topografikisht veçan nga zona ku vjen vërtetë dhimbja”. Shembulli më klasik është dhimbja në krahun e majtë, e cila mund të sinjalizojë një atak në zemër. Por ka edhe dhjetëra shembuj të tjerë: një dhimbje e bezdisshme në këmbën e majtë mund të jetë shenjë e një mosfunksionimi në zorrë; një dhimbje në shpinë mund ta ketë prejardhjen nga fshikëza e tëmthit; një pneumoni mund të shkaktojë një dhimbje të fortë barku; ndërkohë që dhimbja e qafës mund të jetë e lidhur me ndonjë problem në diafragmë.


Çështje zakonesh

Shpjegimi i këtyre fenomeneve qëndron në vetë strukturën e sistemit nervor. “Fijet ndijore që zgjojnë organet e brendshme mblidhen në të njëjtat qendra nervore që marrin sinjale nga strukturat somatike (lëkura dhe muskujt), e si pasojë sistemi nervor qendror mund të bëjë ndonjë gabim në interpretim”, - thotë drejtori i një laboratori fiziopatologjie të dhimbjeve. Përveç kësaj, sasia e nervave që vijnë nga organet e brendshme është jashtëzakonisht e ulët në krahasim me ato që vijnë nga muskujt dhe lëkura, prandaj qendrat nervore të palcës kurrizore janë mësuar të marrin më shumë stimuj nga sipërfaqja e trupit se sa nga brendësia. Që këtu mund të lindë keqkuptimi i interpretimit.


Infarkti i maskuar

Le të marrim shembull atakun në zemër: një therje në krahun e majtë, një dhimbje në shpatull, gojë, qafë, nofull, në bark e madje edhe në kokë, të gjitha këto janë shenja të forta të një çrregullimi kardiak dhe mund të merren si dhimbje të bezdisshme jo shumë të rëndësishme. Problemi është se fijet nervore që vijnë nga zemra zënë një hapësirë të madhe të palcës kurrizore dhe si pasojë sinjalet e alarmit ngatërrohen lehtë me ato që vijnë nga zona të tjera. Më keq akoma është kur nuk ekziston një mënyrë e thjeshtë për të ndarë një dhimbje të parrezikshme, siç është zakonisht ajo e krahut dhe nofullës, nga një shenjë e qartë e një ataku zemre, kështu që për t’i paraprirë të keqes duhet t’i drejtoheni mjekut.


Kujtesa e dhimbjes

Mënyra e të ndjerit të dhimbjes ndryshon nga një person te tjetri dhe varet nga eksperiencat individuale. Për shembull, është vërtetuar se çdo e keqe ka një “kujtesë” të vetën dhe mund të rishfaqet në periudha të ndryshme kohore në të njëjtën pjesë të trupit si pasojë e stimujve shumë të ndryshëm. “Një dhimbje e fortë dhe që zgjat për shumë kohë, ndryshon vetë sistemin nervor qendror. Kjo gjë bën që impulsi pasardhës, i cili vjen nga e njëjta zonë, ta riaktivizojë dhimbjen”, - thotë një specialist i fiziopatologjisë dhe terapisë së dhimbjes. Kjo është edhe arsyeja që një dhimbje e fortë dhëmbësh, enigmë e zgjidhur tashmë, mund të shfaqet gjatë një ataku në zemër ose migrene.


Pika të rëndësishme

Disa lëndime të vogla muskulore mund të favorizojnë shfaqjen e të ashtuquajturave “trigger point” (pikave shkrehëse), që nëse stimulohen, janë në gjendje të shkaktojnë dhimbje në një muskul të vendosur në distancë. Një dhimbje e fortë në kofshë mund të shkaktohet nga pikat shkrehëse në vithe; ndërkohë që për këmbët dhe kaviljet pikat shkrehëse janë në pulpa. “Këto kontraktime mikroskopike janë të shpeshta te sportistët, duke qenë se muskujt janë në lëvizje gjatë gjithë kohës. Kura konsiston në ndërhyrjet e përqendruara te ‘trigger point’ me ilaçe dhe teknika të tërheqjes muskulore”, - thotë një specialiste. Gjëja më e vështirë në gjithë këtë është lokalizmi i pozicionit të saktë të “trigger point”.


Agopuntura

Disa studime kanë treguar se agopuntura ndihmon për të qetësuar dhimbjet. Kjo teknikë e njohur lindore jep rezultate të mira në kurën kundër dhimbjeve. Një studim i publikuar në vitin 1977 nga psikologu kanadez Roland Melzack ka treguar se “trigger point” korrespondojnë në 71% të rasteve me pikat ku futen aget gjatë agopunturës.

Mbani shpinën drejt

A ka ndonjë mënyrë për të parandaluar këto dhimbje jonormale të muskujve, që shpesh janë të vështira për t’u gjetur? Përgjigjja gjendet fillimisht te qëndrimi i duhur të trupit në hapësirë. “Qëndrimi luan një rol tepër të rëndësishëm”, - pohon specialistja. Kështu pra, një mbështetje e mirë e këmbës mbi tokë, pozicioni korrekt i shpinës dhe i kokës janë bazat e shëndetit të gjithë organizmit tonë.

Bota Sot

[Nosh]

Stresi i atyre që na rrethojnë influencon humorin tonëLondër , 08 Dhjetor 2011 Kosovapress 10:43http://www.kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/STRESi_967401.jpg

Sipas studimeve të kryera në Universitetin e Havait, është vërtetatuar se stresi transmetohet në organizëm direkt nga personat që na qëndrojnë pranë, njësoj si ftohja ose gripi.“Stresi i të gjithë atyre që na rrethojnë influencon humorin tonë, sepse prek direkt sistemin nervor dhe psiqikën”, thuhet në rpaorin e studimit.
Teknikisht quhet “stres pasiv” dhe rrezikshmërinë na e tregojnë studiuesit e Universitetit të Havai-t. Sipas studimit të quajtur “Emotional contagion”, stresi sillet si një sëmundje: ka një mbartës fillestar që infekton të tjerët, të cilët e përhapin derisa e bëjnë të shpërthejë, duke infektuar kështu persona të tjerë.
Fenomeni godet më shumë femrat se meshkujt, ky është motivi pse e quajnë dhe “infektim emotiv”. Tek meshkujt efekti është më pak i dukshëm, ka mundësi sepse femra është më e dhënë që të jetë në sintoni me vuajtjet e të tjerëve. Problemi me këto emocione negative është se po të eksperimentohen shumë herë, ulin kapacitetin e rezistencës dhe shtrëngojnë personin e “infektuar” që ti bëjë të tijat, duke e shtyrë deri sa të marrë dhe qëndrimin e atij që e ka infektuar.
Stresi është një fenomen absolutisht real dhe shumë i përhapur, por nuk është një sëmundje. Është një reagim kompleks i organizmit, në gjendje të zhvillohet në mënyrë anomale dhe të provokojë siklet dhe sëmundje, edhe fizike.

[Nosh]

Viagra, vetëm dy në muaj për të moshuarit
http://www.botasot.info/mesme/Viagra.jpg
Të moshuarit mbi 60 vjeç nuk duhet të marrin më shumë se dy pilula viagre në muaj, propozuan autoritetet shëndetësore britanike.
Studimet kanë treguar se mjekimet me ilaçet që rrisin rendimentin seksual tek meshkujt, si Viagra, Levitra apo Cialis mund të krijojnë probleme të mëdha shëndetësore, sidomos në moshat e mëdha.
Vendimi për të kufizuar dhënien e këtyre ilaçeve nga farmacitë është propozuar pas provave se efektet anësore të mjekimit janë veçanërisht të ndjeshme për moshat e thyera.
Përdorimi i këtyre ilaçeve ndalohet tek personat që vuajnë nga diabeti, kanceri i prostatës, problemet me shtyllën kurrizore, parkinsoni, skleroza e shumëfishtë apo poliomeliti.
Sipas autoriteteve, vendimi nuk pritet të sjellë ndonjë pakënaqësi të madhe tek përdoruesit, duke patur parasysh që të dhënat europiane për meshkujt 40-60 vjeç tregojnë se ata kryejnë mesatarisht një marrëdhënie në javë, me intensitetin që bie dukshëm pas të 55-tave.
Gjithashtu, është sugjeruar që të hiqet praktika e këshillimit për problemet në kryerjen e marrëdhënieve seksuale. “Studimet kanë evidentuar se ndërhyrjet psikologjike si këshillimi dhe psikoterapia, së bashku me teknikat që ato parashikojnë, nuk kanë ndonjë efekt të rëndësishëm midis pacientëve”, shkruhej në dokument.

Bota Sot

[Nosh]

Rekordi, merr 20 litra gjak gjatë operacionit
http://www.botasot.info/mesme/gruaja-fatlume.jpg
Një grua skoceze, e cila pësoi një hemoragji të madhe gjatë lindjes, pati nevojë për 88 flakonë me gjak ose një total prej pothuajse 20 litrash, për t’i mbijetuar operacionit që duhet të ishte “rutinë”.
Një sasi e tillë gjaku përbën një rekord mjekësor, të paktën sipas të dhënave të njohura. E thënë më thjeshtë, 34-vjeçarja Fiona Christie ndërroi tre herë të gjithë gjakun që kishte në trupin e saj, në një operacion që zgjati shtatë orë dhe ku familjarët ishin lajmëruar që duhet një “mrekulli” për të mbijetuar.
Dhe pikërisht, mrekullia ndodhi. “Është një mrekulli që jam gjallë. Kirurgu më tha më pas se asnjëherë në jetën e tij nuk kishte parë një hemoragji si ajo e imja. Pata nevojë për 88 flakonë gjak, përfshi rruaza të kuqe, plazëm dhe shumë elementë të tjerë”, u shpreh skocezja.
Christie, vajza e shëndetshme e së cilës ka mbushur dy vjeç, është shndërruar në një dhuruese të rregullt në Bankën Skoceze të Gjakut. Megjithatë, ajo paralajmëron: “Mos prisni të dhuroj të gjithë gjakun që mora. Nuk jam një fabrikë”.
Një njeri i zakonshëm, në varësi të përmasave dhe gjinisë, ka mesatarisht 5-6 litra gjak në trupin e tij.

Bota Sot