Diaspora shqiptare është me forta në tërë Evropë e bile edhe në botë

[Nosh]

Nga Pjetër NREJAJ
Roli i mërgimtarëve shqiptarë në të kaluarën dhe të sotmen
Shqiptarët më shumë se çdo popull tjetër të botës e përplasën valët e jetës anekënd rruzullit tokësorë, ku kjo mërgaët shqiptare luajti edhe rrolin e ambasadorëve të shtetit si ati shqiptarë ashtu edhe të Kosovës, e plotësuan boshllëkun e diplomacive të të dy vendeve e në veçanti të asaj të Kosovës e cila kurrë nuk angazhua për hallet, dertet dhe problemet e tyre. Shqiptarët gjatë historisë së tyre patën fatin e keq që të shpërngulëshin shpesh për shkaqe ekonomike e politike, ku muarën botën në sy, shpesh për tu mos u kthye ma. Analizat e bëra kohëve të fundit si në Kosovë, ashtu edhe jashtë sajë tregojnë, me të vërtetë se sa e rëndësishme ishte dhe është mërgata shqiptare në zhvillimin e mbarëvajtshëm të Kosovës në të gjitha aspektet. Historia e këtij populli autokton tregon se me shekuj të tërë janë të përfshirë në luftëra të njëpasnjëshme, ku këto luftëra si fryt patën mërgimin e shqiptarëve që nga vitet 167 para erës së re,kur mbreti i mundur Ilir GENTI me dhunë u deportua në Romë nga Romakët, ku deri më tani ky mërgim ka vazhduar, pra deri në fundë të luftës së fundit në Kosovë.


Historia e emigrimit të shqiptarëve nga trojet etnike

Emigrimi masiv i shqiptarëve ishte ai i Arbëreshëve të Italisë, arrnautëve të Turqisë, të Rumanisë, të Egjiptit , të Amerikës e shumë të tjerë. Enklava shqiptarësh janë të njohura që nga Greqia në Moldavi, që nga Zara e Dallmacisë në Argjentinë, nga Rumania në Australi e deri në vendet Arabe, ku është e rëndësishme të përmendim emrat e disa mërgimtarëve, si në Rusi psh. Elena Gjikën, Mehmet Ali Pashën në shtetin e Egjiptit të sotëm, Aleksandër Moisiun artistin e shquar të teatrit botërorë e shumë e shumë të tjerë. por sot ne duhet të drejtohemi tek migracionet më masive të shqiptarëve që ishin në kohët ma të vona , pas Kongresit të Berlinit më 1878 e deri në luftën e fundit në Kosovë 1998 – 99. Kësaj radhe do ndalemi në migrimin e shqiptarëve në Gjermani siq e quante sundimi i atëhershëm Jugosllav „ Emigrimi i punëtorëve të përkohshëm“ ku pos Gjermanisë vinë Austria, Holanda, Zvicra, Italia, Belgjika e deri në Amerikë e Australi, ku edhe sot e kësaj dite më së shumti janë të përqendruar shqiptarët. Kjo erdhi si kusht i zhvillimit të hovshëm industrial të tyre, ku fuqia punëtore ishte e domosdoshme. Gjithë ky emigrim ishte si fryt i mjerimit të madhë në trojet ku jetonin shqiptarët, por më e rëndësishme ishte se armiku jonë e kishte planifikuar për ti zbrazur tokat shqiptare e për ti sllavizuar me popullatën e tyre, siq ka ndodhur më heret në tokat tona në territorin e sotëm të Serbisë siq janë Prokupla, Kushumlia, Nishi dhe fshatrat të tëra rreth Surdulicës e deri tek Medvegja e cila po zbrazet çdo ditë, pra edhe në ditët e sotme. Këto zbrazje Serbia i bënte edhe për një qëllim tjetër, për ta mbajtur nën kontroll çdo shqiptarë që merrte në atë kohë pashaportë, sepse çdo veprimtari të tyre e përcillte hap pas hapi me ndihmën e bashkëpuntorëve të vet që ishin edhe dashakqinjë të popullit shqiptarë, sepse për interesa përsonale ata e bënin të pa mundurën, u shitën lirë dhe lehtë në dëm të vëllezërve të tyre shqiptar. Historija e zbrazjes së trojeve shqiptare në ish. Jugosllavi nuk ka filluar as në vitin 1968, as 1981, as 1990,as 1998 por përpjekjet e shqiptarëve për Liri shtrihen në hapsirë dhe në kohë që nga Dardania e Vjetër, pra që nga ardhja e armiqve tonë sllav në trojet e Ballkanit. Edhe pas gjithë ati mundi që mërgimtarët shqiptarë e bënë, udhëheqja jonë politike, institucionet politike dhe ato komunale diasporën gjithmonë e lanë pas dore, sikur të mos kishte ekzistuar fare, këtë lanje pas dore e vazhduan edhe institucionet e pas luftës deri në gjysmën e dytë të vitit 2011 ku e formuan sa për sy e faqe ministrin e Diasporës e cila ka vetëm fjalë e shpenzime. U harrua shumë shpejt mundi dhe angazhimin që bëri mërgata në Evropë, si protestat me nga 100.000 shqiptarë në Bonë, Bernë dhe Bruksel e vende të tjera. Shpejt u harruan miliona Marka Gjermane, Franga Zvicerane e Dollar Amerikan mërgimtarët shqiptarë i dhanë për Kosovën. Shpejtë u harrua ndihma e vetme që u dha nga mërgimtarët shqiptarë për luftërat e Kosovës, si dhe pjesëmarrja aktive e qindra të rinjve, që lanë luksin e çdo gjë që patën dhe mësymë frontin kundër armikut, ku dhanë edhe jetrat për Lirinë e Kosovës. Se di se sa e kupton kjo udhëheqje, se në çfarëvgjendje ishte Kosova para luftës, pasë luftës e qfarë është sot. A e dinë këta të shkretë se sa ndihma humanitare është derguar në Kosovë nga shoqata humanitare „ Nëna TEREZE“ që tërë bota ja kishte zili kësaj shoqate për organizimin e ndihmave, para luftës gjatë luftës dhe pas luftës, ku kjo shoqatë sa fëmijët por edhe të rriturit i ka ndihmuar për shërim, ku me operimet që janë bërë është shpëtuar jeta e tyre ku, këta njezë s'patën kurrfarë shanse të shërohen në Kosovë. A e kuptojnë këta zotri se si mërgimtarët e Kosovës kanë arritur tekë fitimi i kësaj paraje, dhe me sa mund e djersë janë fituar, për të mbijetuar me familjet e tyre që kishin pas vetës, pastaj ndihmat që u deshte të dërgohen në Kosovë, për të afërmit e tyre dhe për shtetin e Kosovës që ende s'ishte formuar. Pjesa dërmuse që punonte i paguante 3% të ardhurave në bruto, pastaj për luftën në Drenicë, me thirrjen „ O sot – O kurrë“, pastaj aksionin „Vendlindja thërret“, pastaj investimet për UCK-në,e sa e sa detyrime të tjera, që sot ato e kanë humbur adresën e saktë, ku për këto gjëra duhet ti pyesim ministrat e Kosovës që janë marrë me këto organizime.


Ndihma e mërgimtarëve gjatë kohës së luftës

Por me seriozitet duhet të tregojmë se ne mërgimtarët Kosovarë, në kohën e të luftës në vitet 1998-99 familja që kishim pas vetës ishte mbetë si dorë e dytë, për arsye se ne me shpirt, mendje e zemër ishim në Kosovë tekë familjet tona, që se dinim se ku gjinden, apo në çfarë hendeku po bijën, se dinim se a do i shofim më, po i mbijetojnë luftës apo jo, pastaj çështja e strehimit të tyre, me që shumica e vendeve të Kosovës ishin djegur e shkatërruar, shumica e familjeve ishin nëpër male, në shi e në borë, një pjesë ngriheshin nga të ftohtit sepse jetonin nën tenda, e mos ti përmendi të gjitha. Ne si prind në mërgim shpesh gjindeshim në mesë dy zjarreve, një nga kushtet e rënda që u krijuan në Kosovë, e në anën tjetër me problemin që ne krijonim me familjet tona që i kishim me veti, sepse i lenim me shumë mungesa, për ta ndihmuar Kosovën. E ceka këtë gjë me plotë përgjithësi morale sepse, atyre prindërve që u kishin lindë fëmija në diasporë, ku ishin të shumtë, ku fëmijët ishin mësuar në kushte të mira të jetesës, pra jetonin si më së miri, erdhi koha të mbetën në kushte mjaftë të dobëta, se me një të ardhur mujore, qfarë të bëshë me te më përpara, ku me nda at të shkretueme , që pa e nda hiq si mbulonte gjitha shpenzimet si duhet. Për këtë as kush nuk na kuptonte, e as sot s'na kuptojnë, me që shpesh dëgjohen të thonë, po ata po jetojnë në Gjermani, Zvicër, Austri e tjera e tjera, e se dinë se me çfarë problemesh ballafaqohemi ne këtu, se s'na lanë qekat me i qelë sytë. E them këtë, se ka edhe familje të tilla që kanë pasur probleme serioze vetëm për këtë arsye, sepse fëmijët në këtë kohë s'donë me ditë se këndë e ke ti në Kosovë, apo kujt po i ndihmon, ku thonë se ne e kemi jetën tonë edhe fund. Fat i madh për Kosovën ishte se në vitet e nëntëdhjeta masa dërmuse e mërgimtarëve ishte e re, pra e pa martuar fare, apo ata që kishin fëmijë i kishin ende të vegjël, e disi ja bënim, se po të ishte ajo kohë sot, betohem se as për 50% e ndihmave të atëhërshme s'kishin arritur të realizohen, sepse një pjesë e madhe e mërgimtarëve sot është penzionuar, të tjerët janë afruar penzionit, disa lëngojnë nga sëmundjet e ndryshme, fëmijët tash janë rritur, kështu që falë zotit që ajo ditë ka kaluar e ishalla s'kthehet ma kurr te populli shqiptarë, me që shumë vende te Evropës – e jo gjithkund gjendja ekonomike familjare është keqsuar, do të thotë se koshi i ushqimeve është përgjysmuar, e kjo dëgjohet shumë shpejtë tekë familjet tona, se ne kemi familje me shumë anëtarë.
Për atë edhe ndihmat për në Kosovën vërtetë janë përgjysmuar, sa që shpesh po thonë, po a jeni ju ata që ishit edhe në kohë të luftës, po vërtet ata jemi por sot jemi më pleqë e ma të pa fuqishëm, sepse armiku gjatë luftës krahas mundimeve na solli edhe fuqi për ta ndihmuar tërë Kosovën.

Bota Sot

[Nosh]

Koncert i Ansamblit Drita nga Kreuzlingeni

Simpatizant dhe dashamirë të kulturës, traditës sonë kombëtare,
Të nderuara mjete të informimit si; gazetat, portalet elekrtonike,
Të nderuara shoqata, institucione shtetërore, shoqëri kulturore,
intelektual. Ansambli i këngëve dhe vallëve Drita tash më si traditë dhe obligim të vetin e ka të feston çdo festë kombëtare dhe shtetërore.
Edhe kësaj radhe festën e Pavarësisë së Kosovës, do ta festojmë së bashku me ju, ku organizatore e kësaj kremte është: Ansambli DRITA nga Kreuzlingeni Kantoni i Thurgaut
Pjesëmarrja e juaj na nderon neve si organizator dhe e benë
edhe ma madhështore këtë festë te shumë pritur,
Mirë se vini me respekt ju mirëpret Ansambli Drita.
Manifestimi mbahet të shtunën në Kreuzlingen më sallen Dreispitz-Halle dhe filon
ne ora 20.00

Bota Sot

[Nosh]

Urim për patriotët e kombit, faleminderit për shtegun e pavarësisë së Kosovës



Urim i Degës së LDK-së në Zvicër me rastin e Ditës së Pavarësisë së Kosovës
Kryesia e Degës së LDK-së në Zvicër u shpreh urimet më të përzemërta të gjithë shqiptarëve kudo që ndodhen me rastin e festës 17 shkurtit -Ditës së Pavarësisë së Kosovës. Në këtë ditë feste, kujtojmë dhe nderojmë me respektin më të thellë të gjithë ata atdhetarë dhe luftëtarë shqiptarë, që me aftësi e mençuri të rrallë dhe me veprën e tyre të pavdekshme, i kthyen shqiptarëve shtetin dhe identitetin kombëtar. Katër vjet më pas, ne kemi mundësi, por edhe bindjen për t’ju thënë atyre patriotëve të Kombit, faleminderit presidentit Ibrahim Rugova, faleminderit për shtegun që na hapët dhe për drejtimin që na dhatë. Kjo ditë e bekuar e historisë sonë kombëtare është dhe do të mbetet përgjithmonë një ndër pikat më të shëndritshme të referencës së idealeve të shqiptarizmit, të atyre idealeve të cilat u mbrojtën me flijime të mëdha që në kohën e Motit të Madh të Gjergj Kastriotit, u ringjallën fuqishëm në kohën e Rilindjes që kulmuan më 28 nëntor 1912, dhe tani me aktin historik të 17 shkurtit -Ditës së Pavarësisë së Kosovës. Tani jemi dy shtete të pavarura, dy shtete me të njëjtat ndjesi dhe aspirate. Dy shtetet tona kanë si bazë trashëgiminë e të parëve. Gëzuar !
Kryesia e Degës së LDK-së në Zvicër
Haki Latifi, Kryetar i degës së LDK-së në Zvicër

Bota Sot

[Nosh]

Christian Schwarz-Schilling: Serbia të njohë Republikën e Kosovës



Kremtohet pavarësia e Kosovës në Berlin
Berlin 18 shkurt - Ambasadori i Kosovës në Berlin dr. Vilson Mirdita të enjtën në mbrëmje me rastin e katërvjetorit të shpalljes së pavarësisë së Kosovës organizoi pritje për korin diplomatik. Si edhe në vitet tjera aktiviteti u organizua në një ambient shumë reperezentativ siç është atriumi i Deutsche Bank në qendër të kryeqytetit gjerman. Performanca kosovare u vlerësua lart nga njohësit e evenimenteve të tilla diplomatike.
Mirëdita: Gjermaninë e kemi partner të fortë
Fjalën përshëndetëse ambasadori dr. Vilson Mirdita e filloi duke u shërbyer me një citat të ministrit gjerman të mbrojtjes Thomas de Maizière me rastin e vazhdimit të fundit të mandatit të KFOR-it ku thuhet se "ne jemi në rrugë të mirë". Edhe përkundër kthesës së madhe historike të vitit 2011 dhe krizës globale financiare që përfshiu edhe Mesdheun, Kosova "bëri përparime në vitin e kaluar", vlerësim ky i Ministrisë së jashtme gjermane. Dr. Mirdita e vlerësoi lart faktin që ne kemi një partner të fort si Gjermania, "për këtë jemi mirënjohës dhe krenar". Ai e falenderoi gjeneralmajorin Erhard Bühler, ish komandant i KFOR-it që ishte i pranishëm në pritje, veprimi i vendosur i të cilit nuk lejoi që Kosova të destabilizohet. "Edhe në këtë natë kur ne festojmë këtu në Berlin", vazhdoi ambasadori kosovar, "në temperaturat e acarta të këtij dimri të shekullit ushtarët gjermanë janë në veri të Kosovës për t'u vënë kufirin rrjetit kriminal të qarkullimit ilegal." Në vazhdim ambasadori Mirdita foli fjalë miradie për një projekt të suksesshëm të bashkëpunimit kosovaro-gjerman në një fushë tjetër, në fushën e arsimit. Eshtë fjala për Gjimnazin Loyla në Prizren, sot shkolla më e suksesshme në Kosovë. "Ju faleminderit për këtë investim të guximshëm, një faleminderit për besimin në të ardhmen e rinisë së Kosovës", me këto fjalë dr. Mirdita mirënjohjen shqiptar për këtë investim të rëndësishëm në fushën e arsimit. Duke folur për vizitën e fundit të kancelares federale dr. Angela Merkel në Prishtinë më 13.12.2012, Mirdita nënvizoi porosinë e saj se "ne duhet të punojmë politikisht në mënyrë më energjike" për të krijuar një kulturë besimi e respekti mes shteteve që dolën në dy dhjetëvjecarët e fundit nga ish federata jugosllave. Dr. Mirdita edhe një herë e theksoi rëndësinë e heqjes së regjimit të vizave për kosovarët. Në fund të fjalës së tij ambasadori i Kosovës me dy-tri fjali i bëri një portret mikut tonë të madh prof.dr. Christian Schwarz-Schilling, të cilit ia dha fjalën. Ish ministri federal në tri qeveritë që kryesoheshin nga kancelari Kohl dhe ish Përfaqësuesi i Lartë Ndërkombëtar në Bosnje-Hercegovinë mbajti një fjalim që mund të quhet një kryevepër e llojit të vet. Qartësinë e parimeve etike të kancelares Merkel në raport me vendet e Ballkanit prof.dr. Schwarz-Schilling do ta dëshironte edhe për pjesën tjetër të Europës, e cila jo rrallë lëkundet në gjykimin e politikës destruktive të Beogradit zyrtar. Ai kërkoi nga Serbia "të njoh shenjat e kohës", pra të pranojë më në fund shtetin e pavarur të Kosovës. Schwarz-Schilling foli me entuziazëm për këtë popull të vogël e trim, për popullin shqiptar, që me durim, por edhe me respektim strikt të parimeve të veta etike, të cilave ai u qëndroi gjithmonë besnik, e fitoi pavarësinë e tij. Duke folur për referendumin në rajonin e Mitrovicës në veri të Kosovës, politikani gjerman që veprimin politik kurrë s'e ka shkëputur nga morali tha se "kjo të kujton kohën e Honecker-it, të ish RDGj-së dhe atë të Koresë së Veriut" dhe tregon se si njerëzit nën trysninë e frikës mund të shfytyrohen. Schwarz-Schiling artikuloi një kritikë të ashpër ndaj të ashtuquajturës Serbi të re postmillosheviqiane, e cila në thelb si politikë ndaj shqiptarëve është e njejtë me atë të kriminelit serb Millosheviq përderisa në kushtetutën e saj e ka sanksionuar Kosovën si pjesë integrale të Serbisë.
Shkrimtari serb kundër krimeve serbe në Kosovë
Ftesës së mikpritësit Mirdita iu përgjigjen një numër I madh I diplomatëve të akredituar në Berlin përfshirë ketu edhe një varg zyrtarësh të lartë gjerman si: sekretari i shtetit ne Ministrinë e jashtme gjermane, dr. Harald Braun, i ngarkuari special për Europën Juglindore, Turqinë dhe vendet e EFTA-së, ambasadori Nikolaus Graf Lambsdorf, përfaqësues të Bundeskanzleramt-it dhe të mediave. Në mesin e mysafirëve ishte edhe shkrimtari i njohur serb Bora Cosic, i cili në këtu nuk ishte për herë të parë. Në një shkrim të tij në shtypin gjerman menjëherë pas luftës në verën e vitit 1999, ai i krahasonte kirmet serbe me ato ruse në Poloni, me malin e Katyn-it. Serbia, pra, ka ehde një fytyrë tjetër nga ajo që shfaqet sot në Beograd dhe në veri të Kosovës. Në pritje u vu re edhe një numër i madh i personaliteteve të kulturës dhe të sportit gjerman. Vetëkuptohet në pritje nuk mungonin as personalitetet tona që tashmë kanë bërë emër në hapësirën gjermane dhe në botë si Luan Krasniqi, futbollisti Fatmir Vata, kampioni i dyfishtë në karate Enis Imeri , këngëtari Ardian Bujupi, etj.
Pritjen e bënë të këndshme tingujt e muzikës shqiptare që u interpretua nga këngëtarja e mirënjohur Fatime Kosumi. Vera nga Kosova kësaj here u sponzorizua nga Shoqata e Përkrahësve të Gjimnazit Loyola në Beckum, kryetari i së cilës Michael Werhahn-Röttgen me disa anëtarë ishte pjesë e këtij evenimenti. Si edhe herave tjera restoranti "Viale dei Tigli" i tetovarit Idrizi kishte përgatitur ushqim dhe shërbim të mrekullueshëm. Për lexuesit e gazetës "Bota Sot" gazetari dhe fotorafisti profesionist nga Megdeburg-u Eroll Popova me syrin e aparatit të tij sjell pamjet festive dhe atmosferën e gëzueshme të mbrëmjes.
Teksti Xhevat Ukshini
Foto: Eroll Popova

Bota Sot

[Nosh]

SHBA-të me ju, me Kosovën e lirë e të pavarur!



Nga Frank Shkreli
Amerika pranë Kosovës në 4-vjetorin e pavarësisë
Në këtë 4-vjetor të pavarësisë së Kosovës, Shtetet e Bashkuara kanë theksuar angazhimin e tyre për një Kosovë të përparuar, me insitucione të forta demokratike, me të drejta e mundësi të barabarta për të gjithë.

Kosova dhe mbarë kombi shqiptar feston 4-vjetorin e shpalljes së pavarësisë së saj. Kjo është dita që shënon fillimin e rivendosjes së të drejtës historike të kombit shqiptar, një e drejtë kjo që iu mohua atij gjatë historisë pa pëlqimin dhe pa miratimin e tij. Pavarësia e Kosovës u fitua por nuk u fitua lehtë. U fitua me gjakun e derdhur të heronjve të kombit dhe me ndihmën e pazëvëndsueshme të miqve të vjetër të shqiptarëve, si Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Përkrahja amerikane për Kosovën ishte dhe është një politikë që përkrahet nga të dy partitë kryesore politike të Amerikës, demokratët dhe republikanët, por edhe nga shtresa të gjëra të shoqërisë amerikane. Shtetet e Bashkuara vazhdimisht dhe pa asnjë dyshim kanë shprehur përkrahjen e tyre të patundur për sovranitetin dhe integritetin territorial të shtetit të ri, si edhe kanë theksuar nga nivelet më të larta të pushtetit, angazhimin e tyre të vazhdueshëm për të ndihmuar Kosovën që të ndërtojë shtetin e ligjit me një të ardhme të mirë e të sigurt jo vetëm për popullin e vet, por edhe për për të gjithë rajonin. Në këtë 4-vjetor të pavarësisë së Kosovës, Shtetet e Bashkuara kanë theksuar angazhimin e tyre për një Kosovë të përparuar, me insitucione të forta demokratike, me të drejta e mundësi të barabarta për të gjithë.
Me këtë rast, Presidenti Barak Obama në mesazhin e tij drejtuar udhëheqësve dhe popullit të Kosovës tha se,‘’Unë bashkohem me të gjithë Amerikanët duke u uruar të gjithë juve që festoni Ditën e Pavarësisë së Kosovës. Këjo është një kohë për të reflektuar mbi përpjekjet e gjata të Kosovës për pavarësi dhe për të shikuar drejtë një të ardhme me një siguri dhe begati më të madhe për të gjithë qytetarët e Kosovës. Këtu në Amerikë, ata që kanë preardhjen nga ky vend dhe familje në Kosovë, duhet të jenë krenarë për përparimin e madh që ka bërë vendi në tre vjetët e para të pavarësisë. Unë jam i bindur se miqësia midis dy vendeve tona do të shtohet në vitët e ardhëshme’’, tha presdienti amerikan në mesazhin e tij.
Ndërsa, në kapacitetin e saj si Sekretare e Shtetit Amerikan, Hillari Klinton në mesazhin e saj miqësordrejtuar popullit të Kosovës me rastin e 17 Shkurtit, Ditës së Pavarësisë, edhe ajo nënvijon gjithashtu optimizmin për të ardhmen e shtetit të ri dhe premton se Uashingtoni do të vazhdojë të jetë mik e partner i Prishtinës, duke thënë se ‘’Kosova mund të jetë një shtet i ri, por ju keni një të ardhme premtuese. Shtetet e Bashkuara janë të angazhuara për të mbështetur një Kosovë të pavarur, sovrane dhe shumetnike. I përgëzoj udhëheqësit e zgjedhur të Kosovës për përkushtimin e tyre ndaj aspiratave të qytetarëve të Kosovës përmes institucioneve më të forta demokratike, mundësive më të mëdha ekonomike dhe nxitjes së sundimit të ligjit. Kjo rrugë do t’i çojë qytetarët e Kosovës drejt integrimit të plotë euro-atlantik si dhe drejt qëndrueshmërisë dhe begatisë afatgjatë për vendin tuaj.Shtetet e Bashkuara janë miqtë dhe partnerët tuaj. Ne qëndrojmë pranë jush në punën tonë të përbashkët për një Kosovë më të sigurt, më paqësore dhe më të begatë. I uroj gjithë popullit të Kosovës festime të gëzuara dhe urimet më të mira për vitin në vazhdim."
Të gjithë shqiptarët kudo që janë duhet ta ndjejnë veten të privilegjuar që jemi dëshmitarë të fillimit të një epoke të re të kombit shqiptar, të një epoke si asnjëherë më parë në historinë e shqiptarëve, dëshmitarë të lindjes së lirisë dhe të barazisë së shqiptarëve me popujt e tjerë në Evrope, një ëndërrë këjo e vjetër e kombit. Pavarësia e Kosovës shënon fillimin e ndreqjes së gabimeve historike dhe ka rivendosur të drejtat e mohuara me shekuj, miliona shqiptarëve. Por, nuk do të thotë se këto arritje që erdhën si përfundim i luftërave të shumë brezave të kombit, nga mençuria e kohëve të fundit e Ibrahim Rugovës dhe nga lufta e Adem Jasharit, duhet të konsiderohen si përfundimtare. Lufta për liri të individit dhe të kombit nuk merr fund kurrë. Çdo brez, përfshirë edhe brezin e tanishëm të Shqiptarëve, e ka për detyrë që këto suksese të aspiratave historike të kultivojë, t’i konsolidojë dhe të punojë rëndë për rinovimin dhe mbrojtjen e tyre. Liria është si një flakë që duhet mbajtur ndezë. Një popull si shqiptarët, që gjatë historisë kanë vuajtur nga barbarizmat dhe despotizmat më të egërat, qoftënga uddhëheqsit e vet qoftë nga pushtuesit e huaj, duhet ta ketë më në zemër ruajtjen e lirisë individuale dhe të pavarësisë kombëtare. Liria duhet t’i bashkojë e jo t’i ndajë shqiptarët. E në ditët e sotme, ruajtja dhe mbrojtja e lirisë varet më shumë nga paqa e drejtësia në vend se sa nga kërcënimet e jashtme.
Më në fund, duke parafrazuar fjalët e nën-presidentit amerikan Xho Bajden, drejtuar deputetëve dhe udhëheqësve të Kuvendit të Kosovës dy vjetë më parë, të jeni krenarë për ato që kini arritur, megjithëse ky është vetëm fillimi, dhe e ardhmja e këtij vendi do të varet nga secili prej jush në këte sallë dhe anë e mbanë Kosovës. Fëmijtë tuaj, nipat dhe mbesat e juaja do të shikojnë tek ju, që pas shumë shekujsh në këtë vend, më në fund të rivendoset liria dhe demokracia e vërtetë. Drejtë këtij qëllimi, tha Z. Bajden, u pret një punë e madhe dhe e vështirë, por ai përfundoi fjalimin e tij duke ritheksuar angazhimin amerikan ndaj shtetit më të ri në Evropë, duke thënë se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të jenë me ju, me Kosovën e lirë e të pavarur, në çdo hap të saj.
Dhe në të njëjtën kohë, ndërsa festohet 4-vjetori i pavarësisë së Kosovës dhe në këtë 100-vjetor të pavarësisë së Shqipërisë duhet që në këtë moment historik,përfaqësuesit politikë shqiptarë të të gjitha bindjeve dhe të gjitha trojeve si dhe shqiptarët në përgjithësi, ndërsa debatojnë mbi të ardhmen e kombit, shpesh me debate të ashpra -- të jenë të vetdijshëm se të gjithë janë përfaqësues të një populli, se ata i përkasin një flamuri e një kombi dhe kanë një të ardhme të përbashkët.

Bota Sot

[Nosh]

Mërgata shqiptare në Zelandë të Re festoi 4 vjetorin e shpalljes së Kosovës shtet



Mërgata shqiptare në qytetin e Aucklandit, qytetin ku pothuaj janë të vendosur të gjithë shqiptarët e ardhur nga të gjitha rajonet shqiptare festoi 4 vjetorin e shpalljes së Kosovës shtet.. Në sallën e madhe të përgatitur që më parë, fiks në orën 19:00 te mbrëmjes, dt. 17 shkurt 2012, u nis solemniteti. Manifestuesit të të gjitha grup moshave veshur bukur, të gëzuar zunë vend në sallën e stolisur me flamuj shtetëror e kombëtar. Solemniteti u hap me himnit shtetëror të Republikës së Kosovës pastaj manifestuesit i përshëndeti kryetari i Komunitetit z. Ali Hoxha. Në atmosferë festive të ulur paranë e pranë me njëri tjetrin në tingujt e muzikës shqipe me ushqimet që kishin përgatitur vetë manifestuesit, darkuan së bashku. Uruan për prosperitetin e shtetit të Kosovës, njohjet reja që po vijnë, u fol për sakrificat, luftën dhe heroizmat e popullit gjatë shekujve për çlirimin e Kosovës si dhe tejkalimin e vështirësive të këtij dimri të acarët që po mbretëron në Kosovë e Shqipëri. Kjo atmosferë vëllazërore me valle e këngë vazhdoi deri në orët e para të ditës në vazhdim./Sabit Abdyli

Bota Sot

[Nosh]

Kosova - dëshmi e përkufizimeve të EU



Kjell Albin Abrahamsson
Marrë nga gazeta suedeze Expressen
Si duket nesër (më 17 shkurt – nën.ynë) do të ketë përurime me lule me rastin 4-vjetorit të pavarësisë së Kosovës. Me tepër se gjysma - me saktesisht 107 - prej 193 shteteve anëtare të FN e konsiderojnë pavarësinë e shpallur nga Kosova si një "shkelje të së drejtës ndërkombëtare". Shumë shtete që e kanë bërë njohjen diplomatike të mikroshtetit ballkanink ndihen të penduara qe i kanë hy kësaj pune.
Kosova me 2 milion banoret e kësaj është nje vrime e madhe e zeze. Qe nga viti 1999 shtetet perëndimore kanë injektuar dorëlirshëm 5 miliardë euro. Varshmëria nga ndihmat e huaja është bërë një gjendje normale. Papunësia është 45%, dyfish me e madhe se ajo e Greqisë. Bruttoprodhimi kombëtar është i të njëjtit nivel me ate të Koresë Veriore apo të Papua Guienas se Re.
Korrupsioni, mungesa e ligjit, tregtia me arme, kontrabandimi me narkotike dhe trafikimi i qenieve njerëzore lulëzojnë. Kosova sipas Europol është "si burim e poashtu edhe si zone transitore e krimit të organizuar". Nje raport tjetër i Europol konstaton se: "Kriminelet shqipfoles janë të njohur për përdorim të dhunës ekstreme..." Shumë pjesëtar të bandave kanë një prejardhje nga shërbimi i sigurimit, policia ose grupet paramilitare"
Shtimi natyror është i mirë. Lindshmëria në Kosovë është më e larta në Europë.
Vendi përshkulur, kalbet njesoj si qe kalbet peshku - nga koka. Kryeministri Hashim Thaçi përshkruhet nga një dokument të publikuar të NATO-s si "një nga peshqit e mëdhenj të krimit të organizuar. Bashkëpunetori i tij i ngushte Xhavit Haliti si dhe shumë poltikanë të tjerë udhëheqës akuzohen se kanë lidhje me mafian. Shefi i Bankës Kombetare u arrestua me 2010 për shkak të korrupsionit. Presidenti i mëparshem u detyrua të japë dorëheqje për shkak të shpërdorimit. Tani në Kosove për president është vendosur nje gjeneral policie, Atifete Jahjaga, gruaja e pare si shef shteti në Ballkan, por edhe me e reja - e lindur me 1975.
Askush nuk din saktësisht se kush çka bën në Kosove. Është EU, FN qeveria vendore, ambasada amerikane apo mafia ajo qe vendosë? Të gjitha vendimet qe merren nga parlamenti klanoform apo nga qeveria dysfunksionale mund të shkyhen në cope e grime po qe se përfaqësuesi ndërkombëtar thotë "Jo".
Në Kosovë gjendet sot një forcë paqësore e përbërë nga 5977 veta të udhëhequr nga NATO. Para jo fort shumë kohe vepronin këtu 16000 ushtarë ndërkombëtarë. Vendimi për ta përgjysmuar forcën aktuale është shtyrë. Viteve të fundit ka pasur në Kosovë për krye banori dyfish me shumë ushtarë se në Afghanistan. Perveç kësaj në EULEX punojnë edhe 2200 policë ndërkombëtarë ku Suedia është kontribuesi më i madh.
Ne asnjë shtet tjetër europian nuk është më vështire të punohet si gazetar se sa në Kosovë. Para se ekspertët ndërkombëtarë me paga të majme të dërgohen në Kosove pajisen me “mbyllje goje”. Është krejtësisht e kotë të intervistosh një punëtor ndërkombëtar. Askush nuk dëshiron të jetë fort i zëshëm. Në mënyrë diskrete - por asnjëherë në mikrofon - pohojnë diplomatet dhe të mirepaguarit ekspertë ndërkombëtarë: "Do të nevojiten decenie të tëra për ta ngritur në këmbë këtë shtet. Ky projekt shtetndërtimi nuk është i besueshëm, do të ketë një kosto shume të lartë, pyetja është nëse kjo do të ketë sukses?.
Në deklaratën e jashtme të qeverisë e thënë përmes Carl Bildt se Serbia "e ka merituar të behet shtet kandidat ndërsa me Malin e Zi duhet qe relativisht shpejt të fillohen negociatat për anëtarësim". Bildt shpresonte gjithashtu se edhe Bosnja të ndërmerre masat qe nevojiten për anëtarësim në EU si dhe qe EU të filloje negociatat me Maqedoninë pas vendimit të Gjyqit Ndërkombëtar. "Kosovës i duhet mbështetja jonë në rrugën e saj për ta bere të njëjtën rruge", përfundoi Bildt fjalën e tij për vendet e Ballkanit.
Kosova është si një Greqi në katror - dhe mund të na jep një parashikim për të ardhmen e zymte qe e pret Greqinë pas kollapsit ekonomik dhe politik që gjithnjë e me tepër duket të jete i paevitueshëm.
Perëndimi duhet të parashtroje kërkesa shumë më të ashpra si ndaj Kosovës ashtu edhe ndaj Greqisë e ndoshta masat ndihmese thjesht duhen orientuar në ndihma humanitare. Bashkësia Europiane - politikanet zëdhënës të saj si Carl Bildt - duhet t'i krijojnë vetes një pamje realiste për mundësinë e ndihmës për ndryshim të vendeve të korruptuara deri në palce - qofshin ato edhe brenda kufijve të kontinentit tone.
Përktheu Xhevat Durmishi

Bota Sot

[Nosh]

Në Lion debatohet për Institucionalizimi i Mërgatës Shqiptare

Të mërkurën e datës 15 shkurt 2012, vizita e organizuar nga Ambasada e Kosovës në koordinim me Shoqërinë Bashkimi Shqiptar në Lion të Francës në ambientët e shkollës shqipe “Fan Noli” inicoi një debat institucional dhe qytetar publik në suazat e mirëkuptimit ndërmjet institucionëve të Kosovës, institucionëve të Shoqërisë civile dhe mërgimtarëve shqiptar.
Takimi u hapë me njoftimin nga Kryetari i Shoqërisë Labinot Bislimi të Ministrit Makolli rreth historisë së komunitetit shqiptar të Lionit, të dhënat demografike dhe organizimin e tij aktual në kuadër të Shoqërisë Bashkimi Shqiptar dhe shkollës shqipe Fan Noli.
Ministri Makolli shprehu admirimin e tij për arritjët e komunitetit dhe organizimin e “Shkollës Shqipe Fan Noli” gjersa shfletonte “librat”, “ditarët” dhe materialët e ndryshme të Shkollës Shqipe. Ministri theksoi se vullneti i Qeverisë së Kosovës por edhe i Qeverisë së Shqipërisë, i materializuar edhe me abetarën e njësuar për mërgatën, është që në të gjithë mërgatën të kemi një abetare të njësuar mbasi siç theksoi Ministri “mërgata Shqiptare është një dhe e pandashme”.

Profesori Polizoi Lole siç edhe Drejtori i Shkollës Shqipe “Fan Noli” Lavdosh Jaupaj theksuan se vullneti i Shkollës Shqipe dhe profesorëve të saj është që të punojnë me tekstët zyrtare të njësuar, prandaj edhe tekstët shkollore aktuale janë përpilim nga tekstët më cilësore zyrtare. Ata theksuan se plan programët e reja kanë filluar të shpërndahen në Mërgatë këtë vit prandaj Profesorët janë detyruar që me përkushtim të përpunojnë edhe programët që fëmijët shqiptar të kenë materiale mbështetëse për vijimin e arsimit në pritje të librave të dërguara nga Ministritë përkatëse të Kosovës dhe Shqipërisë.
Shoqëria Bashkimi Shqiptar dorëzoi Ministrit Makolli dhe konsullit Dakaj një “Memorandum drejtuar institucionëve të Kosovës” prej 30 faqesh, në të cilin ndër tjera artikuloheshin kërkesat e komunitetit Shqiptar të Lionit për plotësimin e nevojave të komunitetit dhe jetësimin e arsimit. Debati që do vijonte në amfiteatër do të tregonte përputhshmërinë e nevojave të identifikuara me nevojat dhe kërkesat e shprehura nga qytetarët shqiptar.
Ndër kërkesat emergjente ishte pajisja e Shkollës Shqipe me materiale shkollore, me të cilat tri klasat e Shkollës Shqipe do të kishin një mësim më të njësuar me Atdheun fal Abetarëve të sapo shtypura. Shoqëria kërkonte gjithashtu, që profesorët të certifikohen dhe tu ndahen mirënjohje për punën vullnetare që ushtrojn këta duke e pasur parasysh edhe kualifikimin e lartë të tyre (nivel magjistrimi) në kryerjën e këtij misioni të shërbimit publik për komunitetin shqiptar. Mirënjohje kërkoheshin edhe për aktivistët dhe personat me merita të veçanta shqiptare dhe të huaj që japin një kontribut të veçantë për komunitetin me qëllim të frymëzimit të aktivizmit shqiptar në Mërgatë.
Ndër tjera, memorandumi i Shoqërisë theksonte se dispozitat legjislative aktualisht në fuqi (Ligji për Mergatën) por edhe ato në procesim në Parlamentin e Kosovës (Projekligji për diasporën e Kosovës) megjithëse tregojnë vullnetin politik për tu përgjigjur nevojave të Mërgatës në mënyrë afatgjate janë në afat të shkurt dhe të mesëm vështirë të realizueshme. Shoqëria ftonte për gjetjën e zgjidhjëve më fleksibile dhe praktike për tu përgjigjur nevojave emergjente të komunitetit përmes një sistemi partneriteti ndërmjet Ministrisë dhe institucionëve të Shoqërisë civile që organizojnë arsimin, të cilat Ministria duhet edhe ti subvencionoj dhe kontrolloj për ti lehtësuar barën Mërgimtarëve. Ministri Makolli theksoi vullnetin e Qeverisë së Kosovës për të përkrahur me materiale shkollore duke theksuar edhe gatishmërinë për të përkrahur projektët e arsimit me mjete.

Bush Capaj falemderoj Ministrin dhe Konsullin Kadri Dakaj për vizitën e tyre duke theksuar se nevojitet tani të kalohet në zgjidhje konkrete të problemëve të komunitetit përmes zgjidhjëve praktike të nevojave në institucionët civile ekzistuese. Ministri theksoi se mundësitë aktuale buxhetore nuk mundësojnë subvencionimin e çdo shoqërie kur vetëm në Gjermani ekzistojnë 10 000 shoqata. Mirëpo, Z. Sejdulla Syla dhe Z. Hajriz Berisha, ftuan Ministrin Makolli të bëhet dallimi brenda këtyre institucionëve civile ndërmjet “Shoqatave në letër” dhe Shoqatave aktive dhe efikase në kryerjën e objektivave të caktuara nga kjo Ministri. Dikush nga salla shtoj se në Gjermani mund të jenë 10 000 “në letër” siç edhe në Francë mijëra, por ato me aktivitete të rregullta (me anëtarësi, me mison arsimi, etj) brenda objektivave të Ministrisë njihën në gishta.
Më pastaj u theksua edhe dallimi ndërmjet vendëve të ndryshme për sa i përket politikave Shtetërore ndaj emigrantëve dhe gjuhëve amtare. Ashtu në disa vende skandinave Shteti vendas organizon, financon, mbështet arsimin në gjuhën amtare në kuadër të politikave të tij gjerësa në vende si Franca asnjë organizim ose subvencion nuk ekziston por edhe konteksti kulturor dhe shoqëror stigmatizon nismat për mësimin e gjuhëve amtare të emigrantëve. Suksesi i komunitetit dhe institucionëve të tij matet në sajë të kushtëve lokale ku ditët e ngarkuara të mësimit të fëmijëve në shkollat franqeze (8.00 deri në 16.30) dhe konteksti shoqëror dhe kulturor franqezë bën që sakrifica të mëdhaja të nevojitën nga prindërit, fëmijët dhe profesorëve vullnetar për mbajtjën e mësimit në gjuhën amtare fal vetfinancimit të komunitetit por edhe pa mirëkuptim apo lehtësim të paraparë legjislativë apo Shtetëror për të mundësuar mësimin në gjuhën shqipe.
Ministrit iu drejtua edhe Z. Ilaz Gjinolli (një prind i dy fëmijëve të Shkollës Shqipe) duke i treguar vështirësitë që lidhën edhe me transportin e fëmijëve ku, Ai si prind, detyrohet të mos punoj të shtunën për të sjellur fëmijët e tij. Ilaz Gjinolli si mbështetës i zjarrtë i Shkollës Shqipe tregoj se këtë problem kanë edhe prindërit tjerë dhe ai detyrohet të ngarkoj makinën edhe me fëmijët e prindërve tjerë të sektorit të banimit të vet për tu mundësuar të vijnë te shkolla shqipe. Këtë problem e kishte ngritur edhe Shoqëria në Memorandumin e saj duke theksuar kontributin e prindërve I.Gjinolli, H.Berisha, etj në sjelljën edhe të fëmijëve tjerë. Shoqëria për të frymëzuar solidaritete të tilla fton Ministrinë që të parasheh edhe mirënjohje angazhimëve në shërbim të komunitetit por edhe subvencione që të sigurohet një kompensim i vogël i derivatëve për vullnetarët e tillë. Angazhimi i rregulltë i disa personave për transportin e fëmijëve -i cili është pengesa kryesore për pjesëmarrjën në Shkollën Shqipe- do t’kishte për efektë të rritet shumë pjesëmarrja në Shkollën Shqipe.
Ministri Makolli porositi Mërgimtarët e Lionit që të promovojnë gjithkund iden e Bashkimit, Bashkimit sa më të gjërë pa dallim partie, krahine apo feje siç e kanë realizuar në këtë institucionë civilë të respektuar duke ritheksuar mbështetjën e institucionëve Shtetërore. “Vet fakti që kemi ardhur ne, institucionët e Kosovës, për tu vizituar që tri here tregon mbështetjën tonë, ju premtoj se së shpejti do të nisemi edhe materialët shkollore si përgjigje nevojës më emergjente që keni ju Mërgimtarët e Lionit”, thekësoj Ministri. Ministri Makolli mbylli takimin duke uruar Pavarësinë e Kosovës mërgimtarëve të Lionit duke theksuar kontributin e Mërgatës si vendimtare në arritjën e realitetit të ri dhe shprehur admirimin për secilin që angazhohet për komunitetin edhe sot. “Ju që jeni pjesë të këtyre aktivitetëve nuk u duket ndoshta edhe gjë e madhe, mirëpo ata të cilët do ta shkruajnë historinë më vonë do ti vlerësojnë lart këto vepra fal të cilave mbahet gjallë fryma e identitetit shqiptar”.
Vizita e Ministrit përfundoj me një koktej rreth të cilit vazhduan bisedimët rreth Mërgatës shqiptare në një atmosferë gazmore pas atyre dy ore debate të mprehta mbi nevojat e Mergatës dhe organizimin e saj.
Pas koktejit ndërmarrësi Skender Berisha, në pajtim me Shoqërinë, ftoj delegacionin e Ministrisë së Diasporës, konsullin Dakaj dhe Këshillin Ekzekutiv të saj për një dark para që Ministri të merrte rrugën për në qytetët e Zvicrës ku vijonin takimët tjera.
Shoqëria Bashkimi Shqiptar
Lion, më 18 shkurt 2012

[Nosh]

Agostino Giordano: KOMUNIKATË BASHKËPUNËTORËVET SHQIPTARË TË “JETËS ARBËRESHE”




Të dashur Bashkëpunëtorë,

- nr.73 i “Jetës Arbëreshe” del ndë qershor 2012. Me 64 faqe. Ju, si zakoni, mund të shkruani artikuj/studime drejtpërdrejt mbi Çështje Arbëreshe (gjuhësore, letrare, historike, folklorike…), ose artikuj/studime mbi Çështje Shqipe çë gërshetohen ngushtë me ato Arbëreshe. (Për shembull: mund të krahasoni të folme shqipe me ato arbëreshe, ose letrarë shqiptarë me letrarë arbëreshë të periudhës së Rilindjes, etj…) Sivjet, pra, festohet Njëqindvjetori i Pavarësisë së Shqipërisë: kjo mund të jetë një ndër temat e artikujvet/studimevet tuaj. Po bien edhe këta Përvjetore Arbëreshë: Crispi Glaviano Francesco (1852-1933), Dara Andrea (1796-1872), De Rada Giuseppe (1852-1883). Ndë fund të fundit, mund edhe të shkruani diçka mbi Dhjetëvjetorin e “Jetës Arbëreshe”.

- Artikujt tuaj duhet të jenë gjithmonë të shkurtër dhe origjinalë, të thjeshtë dhe shkencorë. Dhe të pabotuar.

- Nëse jeni të interesuar të botoni diçka mbi nr.73 të “Jetës”, dëshiroja të më njoftojit tëmën e artikullit/studimit tuaj mbrënda ditës 15 të marsit.Shkrimi juaj , pra, duhet të arrijë ne redaksì mbrënda ditës 15 të majit.

- Paremëparë marr parasysh ato tema/propozime artikujsh/studimesh çë arrijnë mbrënda ditës 15 mars; pëstaj, konkretisht, botoj ata artikuj/studime çë arrijnë në redaksì, më parë se të tjerët, mbrënda ditës 15 maj. Llogaritë e fundit do t’i bëj me sasinë e materialevet çë më dërgojën Korrispondentët/Bashkëpunëtorët Arbëreshët. Po, veç artikujvet çë merren me aktualitet, studimet nuk kanë afat e mund të botohen edhe tek numrat e pastajmë.

- Me te vërtetë – edhe sepse do të botohen gjithë Aktet e Kuvendit të Frasnitës – tek nr.73 s’ka vend për shumë studime. Atëherë ju këshilloj, edhe për numrin 73, të mbaheni mbrënda këtyre kufinjve: jo më se 80 rreshta (70 tekst e shënime + 10 permbajtje), karakter Times New Roman 12.

- Çë prej nr.74 të dhjetorit 2012, pra, artikujt/studimet tuaj mund të zgjaten deri 180 rreshta (160 tekst e shënime + 20 përmbledhje), karakter Times New Roman 12.

- “Jeta Arbëreshe” bën sa mundën për të mbronjë Gjuhën Arbëreshe të Katundevet Arbëreshëfolës. E, për këtë qëllim, kësaj revistje i duhet aq ndërlikimi i drejtpërdrejtë i Arbëreshëvet (i domosdoshëm), sa ndihma (e pazëvendësueshme) e Shqiptarëvet; i lypset aq “shkrimi” i Arbëreshëvet sa “studimi” i Shqiptarëvet.

Tue pritur përgjigje nga ana juaj, ju tëfalënj e ju përqafonj të gjithë.

Agostino Giordano, drejtor i J.A. jetarbreshe@libero.it

[Nosh]

Edukimi i fëmijëve kërkon përkushtim



Miradije Gashi
Shkolla shqipe në diasporë
Njerëzit, familjet të rinjtë dallohen mes vete për sa u përket aftësive dhe diturive të tyre.

Prindërit dëshirojnë që fëmijët e tyre të rriten, aftësohen dhe edukohen ne njerëz të denjë të dobishëm për familjen rrethin dhe shoqërinë. Problemet e procesit mësimor dhe edukativ të metodës e të stilit në punë janë të shumta. Prindërit kanë për detyrë fëmijëve tu formojnë shprehitë themelore kulturore të cilët duhet begatohen dhe ngriten në nivel të lartë në shkollë dhe jashtë saj. Arritja e mjeshtrisë se një prindi nuk matet me shkallën e shkollimit dhe nivelin e tij, por me aftësinë për të komunikuar me fëmijët e tyre, me lehtësinë dhe natyrshmërinë e kërkesave, me bindje, me qëndrim dhe parim të fakteve logjike jetësore. Aftësi të llojeve të ndryshme më shumë a më pak gjejmë po thuaj të çdo fëmijë dhe si të tillë lehtësojnë arritjen e suksesit në një veprimtari të caktuar si nga përmbajtja ashtu dhe nga forma.
Shprehitë jetësore kulturore fëmijët zhvillojnë përsonalitetin e tyre
Pasi fëmijët mësojnë në mbështetje të shembullit të imitimit të mënyrës së sjelljes dhe veprimit të prindërve si burim për formimin e shprehive ne përditëshmerinë jetësore ne kuptimin e gjerë të fjalës. Atëherë prindërit lypset të jenë të kujdesshëm në komunikimin e ndërsjellë. Të gjithë fëmijët janë kureshtarë të dinë për çdo gjë që i rrethon duke i përcjell të tjeret si sillen, çfarë bëjnë, çfarë flasin, si flasin etj. Kështu fëmijët mësojnë gjëra me rëndësi dhe zhvillojnë mënyrën e të shprehurit dhe të menduarit, imagjinatën, kureshtjen, ndjenjat dhe emocionet, ushtrohen sistematikisht nga nocionet dhe konceptet, që krijojnë urat e lidhjeve gjithnjë ne unitet me sjellje praktike. Duke i zhvilluar shprehitë jetësore kulturore fëmijët zhvillojnë përsonalitetin e tyre dhe çelnikosin pikëpamjet fizike, zhvillojnë botën e tyre emocionale dhe intelektuale, formojnë kuptimin mbi domosdonë e përjetimit të së bukures krijimit të aftësive për t'i përdorur të arriturat mësimore e shkencore. Me rëndësi të madhe është që prindërit të flasin gjuhën e vet pastër duke lexuar libra së bashku me fëmijët. Studimet e ndryshme trgojnë së gjuha e re mësohet shumë më lehtë kur gjuha amtare zotërohet mirë. Të shprehurit e pastër gjuhësor iu ndihmon fëmijëve që të mësojnë më mirë gjuhtë e huaj ose konkretisht gjuhën e atij vendi ku jetojnë dhe gjuhtë tjera ne vijim.Të rinjët ballafaqohen më shumë sfida të cilat se bashku më prindërit duhet medomos të mësojnë për tejkalimin e tyre gjatë jetës, s'pari në familje më von në shkollë pastaj në jetën e përditëshme e me radhë. Integrimi ne rrethin e caktuar, rrespekti për të tjerët, vetëdija për gjykimet personale, vlerësimi korrekt ndaj shoqërisë dhe besimi ndaj tjetrit ndihmon në formimin e drejt të përsonalitetit të fëmiut. Kështu ndihmohet dhe ndërlidhet dituria abstrakte me situata të reja ne përditëshmërinë e jetës konkrete. Secili njeri ka anët e tij pozitive dhe negative. Është mirë që prindërit t’i njohin dhe t’i pranojnë edhe anet negative të fëmijëve ne mënyrë që të krijohet vetëbesimi, të punohet që të menjanohen dobësitë e reflektuara. Gjatë zhvillimit dhe rritjes së fëmijëve duhet të mundohemi të bëjmë gjithnjë e më shumë gjëra pozitive. Planifikimi dhe rregullat ne familje ndihmojnë që të përcaktojmë sa kohë na duhet për t’i realizuar qëllimet e drejta përsonale. Për sa kohë do ta realizohet ndonjë qëllim fryetdhënes. Për punën cilësore të fëmijëve në shkollë është e rëndësishme dashuria dhe kujdesi që prindërit ia japin fëmijës. Duke i rritur e edukuar fëmijët rritet edhe numri i i kërkesave dhe përgjegjësive që duhet ti ndërmarrin prindërit edhe përkundër faktit se nuk kemi çdoherë kohë që t’i kryejmë obligimet ndaj fëmijëve.
Çdo familje duhet angazhuar seriozisht
Megjithatë ato janë primare për zhvillimin e shëndoshë ndaj gjithë vlerave dhe dukurive të jetës e realitetit ne shoqëri. Përmbushja e përgjegjsive na bën të ndihemi të përgatitur dhe të përkushtuar ndaj fëmijëve. Çdo familje duhet angazhuar seriozisht që të kontribuojnë për edukimin dhe zhvillimin normal të fëmijëve të tyre. Çdo shkollë ka orarin e vet të ngarkesës mësimore gjatë ditës dhe gjatë javës në mënyrë që të sigurohen kushte të përshtatshme për veprimtari. Me rëndësi është që në familje të ekzistojnë rregulla të caktuara dhe ato rregulla t’i respektojnë të gjithë antarët e familjës. Në procesin e hartimit të rregulloreve familjare duhet të marrë pjesë së pari vetë prindi ne mbajtjën dhe precizitetin e fjalës së shprehur për t'u reflektuar suksesi i dëshiruar në shkollë. Sjellja e prindërve, fjala, emocioni, disponimi, harmonia, rregulli, disiplina,ndjenja, emocioni, reakcioni, orari, korrektësia, drejtësia, kultura, leximi, kontrolli, vezhgimi, bisedat , transparenca, toleranca, rrespekti, dashuria, toni, dialogu, kultura, bontoni, patritizmi, shetitja, shoqërimi, hareja, dashuria, vullneti, financa. Të gjitha këto ndikojnë ne familje rrespektivisht të të rinjët . Ndërsa ato negative mund të na dekurajojnë, demotivojnë, degradojnë, shqetësojnë, bëjnë të pafuqishëm në mësim madje e ulin suksesin në shkollë mund të shkaktojnë edhe probleme familjare, shendetsore, shoqërore. Është me rëndësi që fëmiut t’i krijohet atmosferë e punës, e mbështetjes dhe pranimit në të cilën fëmiu do të ndjehet i respektuar që t’i shprehë kënaqësitë dhe paknaqësitë e veta. Mjafton që i riu ta ndjej se ekziston së paku një njeri i dashur në familje i afert me të cilin mund të bisedoi në momente devijuese, depresionesh, krizash, çalimësh, ndodhishë, vështirësishë etj. Diskutimet në këso raste ndihmojnë fëmijët që të rrefehen diku dhe kështu t’u lehtësohet zemrimi. Është mirë i riu të ndjehet para prindërve si para shokëve me të cilet mundet të shkëmbehet lirshëm rreth ngecjeve, zënkave të shkollës, situatave të papritura dhe të padeshiruara. Kjo bën fëmijët të ndjehen të pranuar, të respektuar dhe të sigurt. Zakonisht kur përjetojmë sukses, jemi të gëzuar, krenarë, të vetërealizuar dhe të kënaqur. Në ato situata më lehtë është t’i ndajmë rezultatet tona me të tjerët në lidhje me suksesin e arritur. Mossuksesi duhet prezantuar si diçka që është pjesë përbërëse e jetës, diçka që nuk guxon të na dekurajojë dhe diçka nga e cila mund të mësojmë shumë. Shpesh ekzistojnë kritere të caktuara paraprakisht. të rinjet mund ta shprehin mendimin e tyre në mënyra të ndryshme se si mendojnë ata.Të rriturit kanë përgjegjësi të krijojnë kushte që fëmijët mund të dhënë mendimin e tyre lirshëm dhe gjatë këti procesi, atyre t’u kushtohet vëmendje e duhur. Është shumë me rëndësi të shprehet mendimi personal, kudo çoftë në shkollë, shtëpi. Nëse mendimin tonë e shprehim në atë mënyrë që nuk shfaq inat, grindje, ofendim ose nënçmim por duke e mbështetur me dëshmi gjegjësisht me argumente, atëherë vërtet kontribuojmë për temën e bisedës dhe kështu lëmë hapësirë që secili fëmijë lirisht dhe me argumente ta shfaqë qëndrimin e tij. I riu duhet të nxitet të krijojë mendime ide dhe atë ta shprehë për të gjitha gjërat që i referohen atij. Në një rreth ku mendimi i lirë respektohet dhe lejohet nga të rriturit, fëmija bëhet më i pavarur dhe më i përgjegjshëm për zgjedhjet e tij përsonale. Ndryshimet mes fëmijëve e bëjnë botën më të pasur, më interesante, dhe ofrojnë plotësim të ndërsjellë dhe zhvillim. Mes fëmijëve ekziston shoqëri e sinqert dhe e vlefshme. Nevojat janë diçka që duhet të përmbushen që të mund të jetojmë pa pengesa, ndërsa dëshirat janë të shumta më së shpeshti janë mjete financiare për të cilat mendojmë se më së miri do t’i përmbushnim nevojat sot. Asnjë njeri nuk mund të bëjë gjithçka vetë. Njerëzit, familjet të rinjët dallohen mes vete për sa u përket aftësive dhe diturive të tyre. Përkushtimi, rrespekti, bashkëpunimi dhe përkrahja janë shumë të rëndësishme për shkollën, shoqërinë për shkak se mundësojnë që të ndërtohet miqësia, lidhja reciproke por edhe të mirëmbahet dhe të përforcohet uniteti mes prindërve dhe fëmijëve duke i edukur me përkushtim dhe përgatitje për punë dhe jetë. Zbatimi i drejtë i këtyre parimeve krijon të menduarit e pavarur dhe paisjën me aftësi pune.

Bota Sot

[Nosh]

Pishtari i arsimit shqip në diasporë



Shkruan Nexhmije Mehmetaj, mësuese
Portrete të një pedagogu
Prof. dr. Shefik Osmani dhe pedagogjia e mësimit plotësues të gjuhës shqipe jashtë atdheut

Prof . dr. Shefik Osmani është dijetar i madh, pedagogë përparimtar, didakt i shquar, promotor dhe drejtues i zgjedhur shkencor - pedagogjik i shkollës shqipe jashtë atdheut. Natyrisht se pohimet e këtilla kanë mbështetje mbi fakte dhe vepra të tij.
Prof. Dr. Shefik Osmani i lindur në Shkodër 1923. Në këtë qytet me tradita arsimore e atdhetare u dha i tëri, që fëmijë, pas “dritës së diturisë” është Laureat i çmimit të Republikës. Ish drejtor i shkollave pedagogjike në Shkodër, Peshkopi, Tiranë. Inspektor pranë Ministrisë së Arsimit dhe të kulturës, punonjës shkencor në ISP, publicist.. Shefik Osmani ka shkruar e botuar shumë. Ç'është e vërteta nuk janë pak 40 tituj të fiksuar në bibliografinë e tij shkencore.
Kur të shkruhet historia e diasporës shqiptare, krahas me shumë pedagogë të shquar që janë marrë me rëndësinë e gjuhës amtare larg atdheut apo me mësimin e gjuhës shqipe tek brezat e rinj, një vend nderi i takon pa dyshim prof dr Shefik Osmanit.
Shkolla e parë shqipe e pavarur në Zvicër zë fill në vitin 1990 në kantonin Glarus, me mësuesen Drita Krasniqi, për t’u përhapur më vonë anembanë Kantoneve të Zvicrës. Përparime në këtë drejtim ishin arritur sidomos gjatë vitit 1994/95 shkolla shqipe jashtë atdheut është e organizuar në 14 shtete të botës: në Gjermani, Zvicër, Francë, Angli, Austri, Suedi, Norvegji, Holandë, Danimarkë, Finlandë, Belgjikë, Luksemburg, SHBA dhe në fillim të punës në Kroaci” Dr. Muhamet Bicaj. Për organizimin e shkollës shqipe Ministria e Arsimit e Qeverisë së Republikës së Kosovës kishte përgatitur gjithçka të nevojshme: Plan-programin, dokumentacionin shkollor (regjistri, dëftesa, libreza nxënësish) tekstet shkollore udhëzime didaktike të hartuara dhe vënien në jetë të të cilit, prof dr. Shefik Osmani ka qenë promotor dhe drejtues i zgjedhur shkencor pedagogjik. Ai theksonte rolin shoqëror e pedagogjik të shkollës dhe edukatës për mes gjuhës amtare në kushte dygjuhëshe. Prandaj, edhe vetë shkolla duhet t’u shërbejë nevojave dhe progresit të shoqërisë.
Rëndësia e gjuhës amtare dhe roli i saj në përvetësimin e një gjuhe tjetër u bë objekt hulumtimi edhe nga pedagogë evropianë, si: dr. Rudolf de Cillia në Austri, dr.dr. Basil Shader në Zvicër, dr. Katrin Hohman në Gjermani etj. Në këtë frymë u paraqit edhe mendimi pedagogjik e didaktik i prof Shefik Osmanit, në artikullin “Teknologjia didaktike dhe mësimi shqip në diasporën e re” shkruan “Shkollat e mësimit plotësues janë një dukuri e re në fushën e arsimit botëror, janë shtojca të shkollave të rregullta vendëse, por që mbarështohen me kurrikula të veçanta - të ngritura mbi bazën e të drejtave ndërkombëtare për arsimimin e fëmijëve refugjatë të punonjësve të huaj, që zakonisht emigrojnë si fuqi punëtore në vendet e zhvilluara, ku formojnë enklavat e tyre”.
Abetarja e parë e shqipes
Mbi 15 vite bashkëpunoi me organizatorë të mësimit plotësues, mësues e intelektual të diasporës për hartimin e një varg tekstesh shkollore me bashkautorësi u shërbyen nevojave shkollore në mësimin plotësues, si burim i rëndësishëm i diturisë janë: “Plotësori i abetares”,dhe në bashkautorësi “Zemra ime” për klasat (I-II-III) “Shkollë e jetë” për klasat IV-V-VI, “Leximi im” së bashku me fletore pune, teksti “Fjalë pas fjale”, “Fjalor me figura”etj. Siç shkruan edhe vet ai se “ Shkolla Shqipe e Mësimit Plotësues është një hallkë e re në sistemin tonë arsimor për veçoritë që ka në krahasim me shkollat e tjera të rrjetit arsimor nga përbërja e nxënësve me origjinë fshatare e qytetare, me prurje dialektore në ligjërim dhe nivele të ndryshme njohurish. Ajo dallon edhe nga shkollat publike e ato private. Kjo shkollë shkruan ai, - i përgatit nxënësit në drejtim të përvetësimit të gjuhës amtare shqipe dhe vlerave të saj artistike e shkencore, të njohjes së historisë së shqiptarëve, karakteristikave kryesore të gjeografisë së vendlindjes të të parëve të tyre dhe njohjes së disa tipareve të artit popullor, që është përpunuar në truallin tonë. Kjo shkollë mësimin e zhvillon njëherë në javë mbi bazën e klasave të bashkuara (I-X), u përshtatet rrethanave ku ndodhet dhe kushteve që kanë nxënësit në mesin dy gjuhësh.
Për rolin e edukatës dhe shkollës bën fjalë në shkrimin “Roli dhe perspektiva e shkollës shqipe të mësimit plotësues në diasporë”ndër të tjera shton:
” Roli i shkollës në këto momente mbetet në epiqendër. Ajo e mëson, aftëson, e përgatit brezin e ri me dije, me shprehi, me aftësi që kur nxënësi të mbarojë klasën e nëntë të jetë një njeri i mësuar, një bamirës, në atdhetar i përgatitur, një person i edukuar në frymën e idealit kombëtar.
Si pas tij angazhimi i mësuesve kushtëzon mbijetesën e fizionomisë kombëtare të brezit të ri shqiptarë të kësaj diaspore, traditat e së cilës: gjuha shqipe, doket e zakonet tona ruhen, trashëgohen dhe transmetohen, “..nëse do të funksionojnë si duhet shkollat tona, nëse në kuvende në vatra familjare, në mjediset e shkollës do të mbizotërojë gjuha shqipe, nëse do të kumbojë kënga shqipe. Ai komb që ka në dorë arsimin siguron të ardhmen e vet. Dhe e ardhmja sigurohet me përgatitjen e brezit të ri për kthim në vendlindje.
Shkolla është një institucion shtetëror që përfshinë të gjithë nxënësit shqiptarë pa dallim krahine, pa dallim ideje e feje. Shkolla dhe mësuesi i edukojnë nxënësit që të miqësohen me njëri tjetrin, ta ndihmojnë njëri tjetrin, ta përkrahin njëri – tjetrin, së bashku ta lartësojnë emrin shqiptar, të mishërojë kudo nderin shqiptar, ta përfaqësojë kudo kulturën shqiptare dhe popullin shqiptar triumfues mbi dhunën, mbi forcën, mbi barbarët.
Shkolla shqipe është institucion i depolitizuar
Ajo është institucion kombëtar. Mësuesi personifikon personazhin numër një. Të mësuesi prindërit shohin edukatorin e fëmijës së tyre ,shohin zëvendësin e tyre që i mbulon me kujdes e dashuri të gjithë fëmijët e tyre pa asnjë dallim, pa asnjë iluzion tjetër. Shkolla është vatër e patriotizmit shqiptar, qendra e kulturës kombëtare shqiptare, institucion ku kalitet shkenca e gjuhës shqipe, shkenca e historisë dhe gjeografisë etnike, punishtja e botës së artit shqiptar, prezantuesja e figurave të shquara shqiptare.
Ne intelektualët e Shqipërisë që na drithërohet zemra për të ardhmen e kombit “qëndrimin tuaj patriotik e shohim me kryelartësi, tubimet tuaja me krenari, shkollat tuaja me admirim të madh.
Shqiptarët e mëdhenj nga Kosova si Ymer Prizreni, Hasan Prishtina, Isa Boletini etj etj le të na shërbejnë si shembull se si duhet kombi dhe gjithçka kombëtare.”
Ndërsa në artikullin “Gjuha jonë është e bukur “ i këshillon prindërit:
“E pra, fëmijët tuaj nëse nuk ndjekin shkollën shqipe, nëse prindërit kënaqen vetëm me mësimin në gjuhën e huaj dhe nuk i dërgojnë fëmijët në shkollën shqipe të mësimit plotësues, nëse mësuesve shqiptarë u mungon vokacioni kombëtar dhe ai profesional këto të fundit shkallë – shkallë do të humbin gjënë më të shtrenjtë që ka çdo njeriu Gjuhën amtare. Humbja e gjuhës amtare dobëson marrëdhëniet me vendlindjen. Atdheu i dytë zë vendin e atij të parit. Vendlindja e prindërve, përkatësisht atdheu i parë mbetet vetëm në kujtesë sa për të treguar origjinën.
Ai gjithnjë mendonte se si të përparojnë nxënësit shqiptarë në shkollat e vendit ku ata kanë vendosur të jetojnë. “Nxënësit shqiptarë padyshim se duhet integrohen në shoqërinë pritës së bashku me gjuhën shqipe, duke ditur shqipen ata do të mësojnë një gjuhë tjetër më mirë” Ai theksonte rolin shoqëror e pedagogjik të shkollës dhe edukatës për mes gjuhës amtare në kushte dygjuhëshe.

Bota Sot